[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0f20c-8477-7693-866a-0fb64ffb5af8":3,"grammar-exercise-lesson-01a0f20c-7e07-74af-811c-947b56f029d6":442},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":441},"01a0f20c-8477-7693-866a-0fb64ffb5af8","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-7e07-74af-811c-947b56f029d6","Dawne formy imienne: składnia i dzisiejsza norma","Uzupełnij analizy form. Rozróżniaj ich pochodzenie od dzisiejszej funkcji. Przytoczone fragmenty są przykładami dydaktycznymi, nie cytatami literackimi.","Archaiczne końcówki imienne: analiza form","Ćwicz archaiczne końcówki imienne w zdaniach z lukami o dawnej odmianie rzeczowników, śladach liczby podwójnej oraz formach przymiotników i zaimków.",0,"word_select",[13,35,65,95,114,145,175,206,237,256,287,318,349,380,410],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":10,"explanation":16,"exampleSentence":17,"blanks":18},"01a0f20c-8477-791b-866a-0fb652821d95","W stylizowanym zdaniu „Poseł rozmawiał z pany przy bramie” forma „pany” to __1__; jej współczesnym odpowiednikiem jest „panami”.","Rozmawiać z kimś wymaga narzędnika. Dawne -y w „pany” nie zmienia tej zależności; ani biernik, ani dopełniacz nie pasuje do wskazanej konstrukcji. Nie można jednak tworzyć takiego narzędnika od każdego rzeczownika.","W opowieści rycerz biesiadował z pany, czyli z panami.",[19],{"id":20,"blankNumber":21,"options":22},"01a0f20c-8477-78cb-866a-0fb651d12247",1,[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8477-7837-866a-0fb6509d492f","biernik liczby mnogiej",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-8477-7877-866a-0fb650d64941","narzędnik liczby mnogiej",true,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8477-78a3-866a-0fb65184c761","dopełniacz liczby pojedynczej",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":21,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a0f20c-8477-7a9b-866a-0fb6578f3bc5","W zdaniu „Chór śpiewał o chwale Boga w niebiesiech” forma „niebiesiech” jest __1__. Jej zakończenie __2__.","Wyrażenie „w niebiesiech” odpowiada „w niebiosach” i zawiera miejscownik liczby mnogiej. To utrwalona forma związana zwłaszcza z tradycją religijną, nie produktywny wzorzec dowolnej odmiany.","W modlitewnej formule wspomniano Ojca w niebiesiech; dziś poza takim rejestrem powiemy „w niebiosach”.",[41,53],{"id":42,"blankNumber":21,"options":43},"01a0f20c-8477-79cf-866a-0fb6550c97e5",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8477-796b-866a-0fb653805fba","celownikiem liczby mnogiej",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-8477-798f-866a-0fb6541ecc16","narzędnikiem liczby mnogiej",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-8477-79af-866a-0fb6546273fa","miejscownikiem liczby mnogiej",{"id":54,"blankNumber":34,"options":55},"01a0f20c-8477-7a63-866a-0fb656fa6574",[56,59,62],{"id":57,"optionText":58,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-8477-7a03-866a-0fb655c55438","nie upoważnia do tworzenia takich form od dowolnych rzeczowników",{"id":60,"optionText":61,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-8477-7a27-866a-0fb65657c785","jest współczesną neutralną końcówką wszystkich rzeczowników",{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8477-7a43-866a-0fb656de014c","pozwala zastąpić każde współczesne -ach końcówką -ech",{"id":66,"sentenceTemplate":67,"displayOrder":34,"explanation":68,"exampleSentence":69,"blanks":70},"01a0f20c-8477-7c8f-866a-0fb65c20b144","W dawnym