[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0e1ad-7249-7097-91a1-778f4e497c0b":3,"grammar-exercise-lesson-01a0e1ad-4ed5-7576-b482-c01260a409ae":125},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":124},"01a0e1ad-7249-7097-91a1-778f4e497c0b","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0e1ad-4ed5-7576-b482-c01260a409ae","-madan ile yapılmayan eylem – Biçim ve anlam","Bir kutucuğa, ardından uygun sütuna dokunun. Bütün kutucukları yerleştirin.","-madan ve -meden: biçim ve anlam çalışması","-madan ve -meden yapılarını ek seçimi, yazım, özne ve zaman anlamıyla çalışın; günlük cümleleri ve resmî ifadeleri okuyup uygun gruplara yerleştirin.",2,"word_sort",[13,40,63,86,105],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":16,"explanation":17,"blanks":18,"payload":19},"01a0e1ad-7249-71ff-91a1-778f4f14a69c","Fiillere yapılmayan işi anlatan zarf-fiil ekini getireceksiniz. Her fiil kökünü veya gövdesini alacağı eke göre sınıflandırın.",0,"Fiilin son ünlüsüne bakılır: a, ı, o, u için -madan; e, i, ö, ü için -meden kullanılır. İlk ünlü değil, son ünlü belirleyicidir; örneğin söyle- içindeki son ünlü e olduğu için söylemeden denir. Örneğin: Valizi taşımadan ağırlığını kontrol ettik.",[],{"items":20,"categories":39},[21,24,26,28,30,33,35,37],{"text":22,"category":23},"yıka-","-madan",{"text":25,"category":23},"ısın-",{"text":27,"category":23},"sor-",{"text":29,"category":23},"kur-",{"text":31,"category":32},"söyle-","-meden",{"text":34,"category":32},"sil-",{"text":36,"category":32},"dön-",{"text":38,"category":32},"gül-",[32,23],{"id":41,"sentenceTemplate":42,"displayOrder":43,"explanation":44,"blanks":45,"payload":46},"01a0e1ad-7249-725f-91a1-778f4f88366b","Kutucuklar yapılmayan işi anlatmak için yazılmıştır. Bu amaçla kullanılan biçimleri yazım ve ek kuruluşu bakımından sınıflandırın.",1,"Bu anlamda -madan\u002F-meden fiile bitişik eklenir; ünlüyle biten fiile ek bir harf veya ayrıca olumsuzluk eki getirilmez. Bu yüzden araya y koymak, eki ayırmak veya -ma\u002F-me ekini tekrarlamak yanlıştır. Örneğin: Çayı soğutmadan içemem.",[],{"items":47,"categories":62},[48,51,53,55,58,60],{"text":49,"category":50},"aramadan","Doğru biçim",{"text":52,"category":50},"istemeden",{"text":54,"category":50},"seçmeden",{"text":56,"category":57},"aramayadan","Yanlış biçim",{"text":59,"category":57},"iste meden",{"text":61,"category":57},"seçmemeden",[50,57],{"id":64,"sentenceTemplate":65,"displayOrder":10,"explanation":66,"blanks":67,"payload":68},"01a0e1ad-7249-72a3-91a1-778f50622ad8","Şu anlatımı okuyun: Kahvaltı etmeden çıktım. Otobüse binmeden yürüdük. Yolu sormadan ilerlediler. Kutucuklarda anlatılan kişileri bu anlatıma göre gruplandırın.","Zarf-fiil kişi ve zaman eki almaz. Bu cümlelerde ayrı bir özne belirtilmediği için yapılmayan işin öznesi de asıl fiilin öznesidir. Çıktım ben, yürüdük biz, ilerlediler onlar bilgisini verir. Kişiyi bulmak için yalnızca zarf-fiile değil, bağlı olduğu asıl fiile bakılır.",[],{"items":69,"categories":85},[70,73,75,78,80,83],{"text":71,"category":72},"Kahvaltı etmeyen","Ben",{"text":74,"category":72},"Dışarı çıkan",{"text":76,"category":77},"Otobüse binmeyen","Biz",{"text":79,"category":77},"Yürüyen",{"text":81,"category":82},"Yolu sormayan","Onlar",{"text":84,"category":82},"İlerleyen",[72,77,82],{"id":87,"sentenceTemplate":88,"displayOrder":89,"explanation":90,"blanks":91,"payload":92},"01a0e1ad-7249-72db-91a1-778f51040319","Cümledeki -madan\u002F-meden biçiminin yerine -mayarak\u002F-meyerek getirilebilir mi? Diğer sözcükleri değiştirmeden cümleleri bu değişikliğin uygunluğuna göre gruplandırın.",3,"Bir işi yapmamayı tercih veya yöntem olarak anlatırken -mayarak\u002F-meyerek kullanılabilir. Ancak başka bir öznenin henüz gerçekleşmemiş eyleminden önceki zamanı anlatan -madan\u002F-meden bu şekilde değiştirilemez. Bu ayrım yalnızca eke değil, iki eylemin öznelerine ve anlam ilişkisine dayanır.",[],{"items":93,"categories":104},[94,97,99,102],{"text":95,"category":96},"Tuz koymadan tuzu azalttım.","Değiştirilebilir",{"text":98,"category":96},"Taksiye binmeden para biriktirdim.",{"text":100,"category":101},"Güneş doğmadan yola çıktık.","Değiştirilemez",{"text":103,"category":101},"Film başlamadan yerimize oturduk.",[96,101],{"id":106,"sentenceTemplate":107,"displayOrder":108,"explanation":109,"blanks":110,"payload":111},"01a0e1ad-7249-730f-91a1-778f5124ffeb","Duyuruyu okuyun: Belgeler ücret alınmaksızın gönderildi. Paketler açılmaksızın incelendi. Kutucuklardaki işleri duyuruda bildirilen duruma göre gruplandırın.",4,"Daha çok resmî ve yazılı dilde kullanılan -maksızın\u002F-meksizin, burada -madan\u002F-meden ile aynı yapılmayan işi anlatır. Asıl fiil ise gerçekleşen işi bildirir. Ücret alınmaksızın, ücret alınmadan; açılmaksızın, açılmadan anlamındadır.",[],{"items":112,"categories":123},[113,116,118,121],{"text":114,"category":115},"Belgeleri göndermek","Yapılan iş",{"text":117,"category":115},"Paketleri incelemek",{"text":119,"category":120},"Ücret almak","Yapılmayan iş",{"text":122,"category":120},"Paketleri açmak",[115,120],"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_ce6e61d8-aa7d-41db-a3ac-3b9a14f5be41_hero.webp?v=1790492635",{"title":126,"slug":127,"language":128,"level":129},"-madan ile yapılmayan eylem","madan-ile-yapilmayan-eylem","tr","B1"]