[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0e1ad-58af-7cc4-9842-039daa2a472a":3,"grammar-exercise-lesson-01a0e1ad-4c0f-71d8-a1c0-4a275e145a57":243},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":242},"01a0e1ad-58af-7cc4-9842-039daa2a472a","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0e1ad-4c0f-71d8-a1c0-4a275e145a57","Bölgesel söyleyişte ek ve çekim çeşitliliği – Bağlama uygun anlam","Bağlamda amaçlanan anlamı veren seçeneği seçin.","Bölgesel çekimlerde anlam ve ek çözümleme","Bölgesel çekimlerde kişi ve zaman eklerini bağlamda çözümleyin; söyleyiş, çekim örüntüsü ve standart aktarım arasındaki farkları örnek sorularla inceleyin.",1,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,223],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":16,"explanation":17,"exampleSentence":18,"blanks":19},"01a0e1ad-58af-7f6c-9842-039dac077548","Bir görüşmede konuşur, o anda ne yaptığını soran kişiye Ben şimdi eve geliyom diyor. Standart dışı biçimi kuralsız saymadan çözümlersek __1__.",0,"Geliyom, burada geliyorum karşılığıdır; şimdiki zaman ve birinci tekil kişi bilgisi korunur. Standart dışı söyleyiş, kendi kullanım çevresinde kuralsızlık demek değildir.","Bir sözlükçü, standart karşılığı verirken belgelenen yerel kullanımı ayrıca kaydedebilir.",[20],{"id":21,"blankNumber":10,"options":22},"01a0e1ad-58af-7f04-9842-039dab38f244",[23,27,30],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-58af-7e74-9842-039daac61de6","şimdiki zaman korunmuş, kişi işareti düşerek üçüncü tekile dönüşmüştür",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-58af-7eb4-9842-039daaf31447","gelecek zaman ve birinci tekil kişi korunmuş, söyleyiş kısalmıştır",{"id":31,"optionText":32,"isCorrect":33,"displayOrder":34},"01a0e1ad-58af-7ee0-9842-039dab03fee1","şimdiki zaman ve birinci tekil kişi korunmuş, söyleyiş kısalmıştır",true,2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":10,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a0e1ad-58b0-70c8-99ae-27776d35201b","Kaynağı bilinmeyen kısa bir kayıtta yalnızca geliyom duyuluyor. Konuşurun nereli olduğunu bu veriden çıkarmak isteyen araştırmacıya __1__ denmelidir.","Gündelik söyleyiş ve bölgesel ağız özellikleri örtüşebilir. Geliyom tek bir bölgeye özgü kanıt değildir; bu durum onun ağızlarda bulunmasını da dışlamaz.","Bir görüşmenin yerini saptarken tek bir kısalmaya değil, kaynak bilgisine ve karşılaştırmalı kayıtlara başvurulur.",[41],{"id":42,"blankNumber":10,"options":43},"01a0e1ad-58b0-7090-99ae-27776cebdc62",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":33,"displayOrder":16},"01a0e1ad-58b0-7020-99ae-27776b19f6f7","bu biçim bölgeler üstü de kullanıldığından yerleşim belirlenemez",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-58b0-704c-99ae-27776b619eb7","kişi ekindeki kısalma Doğu Anadolu kökenini belirlemek için yeterlidir",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-58b0-7070-99ae-27776c01d889","gündelik söyleyişle örtüşmesi bölgesel ağız olasılığını dışlar",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a0e1ad-58b0-71a8-99ae-27776fe72628","Bir öğrenci, farklı satırlardaki geliyi, başlıyır ve gelecağam biçimlerini birleştirerek tek bir köyün çekim tablosunu hazırlıyor. Dersin verileri bakımından __1__.","Tablodaki biçimler aynı yöreye ait bir dizi değildir; yazımlar da yaklaşık gösterimlerdir. Yerleşim eşleştirmesi için konuşur kaydı ve karşılaştırmalı örnek gerekir.","Bir romandaki kişiye farklı kaynaklardan seçilen birkaç ağız biçimini vermek, kendiliğinden tutarlı bir ağız