[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0ba4b-b1f5-7608-8b6a-c91c23d4051a":3,"grammar-exercise-lesson-01a0ba4b-8b3a-74ed-8eb1-8d7b1a9f58cb":281},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":280},"01a0ba4b-b1f5-7608-8b6a-c91c23d4051a","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0ba4b-8b3a-74ed-8eb1-8d7b1a9f58cb","Taaladvies en redactie zonder nationale vooroordelen","Kies de analyse, taalvorm of redactionele conclusie die door de gegeven context wordt gerechtvaardigd. Houd vorm, betekenis, verspreiding, register en standaardtaalstatus uit elkaar.","Taaladvies over Belgisch-Nederlandse vormen","Kies de analyse of redactionele conclusie over varianten in Nederland en België die de context rechtvaardigt, zonder nationale vooroordelen.",1,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,223,242,261],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":16,"explanation":17,"exampleSentence":18,"blanks":19},"01a0ba4b-b1f5-78fc-8b6a-c91c273063fa","Een advies noemt een constructie «standaardtaal in België». Dat betekent dat de constructie __1__.",0,"Het label benoemt nationale aanvaarding voor publieke standaardtaal, geen lagere kwaliteit. BN en NN zijn gelijkwaardige nationale variëteiten; een nationaal label is niet hetzelfde als informeel of niet-standaardtalig.","Een lokale standaardvariant kan in een Belgisch jaarverslag passend zijn, ook als een Nederlandse lezer haar niet kent.",[20],{"id":21,"blankNumber":10,"options":22},"01a0ba4b-b1f5-787c-8b6a-c91c263696d6",[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0ba4b-b1f5-779c-8b6a-c91c24b886fc","alleen in Belgische privégesprekken wordt gedoogd",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0ba4b-b1f5-77f0-8b6a-c91c24dc625e","in België algemeen bruikbaar is in het publieke domein",true,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-b1f5-7838-8b6a-c91c253c6486","minder correct is dan een Nederlands-Nederlandse standaardvariant",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":10,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a0ba4b-b1f5-7ac8-8b6a-c91c2932b2b0","Een onderzoek beschrijft de keuze voor een verbogen woordvorm binnen een bepaalde woordgroep. Het onderzoekt daarmee __1__.","De verbogen vorm is morfologie; de omgeving waarin die vorm wordt gekozen is syntaxis. De eerste afleider maakt de vormkeuze ten onrechte onafhankelijk van de woordgroep; de tweede laat juist de onderzochte vormvariatie weg.","Bij een voornaamwoord kan de functie als onderwerp bepalen welke vorm in de zin past.",[41],{"id":42,"blankNumber":10,"options":43},"01a0ba4b-b1f5-7a54-8b6a-c91c2900f5b9",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0ba4b-b1f5-798c-8b6a-c91c275fd730","de verbuiging als een van de woordgroepstructuur onafhankelijk verschijnsel",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-b1f5-79d0-8b6a-c91c2808f871","de woordgroepstructuur met de woordvorm als onveranderlijk gegeven",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0ba4b-b1f5-7a14-8b6a-c91c28dedf03","de wisselwerking tussen morfologie en syntaxis",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a0ba4b-b1f5-7c88-8b6a-c91c2bdc1232","Een lezer kent alleen «u heeft» en verklaart «u hebt» daarom onjuist. De juiste beoordeling is: __1__.","U heeft en u hebt zijn beide correct. Aanvaarding impliceert geen gelijke frequentie, en één sprekersintuïtie kan een geaccepteerde variant niet uitsluiten.","In een brief kan zowel «U hebt onze steun» als «U heeft onze steun» staan.",[59],{"id":60,"blankNumber":10,"options":61},"01a0ba4b-b1f5-7c18-8b6a-c91c2b0ae09e",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0ba4b-b1f5-7b50-8b6a-c91c29c22d80","beide vormen zijn correct; persoonlijke vertrouwdheid bewijst geen exclusieve nationale norm",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-b1f5-7b94-8b6a-c91c2a4f588f","alleen de vorm die deze lezer kent, behoort tot de standaardtaal",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-b1f5-7bd8-8b6a-c91c2a6aaef7","beide vormen zijn correct, dus hun frequentie moet in elk gebied gelijk zijn",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a0ba4b-b1f5-7e44-8b6a-c91c2e4836d6","Een redacteur wil «Het bestuur vraagt dat de dienst reageert» voor een breed publiek herschrijven als «Het bestuur eist dat de dienst reageert». Zonder verdere context