[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0e1ad-7bb7-78a6-8091-5af6b6b72466":3,"grammar-exercise-lesson-01a0e1ad-5027-7111-a324-074c98d01740":243},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":242},"01a0e1ad-7bb7-78a6-8091-5af6b6b72466","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0e1ad-5027-7111-a324-074c98d01740","Serbest dolaylı anlatımda kişi ve zaman – Bağlama uygun anlam","Bağlamda amaçlanan anlamı veren seçeneği seçin.","Serbest dolaylı anlatımda kişi ve zaman seçimi","Kısa anlatılarda kişi ve iyelik biçimlerini seçin; karakterin bakış açısını, zaman merkezini ve olay sırasını bağlamla birlikte yorumlayarak çalışın.",1,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,223],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":16,"explanation":17,"exampleSentence":18,"blanks":19},"01a0e1ad-7bb7-7b5e-8091-5af6b9c324c1","Aylin ağır kutuyu yere bıraktı. Diğerleri elleri boş yürüyordu. Her şeyi neden hep kendisi __1__?",0,"Kendisi kutuyu taşıyan Aylin’e döner ve taşıyordu yüklemiyle uyuşur. Diğer biçimler ben veya sen öznesini gerektirir. Diğerlerinin ellerinin boş olması, sorudaki yakınmayı Aylin’in durumuna bağlar.","Metin Yusuf’un şaşkınlığını izliyordu: Bu kadar insan buraya nasıl sığmıştı?",[20],{"id":21,"blankNumber":10,"options":22},"01a0e1ad-7bb7-7b02-8091-5af6b9703854",[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7bb7-7a4a-8091-5af6b7b71bee","taşıyordum",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7bb7-7a92-8091-5af6b8802af8","taşıyordu",true,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7bb7-7ad6-8091-5af6b931ebcd","taşıyordun",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":10,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a0e1ad-7bb7-7c6a-8091-5af6bace2925","Bir metinden “Nereye dönecekti şimdi?” cümlesi alınmış; çevresindeki anlatı verilmemiştir. Düşüncenin sahibini belirlemek için __1__.","Soru işareti düşüncenin sahibini göstermez; geçmiş zaman eki de anlatıcı yorumu ile karakter düşüncesini ayırmaz. Gönderim için çevredeki anlatının odağı gerekir.","“Bu nasıl bir karardı?” sorusunun taşıdığı öfkenin sahibi, çevresindeki anlatıyla belirlenir.",[41],{"id":42,"blankNumber":10,"options":43},"01a0e1ad-7bb7-7c2e-8091-5af6babbf44e",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7bb7-7bc2-8091-5af6b9e75189","soru işaretinden hareketle karaktere gönderim kurulmalıdır",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7bb7-7bea-8091-5af6ba775dea","geçmiş zaman ekinden hareketle anlatıcıya gönderim kurulmalıdır",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7bb7-7c0e-8091-5af6bab2cdae","önceki cümlelerde kimin bakış açısının izlendiğine bakılmalıdır",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a0e1ad-7bb7-7d56-8091-5af6bd157a58","Anlatıcı yıllar sonra, Dilan’ın perşembe öğleden sonraki düşüncesini aktarıyor: Dün ne kadar da umutluydu! Dün, Dilan’ın o anına bağlı olduğuna göre __1__ gösterir.","Merkez açıkça Dilan’ın perşembe günündeki deneyimidir. Dün çarşambaya gider; yazma anına veya perşembeden sonraki güne bağlanmaz.","Pazar akşamındaki düşüncede yarın deniyorsa karakter pazartesiyi bekliyordur.",[59],{"id":60,"blankNumber":10,"options":61},"01a0e1ad-7bb7-7d1e-8091-5af6bc8c5a16",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7bb7-7cb6-8091-5af6bae353a4","o haftanın çarşamba gününü",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7bb7-7cda-8091-5af6bb4ec4c7","anlatının yazılmasından önceki günü",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7bb7-7cfa-8091-5af6bbd5c68c","o haftanın cuma gününü",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a0e1ad-7bb7-7e3a-8091-5af6c056af35","Ali sabah bavulunu kapattı. Akşam yola çıkacaktı. Sonunda bu kasabadan kurtulacaktı! Bu parçada yolculuk, bavulun kapatıldığı ana göre __1__.",3,"Sabahki hazırlığa göre akşamki yolculuk gelecektedir. Çıkacaktı biçimi bu sonralığı kurar; yolculuğun gerçekleştiğini veya iptal edildiğini tek başına bildirmez.","Nisa ertesi sabah arayacaktı. Gerçekten arayıp aramadığı sonraki cümlede açıklanabilir.",[78],{"id":79,"blankNumber":10,"options":80},"01a0e1ad-7bb7-7e06-8091-5af6bfbea7d2",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7bb7-7d9e-8091-5af6bd6a85b2","geriye yerleştirilir; tamamlanmış bir olay olarak hatırlanır",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7bb7-7dc2-8091-5af6bde99e16","ileriye