[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0e1ad-5fca-7c5d-a801-4fdb1107985a":3,"grammar-exercise-lesson-01a0e1ad-4cd5-761e-bedc-6b06a8319f3f":243},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":242},"01a0e1ad-5fca-7c5d-a801-4fdb1107985a","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0e1ad-4cd5-761e-bedc-6b06a8319f3f","Edebî anlatıda zaman ve bakış açısı geçişleri – Bağlama uygun anlam","Bağlamda amaçlanan anlamı veren seçeneği seçin.","Edebî anlatıda bakış açısı ve bilgi sınırları","Edebî anlatıda bakış açısı ve zaman ilişkilerini boşluk doldurarak inceleyin; iş ve kent sahnelerinde anlatıcı ile kişilerin bilgi sınırlarını izleyin.",1,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,223],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":16,"explanation":17,"exampleSentence":18,"blanks":19},"01a0e1ad-5fcb-70fb-afd1-260c76b15cd1","“O gün annemin neden sustuğunu anlayamamıştım. Yıllar sonra mektuplarını okuyunca gerçeği öğrendim; şimdi bu sessizliği başka türlü yorumluyorum.” Burada __1__.",0,"O gün anlayamamıştım ile yıllar sonra öğrendim, aynı benin iki farklı bilgi düzeyini kurar. Anlatıcı değişmez; geçmişteki bilgisizlik sonradan giderilir.","Çocukken dedemin neden her akşam istasyona gittiğini bilmezdim; bugün anlattığım öyküde onun beklediği kişiyi de tanıtabilirim.",[20],{"id":21,"blankNumber":10,"options":22},"01a0e1ad-5fcb-7073-afd1-260c76059459",[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-5fca-7f1d-a801-4fdb1156a792","geçmişteki ben gerçeği bilir ama annesinden saklar",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5fca-7f85-a801-4fdb115fc727","anlatan benin bilgisi geçmişteki benin bilgisini aşar",true,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5fcb-702b-afd1-260c75d5cb7b","anlatan ben mektuplara rağmen eski belirsizliği korur",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":10,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a0e1ad-5fcb-728f-afd1-260c78c69a0d","“Aslı koridorda durdu. Kapının ardını göremiyordu. İçeriden gelen fısıltıları seçmeye çalıştı; konuşanların kim olduğunu çıkaramadı.” Bu bölümde __1__.","Üçüncü kişi anlatımı, Aslı’nın görebildiği ve duyabildiği alanla sınırlıdır. İçeridekilerin düşünceleri verilmez; kim olduğunu çıkaramadı ifadesi, Aslı’nın onları tanıdığı yorumunu dışlar.","Kemal sisin içindeki şekle baktı; anlatı, onun seçebildiği belirsiz çizgilerden ötesini göstermedi.",[41],{"id":42,"blankNumber":10,"options":43},"01a0e1ad-5fcb-722f-afd1-260c78154002",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0e1ad-5fcb-7187-afd1-260c770cfb0b","okurun bilgisi Aslı’nın algı sınırları içinde kalır",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5fcb-71c3-afd1-260c77294494","okur içeridekilerin Aslı’dan sakladıkları düşünceleri öğrenir",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5fcb-71fb-afd1-260c77845167","okur Aslı’nın tanıdığı kişilerin adlarını sonradan öğrenir",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a0e1ad-5fcb-743f-afd1-260c7b5fd762","“Rıza üst kattaki sesin bir hırsızdan geldiğini sandı. Oysa onun göremediği odada, açık pencereyi kapatmaya çalışan komşusu vardı.” İkinci cümlede __1__.","Oysa ile Rıza’nın tahmini düzeltilir; onun göremediği odadaki durum okura bildirilir. Bu bilgi Rıza’nın yeni çıkarımı olarak sunulmaz. Komşunun eylemi gösterilir, fakat Rıza hakkındaki düşüncesine erişilmez.","Yolcu bavulunun çalındığını düşünüyordu; anlatıcı ise bavulun boş kompartımanda kaldığını