is die ingreep __1__.",3,"Vragen dat kan in België standaardtalig zijn. Bij herstructurering moeten beleefdheid, actorstructuur en handelingskracht behouden blijven. Eisen kan van een verzoek een sterkere aanspraak maken en is dus geen automatische vervanging.","Een verzoek om extra informatie mag bij redactie niet ongemerkt veranderen in een bevel om informatie af te geven.",[78],{"id":79,"blankNumber":10,"options":80},"01a0ba4b-b1f5-7dd4-8b6a-c91c2dc97244",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0ba4b-b1f5-7d10-8b6a-c91c2c04d194","altijd betekenisbehoudend, omdat vragen en eisen dezelfde kracht hebben",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0ba4b-b1f5-7d54-8b6a-c91c2c504f78","niet zonder meer betekenisbehoudend, omdat eisen de handelingskracht kan vergroten",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-b1f5-7d94-8b6a-c91c2d0a96d2","verplicht, omdat een Belgische standaardconstructie nergens in publieke teksten mag staan",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a0ba4b-b1f6-707e-b787-2129d23ead78","Een gezamenlijk Nederlands-Belgisch publieksbericht bevat een nationale standaardvariant. Een zorgvuldig redactioneel uitgangspunt is: __1__.",4,"Voor een bovenregionaal publiek zijn algemeen gangbare formulering, behoud met context en betekenisbehoudende herstructurering mogelijke strategieën. Frequentie in Nederlandse kranten bewijst geen bovenregionale bruikbaarheid; nationale standaardtaalstatus bewijst evenmin dat het andere publiek de variant begrijpt.","In een gezamenlijke uitnodiging kan een omschrijving als «een verzoek om deelname» de gewenste boodschap helder houden.",[97],{"id":98,"blankNumber":10,"options":99},"01a0ba4b-b1f6-700a-b787-2129d20bc9d1",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0ba4b-b1f5-7ee0-8b6a-c91c2f0756c2","kies de frequentste vorm uit Nederlandse kranten, omdat die frequentie de bovenregionale bruikbaarheid aantoont",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-b1f5-7f24-8b6a-c91c2f3c33e2","behoud de variant op grond van haar nationale status, omdat dat label de begrijpelijkheid voor beide publieken aantoont",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0ba4b-b1f5-7f68-8b6a-c91c302168df","kies een algemeen gangbare vorm, behoud de variant met context of herstructureer zonder betekenisverlies",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a0ba4b-b1f6-723e-b787-2129d4349627","In een corpus komt een vorm vaak voor in informele gesprekken uit één regio. Op grond van alleen dat gegeven kan de onderzoeker concluderen dat de vorm __1__.",5,"De waarneming betreft frequentie in een afgebakend corpus. Ze bewijst geen algemene aanvaarding. Land en regio, medium, register, periode, genre, auteur en onderwerp kunnen de aantallen en hun interpretatie beïnvloeden.","Een hoog aandeel van een vorm in één chatarchief zegt niet automatisch iets over het gebruik in beleidsnota’s.",[116],{"id":117,"blankNumber":10,"options":118},"01a0ba4b-b1f6-71ce-b787-2129d3c72f68",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0ba4b-b1f6-7106-b787-2129d24e39fc","frequent is in dat onderzochte materiaal, zonder daarmee zijn standaardtaalstatus vast te stellen",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-b1f6-714a-b787-2129d2921063","algemeen standaardtalig is in alle publieke teksten van het hele land",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-b1f6-718e-b787-2129d35256e1","door iedere spreker in die regio wordt aanvaard in formele schrijftaal",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a0ba4b-b1f6-73d2-b787-2129d6177baf","Een corpuszoekactie naar «vragen dat + bijzin» levert «Zij vragen dat boek aan de balie» op. Voor onderzoek naar het bedoelde complementatiepatroon moet deze treffer __1__.",6,"Dat is hier een aanwijzend woord bij boek, niet de inleider van een bijzin die vragen aanvult. Een onderzoek naar constructies moet syntactische treffers controleren en niet uitsluitend opeenvolgende woorden tellen.","In «De bibliothecaris vraagt dat de bezoekers wachten» leidt dat wél de bijzin bij vraagt in.",[135],{"id":136,"blankNumber":10,"options":137},"01a0ba4b-b1f6-738e-b787-2129d52b9082",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0ba4b-b1f6-72c6-b787-2129d4b88c08","worden meegeteld, omdat vragen direct vóór dat