[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0ba4b-c582-7d30-94e1-4598f10388fd":3,"grammar-exercise-lesson-01a0ba4b-8d12-7729-8b99-dca7365e1309":279},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":278},"01a0ba4b-c582-7d30-94e1-4598f10388fd","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0ba4b-8d12-7729-8b99-dca7365e1309","Varianten herkennen zonder voorkeuren tot regels te maken","Kies de juiste aanvulling. Let op het verschil tussen standaardtaal, regionale voorkeur en grammaticale structuur.","Clustervolgorde: rode en groene varianten","Herken de rode en groene volgorde in werkwoordclusters als standaardvarianten in Nederland en België, zonder voorkeuren tot regels te maken, op C2-niveau.",0,"word_select",[13,39,60,81,102,124,146,168,190,212,234,256],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":10,"explanation":16,"exampleSentence":17,"blanks":18},"01a0ba4b-c582-7f4c-94e1-4598f4fff370","Vergelijk: ‘omdat de kok de soep heeft geproefd’ en ‘omdat de kok de soep geproefd heeft’. Zonder aanvullende huisstijlregel zijn __1__.","Bij hebben + deelwoord zijn beide volgordes standaardtaal. De plaats van heeft bepaalt hier dus niet of de zin correct is; een huisstijlvoorkeur zou evenmin de andere variant ongrammaticaal maken.","De gasten vertelden dat ze heerlijk gegeten hadden; ook hadden gegeten is mogelijk.",[19],{"id":20,"blankNumber":21,"options":22},"01a0ba4b-c582-7efc-94e1-4598f4bd31ce",1,[23,27,31,35],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c582-7e50-94e1-4598f1ec962e","alleen de eerste volgorde standaardtaal",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0ba4b-c582-7e8c-94e1-4598f2d34a6d","beide volgordes standaardtaal",true,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c582-7eb8-94e1-4598f3d1dc73","alleen de tweede volgorde standaardtaal",2,{"id":36,"optionText":37,"isCorrect":26,"displayOrder":38},"01a0ba4b-c582-7edc-94e1-4598f3e36c58","beide volgordes uitsluitend in gesproken taal aanvaardbaar",3,{"id":40,"sentenceTemplate":41,"displayOrder":21,"explanation":42,"exampleSentence":43,"blanks":44},"01a0ba4b-c583-70da-a381-afd673618a89","In ‘omdat de laatste bezoeker is weggegaan’ staat de persoonsvorm vóór het deelwoord. Dit heet de __1__.","Is staat vóór weggegaan: dat is de rode volgorde. Groen betekent juist deelwoord vóór persoonsvorm; tussenplaatsing beschrijft een deelwoord tussen hulpwerkwoorden in een langere groep.","Niemand merkte dat de hond was ontsnapt: ook daar staat de persoonsvorm vooraan in de tweeledige groep.",[45],{"id":46,"blankNumber":21,"options":47},"01a0ba4b-c583-709e-a381-afd672644a2d",[48,51,54,57],{"id":49,"optionText":50,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c583-7002-a381-afd670ee71a0","groene volgorde",{"id":52,"optionText":53,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0ba4b-c583-702e-a381-afd6712f5240","tussenplaatsing",{"id":55,"optionText":56,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c583-704e-a381-afd67159e2cf","rode volgorde",{"id":58,"optionText":59,"isCorrect":26,"displayOrder":38},"01a0ba4b-c583-707e-a381-afd6720b80e2","vooraanplaatsing van het deelwoord",{"id":61,"sentenceTemplate":62,"displayOrder":34,"explanation":63,"exampleSentence":64,"blanks":65},"01a0ba4b-c583-71da-a381-afd675a2bdd1","Vul de werkwoordgroep aan: ‘De voorzitter bevestigde dat het voorstel gisteren unaniem __1__.’","Bij het enkelvoudige voorstel past werd; het passief vraagt om het deelwoord aangenomen. Dat