opisie „Malarz przedstawił piękną boginią” wyraz „boginią” jest __1__. Natomiast w dzisiejszym zdaniu „Fotograf przedstawił nową panią dyrektor” forma „panią” jest __2__.","W obu zdaniach „przedstawił” łączy się z dopełnieniem w bierniku. Dawne „boginią” odpowiada dzisiejszemu „boginię”, ale „panią” nadal jest zwykłym biernikiem. Przymiotniki na -ą same nie rozstrzygają między biernikiem a narzędnikiem.","Dawne „Poeta opisał boginią” odczytujemy jako „Poeta opisał boginię”.",[71,83],{"id":72,"blankNumber":21,"options":73},"01a0f20c-8477-7b93-866a-0fb659b05746",[74,77,80],{"id":75,"optionText":76,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8477-7aef-866a-0fb6582f7da2","narzędnikiem liczby pojedynczej",{"id":78,"optionText":79,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-8477-7b27-866a-0fb6586970ce","dawnym biernikiem liczby pojedynczej",{"id":81,"optionText":82,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8477-7b63-866a-0fb65928f79d","dawnym mianownikiem liczby mnogiej",{"id":84,"blankNumber":34,"options":85},"01a0f20c-8477-7c53-866a-0fb65bc65d01",[86,89,92],{"id":87,"optionText":88,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8477-7bef-866a-0fb65a5fe16e","błędnym narzędnikiem zamiast biernika",{"id":90,"optionText":91,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-8477-7c13-866a-0fb65adc88bd","koniecznym sygnałem archaizacji",{"id":93,"optionText":94,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-8477-7c33-866a-0fb65b9a8571","neutralnym współczesnym biernikiem",{"id":96,"sentenceTemplate":97,"displayOrder":98,"explanation":99,"exampleSentence":100,"blanks":101},"01a0f20c-8477-7d8f-866a-0fb65f07cf53","Redaktor chce usunąć z dzisiejszego wspomnienia wyrażenie „przed laty”, ponieważ uznał je za błąd. Taka poprawka __1__.",3,"„Przed laty” zachowuje dawną końcówkę narzędnika, ale funkcjonuje we współczesnej polszczyźnie. Historyczne pochodzenie nie czyni go błędem ani formą zastrzeżoną dla archaizacji. Możliwa parafraza to „wiele lat temu”.","Czy pamiętasz naszą podróż sprzed lat? Odbyliśmy ją przed laty, jeszcze jako studenci.",[102],{"id":103,"blankNumber":21,"options":104},"01a0f20c-8477-7d57-866a-0fb65e3d9977",[105,108,111],{"id":106,"optionText":107,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-8477-7cf7-866a-0fb65cc5d881","nie jest konieczna: wyrażenie pozostaje poprawne i żywe",{"id":109,"optionText":110,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-8477-7d1b-866a-0fb65d6ea4e6","jest konieczna: końcówka -y zawsze oznacza błąd",{"id":112,"optionText":113,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8477-7d3b-866a-0fb65da93999","jest konieczna: wyrażenie wolno stosować tylko w stylizacji historycznej",{"id":115,"sentenceTemplate":116,"displayOrder":117,"explanation":118,"exampleSentence":119,"blanks":120},"01a0f20c-8477-7f03-866a-0fb6637f0a83","W dawnych zapisach „Nie było już tych babów” i „Dom nie miał oknów” wyróżnione rzeczowniki mają formę __1__. Końcówka -ów __2__.",4,"Przeczenie w obu konstrukcjach wskazuje dopełniacz: dziś „bab” i „okien”. Dawne -ów występowało także przy rzeczownikach żeńskich i nijakich, ale nie jako jeden obowiązujący zawsze wzorzec. W dzisiejszym „panów” ta końcówka jest neutralna.","Zapis „brak oknów” można uwspółcześnić jako „brak okien”; samo „panów” nie wymaga takiej zmiany.",[121,133],{"id":122,"blankNumber":21,"options":123},"01a0f20c-8477-7e2f-866a-0fb66130e162",[124,127,130],{"id":125,"optionText":126,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8477-7dcf-866a-0fb65f0801ea","biernika