[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0e1ad-528b-7686-a561-acc2d3fde044":3,"grammar-exercise-lesson-01a0e1ad-4b45-78bf-b605-f11dac79e07e":243},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":242},"01a0e1ad-528b-7686-a561-acc2d3fde044","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0e1ad-4b45-78bf-b605-f11dac79e07e","Adlaştırmalarda özne ve iyelik belirsizliği – Bağlama uygun anlam","Bağlamda amaçlanan anlamı veren seçeneği seçin.","Adlaştırmalarda belirsizlik: bağlamı yorumlama","Adlaştırmalarda özne ve iyelik belirsizliğini boşluk doldurarak inceleyin; sergi bağlamlarında gönderimi, tamlama sınırlarını ve edilgenliği yorumlayın.",1,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,223],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":16,"explanation":17,"exampleSentence":18,"blanks":19},"01a0e1ad-528b-7ab2-a561-acc2d68d92b0","Kurs duyurusunda onların kayıt yaptırması gerekiyor yazıyor. Onların üç yeni kursiyeri gösterdiği biliniyor. Kayıt yaptırması gereken __1__.",0,"Açık çoğul özne ve bağlam üç kursiyeri belirler. Yaptırması biçimindeki üçüncü tekil kişi iyelik eki, onların öznesini tek kişiye indirmez.","Çocukların bahçede oynaması, birden fazla çocuğun oynadığı bir olayı anlatabilir.",[20],{"id":21,"blankNumber":10,"options":22},"01a0e1ad-528b-7a1a-a561-acc2d5a27ffd",[23,27,30],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-528b-790e-a561-acc2d437dabe","yalnızca bir kursiyerdir",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-528b-7986-a561-acc2d47cda52","kimliği belirsiz tek kişidir",{"id":31,"optionText":32,"isCorrect":33,"displayOrder":34},"01a0e1ad-528b-79d2-a561-acc2d544a25c","üç kursiyerdir",true,2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":10,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a0e1ad-528b-7c6a-a561-acc2d7537ed1","Geziye annem katılacak; babamla ben evde kalacağız. Erken çıkmasını istiyorum sözünde kastedilen kişiyi açık özneyle belirten ifade: __1__ istiyorum.","Önceki bağlamda geziye katılan kişi annedir. Annemin açık öznesi, çıkmasını biçimindeki üçüncü kişi iyelik ekinin göndergesini belirtir. Diğer seçenekler çıkması istenen kişiyi değiştirir.","Otobüsü amcam kullanacak; amcamın dinlenmesini bekliyoruz.",[41],{"id":42,"blankNumber":10,"options":43},"01a0e1ad-528b-7c02-a561-acc2d711796b",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-528b-7b4e-a561-acc2d6fd4668","babamın erken çıkmasını",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":33,"displayOrder":10},"01a0e1ad-528b-7b8e-a561-acc2d6ff496c","annemin erken çıkmasını",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-528b-7bca-a561-acc2d703eb7f","benim erken çıkmamı",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a0e1ad-528b-7dee-a561-acc2d8e7068c","Geziye Eren ile Oya başvurdu. Başka bilgi verilmeden seçilmesine sevindim denirse seçilen kişi __1__.","Üçüncü kişi iyelik eki, iki aday arasında seçim yapmaz. Türkçede bu yapının göndergesini ilk veya son anılan ada bağlayan bir kural yoktur; kimliği bağlam belirler.","İki yarışmacıyı tanıyorum; kazanmasına şaşırdım sözü hangisini kastettiğimi açıklamaz.",[59],{"id":60,"blankNumber":10,"options":61},"01a0e1ad-528b-7d8a-a561-acc2d82e51bb",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":33,"displayOrder":16},"01a0e1ad-528b-7cde-a561-acc2d7807a6b","bu sözlerden kesin olarak belirlenemez",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-528b-7d1a-a561-acc2d7bc23f5","son anılan ada gönderim kuralı gereği Oya’dır",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-528b-7d52-a561-acc2d7bde02f","ilk anılan ada gönderim kuralı gereği Eren’dir",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a0e1ad-528b-7f9e-a561-acc2dcb7c7e3","Lale, Suna’ya onun sergiye davet edildiğini anlattı. Önceki konuşmada adı geçen Bora da olası göndergeler arasındadır. Onun zamiri __1__.",3,"Onun adlaştırmanın öznesini görünür kılar, fakat göndergenin kimliğini tek başına sabitlemez. Dinleyici veya ana cümlenin öznesi olmak zorunlu gönderim oluşturmaz; önceki konuşmada anılan Bora da kastedilebilir.","Aylin ile Kerem’den söz ederken onun kazandığını söylemek, kazananı tek başına