gösterdi.",[59],{"id":60,"blankNumber":10,"options":61},"01a0e1ad-5fcb-73df-afd1-260c7b1ce62a",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-5fcb-730b-afd1-260c79626211","Rıza’nın seslerden çıkardığı yeni tahmin aktarılır",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5fcb-7347-afd1-260c79d2a712","komşunun Rıza hakkındaki düşüncesi okura açılır",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5fcb-73a3-afd1-260c7a629750","Rıza’nın algısını aşan bilgi okura açılır",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a0e1ad-5fcb-75bf-afd1-260c7eaa61f8","“Suna salonda konuşmasını prova ediyordu. Aynı dakikalarda bahçedeki kardeşi, çocukken burada kaybolduğu günü hatırlıyordu.” İkinci cümleyle __1__.",3,"Kardeşin hatırladığı anıya erişilir; bu, yeni bir zihinsel merkezdir. Üçüncü kişi anlatıcı sürer ve Suna’nın bu anıya eriştiği belirtilmez.","Masadaki adam hesabı düşünürken anlatı, aşçının mutfakta kurduğu tatil hayaline yöneldi.",[78],{"id":79,"blankNumber":10,"options":80},"01a0e1ad-5fcb-755f-afd1-260c7dc14689",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-5fcb-74b7-afd1-260c7bda579a","kardeş anlatmayı üstlenen birinci kişi olur",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5fcb-74f3-afd1-260c7c287ef7","zihinsel erişim Suna’dan kardeşine geçer",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5fcb-7527-afd1-260c7cf7cbbe","Suna kardeşinin anısını öğrendiğini söyler",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a0e1ad-5fcb-774b-afd1-260c8202083d","“Levent alkışlayan konuklara baktı. Ne gülünç bir törendi! Bunca yılını şu teneke madalyayı almak için mi harcamıştı? Yakasındaki madalyayı söküp cebine sakladı.” Aradaki ünlem ve soru __1__.",4,"Üçüncü kişi anlatımının içindeki ünlem ve soru, serbest dolaylı anlatımla Levent’in değerlendirmesini taşır. Bunca yılını sözü onun emeğine, şu sözü önündeki madalyaya bağlanır; madalyayı saklaması da bu okumayı destekler. Konukların iç dünyası veya anlatıcının aldığı bir ödül sunulmaz.","Selma boş salona baktı. Onca hazırlık bunun için miydi? Davetiyeleri çantasına geri koydu.",[97],{"id":98,"blankNumber":10,"options":99},"01a0e1ad-5fcb-76ef-afd1-260c81b14058",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0e1ad-5fcb-7633-afd1-260c7f27772b","Levent’in kendi emeğine ilişkin hayal kırıklığını yansıtır",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5fcb-768b-afd1-260c800f6a1e","konukların Levent’in başarısına ilişkin küçümsemesini yansıtır",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5fcb-76bf-afd1-260c80c9e513","anlatıcının kendi ödülüne ilişkin pişmanlığını yansıtır",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a0e1ad-5fcb-78bf-afd1-260c83ebad46","“Bu öyküyü Ankara’da yazıyorum. O kış Edirne’deki odasında oturan Ferit, içinden ‘Burada kimse beni tanımıyor’ diye geçirdi.” Burada sözü __1__ gönderme yapar.",5,"Burada, Ferit’in içinden geçirdiği sözün içindedir; gösterim merkezi onun Edirne’deki konumudur. Anlatıcının Ankara’da olması bu sözcüğün gönderimini değiştirmez.","İzmir’deki anlatıcı, dağ kulübesindeki kişinin “Yarın buradan ayrılmalıyım” düşüncesini aktarabilir.",[116],{"id":117,"blankNumber":10,"options":118},"01a0e1ad-5fcb-7863-afd1-260c83cc3698",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-5fcb-77c3-afd1-260c82c72eb8","anlatıcının yazdığı şehre",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5fcb-77f7-afd1-260c8364fe42","okurun metni okuduğu