[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0f20c-88d9-7621-8aa3-2cce5309f058":3,"grammar-exercise-lesson-01a0f20c-7e81-7026-864e-2b505276f415":242},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":241},"01a0f20c-88d9-7621-8aa3-2cce5309f058","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-7e81-7026-864e-2b505276f415","Szyk w wierszu i granice swobody","Uzupełnij zdania o składni i budowie wiersza. Znak \u002F oznacza granicę wersów. W zadaniach o odmianie i interpunkcji zachowaj standardową normę.","Celowe naruszenia szyku: wers i gramatyka","Ćwiczenia z lukami o celowych naruszeniach szyku w poezji: rozpoznawaj hiperbaton i przerzutnię oraz oceniaj odmianę i interpunkcję w opisach miejsc.",1,"word_select",[13,35,53,70,89,108,127,146,165,184,203,222],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":16,"explanation":17,"exampleSentence":18,"blanks":19},"01a0f20c-88d9-785d-8aa3-2cce553c3d47","W zapisie „Pod ciemnym zasnął \u002F sklepieniem” występują __1__.",0,"„Zasnął” rozdziela składniki grupy „pod ciemnym sklepieniem”, a rzeczownik przechodzi do następnego wersu. Są więc dwa odrębne zjawiska: składniowe i wersowe.","W układzie „Przez wąską przemknął \u002F szczelinę” rozdzielenie grupy łączy się z przekroczeniem granicy wersu.",[20],{"id":21,"blankNumber":10,"options":22},"01a0f20c-88d9-7809-8aa3-2cce54f4bc4e",[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-88d9-7775-8aa3-2cce537eed97","wyłącznie przerzutnia, bez przestawienia",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-88d9-77b5-8aa3-2cce53f76a5f","hiperbaton i przerzutnia",true,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-88d9-77e1-8aa3-2cce5486397f","wyłącznie hiperbaton, bez przerzutni",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":10,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a0f20c-88d9-796d-8aa3-2cce5772dc86","Układ „Czekała przy zamkniętej \u002F furtce” ilustruje __1__.","Kolejność „przy zamkniętej furtce” jest zwyczajna i nie zawiera składnika rozdzielającego przydawkę oraz rzeczownik. Ciąg składniowy przekracza jednak granicę wersu.","Zapis „Minęliśmy ostatni \u002F przystanek” opóźnia rzeczownik przez podział wersowy, nie przez zmianę kolejności słów.",[41],{"id":42,"blankNumber":10,"options":43},"01a0f20c-88d9-792d-8aa3-2cce56990224",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-88d9-78c1-8aa3-2cce55f3f7a4","hiperbaton bez przerzutni",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-88d9-78e9-8aa3-2cce56594f6e","błąd zgody wywołany podziałem wersu",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-88d9-790d-8aa3-2cce566a6644","przerzutnię bez przestawienia składników",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a0f20c-88d9-7a5d-8aa3-2cce5ac491d3","Zdanie „Z głębokiej wydobył studni wiadro” zapisano w całości w jednym wersie. Między „głębokiej” a „studni” występuje __1__.","Orzeczenie „wydobył” oddziela przymiotnik od rzeczownika. Ponieważ całe zdanie mieści się w jednym wersie, nie zachodzi przekroczenie jego granicy.","Jednowersowe „Na szeroką wypłynął rzekę” zawiera rozdzielenie grupy, ale nie przerzutnię.",[59],{"id":60,"blankNumber":10,"options":61},"01a0f20c-88d9-7a21-8aa3-2cce5a9bec9b",[62,64,67],{"id":63,"optionText":46,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-88d9-79b5-8aa3-2cce585f659a",{"id":65,"optionText":66,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-88d9-79dd-8aa3-2cce59360b1b","przerzutnia bez