staat",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0ba4b-b1f6-730a-b787-2129d4c70bab","worden uitgesloten, omdat dat hier bij boek hoort en geen bijzin inleidt",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-b1f6-734a-b787-2129d51600a3","als bewijs voor een Belgische dat-bijzin worden geregistreerd",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a0ba4b-b1f6-74b2-b787-2129d8d873a6","Bij vergelijking van «omdat de koerier heeft kunnen komen» en «omdat de koerier is kunnen komen» varieert __1__.",7,"Heeft en is bezetten dezelfde eerste positie en zijn beide persoonsvormen; kunnen en komen blijven infinitieven op dezelfde plaatsen. De nationale status verschilt door de hulpwerkwoordkeuze, niet door een rode of groene herschikking.","Een clusteranalyse noteert bij «had moeten vertrekken» afzonderlijk de persoonsvorm, de twee infinitieven en hun onderlinge afhankelijkheid.",[154],{"id":155,"blankNumber":10,"options":156},"01a0ba4b-b1f6-747a-b787-2129d82921ee",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0ba4b-b1f6-7416-b787-2129d678a524","de volgorde van de drie werkwoorden, terwijl het hulpwerkwoord gelijk blijft",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-b1f6-743a-b787-2129d75e26ec","de aanwezigheid van een deelwoord tegenover twee infinitieven",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0ba4b-b1f6-745a-b787-2129d79646cd","de hulpwerkwoordkeuze, terwijl de volgorde persoonsvorm–modale infinitief–bewegingsinfinitief gelijk blijft",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a0ba4b-b1f6-759a-b787-2129db5e21da","Dezelfde constructie komt in beide landen voor, maar vaker in de onderzochte Belgische teksten. Welke formulering blijft binnen dat bewijs? «De constructie __1__».",8,"Een relatief frequentieverschil is geen exclusieve landsverdeling en bewijst geen betekenisverschil. Leeftijd, regio, genre en formaliteit kunnen nationale patronen doorkruisen; de conclusie moet bij het onderzochte materiaal blijven.","Een rapport kan vaststellen dat een vorm vaker in gesproken dan in geschreven teksten voorkomt, zonder alle schrijvers uit te sluiten.",[173],{"id":174,"blankNumber":10,"options":175},"01a0ba4b-b1f6-7566-b787-2129daef9314",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0ba4b-b1f6-74fa-b787-2129d90833f3","is relatief gebruikelijker in het onderzochte Belgische materiaal",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-b1f6-751a-b787-2129d993360b","wordt uitsluitend door Belgen gebruikt",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-b1f6-7546-b787-2129da5d4461","heeft in Nederland noodzakelijk een andere betekenis",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a0ba4b-b1f6-7672-b787-2129dd0a0573","Een vorm is breed verspreid in Vlaamse tussentaal. Dat maakt hem __1__.",9,"Brede informele verspreiding bewijst geen standaardtaalstatus. Voorkomen in tussentaal sluit die status ook niet uit: tussentaal en gesproken standaardtaal kunnen kenmerken delen. De status van de concrete constructie vraagt afzonderlijk bronnenonderzoek.","Beschrijf een kenmerk als regionaal en informeel wanneer dat de gegevens weergeeft, niet als «slordig Nederlands».",[192],{"id":193,"blankNumber":10,"options":194},"01a0ba4b-b1f6-763e-b787-2129dc8e7597",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0ba4b-b1f6-75e2-b787-2129dba7c0ad","tot een gesproken standaardvariant op grond van zijn brede informele verspreiding",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0ba4b-b1f6-7602-b787-2129dc1d8b18","niet automatisch tot Belgisch-Nederlandse standaardtaal",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-b1f6-7622-b787-2129dc44524b","tot een vorm buiten de gesproken standaardtaal op grond van zijn voorkomen in tussentaal",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a0ba4b-b1f6-774a-b787-2129e00e06ea","Een interview bevat een letterlijk citaat met regionale morfosyntaxis die de stem van de spreker herkenbaar maakt. De redacteur behoort die vorm __1__.",10,"Een letterlijk citaat wordt niet stilzwijgend gecorrigeerd. Hier is bovendien de regionale stem relevant. Een organisatie kan wel een uniforme stijl voor eigen instructies kiezen, maar die stijl is niet daardoor de enige grammaticaal juiste mogelijkheid.","In een roman kan een regionale constructie de verhouding tussen twee personages verduidelijken; normalisering kan die informatie