[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0e1ad-7fa1-7851-9a3b-99b8477bad52":3,"grammar-exercise-lesson-01a0e1ad-50b6-76b4-b482-2b4096dbeee8":243},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":242},"01a0e1ad-7fa1-7851-9a3b-99b8477bad52","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0e1ad-50b6-76b4-b482-2b4096dbeee8","Üslup amacıyla söz dizimi beklentilerini değiştirme – Bağlama uygun anlam","Bağlama uygun açıklamayı veya istenen bilgi akışını sağlayan yeniden yazımı seçin; dil bilgisel olanak ile anlatım amacını ayırın.","Söz dizimi ve üslup: yorumlama ve yeniden yazma","Söz dizimi ve üslup ilişkisini bağlam içinde inceleyin; konu, odak, geciktirme ve eksiltiyi yorumlayıp amaçlanan etkiyi sağlayan yeniden yazımları seçin.",1,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,223],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":16,"explanation":17,"exampleSentence":18,"blanks":19},"01a0e1ad-7fa1-7cc9-9a3b-99b84b0318c3","Bir eleştirmen, Türkçede bütün bağlamlar için tek bir tarafsız sözcük sırası bulunduğunu savunuyor. Dersteki ölçüte göre bu görüş __1__.",0,"Yüklemin sonda bulunması yaygın bir eğilimdir; bu eğilim her bağlamdaki beklentiyle özdeş değildir. Önceki söylem yazılı ve bilgi veren metinlerde de bilgi akışını etkiler. Tonlamayı dışlamak veya edebî metinleri ayırmak tek sıra savını geçerli kılmaz.","“Kapıyı açtı görevli” cümlesinin uygunluğu, görevlinin önceki metinde nasıl anıldığına da bağlıdır.",[20],{"id":21,"blankNumber":10,"options":22},"01a0e1ad-7fa1-7c25-9a3b-99b84a301d4b",[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7fa1-7b21-9a3b-99b84844515c","yaygın diziliş ile söylemde beklenen dizilişi birbirine karıştırır",true,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7fa1-7b95-9a3b-99b8492ddee2","tonlama hesaba katılmadığında geçerlidir; önceki cümleler yalnızca sözcüklerin anlamını etkiler",false,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7fa1-7be1-9a3b-99b849eb1338","edebî metinler dışında geçerlidir; bilgi veren metinlerde önceki söylem sıra beklentisini değiştirmez",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":10,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a0e1ad-7fa1-7e95-9a3b-99b84c575463","Bir romanda “Ayrıldım o şehirden, bir daha dönmemek üzere” cümlesi, anlatıcının geçmişle hesaplaşmasının ardından geliyor. Bu cümle için en doğru değerlendirme şudur: __1__.","Yüklem başta olduğu için önce eylem bildirilir. Hesaplaşma yorumu ise önceki anlatının desteğiyle oluşur; devrik sıra kopuşu kodlamaz. Yer bilgisinin yüklemden sonra bulunması da onu kendiliğinden karşıtlık odağı yapmaz.","“Kabul ettim yenilgiyi” sözleri, önceki direnme anlatısıyla birlikte okunduğunda bir teslim oluşu düşündürebilir.",[41],{"id":42,"blankNumber":10,"options":43},"01a0e1ad-7fa1-7e29-9a3b-99b84c215227",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7fa1-7d6d-9a3b-99b84b59c967","Şehir adı yüklemden sonra geldiği için karşıtlığın odağıdır; önceki anlatı yalnızca hangi şehrin dışlandığını belirler",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7fa1-7db1-9a3b-99b84bae3fb3","Önce ayrılma bildirilir, ardından yer ve amaç verilir; geçmişle kopuş yorumu önceki anlatıyla kurulur",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7fa1-7df1-9a3b-99b84bef3c7f","Yüklemle başlayan sıra kopuşu bildirir; bağlam bu sabit anlamın ne kadar güçlü duyulacağını belirler",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a0e1ad-7fa2-70b5-a08d-439652ea9089","Kısa bir teslim duyurusundaki “Gönderdik belgeleri, sabahın ilk saatlerinde” cümlesi dil bilgisine uygun bulunuyor; editör yine de gösterişli olduğunu düşünüyor. Bu iki değerlendirme __1__.","Dil bilgisel olanak, her metin türünde aynı uygunluğu sağlamaz. Bağları anlaşılır bir cümle de bilgiye ulaşmayı yavaşlatan veya gereğinden fazla dikkat çeken bir sıra kullanabilir. Üslup eleştirisi için mutlaka bağ belirsizliği bulunması gerekmez.","Bir şiirde etkili olan uzun ara söz, acil bir