[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0f20c-849d-740b-9186-d6a8fad0b70b":3,"grammar-exercise-lesson-01a0f20c-7e07-74af-811c-947b56f029d6":432},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":431},"01a0f20c-849d-740b-9186-d6a8fad0b70b","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-7e07-74af-811c-947b56f029d6","Dawne formy w lekturze: osoba, składnia i styl","Wybierz uzupełnienia zgodne ze składnią i podanym kontekstem historycznym. Odróżniaj formę gramatyczną od jej funkcji stylistycznej. Fragmenty są przykładami dydaktycznymi.","Archaiczne końcówki: osoba i styl w praktyce","Ćwicz interpretację archaicznych końcówek w zdaniach z lukami o krótkich formach, osobie czasownika, rytmie wiersza i stylizacji wypowiedzi bohaterów.",1,"word_select",[13,35,65,95,126,157,176,195,226,257,288,319,338,369,400],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":16,"explanation":17,"exampleSentence":18,"blanks":19},"01a0f20c-849d-779f-9186-d6a8fcc766eb","W dzisiejszych zdaniach „Gospodarz jest wesół” i „Gospodarz jest gotów do rozmowy” krótkie przymiotniki __1__.",0,"Wspólna historia krótkich form nie oznacza identycznego rejestru. „Wesół” brzmi literacko lub staroświecko, natomiast „gotów” pozostaje powszechne, zwłaszcza jako orzecznik. Nie trzeba go zastępować przez „gotowy”.","„Czy jesteś gotów odpowiedzieć?” to zwykłe dzisiejsze pytanie, choć krótka forma ma dawny rodowód.",[20],{"id":21,"blankNumber":10,"options":22},"01a0f20c-849d-771f-9186-d6a8fcc3df3d",[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-849d-763b-9186-d6a8fb6533eb","są jednakowo przestarzałe i niedopuszczalne w dzisiejszej wypowiedzi",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-849d-7693-9186-d6a8fbb8ab01","różnią się nacechowaniem: wesół jest literackie lub staroświeckie, a gotów nadal powszechne",true,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-849d-76db-9186-d6a8fc8be67f","różnią się nacechowaniem: gotów jest wyłącznie archaiczne, a wesół zawsze neutralne",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":10,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a0f20c-849d-7aa3-9186-d6a90111944c","W połączeniu „pełen kosz” wyraz „pełen” pełni funkcję __1__, natomiast w zdaniu „Kosz był pełen jabłek” jest __2__.","„Pełen” może bezpośrednio określać rzeczownik, jak w „pełen kosz”, albo występować po łączniku „był” jako orzecznik. Nie wszystkie krótkie formy mają takie same możliwości składniowe; „pełen” nie jest ograniczone wyłącznie do orzeczenia.","Pełen obaw podróżny zauważył, że wagon był pełen pasażerów.",[41,53],{"id":42,"blankNumber":10,"options":43},"01a0f20c-849d-78fb-9186-d6a8fe870b0b",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-849d-7833-9186-d6a8fd9430f8","orzecznika",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-849d-787b-9186-d6a8fe06fc3d","dopełnienia",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-849d-78bb-9186-d6a8fe6d4095","przydawki",{"id":54,"blankNumber":34,"options":55},"01a0f20c-849d-7a33-9186-d6a9010d9d40",[56,59,62],{"id":57,"optionText":58,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-849d-796b-9186-d6a8ff7d924a","orzecznikiem",{"id":60,"optionText":61,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-849d-79af-9186-d6a8ffe5a3a6","podmiotem",{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-849d-79f3-9186-d6a90042139e","przydawką",{"id":66,"sentenceTemplate":67,"displayOrder":34,"explanation":68,"exampleSentence":69,"blanks":70},"01a0f20c-849d-7ddb-9186-d6a904d91dcc","W