yaratmaz.",[59],{"id":60,"blankNumber":10,"options":61},"01a0e1ad-58b0-7174-99ae-27776f42ecdb",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":33,"displayOrder":16},"01a0e1ad-58b0-7110-99ae-27776dbed732","bu birleştirme dayanaksızdır; örnekler tek bir ağzın tablosu olarak sunulmamıştır",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-58b0-7134-99ae-27776e10c9c6","her üç biçimin aynı köyde kullanıldığı kesinleşmiştir",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-58b0-7154-99ae-27776e46a387","bu yaklaşık yazımlar ayrıntılı ses çevriyazısı yerine geçer",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a0e1ad-58b0-7280-99ae-277771f9d3b0","Bir konuşurdan yalnızca Biz her yaz buraya gelirik cümlesi kaydedilmiştir. Hem ek sınırlarını hem de bu kaydın kanıt sınırını doğru gösteren değerlendirme __1__.",3,"Gel-ir-ik biçiminde -ir geniş zamanı, -ik birinci çoğul kişiyi gösterir. Son k geçmiş zaman eki değildir. Bu kayıt, aynı konuşurun gelmişik kullanıp kullanmadığını göstermez; o çekim ayrıca belgelenmelidir.","Bir fiilin emir çekimini belirlemek için yalnızca geçmiş zaman örneğine dayanılmaz.",[78],{"id":79,"blankNumber":10,"options":80},"01a0e1ad-58b0-724c-99ae-277771718d97",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-58b0-71ec-99ae-2777703697f1","gel-iri-k çözümlemesidir; -k bu kullanımda geçmiş zamanı gösterir",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":33,"displayOrder":10},"01a0e1ad-58b0-7210-99ae-27777038d5f6","gel-ir-ik çözümlemesidir; geçmiş zaman çekimi henüz belgelenmemiştir",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-58b0-722c-99ae-277771025972","gel-ir-ik çözümlemesidir; gelmişik kullanımı da bu kayıtla belgelenmiştir",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a0e1ad-58b0-736c-99ae-2777736ac9e3","Aynı konuşurun biz öznesiyle kullandığı gelirik–gelmişik ve bilirik–bilmişik çiftleri kaydedilmiştir. Bu çiftlerde __1__.",4,"-ir geniş zaman, -miş öğrenilen geçmiş zaman ekidir; -ik bu örneklerde birinci çoğul kişiyi işaretler. İki fiildeki tekrar kişi çekimi örüntüsünü destekler, ancak kaydedilmemiş zaman ve kiplerde de aynı ekin kullanıldığını kanıtlamaz.","İki fiilde aynı kişi işaretleyicisini bulan araştırmacı, henüz kaydetmediği soru biçimlerini ayrıca inceler.",[97],{"id":98,"blankNumber":10,"options":99},"01a0e1ad-58b0-7324-99ae-2777735a5dd0",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-58b0-72c4-99ae-27777253a747","-ir ve -miş kişi bakımından ayrılır; -ik ortak geçmiş zaman ekidir",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-58b0-72e4-99ae-27777280e90e","-ir ve -miş zaman bakımından ayrılır; -ik birinci tekil kişiyi gösterir",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":33,"displayOrder":34},"01a0e1ad-58b0-7304-99ae-277772c23e2f","-ir ve -miş zaman bakımından ayrılır; -ik birinci çoğul kişiyi gösterir",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a0e1ad-58b0-7474-99ae-2777753eae35","Bir araştırmacı, gelirik ile geliriz eşleşmesinden hareketle genel bir z → k ses değişmesi ileri sürüyor. İddianın kişi çekimiyle sınırlı kalıp kalmadığını sınamak için araştırmayı __1__ gerekir.",5,"Başka fiiller ve zamanlar kişi eki örüntüsünü sınamaya yarar; çekim dışındaki sesleri kapsayan iddiayı sınamaya yetmez. Genel ses değişmesi iddiası için sözcük köklerinden de karşılaştırmalı kanıt gerekir.","Bir ekin içindeki ünlü değişikliği, köklerde aynı değişikliğin bulunduğunu tek başına göstermez.",[116],{"id":117,"blankNumber":10,"options":118},"01a0e1ad-58b0-7438-99ae-27777532827d",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-58b0-73c4-99ae-2777739477ae","aynı konuşurun başka fiillerdeki birinci çoğul kişi çekimleriyle