[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0ba4b-c59c-7640-bd62-b7d4d3efc1de":3,"grammar-exercise-lesson-01a0ba4b-8d12-7729-8b99-dca7365e1309":243},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":242},"01a0ba4b-c59c-7640-bd62-b7d4d3efc1de","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0ba4b-8d12-7729-8b99-dca7365e1309","Constructies beoordelen en zorgvuldig redigeren","Vul de grammaticale beoordeling of het redactionele advies aan. Beoordeel steeds de hele constructie en behoud betekenisvolle standaardvariatie.","Werkwoordclusters beoordelen en redigeren","Beoordeel werkwoordclusters als geheel en geef redactioneel advies dat standaardvarianten behoudt en regionale volgordes herkent, in zinnen over technici.",1,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,223],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":16,"explanation":17,"exampleSentence":18,"blanks":19},"01a0ba4b-c59c-7834-bd62-b7d4d601897f","Kies de volgorde die past bij de gewone standaardlezing: ‘De technicus vertelde dat hij de storing __1__.’",0,"Verhelpen is hier de zelfstandige infinitief bij had willen. In deze lange infinitiefgroep staat die achteraan. De vrije plaatsing van een deelwoord mag niet naar deze infinitief worden overgedragen.","Ik hoorde dat zij de motor had willen vervangen.",[20],{"id":21,"blankNumber":10,"options":22},"01a0ba4b-c59c-77ec-bd62-b7d4d55aff53",[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0ba4b-c59c-7760-bd62-b7d4d404d72c","verhelpen had willen",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c59c-779c-bd62-b7d4d4cc8c10","had willen verhelpen",true,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c59c-77c8-bd62-b7d4d51ebd4b","had verhelpen willen",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":10,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a0ba4b-c59c-791c-bd62-b7d4d8a2b851","Een regionale spreker zegt: ‘Ik bleef thuis omdat ik niet vertrekken kon.’ De volgorde vertrekken kon __1__.","Bij sommige modale tweeledige groepen komt infinitief vóór persoonsvorm regionaal voor, vooral in bepaalde Nederlandse regio’s en in gesproken taal. Voor langere groepen gelden strengere afhankelijkheden.","Een spreker kan ‘omdat ze niet slapen kon’ gebruiken; daaruit volgt niet dat zij alle infinitieven vrij kan verplaatsen.",[41],{"id":42,"blankNumber":10,"options":43},"01a0ba4b-c59c-78e4-bd62-b7d4d7c9e0b7",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0ba4b-c59c-7884-bd62-b7d4d66b7d18","is overal fout omdat een infinitief nooit vóór een modaal werkwoord staat",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c59c-78a8-bd62-b7d4d70166e8","bewijst dat elke zelfstandige infinitief in een lange groep vrij verplaatsbaar is",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c59c-78c8-bd62-b7d4d7a2a632","komt regionaal voor en bewijst geen vrije volgorde in langere infinitiefgroepen",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a0ba4b-c59c-79f8-bd62-b7d4dab85acc","Bij krijgen zijn ‘te verwerken zal krijgen’, ‘zal te verwerken krijgen’ en ‘zal krijgen te verwerken’ mogelijk. Daaruit volgt dat __1__.","De werkwoorden en de constructie bepalen de mogelijkheden. De middenpositie bij deze combinatie komt vooral in Belgisch taalgebruik voor, maar levert geen algemene vrijbrief voor alle groepen met te op.","Bij ‘Zij zal veel kritiek te verwerken krijgen’ moet een redacteur de combinatie met krijgen beoordelen, niet alleen de aanwezigheid van te.",[59],{"id":60,"blankNumber":10,"options":61},"01a0ba4b-c59c-79c0-bd62-b7d4da6e1180",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0ba4b-c59c-7960-bd62-b7d4d8c2b9b0","de volledige werkwoordcombinatie moet worden onderzocht; deze vrijheid geldt niet overal",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c59c-7980-bd62-b7d4d9a154d9","elke groep met te altijd dezelfde drie plaatsingsmogelijkheden heeft",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c59c-79a0-bd62-b7d4d9c8c163","tussenplaatsing met te ook bij krijgen per definitie niet-standaardtalig is",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a0ba4b-c59c-7ad0-bd62-b7d4dda9551f","Een redacteur wil te maken wilde hebben automatisch vervangen door wilde hebben te maken, met behoud van dezelfde betekenis. Dat is __1__.",3,"De les waarschuwt juist voor deze omzetting: te maken wilde hebben kan mogelijk zijn waar wilde hebben te maken in dezelfde betekenis niet aanvaardbaar is. De hele constructie begrenst de volgorde.","Een omzetting die bij te verwerken krijgen werkt, hoeft bij een verbinding met hebben niet te werken.",[78],{"id":79,"blankNumber":10,"options":80},"01a0ba4b-c59c-7a98-bd62-b7d4dcad59a5",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0ba4b-c59c-7a38-bd62-b7d4daf262f4","altijd verantwoord: te maakt alle posities