[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0ba4b-9d3e-78cf-aac0-5cd117dcf73d":3,"grammar-exercise-lesson-01a0ba4b-8983-76d8-a278-981528f599d4":243},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":242},"01a0ba4b-9d3e-78cf-aac0-5cd117dcf73d","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0ba4b-8983-76d8-a278-981528f599d4","Variëteiten en taalkeuzes nauwkeurig analyseren","Kies de aanvulling die de beschreven taalkeuze nauwkeurig verklaart. Houd standaardstatus, verspreiding en register uit elkaar.","Dialect en standaardtaal: taalkeuzes analyseren","Kies de aanvulling die een taalkeuze nauwkeurig verklaart en houd standaardstatus, regionale spreiding en register uit elkaar, zoals bij Surinaams.",0,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,223],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":10,"explanation":16,"exampleSentence":17,"blanks":18},"01a0ba4b-9d3e-7ba3-aac0-5cd119daa5ef","Een spreker gebruikt thuis dialect en vraagt tijdens een openbare hoorzitting: “Kunt u dat besluit toelichten?” Een verslaggever noemt deze wisseling een teken van registergevoeligheid. Dat label betreft hier __1__.","Registergevoeligheid betreft de afstemming op doel, publiek en relatie. Codewisseling kan daarbij een middel zijn, maar de structurele afstand tussen codes is niet wat dit label benoemt. Ook regionale verspreiding is een andere dimensie.","Een arts formuleert een onderzoeksverslag anders dan een bericht aan haar broer.",[19],{"id":20,"blankNumber":21,"options":22},"01a0ba4b-9d3e-7b1f-aac0-5cd119c40ec9",1,[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-9d3e-7a37-aac0-5cd11814f52a","de verspreiding van lokale vormen over een ruimere streek",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0ba4b-9d3e-7a93-aac0-5cd118b6bc07","de afstemming van taalgebruik op de gesprekssituatie",true,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-9d3e-7adb-aac0-5cd119076297","de structurele afstand tussen twee onderscheiden taalcodes",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":21,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a0ba4b-9d3e-7d7b-aac0-5cd11d08c0e8","Een woordenboek noemt een woord standaardtaal in Suriname. Een redacteur wijst het uitsluitend wegens die geografische beperking af als niet-standaardtalig. Die redenering __1__.","Het gegeven woordenboeklabel erkent standaardstatus binnen Suriname. De geografische beperking maakt het woord niet niet-standaardtalig en zegt op zichzelf niets over formaliteit.","Een Belgische standaardterm hoeft niet vervangen te worden enkel omdat Nederlandse lezers een andere term kennen.",[41],{"id":42,"blankNumber":21,"options":43},"01a0ba4b-9d3e-7cf7-aac0-5cd11c8b49e2",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-9d3e-7c33-aac0-5cd11a2dc5ba","past het bronlabel correct toe op de standaardstatus",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0ba4b-9d3e-7c77-aac0-5cd11af07521","leidt uit het bronlabel terecht een informeel register af",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0ba4b-9d3e-7cb7-aac0-5cd11bba08a6","verwart nationale standaardvariatie met niet-standaardtaligheid",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a0ba4b-9d3e-7f3b-aac0-5cd120f72aaf","Een nieuwslezer spreekt regionale klinkers uit, maar gebruikt standaardtalige woorden en zinsbouw en is goed verstaanbaar. Een coach wil uitsluitend daarom zijn grammatica laten corrigeren. Dat advies __1__.","Een regionaal accent betreft uitspraak. Uit regionale klinkers volgt geen dialectgrammatica of informeel register; de gegeven zinsbouw is juist standaardtalig. Een grammaticale correctie mist hier dus een grond.","Een docent kan met een regionaal accent een formele, grammaticaal standaardtalige toespraak houden.",[59],{"id":60,"blankNumber":21,"options":61},"01a0ba4b-9d3e-7ecb-aac0-5cd11ff9a416",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0ba4b-9d3e-7e07-aac0-5cd11dae6b17","behandelt een uitspraakverschil ten onrechte als een grammaticale afwijking",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0ba4b-9d3e-7e4b-aac0-5cd11eaa20fc","herstelt de dialectgrammatica die uit de regionale klinkers blijkt",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-9d3e-7e8b-aac0-5cd11f162dd4","verhelpt het informele register dat regionale klinkers noodzakelijk oproepen",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a0ba4b-9d3f-715e-852c-c4ea58e513b7","Een streekzender kiest vormen die in meerdere dorpen gangbaar zijn en dichter bij de standaardtaal staan dan de afzonderlijke dorpsdialecten. Het programma wil de hele streek aanspreken. Deze keuze __1__.",3,"Een regiolect overstijgt afzonderlijke dorpen en staat vaak dichter bij de standaardtaal. Dat past bij het beoogde streekpubliek. De keuze vergroot de dorpsverschillen niet en is niet op een beroep gebaseerd.","Een regionale presentator gebruikt streekvormen die ook buiten