[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0e1ad-5426-7739-929c-b7d376ef67db":3,"grammar-exercise-lesson-01a0e1ad-4b76-7e2d-9a3c-75a87537a5b9":243},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":242},"01a0e1ad-5426-7739-929c-b7d376ef67db","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0e1ad-4b76-7e2d-9a3c-75a87537a5b9","Anlatıda tarihî şimdiki zaman – Doğru biçimi seçme","Verilen bağlamda ifadeyi doğru tamamlayan seçeneği seçin.","Tarihî şimdiki zaman: anlatım ve zaman ilişkileri","Tarihî şimdiki zamanı anı, belgesel ve olay raporlarında çalışın; arka planı, sahneye geçişi, önceki olayları ve zaman tercihlerini değerlendirin.",0,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,223],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":10,"explanation":16,"exampleSentence":17,"blanks":18},"01a0e1ad-5426-7a95-929c-b7d37a713966","İlk iş gününü anlatan kişi şöyle diyor: Yıllar önce binanın önünde durdum, sonra içeri girdim. Aynı olayları tarihî şimdiki zamanla yeniden anlatırken iki yüklem sırasıyla __1__ olur.","Tarihî şimdiki zamanda geçmiş olaylar -yor biçimiyle sunulur. -yordu geçmişte sürmekte olan durumu, -mıştı ise geçmişteki bir noktadan önce gerçekleşmiş olayı anlatmaya elverişlidir; bunlar istenen dönüşüm değildir.","Üniversitedeki ilk günümde sınıfa giriyorum; bütün sıralar dolu.",[19],{"id":20,"blankNumber":21,"options":22},"01a0e1ad-5426-7a01-929c-b7d379cd72a7",1,[23,27,30],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5426-7909-929c-b7d377e7f427","duruyordum \u002F giriyordum",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0e1ad-5426-796d-929c-b7d3785802dc","durmuştum \u002F girmiştim",{"id":31,"optionText":32,"isCorrect":33,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5426-79b9-929c-b7d378e18125","duruyorum \u002F giriyorum",true,2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":21,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a0e1ad-5426-7c71-929c-b7d37c7a7fa9","Belgeselde şu cümle duyuluyor: Yıl 1965; kasabanın ilk kütüphanesi kapılarını açıyor. Editör açıyor yerine açtı yazarsa __1__.","1965 ifadesi iki biçimde de olayın tarihini belirler. Açıyor sahneyi anlatının şimdisinden sunarken açtı tamamlanmış olayı geriye dönük aktarır. İki biçim de tek başına tanıklık kanıtı değildir.","Arşiv görüntülerinde yıl 1970; ilk tren istasyona yaklaşıyor.",[41],{"id":42,"blankNumber":21,"options":43},"01a0e1ad-5426-7c01-929c-b7d37c25caed",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":33,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5426-7b35-929c-b7d37a757b69","olayın tarihi aynı kalır, anlatımın bakış açısı değişir",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0e1ad-5426-7b79-929c-b7d37b5e18ba","olay belgeselin yayımlandığı güne taşınır",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5426-7bbd-929c-b7d37c0a3442","anlatıcının açılışı gördüğü kesinleşir",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a0e1ad-5426-7e49-929c-b7d37f63bb00","Geçen pazar maçın son saniyelerindeyiz. Hakem son düdüğü çalıyor; ben topu yere __1__ ve seyircilere el sallıyorum.","Ben öznesi birinci tekil kişi eki gerektirir: bırakıyorum. Geçen pazar geçmiş çerçevesini kurar; -yor kısa ve art arda gerçekleşen hareketleri de sahneleyebilir. Bu ek, hareketin uzun sürdüğünü göstermez.","Dünkü yarışta işaret veriliyor; koşucular çizgiden