zdaniu „Ten esej jest wart przeczytania” forma „wart” znaczy __1__. W książkowym zdaniu „Badacz był rad z zaproszenia” forma „rad” znaczy, że badacz __2__.","Dopełnienia pomagają odczytać znaczenie orzeczników: „wart przeczytania” wyraża ocenę, a książkowe „rad z zaproszenia” — radość. Krótkie formy nie stanowią szeregu o jednym znaczeniu i jednakowo tworzonych odpowiednikach.","Przewodnik był rad z powrotu gości i uznał ich pomysł za wart rozważenia.",[71,83],{"id":72,"blankNumber":10,"options":73},"01a0f20c-849d-7c27-9186-d6a902f28f7f",[74,77,80],{"id":75,"optionText":76,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-849d-7b5f-9186-d6a9011992b2","jest pełen opisów czytania",{"id":78,"optionText":79,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-849d-7ba3-9186-d6a9018d1904","zasługuje na to, by go przeczytać",{"id":81,"optionText":82,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-849d-7be7-9186-d6a90244b19f","chce poznać wynik czytania",{"id":84,"blankNumber":34,"options":85},"01a0f20c-849d-7d6f-9186-d6a904910dad",[86,89,92],{"id":87,"optionText":88,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-849d-7c93-9186-d6a90353e1d3","musiał dopiero wysłać zaproszenie",{"id":90,"optionText":91,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-849d-7cd7-9186-d6a9039de6a3","oczekiwał informacji o zaproszeniu",{"id":93,"optionText":94,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-849d-7d2f-9186-d6a9041fbc13","cieszył się z zaproszenia",{"id":96,"sentenceTemplate":97,"displayOrder":98,"explanation":99,"exampleSentence":100,"blanks":101},"01a0f20c-849e-70a2-b2db-4d29dee7270c","W wypowiedziach „Jestem ciekaw odpowiedzi” i „Bądź łaskaw zamknąć drzwi” krótkie formy występują __1__. Drugie zdanie jest __2__.",3,"„Ciekaw odpowiedzi” znaczy, że mówiący chce ją poznać; „bądź łaskaw” wprowadza prośbę. Takich form nie przenosimy swobodnie przed rzeczownik, jak pełnego „ciekawy”. Sama formuła prośby nie przesądza o serdecznym czy zniecierpliwionym tonie.","Ciekawy reportaż zachęcił mnie do dalszej lektury; teraz jestem ciekaw zakończenia tej historii.",[102,114],{"id":103,"blankNumber":10,"options":104},"01a0f20c-849d-7f53-9186-d6a905e8b51b",[105,108,111],{"id":106,"optionText":107,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-849d-7e97-9186-d6a905388280","w typowym otoczeniu orzeczenia lub utrwalonej konstrukcji",{"id":109,"optionText":110,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-849d-7edf-9186-d6a905528e51","jako swobodne przydawki stojące przed rzeczownikami",{"id":112,"optionText":113,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-849d-7f27-9186-d6a905a04331","jako rzeczowniki nazywające wykonawców czynności",{"id":115,"blankNumber":34,"options":116},"01a0f20c-849e-706a-b2db-4d29deb60651",[117,120,123],{"id":118,"optionText":119,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-849d-7f8f-9186-d6a90652e4ed","zawsze serdeczną prośbą niezależnie od sytuacji",{"id":121,"optionText":122,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-849e-7012-b2db-4d29dda071d9","formułą prośby, której ton zależy od sytuacji",{"id":124,"optionText":125,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-849e-704a-b2db-4d29de430edd","wyłącznie informacją o charakterze adresata",{"id":127,"sentenceTemplate":128,"displayOrder":129,"explanation":130,"exampleSentence":131,"blanks":132},"01a0f20c-849e-722a-b2db-4d29e233a692","W stylizowanej wypowiedzi „My możem