gelijkwaardig",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c59c-7a5c-bd62-b7d4db7f11e7","niet verantwoord: lexicale selectie kan de tweede volgorde in die betekenis uitsluiten",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c59c-7a7c-bd62-b7d4dc38f144","noodzakelijk: te + infinitief mag nooit vóór wilde hebben staan",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a0ba4b-c59c-7bb8-bd62-b7d4e0878e59","De training is inmiddels voorbij. Vul de voltooide werkwoordgroep aan: ‘De spelers hebben na afloop nog een uur __1__.’",4,"Bij hebben + moeten + zelfstandig werkwoord verschijnt moeten als vervangende infinitief, niet als gemoeten. Wachten blijft eveneens een infinitief; moeten gewacht past niet in deze groep.","Door het lawaai heeft de docent harder moeten praten.",[97],{"id":98,"blankNumber":10,"options":99},"01a0ba4b-c59c-7b84-bd62-b7d4dfbd2243",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0ba4b-c59c-7b10-bd62-b7d4ddfaf47e","gemoeten wachten",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c59c-7b44-bd62-b7d4dea8a8f0","moeten gewacht",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c59c-7b64-bd62-b7d4df86f7e6","moeten wachten",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a0ba4b-c59c-7c90-bd62-b7d4e355c98c","Een verslag bevat ‘De wandelaar is tot de top kunnen klimmen’; een ander bevat ‘De wandelaar heeft tot de top kunnen klimmen’. Bij deze combinatie van beweging en kunnen is __1__.",5,"Bij een bewegingswerkwoord dat zelfstandig zijn neemt, kan de combinatie met een modaal werkwoord variatie tussen zijn en hebben toelaten. Zijn is standaardtaal in België en wordt ook door veel Nederlandse sprekers gebruikt; hebben is eveneens mogelijk.","Na lang zoeken heeft de chauffeur bij het hotel kunnen aankomen; ook is bij het hotel kunnen aankomen is mogelijk.",[116],{"id":117,"blankNumber":10,"options":118},"01a0ba4b-c59c-7c58-bd62-b7d4e3076ad3",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0ba4b-c59c-7bf8-bd62-b7d4e0d7df82","zowel zijn als hebben mogelijk; de hele clusterconstructie telt mee",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c59c-7c1c-bd62-b7d4e1b2a6fb","alleen hebben mogelijk omdat kunnen altijd zijn uitsluit",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c59c-7c38-bd62-b7d4e286deed","alleen zijn mogelijk omdat het bewegingswerkwoord de keuze volledig bepaalt",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a0ba4b-c59c-7d60-bd62-b7d4e574bc03","Vergelijk ‘De pup kwam aangerend’ met ‘De pup kwam aanrennen’, beide als beschrijving van de manier van komen. Het deelwoord __1__.",6,"Na komen kunnen een deelwoord en een infinitief beide de manier van komen uitdrukken. Het deelwoord heeft relatief meer steun in het zuiden, de infinitief in het noorden en westen. Dat is geen absolute correctheids- of betekenisgrens.","Een kind kwam de tuin inhuppelen; kwam de tuin ingehuppeld kan dezelfde manier van binnenkomen beschrijven.",[135],{"id":136,"blankNumber":10,"options":137},"01a0ba4b-c59c-7d2c-bd62-b7d4e4f0bc47",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0ba4b-c59c-7cd0-bd62-b7d4e3737f50","is uitsluitend geschikt voor informele Belgische spreektaal",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c59c-7cf0-bd62-b7d4e3e00238","heeft relatief meer steun in het zuiden, zonder dat de infinitief daarmee fout is",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c59c-7d10-bd62-b7d4e4517a51","drukt noodzakelijk een andere manier van bewegen uit dan de infinitief",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a0ba4b-c59c-7e70-bd62-b7d4e8366f2c","Met ‘De gast kwam pas na middernacht opdagen’ bedoelt de schrijver dat de gast toen pas verscheen. In deze vaste combinatie is __1__.",7,"Komen opdagen is een vaste verbinding. De variatie tussen infinitief en deelwoord bij een manier van komen geldt daarom niet automatisch voor deze betekenis.","Waarom kwam niemand op het afgesproken tijdstip opdagen?",[154],{"id":155,"blankNumber":10,"options":156},"01a0ba4b-c59c-7e00-bd62-b7d4e76bfc50",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0ba4b-c59c-7da0-bd62-b7d4e58bb98c","opgedaagd verplicht in verzorgde Belgische schrijftaal",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c59c-7dc4-bd62-b7d4e5d94587","opgedaagd altijd vrij uitwisselbaar met opdagen",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c59c-7de0-bd62-b7d4e6af8059","opgedaagd geen gewoon deelwoordalternatief met dezelfde betekenis",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a0ba4b-c59c-7f64-bd62-b7d4eb02dc8c","Een redacteur vervangt ‘Een gewonde vogel kwam aangedragen’ door ‘Een gewonde vogel kwam aandragen’. Bij zo’n ingreep moet zij vooral controleren __1__.",8,"Bij komen aangedragen kan het onderwerp iets zijn dat wordt gedragen. Een infinitiefalternatief kan een andere constructie of een ander perspectief