[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0f20c-88c1-7af4-8bf3-60784eba598e":3,"grammar-exercise-lesson-01a0f20c-7e81-7026-864e-2b505276f415":243},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":242},"01a0f20c-88c1-7af4-8bf3-60784eba598e","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-7e81-7026-864e-2b505276f415","Szyk w prozie: forma, efekt i kontekst","Uzupełnij analizy. Wybieraj wnioski uzasadnione budową przytoczonego zdania i podanym kontekstem, nie domniemaną intencją autora.","Celowe naruszenia szyku: interpretacja prozy","Ćwiczenia z lukami o celowych naruszeniach szyku w prozie: analizuj zdania o oczekiwaniu, powrotach i obietnicach, rozróżniając formę, efekt oraz kontekst.",0,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,223],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":10,"explanation":16,"exampleSentence":17,"blanks":18},"01a0f20c-88c1-7d4c-8bf3-607851e3edb1","W komunikacie o pogodzie zapisano: „Zerwał się wiatr”. Podmiot stoi po orzeczeniu, ale sam ten fakt __1__.","Kontekst rzeczowego komunikatu nie uzasadnia rozpoznania figury na podstawie samego miejsca podmiotu. Nie rozdzielono tu ścisłej grupy składniowej ani nie naruszono zgody.","W informacji „Przyjechała karetka” końcowy podmiot może po prostu nazywać nowe zdarzenie.",[19],{"id":20,"blankNumber":21,"options":22},"01a0f20c-88c1-7cfc-8bf3-607850f6b68d",1,[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-88c1-7c60-8bf3-60784ecee435","dowodzi zastosowania hiperbatonu",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-88c1-7ca4-8bf3-60784fad9f00","nie wystarcza do rozpoznania stylizacji",true,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-88c1-7cd0-8bf3-607850a3d17e","świadczy o naruszeniu zgody gramatycznej",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":21,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a0f20c-88c1-7e54-8bf3-6078543fec2d","Redaktor zestawił zdania „Zgasła latarnia” i „Latarnia zgasła”, nie podając wcześniejszego tekstu. Trafna ocena brzmi: __1__.","Obie kolejności są dopuszczalne. Bez otoczenia tekstowego i informacji o akcencie nie można przypisać drugiej obowiązkowej podniosłości.","„Telefon zadzwonił” może kontynuować opis telefonu, a „Zadzwonił telefon” wprowadzać zdarzenie; nie są to jednak jedyne możliwe konteksty.",[41],{"id":42,"blankNumber":21,"options":43},"01a0f20c-88c1-7e14-8bf3-6078542117d1",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-88c1-7da4-8bf3-60785279940e","tylko pierwszy układ jest poprawny gramatycznie",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-88c1-7dcc-8bf3-607853183e39","drugi układ musi wyrażać uroczystą tonację",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-88c1-7df0-8bf3-607853b58032","oba układy są poprawne, a interpretacja wymaga kontekstu",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a0f20c-88c1-7f5c-8bf3-6078572748cd","W zdaniu „Do odległej dotarli osady” orzeczenie rozdziela przydawkę i rzeczownik. Najściślejsza nazwa tej budowy to __1__.","„Dotarli” wchodzi między powiązane składniki „odległej osady”. To hiperbaton; nie podano granicy wersów, a formy grupy rzeczownikowej zachowują zgodę.","W frazie „Na wysokim usiadł murze” czasownik oddziela przymiotnik od określanego rzeczownika.",[59],{"id":60,"blankNumber":21,"options":61},"01a0f20c-88c1-7f20-8bf3-607856b2674a",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-88c1-7e9c-8bf3-60785485f38e","hiperbaton",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-88c1-7ed8-8bf3-6078554c1b88","przerzutnia",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-88c1-7efc-8bf3-607856073233","błąd zgody",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a0f20c-88c2-70b3-b192-4a94b8eec229","Badacz nazywa rozdzielenie przydawki i rzeczownika hiperbatonem, a następnie omawia je jako szczególny rodzaj przestawienia. Takie ujęcie __1__.",3,"Hiperbaton można ujmować jako szczególny rodzaj przestawienia. Nazwy nie muszą oznaczać kategorii wzajemnie wykluczających się i nie dotyczą tu granicy wersu.","Określenie frazy „Z dalekich wracali stron” jako hiperbatonu nie wyklucza omówienia jej wśród inwersji.",[78],{"id":79,"blankNumber":21,"options":80},"01a0f20c-88c2-7077-b192-4a94b80022d0",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-88c2-7007-b192-4a94b6ae233d","błędnie zakłada, że figury