scheidbare deelwoord staat hier achteraan, waar de klemtoon op aan ritmisch kan uitkomen. Aangenomen werd zou eveneens standaardtaal zijn: ritme bepaalt een voorkeur, geen verplichting. Worden mist hier een persoonsvorm, aannemen is een infinitief en aangeneemd is geen correct deelwoord.","De secretaris meldde dat de vergadering werd ÁFgesloten; afgesloten werd is eveneens mogelijk.",[66],{"id":67,"blankNumber":21,"options":68},"01a0ba4b-c583-71a2-a381-afd674b38e42",[69,72,75,78],{"id":70,"optionText":71,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c583-7122-a381-afd67380399a","worden aangenomen",{"id":73,"optionText":74,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0ba4b-c583-7146-a381-afd673b71109","werd aannemen",{"id":76,"optionText":77,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c583-7166-a381-afd6741a8da6","werd aangeneemd",{"id":79,"optionText":80,"isCorrect":30,"displayOrder":38},"01a0ba4b-c583-7182-a381-afd674a398d0","werd aangenomen",{"id":82,"sentenceTemplate":83,"displayOrder":38,"explanation":84,"exampleSentence":85,"blanks":86},"01a0ba4b-c583-72d6-a381-afd678f74b6b","Een docent noemt ‘doordat het alarm afgegaan is’ groen. Met die kleur geeft de docent __1__ aan.","De kleurnamen beschrijven de volgorde van persoonsvorm en deelwoord. Ze komen van een dialectkaart en drukken geen kwaliteitsoordeel, algemeen regionaal overwicht of registerbeperking uit.","Een redacteur kan een rode én een groene variant goedkeuren: de kleuren geven geen rangorde aan.",[87],{"id":88,"blankNumber":21,"options":89},"01a0ba4b-c583-729e-a381-afd6786aa8da",[90,93,96,99],{"id":91,"optionText":92,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c583-7222-a381-afd6764b214a","de volgorde én een advies om haar in schrijftaal te vermijden",{"id":94,"optionText":95,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0ba4b-c583-7242-a381-afd676951434","de volgorde, zonder oordeel over de kwaliteit",{"id":97,"optionText":98,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c583-7262-a381-afd676e70e88","de volgorde én een voorkeur die in alle Nederlandse regio’s overheerst",{"id":100,"optionText":101,"isCorrect":26,"displayOrder":38},"01a0ba4b-c583-727e-a381-afd677be3d6b","de volgorde én een beperking tot informele communicatie",{"id":103,"sentenceTemplate":104,"displayOrder":105,"explanation":106,"exampleSentence":107,"blanks":108},"01a0ba4b-c583-73ea-a381-afd67c151883","Een overzicht van Nederland vermeldt gesprekken, informele stijl en bepaalde noordelijke en oostelijke regio’s. Deze factoren kunnen __1__.",4,"De genoemde factoren kunnen een voorkeur voor groen bevorderen. Het gaat om tendensen binnen Nederland, niet om een uniforme regel of een verbod op rood.","In een informeel gesprek kan iemand zeggen dat de trein vertraging gehad heeft, zonder dat heeft gehad uitgesloten is.",[109],{"id":110,"blankNumber":21,"options":111},"01a0ba4b-c583-73ae-a381-afd67bdd8eb1",[112,115,118,121],{"id":113,"optionText":114,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c583-731a-a381-afd679697ebb","de rode volgorde buiten de standaardtaal plaatsen",{"id":116,"optionText":117,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0ba4b-c583-733a-a381-afd67a04e51b","de groene volgorde in heel Nederland verplicht maken",{"id":119,"optionText":120,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c583-736e-a381-afd67a90dac0","de groene volgorde bevorderen zonder haar verplicht te