fırlıyor.",[59],{"id":60,"blankNumber":21,"options":61},"01a0e1ad-5426-7dcd-929c-b7d37e83afde",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5426-7cfd-929c-b7d37d0ffd4c","bırakıyorsun",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":33,"displayOrder":21},"01a0e1ad-5426-7d45-929c-b7d37df0dbd5","bırakıyorum",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5426-7d89-929c-b7d37e43be5e","bırakıyoruz",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a0e1ad-5427-7086-98cb-43d845c3e184","O yolculuk geçen kış gerçekleşti. Küçük bir lokantadayız; ben pencere kenarında çay __1__, arkadaşım kasada hesabı ödüyor.",3,"İçiyorum, ben öznesiyle uyumludur. Lokantadayız iki kişiyi kapsasa da boşluğun öznesi bendir. Önceki cümlenin kurduğu geçmiş çerçevesi sürer; ikinci cümlede tarih tekrarlanmasa da -yor geçmişteki sahneyi canlandırır.","Karşılaşmamız lise yıllarındaydı. Koridorda yürüyorum; müdür beni çağırıyor.",[78],{"id":79,"blankNumber":21,"options":80},"01a0e1ad-5427-700e-98cb-43d8450458f3",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":33,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5426-7ed5-929c-b7d37ffa6486","içiyorum",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0e1ad-5426-7f1d-929c-b7d380759551","içiyorsun",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5426-7f69-929c-b7d381129fd0","içiyoruz",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a0e1ad-5427-727a-98cb-43d847f8c958","Annem ilk uçuşunu yıllar sonra bana anlattı. Ben de bu anıyı şöyle aktarıyorum: Annem uçağa biniyor, koltuğunu buluyor ve pencereye bakıyor. Bu aktarımda -yor kullanmam __1__.",4,"Başkasından öğrenilen geçmiş olaylar da tarihî şimdiki zamanla canlandırılabilir. Anlatımın sahneye yakınlığı ile anlatıcının bilgi kaynağı ayrı konulardır.","Dedemin anlattığına göre o sabah postacı geliyor ve kapıya bir paket bırakıyor.",[97],{"id":98,"blankNumber":21,"options":99},"01a0e1ad-5427-71fa-98cb-43d8472eba1f",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5427-7132-98cb-43d846a7645e","annemin hâlâ uçakta olduğunu gösterir",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":33,"displayOrder":21},"01a0e1ad-5427-7176-98cb-43d846d910c7","olayı yaşamış olmamı gerektirmez",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5427-71ba-98cb-43d8471fc5a6","bilgiyi annemden aldığım ifadesiyle çelişir",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a0e1ad-5427-745e-98cb-43d84b2da8ae","O dönem bir kafede çalışıyordum; henüz üniversiteye başlamamıştım. Bir akşam tanımadığım biri yanıma geliyor ve adımı söylüyor. Çalışıyordum ile geliyor arasındaki geçişte anlatıcı __1__.",5,"Çalışıyordum dönemin arka planını verir. Bir akşam belirli bir sahne açar; geliyor ve söylüyor bu geçmiş sahneyi yakından sunar. Olayların konuşma gününe taşındığına ilişkin bir işaret yoktur.","O yaz otelde çalışıyorduk. Bir gece kapı çalıyor; dışarıda eski bir arkadaşımız bekliyor.",[116],{"id":117,"blankNumber":21,"options":118},"01a0e1ad-5427-73ea-98cb-43d84a330ccd",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5427-7306-98cb-43d848b6a8eb","karşılaşmanın sonucunu özetleyerek sahneyi kapatır",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0e1ad-5427-734a-98cb-43d8493e8e48","ilk cümledeki geçmişi bırakıp konuşma gününü anlatmaya başlar",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":33,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5427-73a6-98cb-43d849d75af6","süren arka plandan belirli bir karşılaşmanın canlandırılmasına geçer",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a0e1ad-5427-7626-98cb-43d84d761202","Geçen ayki görüşmeyi anlatırken iki başlangıç