yere",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5fcb-782f-afd1-260c83750aba","Ferit’in bulunduğu yere",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a0e1ad-5fcb-7a3b-afd1-260c85fad380","“Saat sekizde depoda sandığı açtı. Anlatı, sandığın satın alındığı eski pazara döndü. Bu anı bitince şimdi yine depodaydı; saat sekizi beş geçiyordu.” Şimdi sözü __1__.",6,"Bu anı bitince, yine depodaydı ve saatin ilerlemesi başlangıçtaki olay çizgisine dönüşü kurar. Şimdi burada anlatıcının gerçek konuşma anı değildir.","Çocukluk anısı sona erdiğinde şimdi yeniden hastane koridorundayız; hemşire az önce ayrıldığı masaya dönüyor.",[135],{"id":136,"blankNumber":10,"options":137},"01a0e1ad-5fcb-79df-afd1-260c85eb1274",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-5fcb-7947-afd1-260c84748323","anlatıcının metni yazdığı anı zorunlu olarak gösterir",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5fcb-797b-afd1-260c84da3034","geriye dönüşten çıkılan sahne anını gösterir",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5fcb-79af-afd1-260c8574f10b","sandığın satın alındığı pazar gününü sürdürür",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a0e1ad-5fcb-7b9f-afd1-260c88d88e81","“Nermin merdivende bekliyordu. Birden aşağıdan bir ses duyuyor; korkuyla korkuluğa tutunuyor.” Burada __1__.",7,"Bekliyordu biçiminden duyuyor ve tutunuyor biçimlerine geçilir. Duyma ve korkma Nermin’e aittir; sesin kaynağındaki kişinin algısı veya anlatıcının duygusu aktarılmaz. Çekim değişikliği burada yeni bir odak kurmaz.","Balıkçı ufku tarıyordu. Derken bir ışık görüyor; tekneyi o yöne çeviriyor. İzlediğimiz algı hâlâ onundur.",[154],{"id":155,"blankNumber":10,"options":156},"01a0e1ad-5fcb-7b43-afd1-260c888115d4",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0e1ad-5fcb-7aab-afd1-260c864c1dd1","çekim değişirken odak Nermin’de kalır",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5fcb-7adf-afd1-260c872d1613","sesle birlikte odak aşağıdaki kişiye geçer",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5fcb-7b13-afd1-260c880d45a0","korku anlatıcının anlatma anındaki duygusunu belirtir",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a0e1ad-5fcb-7d17-afd1-260c8af7d2da","“Arda durakta otobüsü bekliyordu. Aynı anda otobüsteki şoför, evde unuttuğu cüzdanını düşünüyordu.” Bu geçişte __1__.",8,"Bekliyordu ve düşünüyordu geçmiş düzlemini korur; aynı anda eşzamanlılığı belirtir. Şoförün düşüncesine erişim, Arda’dan farklı bir odak kurar.","Hasta odasında uyumaya çalışıyordu; o sırada nöbetçi doktor ertesi günkü görüşmeden kaygılanıyordu.",[173],{"id":174,"blankNumber":10,"options":175},"01a0e1ad-5fcb-7cbf-afd1-260c8a6bc88e",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-5fcb-7c0f-afd1-260c89c0b96f","şoför düşünmeye Arda’nın bekleyişinden yıllar sonra başlar",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5fcb-7c43-afd1-260c8a3af712","geçmiş zamandan anlatısal şimdiki zamana geçilir",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5fcb-7c8f-afd1-260c8a5e2483","geçmiş zaman düzlemi korunurken odak değişir",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a0e1ad-5fcb-7e7f-afd1-260c8dbf5922","Bir paragraf Eylül’ün yorgunluğuyla biter. Yeni paragraf şöyle başlar: “Bodrumdaki Bora ise yukarıdan gelen ayak seslerini sayıyordu; Eylül’ün döndüğünü henüz bilmiyordu.” Açık bir bakış açısı terimi kullanılmasa da __1__.",9,"Paragraf ve mekân değişikliği geçişi hazırlar; Bora’nın sesleri duyması ve Eylül’ün dönüşünü bilmemesi yeni bilgi sınırını