maken",{"id":122,"optionText":123,"isCorrect":26,"displayOrder":38},"01a0ba4b-c583-738e-a381-afd67b75066a","aantonen dat genre bij de volgordekeuze geen rol speelt",{"id":125,"sentenceTemplate":126,"displayOrder":127,"explanation":128,"exampleSentence":129,"blanks":130},"01a0ba4b-c583-74f6-a381-afd67f0e2b4e","Een journalist zet in een verzorgd artikel het deelwoord vaak achteraan. Daarmee volgt zij __1__.",5,"Geredigeerde journalistieke tekst heeft relatief vaak het deelwoord achteraan. Dit is een genretendens, geen verbod op andere volgordes en geen exclusief Nederlands voorschrift.","Een krant schrijft dat het museum wordt uitgebreid, maar kan elders zonder fout uitgebreid wordt gebruiken.",[131],{"id":132,"blankNumber":21,"options":133},"01a0ba4b-c583-74ba-a381-afd67e3dad46",[134,137,140,143],{"id":135,"optionText":136,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c583-743e-a381-afd67c16d6d3","een schrijftaalvoorkeur die andere standaardvolgordes toelaat",{"id":138,"optionText":139,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0ba4b-c583-745e-a381-afd67ce24477","een regel die vooraanplaatsing in formele teksten verbiedt",{"id":141,"optionText":142,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c583-747e-a381-afd67dde1b4d","een volgordevoorschrift dat uitsluitend voor Nederland geldt",{"id":144,"optionText":145,"isCorrect":26,"displayOrder":38},"01a0ba4b-c583-749e-a381-afd67e367f8d","een genrevoorschrift dat ritmische afwisseling uitsluit",{"id":147,"sentenceTemplate":148,"displayOrder":149,"explanation":150,"exampleSentence":151,"blanks":152},"01a0ba4b-c583-75ee-a381-afd680f9edc5","Een Belgische omroep schrijft: ‘De tunnel zal afgesloten worden.’ De plaats van afgesloten is hier __1__.",6,"Afgesloten staat tussen zal en worden. Zulke tussenplaatsing is in België gebruikelijk en komt ook in verzorgde media en schrijftaal voor; informeel of fout zijn dus geen juiste algemene etiketten.","In een Belgisch nieuwsbericht kan staan dat het plein moet heringericht worden.",[153],{"id":154,"blankNumber":21,"options":155},"01a0ba4b-c583-75b6-a381-afd6803601e2",[156,159,162,165],{"id":157,"optionText":158,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c583-753a-a381-afd67f25f5f4","tussenplaatsing die uitsluitend in informele gesprekken past",{"id":160,"optionText":161,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0ba4b-c583-755e-a381-afd67f55578a","standaardtalige tussenplaatsing, ook in verzorgde Belgische teksten",{"id":163,"optionText":164,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c583-757a-a381-afd67f6e6ab1","een volgordefout die iedere redactie moet herstellen",{"id":166,"optionText":167,"isCorrect":26,"displayOrder":38},"01a0ba4b-c583-759a-a381-afd67f88d4f3","achteraanplaatsing, omdat alleen worden tot de werkwoordgroep behoort",{"id":169,"sentenceTemplate":170,"displayOrder":171,"explanation":172,"exampleSentence":173,"blanks":174},"01a0ba4b-c583-76ea-a381-afd68458e213","Vergelijk ‘dat de getuige alles verteld zou hebben’ met ‘dat de getuige alles zou verteld hebben’. Alleen door deze verplaatsing van verteld __1__.",7,"De positie van het deelwoord verandert niet vanzelf het bereik van zou. De kernbetekenis kan gelijk blijven; context en klemtoon kunnen wel nuances toevoegen.","Zij dacht dat hij de sleutel verloren zou hebben; zou hebben verloren kan dezelfde veronderstelling