sınırlamak",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":33,"displayOrder":10},"01a0e1ad-58b0-73f8-99ae-2777745226cd","standart karşılığında z bulunan sözcük köklerine de genişletmek",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-58b0-7418-99ae-27777493b49e","aynı kişi ekinin farklı zamanlardaki gerçekleşmeleriyle sınırlamak",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a0e1ad-58b0-7550-99ae-277778bd8cb2","Bir kayıtta yalnızca olumlu birinci çoğul kişi biçimi var. Araştırmacı tam bir çekim düzeni hazırlamak istiyor. Güvenilir yol __1__ olacaktır.",6,"Üretken örüntü karşılaştırılabilir kayıtlarla belirlenir. Kişi, fiil, olumluluk, soru ve zaman değişkenleri ile yaş, yerleşim, hız ve resmiyet gibi etkenler kaydedilmelidir.","Bir görüşme çalışmasında aynı fiilin tekil ve çoğul kullanımları, konuşma ortamıyla birlikte dosyalanır.",[135],{"id":136,"blankNumber":10,"options":137},"01a0e1ad-58b0-751c-99ae-277778545f3d",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":33,"displayOrder":16},"01a0e1ad-58b0-74b8-99ae-2777761ae859","eksik çekimleri bağlamlarıyla kaydedip karşılaştırmak",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-58b0-74d8-99ae-277776d178e0","eksik çekimleri standart dilin ünlü uyumuyla tamamlamak",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-58b0-74fc-99ae-2777777a3f0b","eksik çekimleri olumlu biçimdeki ek dizisinden türetmek",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a0e1ad-58b0-7634-99ae-27777c1c5629","Bir rapor, gelirik türü biçimlerin Doğu ve Kuzeydoğu Anadolu’daki bazı ağızlarda görülmesini bütün bu alanın tek bir çekim sistemi olduğu şeklinde yorumluyor. Uygun düzeltme __1__ olur.",7,"Ders bazı ağızlardan söz eder; bütün konuşurlar için tek sistem ileri sürmez. Kesin ağız grubu veya yerleşim eşleştirmesi karşılaştırmalı kayıt gerektirir.","İki komşu yerleşimin kayıtları benzerlik gösterebilir; bu, her çekimlerinin aynı olduğunu kanıtlamaz.",[154],{"id":155,"blankNumber":10,"options":156},"01a0e1ad-58b0-7600-99ae-27777b68cc28",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":33,"displayOrder":16},"01a0e1ad-58b0-7594-99ae-277778ff2f22","ortak bir kişi biçimi, diğer çekimlerin de ortak olduğunu göstermez",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-58b0-75c0-99ae-277779d03ffd","geniş zaman benzerliği, geçmiş zaman çekimlerinin ortaklığını da gösterir",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-58b0-75e0-99ae-27777aae99ad","coğrafi yakınlık, kaydedilmemiş çekimlerin ortak kabul edilmesini sağlar",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a0e1ad-58b0-7710-99ae-27777ee6a0b8","Bir makalede yalnızca güncel bölgesel biçimler ve bugünkü standart karşılıkları karşılaştırılmıştır. Bu tabloya dayanarak __1__ söylenebilir.",8,"Güncel karşılaştırma tarihsel kökenin tek başına kanıtı değildir. Tablo eşleşmeyi gösterir; değişmenin yönünü, tarihini ve aşamalarını belirlemez.","Eski belgeler incelenmeden iki güncel söyleyiş arasındaki tarihsel sıra kesinleştirilemez.",[173],{"id":174,"blankNumber":10,"options":175},"01a0e1ad-58b0-76d8-99ae-27777e00a88f",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-58b0-7678-99ae-27777c3fbbb7","kısa bölgesel biçimler yenidir; uzun standart biçimler onların kaynağıdır",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":33,"displayOrder":10},"01a0e1ad-58b0-769c-99ae-27777c899882","bugünkü eşleşmeler gösterilmiştir; değişmenin tarihsel yönü belirlenmemiştir",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-58b0-76bc-99ae-27777d879473","standart biçimler yenidir; bölgesel biçimler onların tarihsel