zaczekać, a wieczorem będziem już u celu” współczesne odpowiedniki wyróżnionych czasowników to __1__. Obie formy oznaczają __2__.",4,"Podmiot „my” oraz całe formy „możem” i „będziem” wskazują pierwszą osobę liczby mnogiej. Krótsze -m odpowiada tu -my; nie jest automatycznie wykładnikiem liczby pojedynczej. Współcześnie takie warianty mogą być poetyckie, archaizujące albo regionalne.","Stylizowane „My idziem po pomoc” zachowuje tę samą osobę i liczbę co „My idziemy po pomoc”.",[133,145],{"id":134,"blankNumber":10,"options":135},"01a0f20c-849e-7162-b2db-4d29e06161e6",[136,139,142],{"id":137,"optionText":138,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-849e-70fe-b2db-4d29def02f25","mogę, będę",{"id":140,"optionText":141,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-849e-7122-b2db-4d29df3e209a","możecie, będziecie",{"id":143,"optionText":144,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-849e-7142-b2db-4d29df61b129","możemy, będziemy",{"id":146,"blankNumber":34,"options":147},"01a0f20c-849e-71f2-b2db-4d29e21d9ced",[148,151,154],{"id":149,"optionText":150,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-849e-7196-b2db-4d29e0fce5dd","pierwszą osobę liczby mnogiej",{"id":152,"optionText":153,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-849e-71b6-b2db-4d29e185eeb6","pierwszą osobę liczby pojedynczej",{"id":155,"optionText":156,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-849e-71d2-b2db-4d29e1fbf040","drugą osobę liczby mnogiej",{"id":158,"sentenceTemplate":159,"displayOrder":160,"explanation":161,"exampleSentence":162,"blanks":163},"01a0f20c-849e-7326-b2db-4d29e3f793e9","W zestawieniu „Ja czytam list” oraz poetyckiego „My idziem przez pola” końcowe -m __1__.",5,"W „czytam” mamy pierwszą osobę liczby pojedynczej, w „idziem” — mnogiej. Rozstrzygają budowa całego czasownika i podmiot, nie sama ostatnia litera. Żadna z tych dwóch form nie jest tu czasem przeszłym.","W zdaniu „Ja czytam mapę, a my wszyscy idziem ku rzece” identyczna końcowa litera nie oznacza jednakowej liczby.",[164],{"id":165,"blankNumber":10,"options":166},"01a0f20c-849e-72ee-b2db-4d29e38107e1",[167,170,173],{"id":168,"optionText":169,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-849e-727e-b2db-4d29e247ce74","w obu czasownikach wskazuje liczbę pojedynczą",{"id":171,"optionText":172,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-849e-72ae-b2db-4d29e2a3147c","wskazuje w pierwszym czasowniku liczbę pojedynczą, a w drugim mnogą",{"id":174,"optionText":175,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-849e-72ce-b2db-4d29e2bc4573","w obu czasownikach jest ruchomą końcówką czasu przeszłego",{"id":177,"sentenceTemplate":178,"displayOrder":179,"explanation":180,"exampleSentence":181,"blanks":182},"01a0f20c-849e-7412-b2db-4d29e69ecd46","Redaktor zastępuje w wersie „idziem” formą „idziemy”, nie zmieniając pozostałych słów. Zachowuje osobę i liczbę, ale __1__.",6,"„Idziem” ma o jedną sylabę mniej niż „idziemy”. Modernizacja zachowuje informację gramatyczną, lecz może zmienić rytm oraz nacechowanie formy. Nie należy zakładać, że współczesny odpowiednik jest stylistycznie i rytmicznie obojętny.","Zmiana „będziem czuwać” na „będziemy czuwać” wydłuża wypowiedź o sylabę.",[183],{"id":184,"blankNumber":10,"options":185},"01a0f20c-849e-73da-b2db-4d29e6103df3",[186,189,192],{"id":187,"optionText":188,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-849e-737a-b2db-4d29e43624f8","dodaje sylabę, więc może naruszyć