zijn eigen dorp herkenbaar zijn.",[78],{"id":79,"blankNumber":21,"options":80},"01a0ba4b-9d3f-70ee-852c-c4ea58bba074",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-9d3f-7026-852c-c4ea56f9da79","bewaart de afzonderlijke dorpsdialecten doordat zij hun verschillen uitvergroot",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0ba4b-9d3f-706e-852c-c4ea5780e2ef","past bij het regionale bereik doordat zij een regiolect inzet",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-9d3f-70b2-852c-c4ea58560f04","richt zich op een beroepsgemeenschap doordat zij een sociolect inzet",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a0ba4b-9d3f-731a-852c-c4ea5c43ebb2","Een ziekenhuis neemt uitdrukkingen uit het onderlinge artsenoverleg over in een patiëntenfolder. Artsen uit verschillende regio’s gebruiken die uitdrukkingen; patiënten begrijpen ze bij een leestest niet. Een gerichte herziening __1__.",4,"De uitdrukkingen horen bij een beroepsgemeenschap en vormen hier groepstaal of een sociolect. De leestest toont een toegankelijkheidsprobleem. Er is geen regionale beperking of grammaticale fout vastgesteld; uitleg overbrugt het kennisverschil.","Een specialist verklaart een uitdrukking uit het teamoverleg wanneer zij die tegenover een patiënt gebruikt.",[97],{"id":98,"blankNumber":21,"options":99},"01a0ba4b-9d3f-72aa-852c-c4ea5b4c8e25",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-9d3f-71e6-852c-c4ea59856f2b","vervangt de regionale woorden door equivalenten uit een andere streek",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0ba4b-9d3f-722a-852c-c4ea5a629fc8","corrigeert de uitdrukkingen als grammaticale fouten wegens hun beperkte gebruikersgroep",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0ba4b-9d3f-726a-852c-c4ea5ab98532","licht de groepstaal toe vanuit de kennisbehoefte van patiënten",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a0ba4b-9d3f-74fe-852c-c4ea5e5cd06a","Een redacteur beoordeelt “Kom je morgen ook eten?” als zin in een familiebericht. Zonder extra informatie over de herkomst van de schrijver past het label __1__.",5,"De gewone uitnodiging past bij informeel contact en bevat een standaardtalige constructie. Informeel betekent niet niet-standaardtalig; de zin heeft hier evenmin een formele toon.","“Fijn dat je er bent!” kan zowel ongedwongen als standaardtalig zijn.",[116],{"id":117,"blankNumber":21,"options":118},"01a0ba4b-9d3f-748a-852c-c4ea5e436925",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0ba4b-9d3f-73c2-852c-c4ea5cea73bb","informeel en standaardtalig",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0ba4b-9d3f-7406-852c-c4ea5d57ea52","informeel en niet-standaardtalig",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-9d3f-744a-852c-c4ea5de3f89b","formeel en standaardtalig",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a0ba4b-9d3f-76ce-852c-c4ea60a936e5","Een ceremonieel klinkende regionale constructie wordt in het geraadpleegde naslagwerk niet tot de standaardtaal gerekend. Alleen de plechtige toon __1__.",6,"Het naslagwerk stelt hier vast dat de constructie niet standaardtalig is. Een plechtige toon is een registerkenmerk en verandert die vaststelling niet.","Een ouderwetse aanspreekvorm kan formeel klinken zonder overal als standaardvorm te gelden.",[135],{"id":136,"blankNumber":21,"options":137},"01a0ba4b-9d3f-765a-852c-c4ea6043858a",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-9d3f-7586-852c-c4ea5eb8728b","bewijst dat het regionale label onjuist is",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0ba4b-9d3f-75d6-852c-c4ea5ed7ffe2","maakt die constructie nog niet standaardtalig",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-9d3f-761a-852c-c4ea5f9a1d46","geeft die constructie automatisch standaardstatus",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a0ba4b-9d3f-7892-852c-c4ea62be8c13","Een vriend schrijft zonder ironie in een ontspannen chat: “Gelieve uw aanwezigheid tijdig te bevestigen.” De zin is standaardtalig, maar klinkt voor de gewenste vertrouwelijke toon te afstandelijk. Het probleem betreft __1__.",7,"De context noemt standaardstatus én een gewenste vertrouwelijke toon. De afstand ontstaat door het register, niet door een aangetoonde grammaticale fout of geografische beperking.","“Hierbij betuig ik mijn dank” klinkt in een spontaan bedankje aan je huisgenoot onnodig plechtig.",[154],{"id":155,"blankNumber":21,"options":156},"01a0ba4b-9d3f-7822-852c-c4ea61c6a360",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-9d3f-7752-852c-c4ea60ba5491","een gebrek aan grammaticale standaardstatus",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0ba4b-9d3f-779e-852c-c4ea60c2262d","de geografische beperking van alle gebruikte woorden",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0ba4b-9d3f-77e2-852c-c4ea61b68b82","de passendheid van het register in deze