liczby mnogiej",{"id":128,"optionText":129,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-8477-7df3-866a-0fb65f56980f","mianownika liczby mnogiej",{"id":131,"optionText":132,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-8477-7e13-866a-0fb6603320d8","dopełniacza liczby mnogiej",{"id":134,"blankNumber":34,"options":135},"01a0f20c-8477-7ebf-866a-0fb66314baf0",[136,139,142],{"id":137,"optionText":138,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8477-7e63-866a-0fb6615f9ef0","dowodzi, że oba rzeczowniki były tu rodzaju męskiego",{"id":140,"optionText":141,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-8477-7e83-866a-0fb6616e2002","nie zmienia tu rodzaju rzeczowników na męski",{"id":143,"optionText":144,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8477-7ea3-866a-0fb662184694","była obowiązkowa dla wszystkich rzeczowników w każdej epoce",{"id":146,"sentenceTemplate":147,"displayOrder":148,"explanation":149,"exampleSentence":150,"blanks":151},"01a0f20c-8478-70dd-aa8e-b13ccee34b56","W zapisie „Wędrowcy zwrócili się ku ziemiam leżącym za rzeką” przyimek „ku” wskazuje __1__. Przy uwspółcześnieniu należy wybrać formę __2__.",5,"„Ku” wymaga celownika, więc podobieństwo dawnego -am do części dzisiejszego -ami nie uzasadnia narzędnika. Dawne żeńskie -am ustępowało -om; dzisiejsze „ziemiom” nie jest przez tę końcówkę archaiczne.","Posłaniec ruszył ku ziemiom sąsiada; w dawnym zapisie można spotkać „ku ziemiam sąsiada”.",[152,163],{"id":153,"blankNumber":21,"options":154},"01a0f20c-8478-7015-aa8e-b13ccc8e3377",[155,158,160],{"id":156,"optionText":157,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-8477-7f57-866a-0fb663d7cf6b","celownik liczby mnogiej",{"id":159,"optionText":29,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-8477-7f7b-866a-0fb664081649",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8477-7f97-866a-0fb664d5e1c5","miejscownik liczby mnogiej",{"id":164,"blankNumber":34,"options":165},"01a0f20c-8478-70a9-aa8e-b13cce8e9df5",[166,169,172],{"id":167,"optionText":168,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8478-7051-aa8e-b13cccf238c4","ziemiami",{"id":170,"optionText":171,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-8478-7071-aa8e-b13ccdb1b8b2","ziemiach",{"id":173,"optionText":174,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-8478-708d-aa8e-b13cce3750ce","ziemiom",{"id":176,"sentenceTemplate":177,"displayOrder":178,"explanation":179,"exampleSentence":180,"blanks":181},"01a0f20c-8478-7251-aa8e-b13cd3fb7558","We współczesnych połączeniach „wszystkie ręce” i „dwie książki” występuje __1__. Pochodzenie formy „ręce” __2__.",6,"Dzisiejsze „ręce” jest liczbą mnogą, choć kontynuuje dawną formę dualną. Także liczebnik „dwie” nie tworzy dziś osobnej liczby gramatycznej. W dawnym tekście kategorię dualną rozpoznaje się na podstawie układu powiązanych form, nie samej informacji o parze.","Na wezwanie podniosły się wszystkie ręce, a na stole zostały dwie mapy: oba rzeczowniki są w liczbie mnogiej.",[182,194],{"id":183,"blankNumber":21,"options":184},"01a0f20c-8478-7195-aa8e-b13cd1071236",[185,188,191],{"id":186,"optionText":187,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8478-7131-aa8e-b13ccf8febb4","w obu przypadkach liczba podwójna",{"id":189,"optionText":190,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-8478-7155-aa8e-b13cd05bd4af","w obu przypadkach liczba