rytm",{"id":190,"optionText":191,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-849e-739e-b2db-4d29e4a5fcab","usuwa sylabę, więc zawsze skraca wers",{"id":193,"optionText":194,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-849e-73be-b2db-4d29e5533ea3","nie zmienia liczby sylab ani rejestru",{"id":196,"sentenceTemplate":197,"displayOrder":198,"explanation":199,"exampleSentence":200,"blanks":201},"01a0f20c-849e-7576-b2db-4d29ebcae3cb","W zdaniu „Opowiem ci, com znalazł w skrzyni” współczesne przekształcenie fragmentu z ruchomą końcówką brzmi __1__. W staropolskim połączeniu typu „widział jeśm” wykładnik osoby pochodził z __2__.",7,"W „com znalazł” zaimek „co” zachowuje swoją funkcję, a -m wskazuje pierwszą osobę liczby pojedynczej czasownika. Po przeniesieniu końcówki piszemy „co znalazłem”, bez jej podwojenia. Końcówki osobowe czasu przeszłego wywodzą się z posiłkowego „być”; ich ruchomość nie zanikła całkowicie.","„Nie zapomnę, com usłyszał” można przekształcić w „Nie zapomnę, co usłyszałem”.",[202,214],{"id":203,"blankNumber":10,"options":204},"01a0f20c-849e-74b2-b2db-4d29e936949d",[205,208,211],{"id":206,"optionText":207,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-849e-7452-b2db-4d29e74a39f7","com znalazłem",{"id":209,"optionText":210,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-849e-7472-b2db-4d29e7cc43c3","co znalazł",{"id":212,"optionText":213,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-849e-7492-b2db-4d29e8be064a","co znalazłem",{"id":215,"blankNumber":34,"options":216},"01a0f20c-849e-7542-b2db-4d29ebc063ab",[217,220,223],{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-849e-74e2-b2db-4d29ea06a479","odmiany zaimka co przez przypadki",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-849e-7506-b2db-4d29ead373b8","osobowej formy czasownika posiłkowego być",{"id":224,"optionText":225,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-849e-7526-b2db-4d29eb0054fb","końcówki pierwszej osoby liczby mnogiej -my",{"id":227,"sentenceTemplate":228,"displayOrder":229,"explanation":230,"exampleSentence":231,"blanks":232},"01a0f20c-849e-7716-b2db-4d29f1641221","W pytaniu skierowanym do jednego mężczyzny „Gdzieś ukrywał listy, bracie?” zapis „gdzieś” odpowiada po przeniesieniu końcówki konstrukcji __1__. W zdaniu „On gdzieś ukrywał listy” wyraz „gdzieś” znaczy __2__.",8,"Adresat pytania i zwrot „bracie” uzasadniają odczytanie -ś jako wykładnika drugiej osoby: „gdzie ukrywałeś”. Nie zostawiamy końcówki w obu miejscach. W drugim zdaniu podmiot „on” wskazuje trzecią osobę, a „gdzieś” ma znaczenie nieokreślonego miejsca.","„Gdzieś pracował, przyjacielu?” można odczytać jako „Gdzie pracowałeś?”, lecz „Ona gdzieś pracowała” nie zawiera ruchomej końcówki drugiej osoby.",[233,245],{"id":234,"blankNumber":10,"options":235},"01a0f20c-849e-763a-b2db-4d29eddd440a",[236,239,242],{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-849e-75ca-b2db-4d29ec5737ad","gdzie ukrywałem",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-849e-75f2-b2db-4d29ecdd0b7c","gdzie ukrywałeś",{"id":243,"optionText":244,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-849e-7612-b2db-4d29ed639e02","gdzieś ukrywałeś",{"id":246,"blankNumber":34,"options":247},"01a0f20c-849e-76de-b2db-4d29f0b90819",[248,251,254],{"id":249,"optionText":250,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-849e-7682-b2db-4d29eeb0d220","w jakimś miejscu",{"id":252,"optionText":253,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-849e-76a2-b2db-4d29ef53fdf2","ty