relatie",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a0ba4b-9d3f-7a4a-852c-c4ea642e6dde","Een veiligheidsinstructie verschijnt op een scherm zonder voetnoten of doorklikmogelijkheden. Een regionale benaming moet herkenbaar blijven omdat zij ook op de machine staat, maar is elders onbekend. Om bediening zonder opzoekwerk mogelijk te maken, __1__.",8,"De benaming moet naar het opschrift op de machine blijven verwijzen, terwijl de betekenis op het scherm duidelijk moet zijn. Volledige vervanging verbreekt die herkenning; uitleg alleen in de handleiding vereist opzoekwerk. Een omschrijving naast de benaming voldoet aan beide eisen.","Een bedieningspaneel vermeldt naast een plaatselijke onderdeelnaam waarvoor dat onderdeel dient.",[173],{"id":174,"blankNumber":21,"options":175},"01a0ba4b-9d3f-79da-852c-c4ea63953272",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0ba4b-9d3f-7916-852c-c4ea63619e82","behoudt de redacteur de benaming met een korte omschrijving ernaast",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0ba4b-9d3f-795a-852c-c4ea6373c86c","vervangt de redacteur de benaming volledig door een algemeen bekende omschrijving",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-9d3f-799e-852c-c4ea6386831b","behoudt de redacteur de benaming met uitsluitend een toelichting in de losse handleiding",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a0ba4b-9d3f-7c02-852c-c4ea666030c8","Tijdens een publiekslezing vervangt een bioloog specialistische formuleringen door alledaagse uitleg in hetzelfde Nederlands. Er is geen wissel naar een duidelijk onderscheiden taal of variëteit. Dit is in de eerste plaats __1__.",9,"Het register verandert met de kennis van het publiek. Dat is stijlverschuiving; vaktaal kan standaardtalig zijn. De context sluit een duidelijk onderscheiden code uit en beschrijft geen verandering van uitspraak.","Een jurist licht een technische passage vervolgens toe met woorden die de cliënt dagelijks gebruikt.",[192],{"id":193,"blankNumber":21,"options":194},"01a0ba4b-9d3f-7b96-852c-c4ea66244b64",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-9d3f-7ad2-852c-c4ea651acf00","een codewisseling tussen talen",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0ba4b-9d3f-7b16-852c-c4ea6542bfe6","een stijlverschuiving tussen registers",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-9d3f-7b56-852c-c4ea6598ab0f","een accentverschuiving tussen uitspraakvarianten",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a0ba4b-9d3f-7dce-852c-c4ea688ced1e","Een spreker onderbreekt haar Nederlandse verhaal met een volledige Franse zin om de woorden van haar Franstalige tante aan te halen. Voor die duidelijk onderscheiden taalwissel ligt de term __1__ voor de hand.",10,"De volledige Franse zin vormt een wissel tussen duidelijk onderscheiden talen. Het citaat kan tegelijk een herkenbare stem oproepen; een register- of accentaanpassing binnen het Nederlands benoemt deze taalwissel niet.","In een Nederlandstalig gesprek citeert iemand zijn Spaanse grootvader in het Spaans.",[211],{"id":212,"blankNumber":21,"options":213},"01a0ba4b-9d3f-7d5e-852c-c4ea6860f871",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-9d3f-7c8a-852c-c4ea66620c77","registeraanpassing binnen het Nederlands",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0ba4b-9d3f-7cce-852c-c4ea6739fd68","accentaanpassing binnen het Nederlands",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0ba4b-9d3f-7d1e-852c-c4ea67732bd1","codewisseling",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a0ba4b-9d3f-7f3e-852c-c4ea6c614ca5","Zodra een oud-buurvrouw binnenkomt, schakelt een spreker over op vertrouwde regionale vormen. We weten niet of dat gepland was. Welke conclusie blijft binnen deze gegevens? __1__.",11,"Het moment van de wisseling is waarneembaar, maar bewuste toenadering en onbewuste gewoonte zijn nog onbewezen verklaringen. Onderzoek ook het interactionele effect voordat je een intentie toeschrijft.","Bij een emotionele herinnering kan iemand ongemerkt terugvallen op taal uit de jeugd.",[230],{"id":231,"blankNumber":21,"options":232},"01a0ba4b-9d3f-7efe-852c-c4ea6b628c39",[233,236,239],{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0ba4b-9d3f-7e42-852c-c4ea68d3a73d","De wisseling valt samen met haar komst; de bedoeling staat niet vast",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0ba4b-9d3f-7e96-852c-c4ea69a11f38","De wisseling toont een bewuste toenadering; haar komst verklaart de bedoeling",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-9d3f-7eda-852c-c4ea6a69cede","De wisseling toont een onbewuste gewoonte; haar komst sluit planning uit","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_90a9c820-bcdd-4170-8a20-74d2f4cdb578_hero.webp?v=1789831912",{"title":244,"slug":245,"language":246,"level":247},"Dialect, omgangstaal en standaardtaal doelgericht plaatsen","dialect-omgangstaal-en-standaardtaal-doelgericht-plaatsen","nl","C2"]