uitdrukken.",[175],{"id":176,"blankNumber":21,"options":177},"01a0ba4b-c583-76b2-a381-afd684101108",[178,181,184,187],{"id":179,"optionText":180,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c583-7636-a381-afd681e2eb4b","wordt de eerdere mededeling een toekomstige mededeling",{"id":182,"optionText":183,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0ba4b-c583-765a-a381-afd68232a451","vervalt de door zou uitgedrukte modaliteit",{"id":185,"optionText":186,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c583-767a-a381-afd682edd9fc","ontstaat niet noodzakelijk een ander modaal bereik",{"id":188,"optionText":189,"isCorrect":26,"displayOrder":38},"01a0ba4b-c583-7696-a381-afd68359cd91","krijgt de tweede zin noodzakelijk een passieve betekenis",{"id":191,"sentenceTemplate":192,"displayOrder":193,"explanation":194,"exampleSentence":195,"blanks":196},"01a0ba4b-c583-77f6-a381-afd6870e9682","In ‘dat de stoelen verplaatst moeten worden’, ‘dat de stoelen moeten verplaatst worden’ en ‘dat de stoelen moeten worden verplaatst’ staat het deelwoord respectievelijk __1__.",8,"Verplaatst is het deelwoord. Het staat achtereenvolgens vóór beide hulpwerkwoorden, ertussen en erna. Alle drie de patronen zijn mogelijk; de middenpositie is vooral in België gangbaar.","Bij ‘dat de code gecontroleerd zou worden’ staat gecontroleerd vóór de twee hulpwerkwoorden.",[197],{"id":198,"blankNumber":21,"options":199},"01a0ba4b-c583-77ba-a381-afd686a3c67a",[200,203,206,209],{"id":201,"optionText":202,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c583-7732-a381-afd684def167","vooraan, tussenin en achteraan",{"id":204,"optionText":205,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0ba4b-c583-7756-a381-afd685427979","tussenin, vooraan en achteraan",{"id":207,"optionText":208,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c583-7772-a381-afd685f4a8cc","vooraan, achteraan en tussenin",{"id":210,"optionText":211,"isCorrect":26,"displayOrder":38},"01a0ba4b-c583-779e-a381-afd6866c5906","achteraan, tussenin en vooraan",{"id":213,"sentenceTemplate":214,"displayOrder":215,"explanation":216,"exampleSentence":217,"blanks":218},"01a0ba4b-c583-78f6-a381-afd6899e94f1","Een onderzoeker wil bij een groep van vier werkwoorden aangeven waar het deelwoord staat. Daarvoor is __1__ het duidelijkst.",9,"Rood en groen zijn vooral bruikbaar voor tweeledige groepen met persoonsvorm en deelwoord. Bij vier werkwoorden is een exacte positieaanduiding informatiever; Belgische varianten zijn niet automatisch groen.","In ‘dat de gevel zal moeten worden hersteld’ staat hersteld na alle drie de hulpwerkwoorden.",[219],{"id":220,"blankNumber":21,"options":221},"01a0ba4b-c583-78be-a381-afd68966201d",[222,225,228,231],{"id":223,"optionText":224,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c583-783e-a381-afd6879e1830","alleen het etiket rood, ongeacht de positie van het deelwoord",{"id":226,"optionText":227,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0ba4b-c583-785e-a381-afd687cbc732","een precieze plaatsbeschrijving ten opzichte van de hulpwerkwoorden",{"id":229,"optionText":230,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c583-787e-a381-afd687f63c2f","alleen het etiket groen voor elke Belgische variant",{"id":232,"optionText":233,"isCorrect":26,"displayOrder":38},"01a0ba4b-c583-789e-a381-afd688ec6659","uitsluitend een vermelding van het aantal hulpwerkwoorden",{"id":235,"sentenceTemplate":236,"displayOrder":237,"explanation":238,"exampleSentence":239,"blanks":240},"01a0ba4b-c583-79f2-a381-afd68c348c8e","Vergelijk A ‘dat de