ukrywałeś",{"id":255,"optionText":256,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-849e-76c2-b2db-4d29f0527c3b","ja ukrywałem",{"id":258,"sentenceTemplate":259,"displayOrder":260,"explanation":261,"exampleSentence":262,"blanks":263},"01a0f20c-849e-788a-b2db-4d29f631046f","W deklaracji „Jam jest strażnikiem tej bramy” konstrukcja „jam jest” odpowiada __1__ i ma czas __2__.",9,"W „jam jest” -m wskazuje pierwszą osobę liczby pojedynczej i wiąże się z czasownikiem „być”. Orzeczenie ma jednak czas teraźniejszy. Dawny charakter konstrukcji nie pozwala zaliczyć jej do czasu przeszłego złożonego.","Stylizowane „Jam jest waszym przewodnikiem” znaczy „Ja jestem waszym przewodnikiem”, nie „byłem”.",[264,276],{"id":265,"blankNumber":10,"options":266},"01a0f20c-849e-77ca-b2db-4d29f351905c",[267,270,273],{"id":268,"optionText":269,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-849e-776e-b2db-4d29f260a319","ja jestem",{"id":271,"optionText":272,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-849e-778e-b2db-4d29f2f13b18","ja byłem",{"id":274,"optionText":275,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-849e-77ae-b2db-4d29f3443af6","my jesteśmy",{"id":277,"blankNumber":34,"options":278},"01a0f20c-849e-7856-b2db-4d29f54f0755",[279,282,285],{"id":280,"optionText":281,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-849e-77fe-b2db-4d29f37b1481","przeszły złożony",{"id":283,"optionText":284,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-849e-781a-b2db-4d29f4017f34","przyszły",{"id":286,"optionText":287,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-849e-783a-b2db-4d29f471b790","teraźniejszy",{"id":289,"sentenceTemplate":290,"displayOrder":291,"explanation":292,"exampleSentence":293,"blanks":294},"01a0f20c-849e-7a06-b2db-4d29f843ddce","Bohater mówi „Byłech w młynie przed świtem”. Forma „byłech” odpowiada __1__, ale jej -ch __2__.",10,"Dawne lub gwarowe -ch oznacza tu pierwszą osobę. Zbieżność funkcji z „byłem” nie oznacza identycznego pochodzenia końcówki: -ch kontynuuje dawny wykładnik aorystu. Dziś może też charakteryzować mowę regionalną; nie jest po prostu ruchomym -m.","Regionalne „Byłech u kowala” można objaśnić jako „Byłem u kowala”, zachowując zastrzeżenie o innym pochodzeniu końcówki.",[295,307],{"id":296,"blankNumber":10,"options":297},"01a0f20c-849e-793a-b2db-4d29f6aa07a4",[298,301,304],{"id":299,"optionText":300,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-849e-78de-b2db-4d29f65d9e9b","byłeś",{"id":302,"optionText":303,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-849e-78fe-b2db-4d29f673156c","byliśmy",{"id":305,"optionText":306,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-849e-791e-b2db-4d29f6a00508","byłem",{"id":308,"blankNumber":34,"options":309},"01a0f20c-849e-79d2-b2db-4d29f7b90bb6",[310,313,316],{"id":311,"optionText":312,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-849e-796a-b2db-4d29f6ff9af6","jest zwykłym przesunięciem końcówki -m na początek zdania",{"id":314,"optionText":315,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-849e-798a-b2db-4d29f703110a","ma odrębną historię związaną z dawnym wykładnikiem aorystu",{"id":317,"optionText":318,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-849e-79b2-b2db-4d29f7a89067","jest współczesną neutralną końcówką drugiej osoby",{"id":320,"sentenceTemplate":321,"displayOrder":322,"explanation":323,"exampleSentence":324,"blanks":325},"01a0f20c-849e-7aea-b2db-4d29fb06e716","Badacz