düşünüyorum: Görevli kapıyı açtı. İçeri giriyorum. \u002F Görevli kapıyı açıyor. İçeri giriyorum. Bu iki başlangıç karşılaştırıldığında __1__.",6,"İki başlangıç da doğaldır. Açtı tamamlanmış hareketi aktarır; ardından giriyorum ile sahne canlandırmasına geçilir. İkinci başlangıçta canlandırma ilk yüklemden itibaren vardır. Burada -yordu ile süren arka plan, -mıştı ile önceki olaya dönüş veya geniş zamanlı özet kullanılmamıştır.","Telefon çaldı. Ahizeyi kaldırıyorum. \u002F Telefon çalıyor. Ahizeyi kaldırıyorum.",[135],{"id":136,"blankNumber":21,"options":137},"01a0e1ad-5427-75b2-98cb-43d84cc35a56",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":33,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5427-74e6-98cb-43d84b32344c","ilkinde zaman biçimi değişir, ikincisinde sahne iki yüklemde de -yor ile sunulur",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0e1ad-5427-752a-98cb-43d84bf367bd","ilkinde açtı süren arka planı verir, ikincisinde açıyor önceki bir olaya dönüşü belirtir",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5427-756e-98cb-43d84c076e8a","ilkinde giriyorum sonucu geçmiş zamanla özetler, ikincisinde iki yüklem de geniş zamanlı özet oluşturur",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a0e1ad-5427-77fa-98cb-43d850233cdb","Geçen yılki gösteride perde açılıyor, çocuklar sahneye çıkıyor. Sonrasını kısaca anlatayım: Gösteri bir saat sonra bitti; herkes evine döndü. Son iki yüklemin bu metindeki işlevi __1__.",7,"Sonrasını kısaca anlatayım ifadesiyle anlatıcı ayrıntılı sahnelemeden özete geçer. Bitti ve döndü bu metinde sahneyi kapatır. Bu, aynı olayların başka bir anlatıda -yor ile verilemeyeceği anlamına gelmez.","Konuklar salona doluşuyor. Toplantı akşama doğru sona erdi; herkes ayrıldı.",[154],{"id":155,"blankNumber":21,"options":156},"01a0e1ad-5427-7782-98cb-43d84f330ea4",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5427-76ae-98cb-43d84e14c0a1","perdenin açılmasından önceki olaylara dönmektir",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":33,"displayOrder":21},"01a0e1ad-5427-76fe-98cb-43d84e2da055","sahneden uzaklaşıp tamamlanan olayları özetlemektir",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5427-7742-98cb-43d84eda1093","olayların artık geçmişte geçmediğini bildirmektir",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a0e1ad-5427-79d2-98cb-43d8526d6d21","O sabah salona giriyorum. Masalar hazır; ekip hazırlığı bir gece önce __1__. Bana yalnızca konukları karşılamak kalıyor.",8,"Hazırlığı tamamlayan özne ekiptir; üçüncü kişi biçimi bitirmişti kullanılır. Bitirmiştim anlatıcıya, bitirmiştin dinleyiciye ait bir yüklem olurdu ve ekip öznesiyle uyuşmazdı. Bir gece önce ifadesiyle -mıştı, hazırlığın anlatıcının salona girişinden önce tamamlandığını gösterir.","Sabah ofise varıyorum; müdür gece istifa etmişti.",[173],{"id":174,"blankNumber":21,"options":175},"01a0e1ad-5427-7962-98cb-43d851720d0d",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5427-788a-98cb-43d85023c469","bitirmiştim",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0e1ad-5427-78de-98cb-43d8509d08cb","bitirmiştin",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":33,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5427-7922-98cb-43d8513035e6","bitirmişti",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a0e1ad-5427-7ba2-98cb-43d855e72632","Anlatıcı 2026 yılında, 2012 yılındaki mezuniyet törenini anlatıyor: O gün hepimiz okulun bahçesinde toplanıyoruz. Bu cümlede O gün yerine Bugün kullanılsaydı __1__.",9,"O gün önceki geçmiş tarihe açıkça bağlanır. Bugün ise bağlama göre konuşma gününe veya canlandırılan sahnedeki güne işaret edebilir. Bu sözcük tek başına sahneyi kapatmaz ve törenin konuşma gününde yapıldığını belirlemez.","Yıl 1985. Şimdi istasyona yaklaşıyoruz; birazdan trenden ineceğiz.",[192],{"id":193,"blankNumber":21,"options":194},"01a0e1ad-5427-7b2e-98cb-43d855132ff1",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5427-7a5a-98cb-43d852f07ccf","bugün ifadesi geçmiş sahneyi kapatan bir özet işlevi görürdü",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0e1ad-5427-7a9e-98cb-43d853993d8c","bugün ifadesi törenin anlatıcının konuştuğu gün yapıldığını gösterirdi",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":33,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5427-7aea-98cb-43d854418aa6","konuşma günü ile sahnedeki gün arasında yorum belirsizliği doğabilirdi",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a0e1ad-5427-7d76-98cb-43d8574adad5","Olay raporunda Görevli saat 09.00’da depoya girdi yazıyor. Aynı olayın güvenlik görüntüsünü izleyen görevli ise Görevli saat 09.00’da depoya giriyor diyor. Bu iki kullanım karşılaştırıldığında __1__.",10,"Girdi tamamlanan olayı geriye dönük aktarır; raporu yazanın olaya tanık olduğunu kanıtlamaz. Giriyor geçmiş görüntünün adım adım aktarımında kullanılabilir; kayıttaki sahneden önceki bir olayı belirtmez. Resmî bağlam tek başına tarihî şimdiki zamanı yasaklamaz; iki biçim de kesin bir saatle kullanılabilir.","Kayıtta araç kapıya yaklaşıyor; raporda aracın saat 18.00’de geldiği belirtiliyor.",[211],{"id":212,"blankNumber":21,"options":213},"01a0e1ad-5427-7d02-98cb-43d8573befd3",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5427-7c36-98cb-43d8568fc59d","ikincisi giriş hareketini kayıttaki sahneden önce tamamlanmış bir olay olarak sunar",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":33,"displayOrder":21},"01a0e1ad-5427-7c7a-98cb-43d8569d1b44","ikincisi kayıttaki hareketi izlenirken gerçekleşiyormuş gibi sunar",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5427-7cbe-98cb-43d856f4cba7","birincisi raporu yazanın giriş hareketine tanık olduğunu gösterir",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a0e1ad-5427-7f3e-98cb-43d8591b0d4a","Bir öyküde Yolcu köye varıyor, bir evin önünde duruyor ve kapıyı çalıyor deniyor. Editör üç yüklemi varır, durur ve çalar olarak değiştirirse __1__.",11,"Geniş zaman da edebî anlatıda olayları bir akış içinde sunabilir. Varır, durur ve çalar dil bilgisi hatası değildir; ancak biçimleri -yor ekli tarihî şimdiki zamandan farklıdır.","Öykünün özetinde kadın mektubu bulur, okur ve çekmeceye kaldırır.",[230],{"id":231,"blankNumber":21,"options":232},"01a0e1ad-5427-7eca-98cb-43d85908e1b6",[233,236,239],{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":33,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5427-7e02-98cb-43d857e12935","olay akışı geniş zamanlı anlatımla verilir",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0e1ad-5427-7e46-98cb-43d85846a0fb","kısa hareketler anlatıldığı için cümle dil bilgisine aykırı olur",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5427-7e8a-98cb-43d8589d3af9","üç yüklem de -yor ekli tarihî şimdiki zaman olarak kalır","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d5d636bf-ddf3-4215-84a2-004549993b67_hero.webp?v=1790492628",{"title":244,"slug":245,"language":246,"level":247},"Anlatıda tarihî şimdiki zaman","anlatida-tarihi-simdiki-zaman","tr","C1"]