kaynağıdır",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a0e1ad-58b0-77f4-99ae-277781108c65","Bir görüşmenin yalnızca içeriği genel okura aktarılacak; metin söyleyişi aynen yansıttığını iddia etmeyecek. Editör __1__.",9,"Genel okura içerik aktarımında standartlaştırma uygundur, ancak görüşme metnindeki müdahale açıklanmalıdır. Betimleme değer yargısından ayrılmalıdır.","Yayının başındaki Kişi çekimleri standart yazı diline uyarlanmıştır notu, yapılan işlemi görünür kılar.",[192],{"id":193,"blankNumber":10,"options":194},"01a0e1ad-58b0-77bc-99ae-277780fe2011",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":33,"displayOrder":16},"01a0e1ad-58b0-7754-99ae-27777f05d584","anlamı koruyarak çekimleri standartlaştırmalı ve bu müdahaleyi belirtmelidir",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-58b0-7774-99ae-27777f7a251b","çekimleri değiştirmeli, sonra metni söyleyişin aynen aktarımı olarak sunmalıdır",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-58b0-77a0-99ae-27778019a38d","standart dışı her çekimi konuşurun kuralsızlığı olarak etiketlemelidir",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a0e1ad-58b0-78d4-99ae-277783da70c4","Bir alıntının konuşurun söyleyişini aynen gösterdiği açıkça belirtilmiştir. Editör alıntıdaki geliyom biçimini açıklamasız olarak geliyorum yaparsa __1__.",10,"Standartlaştırma kişi ve zaman bilgisini koruyabilir, fakat kısalmayı görünmez kılar. Aynen aktarım iddiası altında bu değişikliğin açıklamasız yapılması uygun değildir.","Söyleyiş özellikleri seçilerek gösterilen bir anlatıda aynı özellik metin boyunca tutarlı biçimde yazılmalıdır.",[211],{"id":212,"blankNumber":10,"options":213},"01a0e1ad-58b0-789c-99ae-27778334103a",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-58b0-7838-99ae-277781a3a822","hem içerik hem de bütün söyleyiş özellikleri aynen korunmuş olur",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":33,"displayOrder":10},"01a0e1ad-58b0-785c-99ae-2777822afc98","içerik korunabilse de söyleyiş özelliği silinir ve aktarım iddiasıyla çelişilir",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-58b0-787c-99ae-27778235442a","yalnızca olayın zamanı değişir; söyleyiş özelliği korunur",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a0e1ad-58b0-79ac-99ae-277785d08b27","Bir ekip, konuşmanın ses özelliklerini dil bilimsel olarak inceleyecek. Yalnızca yaklaşık ağız yazımlarıyla yetinmek yerine __1__ gerekir.",11,"Yaklaşık yazım ses ayrıntılarının tamamını göstermez. Standart biçimden hareket etmek veya harfleri çevriyazı işaretleriyle değiştirmek eksik ses bilgisini sağlamaz; ses kaydı ve açıklanmış bir çevriyazı yöntemi gerekir.","Araştırmacı, çevriyazıda kullandığı işaretlerin neyi gösterdiğini kayıt çözümünden önce açıklar.",[230],{"id":231,"blankNumber":10,"options":232},"01a0e1ad-58b0-7978-99ae-277785a56355",[233,236,239],{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-58b0-7914-99ae-277784936e47","standart yazımla arasındaki farklardan ses ayrıntılarını yeniden kurmak",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-58b0-7938-99ae-277784f88960","yaklaşık yazımdaki harfleri kayıtla karşılaştırmadan ses işaretlerine çevirmek",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":33,"displayOrder":34},"01a0e1ad-58b0-7958-99ae-277785185502","ses kaydına dayanan, yöntemi açıklanmış bir çevriyazı kullanmak","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0e39d88d-edbe-4f34-8fac-09b01a1142bc_hero.webp?v=1790492629",{"title":244,"slug":245,"language":246,"level":247},"Bölgesel söyleyişte ek ve çekim çeşitliliği","bolgesel-soyleyiste-ek-ve-cekim-cesitliligi","tr","C2"]