ustalił, że nietypowa dziś forma była w chwili powstania utworu zwykłym wariantem i autor nie odtwarzał starszego języka. W tym wypadku jest to przede wszystkim __1__.",11,"Podana informacja o ówczesnej normie i braku naśladowania starszego języka wskazuje język epoki. Forma dawna dla nas nie musiała być archaiczna dla pierwszych czytelników. Dzisiejszy wygląd końcówki nie wystarcza do rozpoznania intencji autora.","Jeśli dawny druk stosuje ówczesną zwykłą pisownię końcówek, nie należy z tego powodu przypisywać pisarzowi stylizacji na jeszcze starszą epokę.",[326],{"id":327,"blankNumber":10,"options":328},"01a0f20c-849e-7ab6-b2db-4d29fa1a20bb",[329,332,335],{"id":330,"optionText":331,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-849e-7a56-b2db-4d29f85c6b86","świadoma archaizacja",{"id":333,"optionText":334,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-849e-7a7a-b2db-4d29f9265694","język epoki",{"id":336,"optionText":337,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-849e-7a96-b2db-4d29f96a5bab","błąd wobec normy obowiązującej autora",{"id":339,"sentenceTemplate":340,"displayOrder":341,"explanation":342,"exampleSentence":343,"blanks":344},"01a0f20c-849e-7c62-b2db-4d29ff66b72d","Współczesna autorka celowo wprowadza do powieści dawne formy, aby odtworzyć sposób mówienia sprzed stuleci. Takie działanie to __1__. Nie oznacza ono, że użyte formy __2__.",12,"Celowe przywołanie dawnej odmiany przez późniejszą autorkę jest archaizacją. Nie wolno jednak łączyć wszystkich dawnych końcówek w jeden ponadczasowy paradygmat: ich zasięg zależał od epoki i wzorca odmiany. Pozostałe możliwości opisują rzeczywiste funkcje stylizacji, a nie błędny wniosek.","Dzisiejszy dramaturg może nadać posłańcowi dawne formy czasowników, pozostawiając współczesny język didaskaliów.",[345,357],{"id":346,"blankNumber":10,"options":347},"01a0f20c-849e-7b86-b2db-4d29fc4f7a88",[348,351,354],{"id":349,"optionText":350,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-849e-7b2a-b2db-4d29fbc260dc","archaizacja",{"id":352,"optionText":353,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-849e-7b4a-b2db-4d29fbd17091","wyłącznie nieświadome stosowanie normy epoki autorki",{"id":355,"optionText":356,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-849e-7b6a-b2db-4d29fc3885f0","automatyczna modernizacja fleksji",{"id":358,"blankNumber":34,"options":359},"01a0f20c-849e-7c2e-b2db-4d29fe885539",[360,363,366],{"id":361,"optionText":362,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-849e-7bc2-b2db-4d29fcbd747c","mogą budować historyczną atmosferę utworu",{"id":364,"optionText":365,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-849e-7be6-b2db-4d29fcdbb5fc","mogą odróżniać mowę postaci od narracji",{"id":367,"optionText":368,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-849e-7c0e-b2db-4d29fdd400f0","tworzą jeden system odmiany wspólny wszystkim epokom",{"id":370,"sentenceTemplate":371,"displayOrder":372,"explanation":373,"exampleSentence":374,"blanks":375},"01a0f20c-849e-7df6-b2db-4d2a045b8f0b","W scenie komicznej tylko samochwalczy bohater nagromadza dawne końcówki, a narrator wyraźnie go ośmiesza. Formy służą więc także __1__. Z kolei utrzymanie „w niebiesiech” w modlitwie wiąże się przede wszystkim z __2__.",13,"Ośmieszający ton i ograniczenie form do wypowiedzi bohatera wskazują charakterystykę postaci oraz parodię, nie automatyczną podniosłość. Modlitewne „w niebiesiech” podtrzymuje tradycję. Funkcje mogą