levering uitgesteld zal moeten worden’, B ‘dat de levering zal uitgesteld moeten worden’, C ‘dat de levering zal moeten uitgesteld worden’ en D ‘dat de levering zal moeten worden uitgesteld’. Welke beoordeling onderscheidt frequentie van grammaticaliteit volgens de les? __1__.",10,"In C volgt het deelwoord op twee hulpwerkwoorden; die positie komt veel minder voor. B sluit aan bij Belgische tussenplaatsing. A en D zijn in verschillende genres en regio’s bruikbaar. Minder frequent betekent niet automatisch ongrammaticaal.","Een redacteur kan ‘dat het dak vernieuwd zal moeten worden’ kiezen zonder andere posities categorisch af te keuren.",[241],{"id":242,"blankNumber":21,"options":243},"01a0ba4b-c583-79ba-a381-afd68be94ea4",[244,247,250,253],{"id":245,"optionText":246,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c583-793a-a381-afd689c331b8","B is veel minder gebruikelijk dan C; C sluit het nauwst aan bij de beschreven Belgische tussenplaatsing",{"id":248,"optionText":249,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0ba4b-c583-795e-a381-afd68aa545de","B en C zijn volgens de les even gebruikelijk, omdat beide het deelwoord tussen hulpwerkwoorden plaatsen",{"id":251,"optionText":252,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c583-797e-a381-afd68b43f853","C is door zijn lage frequentie ongrammaticaal; B sluit aan bij Belgische tussenplaatsing",{"id":254,"optionText":255,"isCorrect":30,"displayOrder":38},"01a0ba4b-c583-799a-a381-afd68be12275","C is veel minder gebruikelijk, maar daarmee niet automatisch ongrammaticaal; B sluit aan bij Belgische tussenplaatsing",{"id":257,"sentenceTemplate":258,"displayOrder":259,"explanation":260,"exampleSentence":261,"blanks":262},"01a0ba4b-c583-7aee-a381-afd69039131b","Een schrijver kiest ‘dat de voorzitter het besluit heeft toegelicht’ vanwege de klemtoon aan het einde. De variant ‘dat de voorzitter het besluit toegelicht heeft’ is daardoor __1__.",11,"De expliciete reden is klemtoonverdeling. Die kan de keuze beïnvloeden, maar maakt toegelicht heeft niet fout. De verplaatsing geeft evenmin een eerdere voltooiing aan. Ook voorafgaand materiaal en het patroon van de afzender tellen mee.","Lees ‘wat zij uitgezocht heeft’ en ‘wat zij heeft uitgezocht’ hardop om de klemtoonverdeling te vergelijken.",[263],{"id":264,"blankNumber":21,"options":265},"01a0ba4b-c583-7ab6-a381-afd68f74516f",[266,269,272,275],{"id":267,"optionText":268,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c583-7a3a-a381-afd68c562f80","niet onjuist: ritme kan een voorkeur sturen zonder de andere volgorde uit te sluiten",{"id":270,"optionText":271,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0ba4b-c583-7a5a-a381-afd68ccf6bd4","inhoudelijk veranderd: het deelwoord vóór heeft geeft een eerdere voltooiing aan",{"id":273,"optionText":274,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c583-7a7a-a381-afd68da77922","stilistisch uitgesloten in verzorgde schrijftaal: daar heeft de eindpositie voorrang op andere factoren",{"id":276,"optionText":277,"isCorrect":26,"displayOrder":38},"01a0ba4b-c583-7a96-a381-afd68e7cd5f0","alleen bruikbaar bij een onbeklemtoond deelwoord: klemtoon vereist plaatsing na heeft","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_2266ce3a-67d6-4d3e-a248-77673bbd2423_hero.webp?v=1789831923",{"title":280,"slug":281,"language":282,"level":283},"Werkwoordclustervolgorde in Nederland en België","werkwoordclustervolgorde-in-nederland-en-belgie","nl","C2"]