mnoga",{"id":192,"optionText":193,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8478-7175-aa8e-b13cd074c9a2","liczba podwójna tylko w połączeniu z liczebnikiem dwie",{"id":195,"blankNumber":34,"options":196},"01a0f20c-8478-721d-aa8e-b13cd31f2cf8",[197,200,203],{"id":198,"optionText":199,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-8478-71c5-aa8e-b13cd1e9a7c1","wiąże się z dawnym mianownikiem i biernikiem liczby podwójnej",{"id":201,"optionText":202,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-8478-71e5-aa8e-b13cd2a0adf9","dowodzi istnienia osobnej liczby podwójnej we współczesnej odmianie",{"id":204,"optionText":205,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8478-7201-aa8e-b13cd2ac132d","nakazuje ograniczyć tę formę do dokładnie dwóch rąk",{"id":207,"sentenceTemplate":208,"displayOrder":209,"explanation":210,"exampleSentence":211,"blanks":212},"01a0f20c-8478-74c1-aa8e-b13cd7ae3f10","Współczesne formy „oczyma”, „uszyma” i „rękoma” należy traktować jako __1__. Spośród nich „uszyma” jest __2__.",7,"„Oczyma” i „uszyma” zachowują dawny narzędnik dualny na -ma, a „rękoma” powstało pod wpływem odmiany dualnej. Dziś są to warianty form „oczami”, „uszami”, „rękami”. Ich pochodzenie nie przywraca liczby podwójnej; „uszyma” ma przy tym książkowy charakter.","Zasłoniła twarz rękoma, po czym spojrzała na nas zdziwionymi oczyma.",[213,225],{"id":214,"blankNumber":21,"options":215},"01a0f20c-8478-7319-aa8e-b13cd4e021a0",[216,219,222],{"id":217,"optionText":218,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8478-72b1-aa8e-b13cd48c275b","obowiązkowe formy odrębnej liczby podwójnej",{"id":220,"optionText":221,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-8478-72d1-aa8e-b13cd490c155","błędne odpowiedniki form na -ami",{"id":223,"optionText":224,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-8478-72f1-aa8e-b13cd4a765c3","poprawne warianty narzędnika liczby mnogiej",{"id":226,"blankNumber":34,"options":227},"01a0f20c-8478-744d-aa8e-b13cd6c92b92",[228,231,234],{"id":229,"optionText":230,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8478-7371-aa8e-b13cd528147f","jedynym poprawnym wariantem we współczesnej prozie",{"id":232,"optionText":233,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-8478-73b9-aa8e-b13cd5ff6956","wyraźnie rzadsze i książkowe",{"id":235,"optionText":236,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8478-740d-aa8e-b13cd6b9faaf","zastrzeżone wyłącznie dla opisu dwóch osób",{"id":238,"sentenceTemplate":239,"displayOrder":240,"explanation":241,"exampleSentence":242,"blanks":243},"01a0f20c-8478-76c5-aa8e-b13cdb6024fe","W zdaniu „W jednej dłoni niósł torbę, a w drugiej trzymał w ręku bilet” wyrażenie „w ręku” __1__.",8,"Kontekst wyraźnie rozdziela czynności między dwie dłonie. Zachowana forma dawnego miejscownika liczby podwójnej „w ręku” może dziś odnosić się do jednej ręki; jej historia nie narzuca znaczenia „w dwóch rękach”.","Jedną rękę miał w kieszeni, a w drugiej trzymał monetę — monetę miał więc w ręku.",[244],{"id":245,"blankNumber":21,"options":246},"01a0f20c-8478-7655-aa8e-b13cdaa9d33f",[247,250,253],{"id":248,"optionText":249,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-8478-7591-aa8e-b13cd8a11a74","odnosi się do jednej ręki mimo pochodzenia dualnego",{"id":251,"optionText":252,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-8478-75d5-aa8e-b13cd9941f7c","musi oznaczać trzymanie biletu w obu rękach",{"id":254,"optionText":255,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8478-7615-aa8e-b13cda719dbb","jest