belirler. Eylül’ün düşünceleri aktarılmaz; henüz bilmiyordu ifadesi Bora’nın onu tanıdığı yorumunu dışlar.","Bölüm biter. Sonraki bölümde mutfaktaki aşçının duyduğu çan sesiyle açılan sahne, başka bir algı alanı kurar.",[192],{"id":193,"blankNumber":10,"options":194},"01a0e1ad-5fcb-7e27-afd1-260c8cdfd9a5",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-5fcb-7d8b-afd1-260c8b188239","Eylül’ün Bora hakkında düşündükleri yeni odağı kurar",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5fcb-7dc3-afd1-260c8bb89616","Bora’nın duydukları ve bilmedikleri yeni odağı kurar",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5fcb-7df7-afd1-260c8c71d2f2","Bora’nın seslerden Eylül’ü tanıması yeni odağı kurar",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a0e1ad-5fcc-7042-882c-a6a487cb74b9","Bir taslakta “Yarın burada buluşacağız” sözü vardır; çevresindeki cümleler bu sözün anlatıcıya mı, anısını aktardığı kişiye mi ait olduğunu açıklamaz. Çözümlemede ilk yapılması gereken __1__.",10,"Kaynak belirsizken iki olası gösterim merkezi bağlamla sınanmalıdır. Gelecek zaman eki anlatıcının yazma anını seçtirmez; anı aktarılması da sözün anıdaki kişiye ait olduğunu tek başına göstermez. Her iki çeldirici, incelenmesi gereken bir olasılığı yeterli dayanak olmadan sonuç sayar.","Bir mektuptaki “şimdi”nin yazanın anına mı yoksa aktarılan konuşmaya mı bağlı olduğu, çevredeki zaman işaretleriyle araştırılabilir.",[211],{"id":212,"blankNumber":10,"options":213},"01a0e1ad-5fcb-7f8b-afd1-260c8fb6571e",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0e1ad-5fcb-7eef-afd1-260c8dc14fb6","iki olası merkezi bağlam ve anlatısal etki bakımından karşılaştırmaktır",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5fcb-7f23-afd1-260c8e88e0ee","gelecek zaman ekinden hareketle sözü anlatıcının yazma anına bağlamaktır",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5fcb-7f57-afd1-260c8ec0cd97","anı aktarımından hareketle sözü anıdaki kişinin konuşma anına bağlamaktır",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a0e1ad-5fcc-71b6-882c-a6a48a9a3382","“1998’de dükkânı kapattığında bunun son akşamı olduğunu bilmiyordu. Ertesi gün çıkan yangın binayı yok edecekti; nitekim sabah geriye yalnızca duvarlar kaldı.” Bu parçayı bütünlüklü okuyan yorum __1__.",11,"Bilmiyordu karakterin bilgi sınırını, ertesi gün ileriye yönelişi, nitekim ve kalan duvarlar gerçekleşmeyi gösterir. Yorum, çekimi olay sırası ve bilgi erişimiyle birlikte değerlendirmelidir.","Genç araştırmacı keşfinin önemini henüz kavramamıştı; anlatıcı, yıllar sonra bu keşifle değişecek tedavileri okura önceden gösterdi.",[230],{"id":231,"blankNumber":10,"options":232},"01a0e1ad-5fcc-715e-882c-a6a48a2dddcf",[233,236,239],{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-5fcc-70c6-882c-a6a488716332","karakterin, dükkânı kapatırken ertesi günkü yıkımın sonucunu bildiğini söyler",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-5fcc-70fa-882c-a6a489139e17","anlatıcının, yangını gerçekleşmeyen bir beklenti olarak sunduğunu söyler",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0e1ad-5fcc-712e-882c-a6a4893d7fbc","anlatıcının, kişinin bilmediği ve sonradan doğrulanan olayı bildirdiğini söyler","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d87f555d-1854-41aa-8eb3-15db7d1b2530_hero.webp?v=1790492631",{"title":244,"slug":245,"language":246,"level":247},"Edebî anlatıda zaman ve bakış açısı geçişleri","edebi-anlatida-zaman-ve-bakis-acisi-gecisleri","tr","C2"]