uyarının anlaşılmasını yavaşlatabilir.",[59],{"id":60,"blankNumber":10,"options":61},"01a0e1ad-7fa2-704d-a08d-439651ff66f7",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7fa1-7f25-9a3b-99b84cf60a6a","birlikte savunulamaz; dil bilgisine uygunluk kabul edildiğinde sıra tercihi üslup eleştirisinin dışında kalır",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7fa1-7f65-9a3b-99b84d9633e9","ancak zaman öbeğinin bağı belirsizse uzlaşır; bağ açıksa gösteriş eleştirisi için söz dizimsel gerekçe kalmaz",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7fa2-7001-a08d-439651ee8855","farklı soruları yanıtlar; kurulabilen bir cümle, duyurunun doğrudan bilgi verme amacını aksatabilir",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a0e1ad-7fa2-7291-a08d-43965520651a","İlk cümle “Eski fotoğraflara gelince, onları ablam koruyor”; ikinci cümle ise “Ablam yenileri değil, eski fotoğrafları koruyor”. Buradaki ayrım şudur: __1__.",3,"Gelince ifadesi konu çerçevesi kurar; yenileri değil ifadesi ise nesneler arasında açık karşıtlık oluşturur. Konu ile odak aynı işlev değildir.","Bahçeye gelince, bakımını ben üstlendim. Evi değil, bahçeyi yeniledik.",[78],{"id":79,"blankNumber":10,"options":80},"01a0e1ad-7fa2-7225-a08d-4396550f31d9",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7fa2-7139-a08d-439653e38fa6","İlkinde koruma eylemi reddedilir; ikincisinde fotoğrafların sahibi sorulur",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7fa2-717d-a08d-439653e55fdc","İlkinde fotoğraflar konu olarak sunulur; ikincisinde eski fotoğraflar yenilerle karşıtlanır",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7fa2-71e5-a08d-4396544eacb1","Her ikisinde de yalnızca koruyan kişinin kimliği karşıtlanır",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a0e1ad-7fa2-7479-a08d-439656ffd040","Yazılı açıklamada, “Ben müdürü aradım” cümlesindeki “ben” sözcüğünün karşıtlık vurgusuyla söylendiği ve “Başkası değil, ben” anlamının amaçlandığı belirtiliyor. Buna göre __1__.",4,"Bu cümlede yüklemin hemen önünde müdürü nesnesi bulunur. Buna rağmen açıkça belirtilen karşıtlık vurgusu ben öznesini odaklar. Söz dizimi tek başına odağı belirlemez; bu vurgu aranan kişiyi değil, arayan kişiyi karşıtlar.","“Yarın konuşacağız bunu” ifadesinde, “bugün değil” karşıtlığı ve uygun vurgu yarın bilgisini öne çıkarabilir.",[97],{"id":98,"blankNumber":10,"options":99},"01a0e1ad-7fa2-73fd-a08d-439656b407f1",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7fa2-7311-a08d-4396559299b3","özne, yüklemin hemen önünde bulunmasa da belirtilen karşıtlık vurgusuyla odaklanabilir",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7fa2-7355-a08d-439655ebb31c","öznenin başta bulunması onu konu çerçevesine yerleştirir; belirtilen vurgu karşıtlığı müdüre aktarır",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7fa2-73c1-a08d-4396569f882f","yüklem önündeki nesne karşıtlığın odağıdır; belirtilen vurgu aranan kişiyi diğer kişilerden ayırır",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a0e1ad-7fa2-7605-a08d-43965a1e6e05","Önceki paragraf boyunca aynı rapordan söz ediliyor. “İnceledim raporu” cümlesinde “raporu”, ayrı bir düzeltme tonlaması olmadan, bilinen bilgi olarak sürdürülüyor. Burada __1__.",5,"Önceki paragrafta aynı raporun anılması ve düzeltme tonlamasının dışlanması, nesnenin geri planda okunmasını destekler. Burada başka bir belgeye geçilmez ve rapor ilk kez tanıtılmaz.","Anahtarlar zaten konuşmanın konusuyken “Buldum anahtarları” denmesi, nesneyi yeniden karşıtlamayı gerektirmez.",[116],{"id":117,"blankNumber":10,"options":118},"01a0e1ad-7fa2-75a9-a08d-4396592927df",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7fa2-74fd-a08d-439657251efb","sondaki nesne önceki paragraftaki raporun yerine başka bir belgeyi koyan düzeltme odağıdır",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7fa2-753d-a08d-439657e58c12","yüklem sonrası unsur geri plandaki bilgiyi taşıyabilir; konumu onu kendiliğinden en vurgulu unsur