niepoprawne, bo wymaga współczesnej liczby podwójnej",{"id":257,"sentenceTemplate":258,"displayOrder":259,"explanation":260,"exampleSentence":261,"blanks":262},"01a0f20c-8478-795d-aa8e-b13ce14b37a7","W apostrofie „Lesie, osłoń nas przed wichurą!” wyraz „lesie” jest __1__, a domyślny podmiot rozkazu to __2__.",9,"Rozkaz „osłoń” jest skierowany do adresata „ty”, nazwanego wołaczem „lesie”. To zwykła apostrofa, możliwa również dziś. O wołaczu w funkcji mianownika można mówić dopiero wtedy, gdy pełni on funkcję podmiotu, a nie zwrotu do adresata.","„Rzeko, nie zabieraj naszego mostu!” zawiera zwrot do adresata, nie podmiot w postaci wołacza.",[263,275],{"id":264,"blankNumber":21,"options":265},"01a0f20c-8478-7815-aa8e-b13cdd8dfa02",[266,269,272],{"id":267,"optionText":268,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8478-774d-aa8e-b13cdc480f98","miejscownikiem określającym miejsce",{"id":270,"optionText":271,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-8478-7791-aa8e-b13cdcadd1a3","wołaczem wskazującym adresata",{"id":273,"optionText":274,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8478-77d5-aa8e-b13cdd00b91d","wołaczem pełniącym funkcję podmiotu",{"id":276,"blankNumber":34,"options":277},"01a0f20c-8478-7921-aa8e-b13ce051b1bf",[278,281,284],{"id":279,"optionText":280,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8478-7881-aa8e-b13cde1fa420","on",{"id":282,"optionText":283,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-8478-78d1-aa8e-b13cdef6fd1e","my",{"id":285,"optionText":286,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-8478-78fd-aa8e-b13cdfa7a5f4","ty",{"id":288,"sentenceTemplate":289,"displayOrder":290,"explanation":291,"exampleSentence":292,"blanks":293},"01a0f20c-8478-7af1-aa8e-b13ce5a07c94","W dawnym zdaniu „Przyjęto go z dobrem sercem” forma „dobrem” jest __1__. We współczesnym „Liczy się z dobrem wspólnym” forma „dobrem” jest __2__.",10,"W pierwszym zdaniu „dobrem” określa rzeczownik „sercem”, więc odpowiada dzisiejszemu „dobrym”. W drugim samo jest formą rzeczownika „dobro”, określaną przez „wspólnym”. Identyczny zapis nie oznacza tej samej części mowy ani tego samego statusu historycznego.","Dawne „z dobrem słowem” zmienimy na „z dobrym słowem”, lecz współczesne „kierować się dobrem dziecka” pozostawimy bez zmian.",[294,306],{"id":295,"blankNumber":21,"options":296},"01a0f20c-8478-7a29-aa8e-b13ce33bb025",[297,300,303],{"id":298,"optionText":299,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8478-79b9-aa8e-b13ce1708d48","rzeczownikiem w narzędniku liczby pojedynczej",{"id":301,"optionText":302,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-8478-79e5-aa8e-b13ce1976ba0","przymiotnikiem w miejscowniku liczby pojedynczej",{"id":304,"optionText":305,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-8478-7a09-aa8e-b13ce23e6319","przymiotnikiem w narzędniku liczby pojedynczej",{"id":307,"blankNumber":34,"options":308},"01a0f20c-8478-7ab9-aa8e-b13ce4d618fb",[309,312,315],{"id":310,"optionText":311,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-8478-7a5d-aa8e-b13ce353078c","rzeczownikiem o poprawnej współczesnej końcówce",{"id":313,"optionText":314,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-8478-7a7d-aa8e-b13ce37b5c91","przymiotnikiem wymagającym zmiany na dobrym",{"id":316,"optionText":317,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8478-7a9d-aa8e-b13ce4537c2e","zaimkiem zapisanym według dawnej