hiperbatonu",{"id":68,"optionText":69,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-88d9-7a01-8aa3-2cce5a161593","zwyczajny układ nierozdzielonej grupy",{"id":71,"sentenceTemplate":72,"displayOrder":73,"explanation":74,"exampleSentence":75,"blanks":76},"01a0f20c-88d9-7b59-8aa3-2cce5c8e70ee","Porównaj „Szła w stronę jasnego okna” oraz „Szła w stronę jasnego \u002F okna”. W drugim zapisie efekt odroczenia nazwy wynika __1__.",3,"W obu zapisach słowa i ich formy występują w tej samej kolejności. Zmienia się tylko podział wersowy, który wyodrębnia końcowy rzeczownik.","Wariant „Usłyszał zza ściany \u002F śmiech” może uwydatnić nazwę dźwięku bez przestawiania wyrazów zdania.",[77],{"id":78,"blankNumber":10,"options":79},"01a0f20c-88d9-7b21-8aa3-2cce5c85a7e0",[80,83,86],{"id":81,"optionText":82,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-88d9-7ab5-8aa3-2cce5b21d94d","z przeniesienia przymiotnika za rzeczownik",{"id":84,"optionText":85,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-88d9-7add-8aa3-2cce5b4536cb","z granicy wersu, przy zachowanej kolejności słów",{"id":87,"optionText":88,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-88d9-7afd-8aa3-2cce5bddd62d","ze zmiany przypadku rzeczownika",{"id":90,"sentenceTemplate":91,"displayOrder":92,"explanation":93,"exampleSentence":94,"blanks":95},"01a0f20c-88d9-7c39-8aa3-2cce5f534ba3","Wiersz wolny nie ma rymów. Nazwa przedmiotu pojawia się dopiero w krótkim następnym wersie. Brak rymu __1__.",4,"Organizacja wiersza nie sprowadza się do rymowania. W podanym układzie odroczenie rzeczownika można rozpatrywać w związku z pauzą i sposobem ujawniania obrazu.","W bezrymowym zapisie „Na podłodze pozostał \u002F klucz” osobny wers może zatrzymać uwagę na przedmiocie.",[96],{"id":97,"blankNumber":10,"options":98},"01a0f20c-88d9-7c01-8aa3-2cce5ee26283",[99,102,105],{"id":100,"optionText":101,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-88d9-7b9d-8aa3-2cce5ce840ab","dowodzi, że podział wersowy jest przypadkowy",{"id":103,"optionText":104,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-88d9-7bc1-8aa3-2cce5d9bd17a","wyklucza wszelką funkcję końcowej pozycji wyrazu",{"id":106,"optionText":107,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-88d9-7be1-8aa3-2cce5e662374","nie wyklucza efektu pauzy i stopniowego odsłaniania obrazu",{"id":109,"sentenceTemplate":110,"displayOrder":111,"explanation":112,"exampleSentence":113,"blanks":114},"01a0f20c-88d9-7d19-8aa3-2cce6194af5a","W dwóch rymujących się wersach poeta umieścił wyrazy „cień” i „dzień” na końcu. Opis formalny tego wyboru brzmi: __1__.",5,"Kontekst wprost wskazuje rymujące się zakończenia. Rym dotyczy ich relacji brzmieniowej; bez informacji o składni nie można rozpoznać hiperbatonu ani uchylić reguł odmiany.","Końcowe „mrok” i „krok” mogą łączyć wersy dźwiękowo niezależnie od tego, czy występuje w nich inwersja.",[115],{"id":116,"blankNumber":10,"options":117},"01a0f20c-88d9-7ce1-8aa3-2cce617d70e5",[118,121,124],{"id":119,"optionText":120,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-88d9-7c7d-8aa3-2cce5fb8565a","pozycja końcowa wiąże słowa brzmieniowo z zakończeniami wersów",{"id":122,"optionText":123,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-88d9-7c9d-8aa3-2cce6002dfcb","samo rymowanie dowodzi rozdzielenia grupy składniowej",{"id":125,"optionText":126,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-88d9-7cc1-8aa3-2cce60c22651","rym znosi wymagania przypadkowe w całym