mogą mieć wspólne cechy",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-88c2-7033-b192-4a94b73167b2","uwzględnia częściowe nakładanie się zakresów terminów",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-88c2-7057-b192-4a94b747b31b","utożsamia składnię z podziałem na wersy",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a0f20c-88c2-7197-b192-4a94bbac8bdd","W neutralnym opisie budynku widnieje zdanie „Na parterze działa biblioteka publiczna”. Końcowa pozycja przymiotnika __1__.",4,"„Biblioteka publiczna” to zwyczajne połączenie z przydawką klasyfikującą. Sama pozycja przymiotnika nie dowodzi ani archaizacji, ani hiperbatonu.","W zapisie „Zamknięto przejazd kolejowy” przydawka po rzeczowniku nie jest sama w sobie figurą artystyczną.",[97],{"id":98,"blankNumber":21,"options":99},"01a0f20c-88c2-715f-b192-4a94bad4a894",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-88c2-70f7-b192-4a94b92c88f5","musi nadawać zdaniu ton archaizujący",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-88c2-711f-b192-4a94b98368ee","rozdziela ścisły związek składniowy",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-88c2-713f-b192-4a94ba003e7e","należy tu do zwyczajnego układu nazwy",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a0f20c-88c2-727f-b192-4a94bedec9c7","W lirycznym opisie zestawiono „Za płotem rosły smutne wierzby” z „Za płotem rosły wierzby smutne”. O drugim wariancie można ostrożnie powiedzieć, że __1__.",5,"W podanym lirycznym zestawieniu przesunięcie opisowej przydawki może uwydatnić cechę. Nie tworzy automatycznie nazwy klasyfikującej i nie zmienia poprawnej zgody.","Fraza „Nad polami wisiało niebo ciężkie” może w opisie zatrzymać uwagę na końcowym określeniu.",[116],{"id":117,"blankNumber":21,"options":118},"01a0f20c-88c2-7243-b192-4a94be146025",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-88c2-71df-b192-4a94bc508444","może mocniej wyeksponować opisową cechę drzew",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-88c2-7203-b192-4a94bd0d1251","musi zmienić opis w nazwę gatunku drzew",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-88c2-7227-b192-4a94bd18b272","narusza zgodę przymiotnika z rzeczownikiem",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a0f20c-88c2-7393-b192-4a94c13fe8ef","Scena skupia się na oczekiwaniu na reakcję świadka: „Przez całą rozmowę, przez długą przerwę, aż do wyjścia gospodarza milczał”. Rozstrzygnięcie zostaje odroczone, ponieważ __1__.",6,"Powtarzane określenia czasu poprzedzają końcowe „milczał”, które nazywa zachowanie świadka. To moment ujawnienia treści orzeczenia, nie rozdzielenie przydawki, organizuje oczekiwanie.","W zdaniu „Po pierwszym pukaniu, po drugim, po trzecim wreszcie odpowiedziała” kolejne etapy poprzedzają nazwanie reakcji.",[135],{"id":136,"blankNumber":21,"options":137},"01a0f20c-88c2-733b-b192-4a94c0905640",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-88c2-72c7-b192-4a94bee59ef8","przydawkę oddzielono od rzeczownika",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-88c2-72eb-b192-4a94bf6ad36c","stan świadka zostaje nazwany dopiero po szeregu określeń czasu",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-88c2-730b-b192-4a94c0507c18","określenia czasu pełnią funkcję podmiotu",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a0f20c-88c2-747f-b192-4a94c45697aa","Krytyk uznaje każde orzeczenie na końcu zdania za chwyt budujący napięcie. Należy skorygować tę tezę: __1__.",7,"Pozycja orzeczenia nie ma stałego efektu stylistycznego. O funkcji kompozycyjnej decyduje jej współdziałanie z kontekstem, rytmem czy powtórzeniami, nie sama długość zdania.","Odpowiedź „Dzisiaj nie pracuję” nie staje się podniosła tylko dlatego, że kończy ją czasownik.",[154],{"id":155,"blankNumber":21,"options":156},"01a0f20c-88c2-7447-b192-4a94c4429c1b",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-88c2-73df-b192-4a94c20bc4b4","końcowe orzeczenie zawsze wskazuje na dawną polszczyznę",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-88c2-7403-b192-4a94c2e3cda4","napięcie wynika wyłącznie z liczby słów przed orzeczeniem",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-88c2-7427-b192-4a94c386f409","końcowe orzeczenie może być zwyczajne, a efekt zależy od otoczenia",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a0f20c-88c2-7563-b192-4a94c67734b8","Narrator