yerleştirilir; gerçekleşip gerçekleşmediği devamından anlaşılır",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7bb7-7de6-8091-5af6becb6afc","aynı zamana yerleştirilir; sürmekte olan bir olay olarak izlenir",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a0e1ad-7bb7-7f26-8091-5af6c1c19f8c","Umut öğleden sonra posta makbuzunu cebinden çıkardı. Mektubu sabah kendisi göndermişti. Şimdi geri alabilir miydi? Bu sahnede göndermişti biçimi __1__ anlatır.",4,"Sabahki gönderme, öğleden sonraki makbuzu çıkarma anından öncedir. Kendi yaptığı eylemi hatırlayan Umut için burada başkasından öğrenme anlamı çıkarmak gerekmez; -mıştı bağlam içinde öncelik kurar.","Suna mutfağa baktı. Çayı az önce kendisi demlemişti; unutacak değildi ya!",[97],{"id":98,"blankNumber":10,"options":99},"01a0e1ad-7bb7-7eee-8091-5af6c124f8b7",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7bb7-7e7e-8091-5af6c062756f","karakterin o an için tasarladığı bir eylemi",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7bb7-7ea2-8091-5af6c0927a49","karakterin o anda sürdürdüğü bir eylemi",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7bb7-7ec2-8091-5af6c0de635a","karakterin o anından önce tamamladığı bir eylemi",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a0e1ad-7bb8-7077-85ac-a3591ccf7872","“Dükkân kapanmış.” cümlesi bir metinde komşudan gelen haberi, başka bir metinde kapıdaki kilidi gören kişinin çıkarımını aktarıyor. Bu karşılaştırmada -mış eki __1__.",5,"İlk bağlam duyumu, ikincisi çıkarımı destekler. Tek başına -mış, bağımsız iç konuşmayı veya geçmişteki başka bir olaya göre önceliği göstermez; serbest dolaylı anlatım tanısı da bu ekten çıkarılamaz.","“Meğer dükkân kapanmış.” cümlesindeki biçim, tek başına bir karakterin iç sesini kanıtlamaz.",[116],{"id":117,"blankNumber":10,"options":118},"01a0e1ad-7bb8-703b-85ac-a3591bedbea1",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7bb7-7f6e-8091-5af6c23eb0b9","bağlama göre farklı bilgi edinme yollarıyla ilişkilidir",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7bb7-7f92-8091-5af6c2e75aaf","iki metinde de karakterin bağımsız iç konuşmasını gösterir",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7bb8-7013-85ac-a3591b58de88","iki metinde de olayın geçmişteki başka bir olaydan önce bittiğini gösterir",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a0e1ad-7bb8-715b-85ac-a3591f45547e","Zeynep bavulunu kapattı. Ben artık burada kalmıyorum! Yeterince bekledim. Son iki cümledeki kişi ekleri, Zeynep’in düşüncesinin __1__ gösterir.",6,"Kalmıyorum ve bekledim birinci kişilidir; Zeynep’in sesi bağımsız cümlelerde duyulur. Bir aktarma fiiline bağlı olmayan bu iç konuşma serbest doğrudan anlatım olarak okunur. Tırnak kullanılmaması onu serbest dolaylı yapmaz.","Artık susmayacağım! diye tırnaksız verilen bir iç ses, bağlama göre serbest doğrudan okunabilir.",[135],{"id":136,"blankNumber":10,"options":137},"01a0e1ad-7bb8-7123-85ac-a3591f14ba37",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7bb8-70bf-85ac-a3591d5a2da4","bir aktarma fiilinin tamamlayıcısı olarak verildiğini",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7bb8-70e3-85ac-a3591e0ee3b3","kendi konuşma kişisiyle bağımsız olarak verildiğini",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7bb8-7103-85ac-a3591eb31c0b","ilk cümledeki kişi düzeni sürdürülerek verildiğini",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a0e1ad-7bb8-723b-85ac-a35922012e7c","O yıllardaki saflığıma bugün gülüyorum. Kabul mektubunu cebime koymuştum. Artık önümde kim durabilirdi? Dünya benimdi! Son iki cümlede baskın olan değerlendirme __1__ aittir.",7,"Başlangıçtaki anlatan ben geçmişteki güvenine mesafelidir; son iki cümle ise mektubu alan benin coşkusunu taşır. Böylece birinci kişili anlatıda da anlatma anı ile yaşama anının değerlendirmeleri ayrışır.","O gün ne kadar haklıydım güya! diyen anlatan ben, geçmişteki kendisinin güvenine mesafe koyabilir.",[154],{"id":155,"blankNumber":10,"options":156},"01a0e1ad-7bb8-7203-85ac-a35921480ec1",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7bb8-719f-85ac-a3591fa2528d","yıllar sonra geçmişini eleştiren anlatan bene",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7bb8-71c3-85ac-a359207196c8","mektubu gönderen kurumun sözcüsüne",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7bb8-71e3-85ac-a3592136e7b7","mektubu