açıklamaz.",[78],{"id":79,"blankNumber":10,"options":80},"01a0e1ad-528b-7f3a-a561-acc2dbd4a4c4",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":33,"displayOrder":16},"01a0e1ad-528b-7e86-a561-acc2d980e5de","bağlama göre bu üç kişiden birini gösterebilir",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-528b-7ec6-a561-acc2da3992d6","anlatılan sözün dinleyicisi olduğu için Suna’yı gösterir",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-528b-7f02-a561-acc2db0e0b2c","ana cümlenin öznesi olduğu için Lale’yi gösterir",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a0e1ad-528c-71be-aa47-55c9f19118d1","Lale, Suna’ya “Sergiyi ben açacağım” dedi. Bu sözü aktaran kendisinin sergiyi açacağını söyledi cümlesindeki zamirin göndergesi __1__.",4,"Doğrudan konuşmadaki ben, sözü söyleyen kişiye gönderme yapar. Bu nedenle aktarılan sözde kendisinin Lale’yi gösterir. Kimliği belirleyen, kendisinin biçimi tek başına değil, verilen doğrudan konuşmadır.","Eğitmen “İlk dersi ben vereceğim” dedi; kendisinin ilk dersi vereceğini açıkladı.",[97],{"id":98,"blankNumber":10,"options":99},"01a0e1ad-528c-713e-aa47-55c9f174560f",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-528c-7076-aa47-55c9efa4c46a","Suna’dır",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-528c-70ba-aa47-55c9efdaf679","adı verilmeyen üçüncü kişidir",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":33,"displayOrder":34},"01a0e1ad-528c-710a-aa47-55c9f0c6873a","Lale’dir",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a0e1ad-528c-737e-aa47-55c9f48a2dda","Lale, Suna’ya “Sergiyi sen açacaksın” dedi. Aynı bilgiyi dolaylı anlatımla veren ifade: Lale, Suna’ya __1__ söyledi.",5,"Doğrudan konuşmadaki sen, sözün yöneltildiği Suna’yı gösterir. Dolaylı anlatımda Suna’nın açık öznesi aynı kişiyi korur ve zamir belirsizliğini önler.","Öğretmen bana “Sen başlayacaksın” dedi; benim başlayacağımı bildirdi.",[116],{"id":117,"blankNumber":10,"options":118},"01a0e1ad-528c-72fa-aa47-55c9f38a891a",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-528c-723a-aa47-55c9f1ee3549","Lale’nin sergiyi açacağını",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":33,"displayOrder":10},"01a0e1ad-528c-7276-aa47-55c9f2cdf8ea","Suna’nın sergiyi açacağını",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-528c-72be-aa47-55c9f3074927","Bora’nın sergiyi açacağını",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a0e1ad-528c-7512-aa47-55c9f78ce3ce","Ressamın asistanını çağırdığını işittim cümlesinin iki çözümlemesinden birinde ressam çağıran kişidir; diğerinde ise __1__.",6,"İkinci çözümlemede ressamın asistanını bütünü nesnedir; ressamın bu nesnenin içindeki tamlayıcıdır. Çağıran özne söylenmemiştir. Diğer seçenekler nesneyi özne yapar veya etken fiili edilgen yorumlar.","Antrenörün yardımcısını gördüğünü söylediler; gören kişi antrenör veya bağlamdaki başka biri olabilir.",[135],{"id":136,"blankNumber":10,"options":137},"01a0e1ad-528c-74b2-aa47-55c9f6d39100",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-528c-73fe-aa47-55c9f4f6b123","asistan ressamı çağırmıştır",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":33,"displayOrder":10},"01a0e1ad-528c-743a-aa47-55c9f5182e86","başka biri ressamın asistanını çağırmıştır",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-528c-7476-aa47-55c9f5ee42e1","ressam başka birinin asistanı tarafından çağrılmıştır",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a0e1ad-528c-76aa-aa47-55c9fa5e91d6","Ressamın asistanını çağırdığını işittim cümlesinde ressamın adlaştırmanın öznesi olarak okunuyor. Bu çözümlemede __1__.",7,"Ressamın adlaştırmanın öznesiyse çağıran ressamdır ve asistanını nesnedir. Asistanın ressama bağlı olduğu düşünülebilir, ancak bunu özne çözümlemesi tek başına kesinleştirmez. Bütün öbeği nesne saymak diğer çözümlemeye geçmek olur.","Yazarın editörünü aradığı söyleniyor; hangi editörün kastedildiğini önceki konuşma açıklayabilir.",[154],{"id":155,"blankNumber":10,"options":156},"01a0e1ad-528c-7646-aa47-55c9f9e308fe",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-528c-758a-aa47-55c9f84bac9a","ressamın asistanını bütünü nesnedir; çağıran kişi bağlamla belirlenir",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-528c-75c6-aa47-55c9f8802f76","asistanını öznedir; çağrılan kişi