powtarza rytmiczny schemat: „Pomoc obiecał, lecz pomóc nie potrafił”. O zakończeniu „pomóc nie potrafił” trafnie powiemy, że __1__.",8,"Przesunięty bezokolicznik współgra tu z powtórzeniem rdzenia i rytmem. Sam układ nie jest ani błędem gramatycznym, ani dowodem przestarzałości form.","W starannie zbudowanej frazie „O zgodę prosił, lecz ustąpić nie zamierzał” szyk może wzmacniać przeciwstawienie.",[173],{"id":174,"blankNumber":21,"options":175},"01a0f20c-88c2-752b-b192-4a94c6332811",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-88c2-74c7-b192-4a94c4816b9c","współtworzy kompozycję frazy, ale samo nie jest formą przestarzałą",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-88c2-74eb-b192-4a94c50691f1","jest niepoprawne niezależnie od kontekstu",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-88c2-750b-b192-4a94c5584cd1","dowodzi użycia nieodmienionego orzeczenia",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a0f20c-88c2-7647-b192-4a94c7959a26","W neutralnym sprawozdaniu pojawia się jedno silne przestawienie, bez podobnych konstrukcji i bez zmiany słownictwa. Redaktor powinien __1__.",9,"Pojedynczy nacechowany układ może odstawać od rzeczowego otoczenia. Świadoma stylizacja wymaga związku z głosem, słownictwem i rytmem; poprawność gramatyczna nie gwarantuje trafności stylistycznej.","Fraza „O pilną prosimy odpowiedź” wśród prostych komunikatów wymaga oceny stylistycznej, a nie automatycznej etykiety dawności.",[192],{"id":193,"blankNumber":21,"options":194},"01a0f20c-88c2-760f-b192-4a94c72caccf",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-88c2-75ab-b192-4a94c6886bc9","uznać samą niezwykłość kolejności za dowód archaizacji",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-88c2-75cf-b192-4a94c6ed13eb","sprawdzić jego funkcję, zamiast automatycznie uznać je za archaizację",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-88c2-75ef-b192-4a94c72a5359","przyjąć, że każdy poprawny szyk pasuje do każdego rejestru",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a0f20c-88c2-773f-b192-4a94caec2d81","W zdaniu „Do cichej wszedł kaplicy” analiza ograniczona do tego, co pokazuje tekst, brzmi: __1__.",10,"Kolejność składników pozwala stwierdzić odroczenie nazwy miejsca. Bez szerszego kontekstu nie uzasadnia ani przypisania autorowi konkretnej intencji, ani stałego znaczenia symbolicznego.","O zdaniu „Ku jasnej skierował się bramie” można powiedzieć, że nazwa celu ruchu zostaje odsunięta, bez dopisywania motywacji postaci.",[211],{"id":212,"blankNumber":21,"options":213},"01a0f20c-88c2-76f7-b192-4a94ca3713a5",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-88c2-768f-b192-4a94c8099817","autor chciał wyrazić utratę wiary bohatera",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-88c2-76b3-b192-4a94c8f4da71","przestawienie zawsze symbolizuje samotność",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-88c2-76d7-b192-4a94c94fb145","nazwa miejsca pojawia się po jego określeniu i po czasowniku",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a0f20c-88c2-781f-b192-4a94cdac941f","Komentarz do rytmicznego akapitu brzmi jedynie: „To inwersja”. Aby uzasadnić interpretację, należy przede wszystkim __1__.",11,"Nazwa figury nie stanowi pełnej analizy. Trzeba połączyć opis formy z obserwowalnym efektem oraz kontekstem; ani domysł o intencji, ani sama trudność nie wystarczają.","Analiza frazy „Na chłodnym spoczęła kamieniu” może wskazać rozdzielenie grupy, opóźnienie nazwy podłoża i jego rolę w opisie odpoczynku.",[230],{"id":231,"blankNumber":21,"options":232},"01a0f20c-88c2-77e7-b192-4a94cd923212",[233,236,239],{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-88c2-7783-b192-4a94cbcb1ae6","wskazać przestawione składniki, skutek ich kolejności i związek z akapitem",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-88c2-77a7-b192-4a94cca9edf2","zastąpić nazwę figury zapewnieniem o zamiarze autora",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-88c2-77c7-b192-4a94cd660556","uznać trudność lektury za wystarczający dowód wartości zabiegu","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_47434094-78c4-4180-96c6-1edeba6f8824_hero.webp?v=1790767302",{"title":244,"slug":245,"language":246,"level":247},"Celowe naruszenia szyku w prozie i poezji","celowe-naruszenia-szyku-w-prozie-i-poezji","pl","C2"]