normy",{"id":319,"sentenceTemplate":320,"displayOrder":321,"explanation":322,"exampleSentence":323,"blanks":324},"01a0f20c-8478-7c89-aa8e-b13cea25f322","W dawnych zapisach „w mojem pokoju” oraz „o tem spotkaniu” obie wyróżnione formy są __1__. Ich współczesne odpowiedniki to kolejno __2__.",11,"Przyimki wraz z rzeczownikami „pokoju” i „spotkaniu” wskazują miejscownik. Dawne zaimkowe zakończenie -em odpowiada tu dzisiejszemu -im lub -ym. Formy mnogie i dopełniaczowe nie pasują do tych wyrażeń.","Zapis „o mojem odkryciu” można uwspółcześnić jako „o moim odkryciu”.",[325,337],{"id":326,"blankNumber":21,"options":327},"01a0f20c-8478-7ba5-aa8e-b13ce7b16eb1",[328,331,334],{"id":329,"optionText":330,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8478-7b45-aa8e-b13ce5fac1c0","zaimkami w narzędniku liczby pojedynczej",{"id":332,"optionText":333,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-8478-7b69-aa8e-b13ce6060db1","zaimkami w miejscowniku liczby pojedynczej",{"id":335,"optionText":336,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8478-7b89-aa8e-b13ce6ed7e54","przymiotnikami w celowniku liczby mnogiej",{"id":338,"blankNumber":34,"options":339},"01a0f20c-8478-7c51-aa8e-b13cea0ebb23",[340,343,346],{"id":341,"optionText":342,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8478-7bd9-aa8e-b13ce841342e","moimi, tymi",{"id":344,"optionText":345,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-8478-7bf9-aa8e-b13ce877f9e9","mojego, tego",{"id":347,"optionText":348,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-8478-7c29-aa8e-b13ce96e2398","moim, tym",{"id":350,"sentenceTemplate":351,"displayOrder":352,"explanation":353,"exampleSentence":354,"blanks":355},"01a0f20c-8478-7e29-aa8e-b13cee2bb832","Autor druku stosował obowiązującą w jego czasach pisownię „dobremi uczynkami”. Dziś zapiszemy __1__. Sam dawny zapis __2__.",12,"„Uczynkami” wymaga zgodnego przymiotnika w narzędniku liczby mnogiej: „dobrymi”. Dawne -emi wiązało się z ówczesnymi zasadami, także rozróżnieniami rodzajowymi. Reforma z 1936 roku ujednoliciła zapis tych końcówek; stosowanie wcześniejszej normy nie jest samo w sobie archaizacją.","Redaktor zmienił w dawnym liście „dobremi radami” na „dobrymi radami”, modernizując zapis końcówki.",[356,368],{"id":357,"blankNumber":21,"options":358},"01a0f20c-8478-7d55-aa8e-b13ceb56244a",[359,362,365],{"id":360,"optionText":361,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-8478-7ce9-aa8e-b13cea8f882e","dobrymi uczynkami",{"id":363,"optionText":364,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-8478-7d0d-aa8e-b13ceaa1f1f8","dobrym uczynkami",{"id":366,"optionText":367,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8478-7d35-aa8e-b13ceadf3a19","dobre uczynkami",{"id":369,"blankNumber":34,"options":370},"01a0f20c-8478-7df5-aa8e-b13ced7f43a8",[371,374,377],{"id":372,"optionText":373,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8478-7d95-aa8e-b13cec25a89b","dowodzi świadomej archaizacji autora",{"id":375,"optionText":376,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-8478-7db9-aa8e-b13cec3dddc8","dowodzi błędu autora wobec jego własnej normy",{"id":378,"optionText":379,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-8478-7dd5-aa8e-b13cecee6e06","nie dowodzi świadomej archaizacji autora",{"id":381,"sentenceTemplate":382,"displayOrder":383,"explanation":384,"exampleSentence":385,"blanks":386},"01a0f20c-8479-700a-b271-7b169bfe4587","W dawnym zdaniu „Przybyły siostry, a z niemi dzieci” wyraz „niemi” jest __1__. W dzisiejszym połączeniu „niemi obserwatorzy” jest natomiast __2__.",13,"„Z niemi” odnosi się do niemęskoosobowej grupy sióstr i odpowiada dzisiejszemu „z nimi”. „Niemi obserwatorzy” zawiera współczesny przymiotnik: końcowe -i jest końcówką mianownika, a nie częścią dawnego zaimkowego -emi.","„Dziewczęta weszły, a z niemi nauczycielka” wymaga przy modernizacji formy „nimi”; „niemi widzowie” nie wymaga takiej zmiany.",[387,399],{"id":388,"blankNumber":21,"options":389},"01a0f20c-8478-7ee5-aa8e-b13cf038f5e1",[390,393,396],{"id":391,"optionText":392,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8478-7e7d-aa8e-b13ceeb6389f","przymiotnikiem w mianowniku liczby mnogiej",{"id":394,"optionText":395,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-8478-7e9d-aa8e-b13cef0c5543","zaimkiem osobowym w narzędniku liczby mnogiej",{"id":397,"optionText":398,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8478-7ec5-aa8e-b13cef9330c5","zaimkiem osobowym w miejscowniku liczby mnogiej",{"id":400,"blankNumber":34,"options":401},"01a0f20c-8478-7f71-aa8e-b13cf1320bfb",[402,404,407],{"id":403,"optionText":392,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-8478-7f15-aa8e-b13cf0d2a91e",{"id":405,"optionText":406,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-8478-7f35-aa8e-b13cf1179a04","zaimkiem osobowym wymagającym modernizacji",{"id":408,"optionText":409,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8478-7f55-aa8e-b13cf12ef280","przymiotnikiem z dawną końcówką narzędnika -emi",{"id":411,"sentenceTemplate":412,"displayOrder":413,"explanation":414,"exampleSentence":415,"blanks":416},"01a0f20c-8479-719a-b271-7b16a2b6a9fd","W parach „zdrowy — zdrów”, „wesoły — wesół”, „gotowy — gotów” krótsze formy mają w mianowniku liczby pojedynczej rodzaju męskiego __1__. Ich budowa obejmuje również __2__.",14,"To pozostałości odmiany niezłożonej: brak końcówki -y łączy się w tych parach z obocznością tematu. -Ów nie jest tu końcówką dopełniacza. Ani skracania, ani oboczności nie wolno mechanicznie przenosić na wszystkie przymiotniki.","Pytanie „Czy jesteś już zdrów?” zawiera krótką formę odpowiadającą „zdrowy”, nie wynik samego odcięcia końcowego -y.",[417,429],{"id":418,"blankNumber":21,"options":419},"01a0f20c-8479-70c2-b271-7b169f1df37d",[420,423,426],{"id":421,"optionText":422,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8479-7062-b271-7b169cce81e4","końcówkę -ów",{"id":424,"optionText":425,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-8479-7086-b271-7b169d63dd05","końcówkę -ó",{"id":427,"optionText":428,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-8479-70a2-b271-7b169e2398fa","końcówkę zerową",{"id":430,"blankNumber":34,"options":431},"01a0f20c-8479-715a-b271-7b16a1fad4e0",[432,435,438],{"id":433,"optionText":434,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8479-70f2-b271-7b16a00e6b72","wyłącznie usunięcie litery y",{"id":436,"optionText":437,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-8479-7116-b271-7b16a0fbee5c","oboczność o : ó w temacie",{"id":439,"optionText":440,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8479-713e-b271-7b16a16a1fa4","zmianę liczby pojedynczej na mnogą","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_9e93398f-8940-4c18-9a31-4dd3f5cda5ca_hero.webp?v=1790767301",{"title":443,"slug":444,"language":445,"level":446},"Archaiczne końcówki fleksyjne w tekstach literackich","archaiczne-koncowki-fleksyjne-w-tekstach-literackich","pl","C2"]