aldığı sıradaki kendinden emin bene",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a0e1ad-7bb8-731b-85ac-a3592408744f","Aslı boş atölyeye baktı. Kendisinin __1__ yarın burada ilk kez çalışacaktı. Ya makinelerin sesinden korkarsa?",8,"Kendisinin tamlayanı Aslı’ya döner ve kızı biçimini gerektirir; kızım ve kızın bu tamlayanla uyuşmaz. Bağımsız soru Aslı’nın kaygısını taşırken yarın ve burada onun atölyedeki zaman ve yer merkezini sürdürür.","Aslı atölyenin ışığını söndürdü. Yarın burada nasıl çalışacaklardı?",[173],{"id":174,"blankNumber":10,"options":175},"01a0e1ad-7bb8-72e3-85ac-a359235d34c6",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7bb8-727f-85ac-a35922176a98","kızı",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7bb8-729f-85ac-a3592260dec9","kızım",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7bb8-72c3-85ac-a359229500f2","kızın",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a0e1ad-7bb8-7453-85ac-a35925e426d1","Bir taslaktan düşündü sözcüğü siliniyor. Geriye “Emre pencereyi açtı. Masaya oturdu.” kalıyor. Bu iki cümle, karakterin değerlendirmesine yer vermeden __1__.",9,"Pencereyi açmak ve masaya oturmak gözlenebilir eylemlerdir. Bu cümlelerde bir iç soru veya beklenti yoktur. Aktarma fiilinin silinmesi, kendi başına karakterin bakış açısını duyuran serbest dolaylı anlatım oluşturmaz.","Emre pencereyi açtı cümlesi, yalnızca bir olay bildiriyorsa karakterin iç sesini göstermez.",[192],{"id":193,"blankNumber":10,"options":194},"01a0e1ad-7bb8-7417-85ac-a35925b23e9a",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7bb8-73a7-85ac-a359241767c2","karakterin kendine yönelttiği soruları aktarır",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7bb8-73d7-85ac-a35924b362d1","dışarıdan gözlenebilen eylemleri bildirir",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7bb8-73f7-85ac-a3592509ea59","karakterin geleceğe ilişkin beklentisini aktarır",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a0e1ad-7bb8-7537-85ac-a35928676acd","Aynı sahnede iki karakter var ve sonraki sorunun hangisinin düşüncesi olduğu belirsiz. Yazar bu belirsizliği azaltmak istiyor. En uygun müdahale __1__.",10,"Açık ad, odağı ve gönderimi belirginleştirir. -mış düşüncenin sahibini belirlemez; iyeliği topluca birinci kişiye çevirmek ise belirsizliği çözmek yerine anlatının kişi düzenini değiştirir.","Ayla bir an kendi planını düşündü. Bu kadar beklemeye değer miydi? geçişi, soruyu Ayla’ya bağlar.",[211],{"id":212,"blankNumber":10,"options":213},"01a0e1ad-7bb8-74ff-85ac-a35927ee4f1b",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7bb8-7497-85ac-a359264fc1e6","bütün yüklemlere -mış eklemektir",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7bb8-74bb-85ac-a35926a8f52d","her üçüncü kişi iyeliğini birinci kişiye çevirmektir",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7bb8-74db-85ac-a359277a1596","geçiş cümlesinde düşüncenin sahibinin adını açıkça kullanmaktır",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a0e1ad-7bb8-7617-85ac-a3592a5d8a99","Anlatıcı bu sahneyi yıllar sonra başka bir şehirde yazdı: Nalan eski evinin eşiğinde durdu. Şimdi buradan nasıl ayrılacaktı? Çocukluğu bu duvarların arasında geçmişti. Sorudaki şimdi ve buradan __1__ bağlıdır.",11,"Ayrılma kaygısı, eşikte duran Nalan’ın o anına ve evine aittir. Anlatıcının yazma konumu farklıdır; çocukluk ise kaygıyı açıklayan geçmiş dönemdir, şimdi sözünün merkezi değildir.","Hakan uzak kasabadaki odasına baktı. Burada daha kaç gece geçirecekti? Yer ifadesi Hakan’ın konumunu sürdürür.",[230],{"id":231,"blankNumber":10,"options":232},"01a0e1ad-7bb8-75df-85ac-a3592a38bd4c",[233,236,239],{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7bb8-757b-85ac-a35929099f01","Nalan’ın eşikte durduğu ana ve eski evine",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7bb8-759f-85ac-a35929400660","anlatıcının sahneyi yazdığı ana ve bulunduğu şehre",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7bb8-75bf-85ac-a35929d1347f","Nalan’ın çocukluk yıllarına ve o yıllarda yaşadığı eve","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_ae47391c-7131-4ff0-9dca-4f5c5a97363a_hero.webp?v=1790492638",{"title":244,"slug":245,"language":246,"level":247},"Serbest dolaylı anlatımda kişi ve zaman","serbest-dolayli-anlatimda-kisi-ve-zaman","tr","C2"]