yapmaz",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7fa2-7575-a08d-4396589ff8e0","sondaki nesne raporu ilk kez söyleme sokar; önceki paragraf yalnızca inceleme eylemine hazırlık yapar",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a0e1ad-7fa2-7785-a08d-43965b38c42f","Haberin ilk cümlesinde okur, nedenlerle karşılaşmadan kararın ne olduğunu öğrenmeli. Hangi düzenleme bu bilgi akışını sağlar? __1__",6,"Doğru seçenekte karar ilk yargıda öğrenilir, gerekçeler ardından gelir. İlk seçenek kararı gerekçelerden sonraya bırakır. İkinci seçenek devrik olsa da gerekçeleri önce sunduğundan istenen bilgi akışını sağlamaz. Yüklemi öne almak her zaman sonucu öne almak değildir.","Tahliye duyurusunda çıkış yerini uzun bir geçmiş anlatısından sonra vermek, gerekli bilgiye ulaşmayı geciktirir.",[135],{"id":136,"blankNumber":10,"options":137},"01a0e1ad-7fa2-771d-a08d-43965b1b99bf",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7fa2-7679-a08d-43965a8338d5","Belediye, mühendislerin uyarıları ve son ölçümler üzerine, geçidi kapattı.",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7fa2-76b1-a08d-43965ab777af","Mühendislerin uyarıları ve son ölçümler etkili oldu belediyenin geçidi kapatmasında.",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7fa2-76e9-a08d-43965af2321c","Belediye geçidi kapattı; mühendislerin uyarıları ve son ölçümler bu kararda etkili oldu.",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a0e1ad-7fa2-7909-a08d-43965c4201e1","Bir anı yazarı üç paragraf boyunca sonucu erteliyor; sonunda yalnızca boş bardağı rafa koyduğunu söylüyor. Bu hareketin metinde özel bir önemi de kurulmamış. Başlıca üslup riski __1__.",7,"Uzun hazırlık, okurun açıklanacak olaya önem yüklemesine yol açar; metin bu önemi kurmadığında bekleyiş karşılıksız kalabilir. Geciktirme için devriklik gerekmez. Geç verilen bilgi de sırf konumu nedeniyle başka bir seçeneği reddeden karşıtlık odağı olmaz.","Uzun bir hazırlığın sonunda açıklanan küçük bir ayrıntı, ancak anlatı ona önem kazandırmışsa bekleyişi karşılayabilir.",[154],{"id":155,"blankNumber":10,"options":156},"01a0e1ad-7fa2-78a9-a08d-43965c3e335c",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7fa2-77fd-a08d-43965b45e5d8","hazırlığın vaat ettiği önemin son olayda bulunmaması ve bekleyişin okura karşılıksız gelmesidir",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7fa2-7835-a08d-43965ba6b02b","yüklemin sonda kalması yüzünden geciktirmenin oluşmaması; bu etkinin ancak devrik sırayla kurulabilmesidir",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7fa2-7865-a08d-43965be33e5d","sonucun geç açıklanmasının onu zorunlu olarak karşıtlık odağına dönüştürmesi ve başka bir eylemi reddetmesidir",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a0e1ad-7fa2-7ab9-a08d-43965dfa7e8c","“Herkes konuştu, herkes güldü, herkes dağıldı. Bir ben yerimden kalkamadım.” metnindeki son cümlenin etkisi __1__.",8,"Herkes tekrarı ile olumlu yüklemler birlikte bir düzen oluşturur. Bir ben ve kalkamadım bu düzenin beklenen devamını değiştirir. Etki yalnızca öznenin başta veya yüklemin sonda bulunmasından doğmaz; önceki bölümler de son yükleme bağlı öbekler değil, ayrı yargılardır.","Birileri plan yaptı, birileri yola çıktı, birileri yetişti. Bizse hâlâ karar verememiştik.",[173],{"id":174,"blankNumber":10,"options":175},"01a0e1ad-7fa2-7a3d-a08d-43965d999ac2",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7fa2-7985-a08d-43965c52818f","öznenin cümle başına alınmasının tek başına karşıtlık kurmasına; önceki tekrarların yalnızca arka plan vermesine dayanır",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7fa2-79c5-a08d-43965cc3aa99","yüklemin cümle sonunda bulunmasının sonucu geciktirmesine; önceki tekrarların bu son yükleme bağlı bir hazırlık öbeği olmasına dayanır",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7fa2-7a01-a08d-43965d4deaaf","tekrarlanan topluluk dizisinden tek kişiye ve olumsuz yükleme geçilerek beklenen devamın kırılmasına