oproepen. De regel over de manier van komen rechtvaardigt dus geen blinde vervanging.","In ‘De kist kwam op twee schouders aangedragen’ wordt de kist gedragen; een herschrijving moet dat perspectief bewaren.",[173],{"id":174,"blankNumber":10,"options":175},"01a0ba4b-c59c-7f2c-bd62-b7d4eaa329a9",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0ba4b-c59c-7ec0-bd62-b7d4e917dc32","of constructie en perspectief veranderen, in plaats van alleen de vorm te vergelijken",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c59c-7ee0-bd62-b7d4e99bc874","of alle zuidelijke vormen zonder meer door noordelijke zijn vervangen",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c59c-7f0c-bd62-b7d4ea2b8663","of elk deelwoord na komen verwijderd is, ongeacht de betekenis",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a0ba4b-c59d-70ab-98d4-d206e2abe75d","Twee partners zeggen dat ze al twintig jaar getrouwd zijn. Een redacteur bespreekt zijn getrouwd als alternatief voor die voortgezette toestand. De juiste beoordeling is: __1__.",9,"De duur van twintig jaar maakt de toestand expliciet. Getrouwd zijn is daarvoor in elk geval correct en het gebruikelijkst. Zijn getrouwd wordt eveneens breed aanvaard, vooral in Nederland; de analyse kan per taalgebruiker verschillen.","Tijdens hun jubileum vertellen zij hoe lang ze inmiddels getrouwd zijn.",[192],{"id":193,"blankNumber":10,"options":194},"01a0ba4b-c59d-7077-98d4-d206e2297499",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0ba4b-c59d-700b-98d4-d206e06faf98","alleen zijn getrouwd kan een voortgezette toestand uitdrukken",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c59d-7037-98d4-d206e12d2f1f","getrouwd zijn is het gebruikelijkst; zijn getrouwd wordt ook breed aanvaard, vooral in Nederland",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c59d-7057-98d4-d206e1b7cd78","zijn getrouwd is voor deze toestand overal onaanvaardbaar",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a0ba4b-c59d-7187-98d4-d206e4e11e0c","In ‘dat de poort gisteren door een monteur is gerepareerd’ introduceert door een monteur een concrete handeling met een uitvoerder. Dat ondersteunt __1__.",10,"De concrete reparatie door een monteur ondersteunt de werkwoordelijke passieve analyse. Zijn + deelwoord is niet automatisch naamwoordelijk; omgekeerd gelden vrije werkwoordelijke volgorderegels niet vanzelf voor elk naamwoordelijk gezegde.","Dat de vrachtwagen door de politie is tegengehouden, beschrijft een concrete handeling en niet alleen een eigenschap.",[211],{"id":212,"blankNumber":10,"options":213},"01a0ba4b-c59d-7153-98d4-d206e4d5a454",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0ba4b-c59d-70ef-98d4-d206e2be26b3","uitsluitend een naamwoordelijke lezing omdat er is staat",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c59d-7113-98d4-d206e3b9f6f4","een algemene regel dat elk deelwoord na zijn een bijvoeglijk naamwoord is",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c59d-7133-98d4-d206e43ffb8e","een passieve werkwoordelijke lezing, niet uitsluitend een duurzame eigenschap",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a0ba4b-c59d-725b-98d4-d206e6d2c105","Een Belgische jurist gebruikt een heldere standaardvariant met tussenplaatsing. De tekst is voor lezers in beide landen. Een lange passage klinkt wel zwaar. Het passende redactieadvies is: __1__.",11,"Voor een publiek in beide landen is begrijpelijkheid het criterium, niet uitsluitend Nederlands gebruik. Juridische teksten bevatten veel passieve en modale clusters. Een zware groep kan een actieve of gesplitste formulering vragen, maar actor, modaliteit en tijdsbereik moeten behouden blijven. Huisstijlwijzigingen zijn niet automatisch foutcorrecties.","Bij een lange ambtelijke zin kan de redacteur twee kortere zinnen voorstellen en daarna nagaan wie handelt en welke verplichting op welk moment geldt.",[230],{"id":231,"blankNumber":10,"options":232},"01a0ba4b-c59d-7223-98d4-d206e6120101",[233,236,239],{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0ba4b-c59d-71c7-98d4-d206e4eb802b","behoud begrijpelijke regionale vormen; herschrijf waar nodig en controleer actor, modaliteit en tijdsbereik",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0ba4b-c59d-71e7-98d4-d206e4ff52b1","vervang alle Belgische patronen als grammaticale fouten en geef helderheid pas daarna aandacht",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0ba4b-c59d-7207-98d4-d206e5c79df4","harmoniseer alle clusters mechanisch en neem aan dat betekenis en afhankelijkheden gelijk blijven","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d99caab9-8f1d-4e4b-8e73-8d11b6cf2dd6_hero.webp?v=1789831923",{"title":244,"slug":245,"language":246,"level":247},"Werkwoordclustervolgorde in Nederland en België","werkwoordclustervolgorde-in-nederland-en-belgie","nl","C2"]