bağlamla belirlenir",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":33,"displayOrder":34},"01a0e1ad-528c-7612-aa47-55c9f92c5b00","asistanını nesnedir; asistanın kime bağlı olduğu bağlamla belirlenir",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a0e1ad-528c-782a-aa47-55c9fce42c5d","İpek’in müze görevlisinin kardeşini tanıdığını biliyorum. Tanıma olayının öznesi __1__.",8,"İpek’in adlaştırmanın açık öznesidir. Müze görevlisinin kardeşini nesne öbeğidir; özneyi bulmak için fiile en yakın ada bakmak yeterli değildir.","Can’ın komşusunun oğlunu tanıması bizi şaşırttı.",[173],{"id":174,"blankNumber":10,"options":175},"01a0e1ad-528c-77ca-aa47-55c9fc982a86",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-528c-7726-aa47-55c9fb102da1","müze görevlisidir",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":33,"displayOrder":10},"01a0e1ad-528c-7762-aa47-55c9fbac69f6","İpek’tir",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-528c-7796-aa47-55c9fc855208","görevlisinin kardeşidir",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a0e1ad-528c-7996-aa47-55c9fe651fe5","Rehberin ziyaretçileri karşılamasını istedik. Bu etken adlaştırmada rehber __1__.",9,"Karşılamasını etken olduğu için rehber hem dil bilgisel özne hem işi yapacak kişidir. Rehberin adlaştırmaya bağlanır; ziyaretçileri ise karşılanacak kişileri gösteren nesnedir.","Fotoğrafçının konukları yönlendirmesi bekleniyor.",[192],{"id":193,"blankNumber":10,"options":194},"01a0e1ad-528c-793e-aa47-55c9fdfb4703",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":33,"displayOrder":16},"01a0e1ad-528c-789e-aa47-55c9fce77993","karşılama işini yapacak kişidir",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-528c-78d6-aa47-55c9fd93e5ac","karşılanacak kişidir",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-528c-790a-aa47-55c9fde75d64","ziyaretçileri nesnesinin tamlayanıdır",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a0e1ad-528c-7b06-aa47-55ca00dcfa9b","Sergi notunda sanatçının tanıtılması planlanıyor yazıyor. Başka bilgi yok. Bu notta sanatçının öbeği __1__.",10,"Tanıtılması edilgendir; sanatçının bu olayın öznesini, yani tanıtılanı belirtir. Tanıtan kişi yazılmamıştır. Cümlede sanatçının öbeğinin tamamladığı bir eser adı da yoktur.","Yazarın sahneye davet edilmesi istendi; daveti kimin yapacağı söylenmedi.",[211],{"id":212,"blankNumber":10,"options":213},"01a0e1ad-528c-7aaa-aa47-55ca008fc5cc",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-528c-7a0a-aa47-55c9ff27a3ff","tanıtma işinin failidir ve tanıtımı yapacak kişiyi belirtir",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":33,"displayOrder":10},"01a0e1ad-528c-7a42-aa47-55c9ffc1373c","edilgen adlaştırmanın öznesidir ve tanıtılacak kişiyi belirtir",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-528c-7a76-aa47-55ca0072f678","bir nesne öbeğinin tamlayanıdır ve tanıtılacak eserin sahibini belirtir",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a0e1ad-528c-7c86-aa47-55ca02aca90c","Sergi salonu kirli. Duyuruda işi yapacak kişiyi belirtmeden, mekânı işlemden etkilenen özne olarak sunmak istiyoruz: __1__ istiyoruz.",11,"Temizlenmesini edilgen olduğu için salon temizlenen öznedir ve işi yapan belirtilmez. Temizlemesini etken biçimi salonu işi yapan özneye dönüştürür. Temizlememizi ise birinci çoğul kişi iyelik ekiyle işi yapacak grubun biz olduğunu belirtir.","Belediye duyurusunda yolun onarılması planlanıyor denmiş; onarımı yapacak ekip belirtilmemiş.",[230],{"id":231,"blankNumber":10,"options":232},"01a0e1ad-528c-7c2a-aa47-55ca0239327c",[233,236,239],{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":33,"displayOrder":16},"01a0e1ad-528c-7b7a-aa47-55ca0126d471","sergi salonunun temizlenmesini",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-528c-7bb2-aa47-55ca019fb0be","sergi salonunun temizlemesini",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-528c-7be2-aa47-55ca0212c506","sergi salonunu temizlememizi","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_732959da-c510-47a0-b75e-638d3f605b2b_hero.webp?v=1790492627",{"title":244,"slug":245,"language":246,"level":247},"Adlaştırmalarda özne ve iyelik belirsizliği","adlastirmalarda-ozne-ve-iyelik-belirsizligi","tr","C1"]