dayanır",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a0e1ad-7fa2-7c81-a08d-43965ff64063","İki kişisel anlatıyı karşılaştırın: “Onu hemen tanıdım, çocukluk arkadaşımı.” \u002F “Merdivenleri çıktım. Soluk soluğa.” Son bölümler arasındaki ayrım şudur: __1__.",9,"Çocukluk arkadaşımı öbeği, onu ile kastedilen kişiyi adlandırır; burada başka bir kişiyi düzelten zorunlu bir karşıtlık yoktur. Soluk soluğa parçası anlatıcının çıkış sırasındaki hâlini bildirir. Nokta bu bağı ortadan kaldırmaz; çekimli fiilin tekrarlanmaması tek başına bozukluk değildir.","Şunu istiyorum, biraz sessizlik. \u002F Eve vardılar. Sırılsıklam.",[192],{"id":193,"blankNumber":10,"options":194},"01a0e1ad-7fa2-7c19-a08d-43965fdf57cf",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7fa2-7b41-a08d-43965e9e8647","İlkinde daha önce adı verilmeyen kişi belirginleşir; ikincisinde anlatıcının hareket sırasındaki hâli ayrıca sunulur",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7fa2-7b89-a08d-43965f40c2e9","İlkinde virgül kişi öbeğini zorunlu olarak düzeltme odağı yapar; ikincisinde nokta son parçanın eylemle bağını kaldırır",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7fa2-7bd9-a08d-43965f63f7d1","İlkinde nesne bağı korunur; ikincisinde çekimli fiil bulunmadığından parça bağlam açık olsa da anlatım bozukluğudur",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a0e1ad-7fa2-7e45-a08d-4396622e7195","Bir anıda okur önce işin tamamlandığını öğrensin, sonra çevrenin karanlığını ayrı bir durakta duyumsasın. Aynı olayı ve koşulu koruyan hangi düzenleme bu iki aşamayı kurar? __1__",10,"Noktayla ayrılan son parça, tamamlanan yargıdan sonra koşulu ayrı bir durakta sunar; önceki eyleme bağı açıktır. İlk seçenek koşulu yüklemden önce verir. Virgüllü seçenek sonradan ekleme kurar fakat istenen ayrı cümle parçasını oluşturmaz.","“Köprüye kadar koştum. Nefes nefese.” Son parça, önceki koşma eylemini tamamlar.",[211],{"id":212,"blankNumber":10,"options":213},"01a0e1ad-7fa2-7dc5-a08d-4396614dd7eb",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7fa2-7d01-a08d-43966058d9c8","Bütün gece mum ışığında çalıştık.",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7fa2-7d45-a08d-4396607c8f33","Bütün gece çalıştık. Mum ışığında.",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7fa2-7d85-a08d-439660bb023e","Bütün gece çalıştık, mum ışığında.",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a0e1ad-7fa3-7080-908d-206aabcd645b","Bir yazar, soru ekini başka bir ögenin arkasına taşıdığı iki sürümü karşılaştırıyor. Değişikliğin yalnızca ritimle sınırlı kalıp kalmadığını sınamak için yapılması gereken __1__.",11,"Soru ekinin bağlandığı öge, hangi alternatiflerin sorgulandığını etkiler. Düzeltici yanıtlar bu ayrımı görünür kılar: kişi sorusuna başka bir kişiyle, nesne sorusuna başka bir nesneyle karşılık verilebilir. Yüklemin konumunun veya kişilerin aynı kalması soru odağının korunduğunu göstermez.","“Bugün mü yola çıkıyoruz?” ile “Bugün yola mı çıkıyoruz?” aynı karşıtlığı sorgulamaz.",[230],{"id":231,"blankNumber":10,"options":232},"01a0e1ad-7fa2-7f91-a08d-439663d303ce",[233,236,239],{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0e1ad-7fa2-7ec5-a08d-43966262e02c","iki sürümde de yüklemin sonda kaldığını doğrulayarak sorunun aynı bilgiye yöneldiğini kabul etmektir",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0e1ad-7fa2-7f09-a08d-439662901990","bağlamdaki kişiler aynıysa değişikliği ritimle sınırlı saymak, ancak kişiler değiştiğinde odağı yeniden incelemektir",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0e1ad-7fa2-7f51-a08d-439663196016","iki soruya verilebilecek düzeltici yanıtları kurarak hangi seçeneklerin karşı karşıya getirildiğini belirlemektir","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_63cf330e-6828-4467-aba4-824deb3466c2_hero.webp?v=1790492639",{"title":244,"slug":245,"language":246,"level":247},"Üslup amacıyla söz dizimi beklentilerini değiştirme","uslup-amaciyla-soz-dizimi-beklentilerini-degistirme","tr","C2"]