zdaniu",{"id":128,"sentenceTemplate":129,"displayOrder":130,"explanation":131,"exampleSentence":132,"blanks":133},"01a0f20c-88d9-7df9-8aa3-2cce64e9ba28","Redagujesz wiersz ze standardową interpunkcją: „Przy starej zatrzymał się \u002F wieży”. Między „się” a „wieży” należy __1__.",6,"Granica wersu nie uzasadnia przecinka ani kropki. „Wieży” dopełnia grupę „przy starej wieży”; podział graficzny nie kończy tutaj zdania.","W zapisie „Na mokrej leżał \u002F trawie” nie stawiamy przecinka przed „trawie” tylko ze względu na nowy wers.",[134],{"id":135,"blankNumber":10,"options":136},"01a0f20c-88d9-7dc1-8aa3-2cce645683c4",[137,140,143],{"id":138,"optionText":139,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-88d9-7d5d-8aa3-2cce6213947d","wstawić przecinek wymagany przez koniec wersu",{"id":141,"optionText":142,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-88d9-7d81-8aa3-2cce62bd4a0e","pozostawić samą granicę wersów, bez znaku interpunkcyjnego",{"id":144,"optionText":145,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-88d9-7da1-8aa3-2cce63a9783b","wstawić kropkę, aby oddzielić rzeczownik od orzeczenia",{"id":147,"sentenceTemplate":148,"displayOrder":149,"explanation":150,"exampleSentence":151,"blanks":152},"01a0f20c-88d9-7ee5-8aa3-2cce66bc72bb","Zachowaj poetycki szyk i standardową odmianę: „Do __1__ zajrzała szuflady”.",7,"Przyimek „do” wymaga dopełniacza, więc przydawka zgadza się z „szuflady”: „zamkniętej”. Oddalenie przez czasownik nie dopuszcza biernika ani mianownika.","We frazie „Bez najmniejszej wyszedł wątpliwości” rozdzielone składniki nadal mają formy dopełniacza.",[153],{"id":154,"blankNumber":10,"options":155},"01a0f20c-88d9-7ead-8aa3-2cce66b7180e",[156,159,162],{"id":157,"optionText":158,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-88d9-7e3d-8aa3-2cce6513ae53","zamkniętą",{"id":160,"optionText":161,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-88d9-7e69-8aa3-2cce659112ab","zamknięta",{"id":163,"optionText":164,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-88d9-7e8d-8aa3-2cce667c8c02","zamkniętej",{"id":166,"sentenceTemplate":167,"displayOrder":168,"explanation":169,"exampleSentence":170,"blanks":171},"01a0f20c-88da-7025-b18d-a9ddb6d019b7","Zachowaj poetycki szyk i zgodę przydawki z rzeczownikiem: „Pod __1__ odpoczywała drzewami”.",8,"„Drzewami” to narzędnik liczby mnogiej, z którym zgadza się „starymi”. „Starym” nie zachowuje liczby, a „starych” nie zachowuje wymaganego tu przypadku.","W zdaniu „Między wysokimi biegli ścianami” odległość nie zmienia zgodności obu form narzędnika liczby mnogiej.",[172],{"id":173,"blankNumber":10,"options":174},"01a0f20c-88d9-7f8d-8aa3-2cce691f91e7",[175,178,181],{"id":176,"optionText":177,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-88d9-7f29-8aa3-2cce674c8420","starymi",{"id":179,"optionText":180,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-88d9-7f4d-8aa3-2cce68094bd1","starym",{"id":182,"optionText":183,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-88d9-7f6d-8aa3-2cce6862c7c4","starych",{"id":185,"sentenceTemplate":186,"displayOrder":187,"explanation":188,"exampleSentence":189,"blanks":190},"01a0f20c-88da-710d-b18d-a9ddba36fa59","W wypowiedzi bohatera zapisano „Do ciemny wszedł pokoju”. Autor mógł celowo użyć formy niestandardowej, lecz w analizie „ciemny” trzeba opisać jako __1__.",9,"Po „do” grupa wymaga formy „ciemnego pokoju”. Możliwa celowość błędu w stylizacji bohatera nie zmienia jego rodzaju: przestawienie i naruszenie odmiany trzeba rozróżnić.","W stylizowanej kwestii „Z mała wrócił wsi” niezgodną z normą formę „mała” należy analizować oddzielnie od kolejności składników.",[191],{"id":192,"blankNumber":10,"options":193},"01a0f20c-88da-70d5-b18d-a9ddb9dd5228",[194,197,200],{"id":195,"optionText":196,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-88da-7071-b18d-a9ddb7c9f3c0","poprawny dopełniacz dopuszczony przez hiperbaton",{"id":198,"optionText":199,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-88da-7095-b18d-a9ddb8239655","odrębne naruszenie odmiany, a nie samą inwersję",{"id":201,"optionText":202,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-88da-70b5-b18d-a9ddb8e85883","konieczny skutek oddalenia przydawki od rzeczownika",{"id":204,"sentenceTemplate":205,"displayOrder":206,"explanation":207,"exampleSentence":208,"blanks":209},"01a0f20c-88da-71ed-b18d-a9ddbcbd35ed","Redaktor nie potrafi ustalić, do którego z dwóch rzeczowników odnosi się oddalona przydawka. Przed oceną efektu artystycznego powinien sprawdzić przede wszystkim __1__.",10,"Wskazana trudność dotyczy powiązania przydawki z rzeczownikiem. Czytelność tych zależności jest kryterium oceny; ani określone miejsce w wersie, ani zawsze przedrzeczownikowy szyk nie są obowiązkowe.","W układzie „Ku spokojnej prowadził zatoce” związek „spokojnej zatoce” pozostaje czytelny mimo rozdzielenia.",[210],{"id":211,"blankNumber":10,"options":212},"01a0f20c-88da-71b5-b18d-a9ddbc32fb54",[213,216,219],{"id":214,"optionText":215,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-88da-7151-b18d-a9ddba714521","czy każdy rzeczownik zamyka osobny wers",{"id":217,"optionText":218,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-88da-7175-b18d-a9ddbadbfdd6","czy wszystkie przydawki stoją przed rzeczownikami",{"id":220,"optionText":221,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-88da-7195-b18d-a9ddbbd5c8e7","czy zależności składniowe pozostają czytelne",{"id":223,"sentenceTemplate":224,"displayOrder":225,"explanation":226,"exampleSentence":227,"blanks":228},"01a0f20c-88da-72d9-b18d-a9ddbf41d620","Dwie wersje zachowują poprawną odmianę, lecz jedna wymaga znacznie wolniejszej lektury. Jej ocena powinna zależeć od tego, __1__.",11,"Trudność może być celowym kosztem zabiegu, ale nie stanowi wartości sama w sobie. Poprawny nietypowy szyk należy oceniać przez jego funkcję w kontekście, nie automatycznie odrzucać.","Rozdzielenie w zdaniu „Z ostatnią wracał nadzieją” warto zestawić z rytmem i tonem otaczających zdań, zanim uzna się je za trafne lub niezręczne.",[229],{"id":230,"blankNumber":10,"options":231},"01a0f20c-88da-72a1-b18d-a9ddbeb6bb2f",[232,235,238],{"id":233,"optionText":234,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-88da-7231-b18d-a9ddbd7b78af","czy dodatkowy wysiłek służy efektowi uzasadnionemu przez otoczenie",{"id":236,"optionText":237,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-88da-7255-b18d-a9ddbe00ec76","czy jest trudniejsza, bo trudność zawsze podnosi wartość tekstu",{"id":239,"optionText":240,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-88da-7275-b18d-a9ddbe668b65","czy można usunąć każde przestawienie, bo każde jest błędem","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_92dc1cb5-063d-40f6-8808-3882a639cab9_hero.webp?v=1790767302",{"title":243,"slug":244,"language":245,"level":246},"Celowe naruszenia szyku w prozie i poezji","celowe-naruszenia-szyku-w-prozie-i-poezji","pl","C2"]