uitwissen.",[211],{"id":212,"blankNumber":10,"options":213},"01a0ba4b-b1f6-7716-b787-2129df9a17dc",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0ba4b-b1f6-76b6-b787-2129ddb592e5","zonder vermelding door de huisstijlvariant te vervangen",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-b1f6-76d6-b787-2129de4b7684","altijd als grammaticale fout van de auteur te behandelen",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0ba4b-b1f6-76f6-b787-2129df392238","niet stilzwijgend te normaliseren",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a0ba4b-b1f6-7822-b787-2129e1f6abcb","Twee actuele naslagwerken geven geen eenduidig oordeel over de standaardtaalstatus van precies dezelfde constructie. Een zorgvuldige rapportage vermeldt __1__.",11,"Bij tegenstrijdige actuele adviezen blijft de status onduidelijk en moet het bronnenverschil zichtbaar zijn. Corpusfrequentie beslist dat normatieve verschil niet; alleen het gunstigste advies rapporteren verbergt relevante tegeninformatie. Noteer ook betekenis, verspreiding, register en raadpleegdatum.","Een redactienotitie kan besluiten dat nader bronnenonderzoek nodig is voordat een variant voor een formele brochure wordt aanbevolen.",[230],{"id":231,"blankNumber":10,"options":232},"01a0ba4b-b1f6-77ea-b787-2129e1982505",[233,236,239],{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0ba4b-b1f6-778e-b787-2129e034cd5f","de onduidelijke status, de bronnen en de raadpleegdatum, naast betekenis, verspreiding en register",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-b1f6-77ae-b787-2129e10cb8db","de frequentste variant als voorlopige standaardnorm, waarbij corpusfrequentie de ontbrekende overeenstemming tussen bronnen vervangt",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-b1f6-77ce-b787-2129e152a90d","het gunstigste bronadvies als vastgestelde status, waarbij het afwijkende oordeel buiten de rapportage blijft",{"id":243,"sentenceTemplate":244,"displayOrder":245,"explanation":246,"exampleSentence":247,"blanks":248},"01a0ba4b-b1f6-7906-b787-2129e5502cee","Vul de werkwoordgroep aan in standaardtaal: «De inspecteur stelde zijn vertrek uit omdat hij het dossier __1__».",12,"Na had staat hier de vervangende infinitief moeten, niet het deelwoord gemoeten. Moeten wordt op zijn beurt aangevuld met de infinitief controleren, niet met gecontroleerd. De volgorde had moeten controleren is gangbaar in beide nationale standaardvariëteiten.","De getuige was uitgeput omdat zij uren had moeten wachten.",[249],{"id":250,"blankNumber":10,"options":251},"01a0ba4b-b1f6-78ce-b787-2129e4d5fc73",[252,255,258],{"id":253,"optionText":254,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0ba4b-b1f6-785e-b787-2129e2b695cd","had gemoeten controleren",{"id":256,"optionText":257,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0ba4b-b1f6-7882-b787-2129e38eb504","had moeten controleren",{"id":259,"optionText":260,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-b1f6-78a2-b787-2129e3fc9125","had moeten gecontroleerd",{"id":262,"sentenceTemplate":263,"displayOrder":264,"explanation":265,"exampleSentence":266,"blanks":267},"01a0ba4b-b1f6-79de-b787-2129e8ac867a","Vul de vorm in voor een politieke, niet-ruimtelijke betekenis: «De columnist noemt de beweging een __1__ partij».",13,"In de politieke betekenis gebruik je linkse. Linker hoort bij een ruimtelijke aanduiding en vervangt deze politieke kwalificatie niet. De bijvoeglijke vorm vóór partij krijgt een buigings-e, geen uitgang -en. Dit geldt in beide nationale standaardvariëteiten.","Het tijdschrift beschrijft de vereniging als een rechtse beweging.",[268],{"id":269,"blankNumber":10,"options":270},"01a0ba4b-b1f6-79a6-b787-2129e7fcf710",[271,274,277],{"id":272,"optionText":273,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0ba4b-b1f6-794a-b787-2129e59054fc","linkse",{"id":275,"optionText":276,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-b1f6-796a-b787-2129e648d38f","linker",{"id":278,"optionText":279,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-b1f6-798a-b787-2129e73020f0","linksen","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_96a0683e-c22f-43ff-83f6-0deb1e6920f8_hero.webp?v=1789831918",{"title":282,"slug":283,"language":284,"level":285},"Morfosyntaxis in Nederlands-Nederlands en Belgisch-Nederlands","morfosyntaxis-in-nederlands-nederlands-en-belgisch-nederlands","nl","C2"]