się nakładać, ale należy je uzasadnić kontekstem, a nie samą końcówką.","Gdy narrator ironicznie komentuje uroczyste przemowy bohatera, dawne formy w tych przemowach mogą wzmacniać komizm.",[376,388],{"id":377,"blankNumber":10,"options":378},"01a0f20c-849e-7d12-b2db-4d2a01ee0708",[379,382,385],{"id":380,"optionText":381,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-849e-7cb6-b2db-4d2a0054a341","wyłącznie podniosłej aprobacie narratora",{"id":383,"optionText":384,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-849e-7cd6-b2db-4d2a00a91bb7","dowiedzeniu wieku samego wydania",{"id":386,"optionText":387,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-849e-7cf6-b2db-4d2a00f41e3d","charakterystyce postaci i parodii",{"id":389,"blankNumber":34,"options":390},"01a0f20c-849e-7db6-b2db-4d2a036f33f7",[391,394,397],{"id":392,"optionText":393,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-849e-7d4e-b2db-4d2a02242e6a","obowiązkiem używania -ech we wszystkich miejscownikach",{"id":395,"optionText":396,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-849e-7d7a-b2db-4d2a02e36800","tradycją gatunkową i religijną",{"id":398,"optionText":399,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-849e-7d9a-b2db-4d2a0348b831","konieczną intencją ośmieszenia modlitwy",{"id":401,"sentenceTemplate":402,"displayOrder":403,"explanation":404,"exampleSentence":405,"blanks":406},"01a0f20c-849e-7f6e-b2db-4d2a0957419a","Badacz ma ustalić funkcję nietypowej końcówki w nowym wydaniu dawnego utworu. Powinien najpierw __1__, a przy ocenie historycznej __2__.",14,"Składnia pozwala ustalić przypadek albo osobę, liczbę i czas, a następnie dobrać odpowiednik zachowujący sens. Ocena funkcji wymaga daty, gatunku i zasad wydania: wydawca mógł zmienić pisownię, lecz zachować dawną fleksję. Modernizacja może też zmienić rytm lub rejestr.","Nota wydawcy informuje, że poprawiono pisownię, ale pozostawiono odmianę czasowników; współczesna grafia nie dowodzi więc współczesności wszystkich form.",[407,419],{"id":408,"blankNumber":10,"options":409},"01a0f20c-849e-7eae-b2db-4d2a05f406e6",[410,413,416],{"id":411,"optionText":412,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-849e-7e4e-b2db-4d2a04a0816a","uznać nietypową postać za osobny nieznany wyraz",{"id":414,"optionText":415,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-849e-7e6e-b2db-4d2a04b4a461","rozpoznać wyraz podstawowy i zależności składniowe",{"id":417,"optionText":418,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-849e-7e8e-b2db-4d2a059df413","przypisać końcówce podniosłość bez analizy zdania",{"id":420,"blankNumber":34,"options":421},"01a0f20c-849e-7f3a-b2db-4d2a08779cbe",[422,425,428],{"id":423,"optionText":424,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-849e-7ede-b2db-4d2a06c4ed22","sprawdzić datę utworu i zasady opracowania wydania",{"id":426,"optionText":427,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-849e-7efe-b2db-4d2a072f6d46","uznać współczesną pisownię za dowód pełnej modernizacji fleksji",{"id":429,"optionText":430,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-849e-7f1a-b2db-4d2a07e63207","oprzeć wniosek wyłącznie na wyglądzie jednego zakończenia","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_482a271b-5de2-4b6d-a5f0-6a0238d43677_hero.webp?v=1790767301",{"title":433,"slug":434,"language":435,"level":436},"Archaiczne końcówki fleksyjne w tekstach literackich","archaiczne-koncowki-fleksyjne-w-tekstach-literackich","pl","C2"]