[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0f20c-8edc-784d-a248-6167a6518587":3,"grammar-exercise-lesson-01a0f20c-7efa-7002-b7c4-4cac9a55aa40":243},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":242},"01a0f20c-8edc-784d-a248-6167a6518587","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-7efa-7002-b7c4-4cac9a55aa40","Prośby, imiesłowy i granice reguły","Uzupełnij interpretacje i komentarze. Zwróć uwagę na znaczenie, kontekst oraz dopuszczalne warianty.","Czasowniki dwuaspektowe: użycia i warianty","Ćwicz rozpoznawanie aspektu czasowników w prośbach, zakazach i relacjach ze zdarzeń. Porównuj imiesłowy oraz znaczenia darować i poznaj warianty form.",1,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,223],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":16,"explanation":17,"exampleSentence":18,"blanks":19},"01a0f20c-8edc-7a71-a248-6167a7ac3779","Proszę anulować mój zapis na kurs i przesłać potwierdzenie jego usunięcia. Bezokolicznik „anulować” ma tu naturalne odczytanie __1__.",0,"Mówiący chce usunięcia jednego zapisu i potwierdzenia rezultatu. Odczytanie dokonane wynika z celu prośby, a nie z samej postaci bezokolicznika.","Proszę anulować dodatkową opłatę, żebym mógł zamknąć rachunek.",[20],{"id":21,"blankNumber":10,"options":22},"01a0f20c-8edc-7a25-a248-6167a6dd6863",[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-8edc-7995-a248-6167a6760d3e","niedokonane: prośba dotyczy przebiegu",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-8edc-79d5-a248-6167a6aa953b","dokonane: prośba dotyczy rezultatu",true,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8edc-7a01-a248-6167a6c92c09","niedokonane: prośba dotyczy zwyczaju",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":10,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a0f20c-8edc-7b75-a248-6167ab7c6fa2","„Anuluj mój bilet; chcę odzyskać pieniądze” oraz „Nie anuluj mojego biletu; jednak pojadę”. W tych wypowiedziach forma „anuluj” __1__.","Pierwsza wypowiedź żąda rezultatu, druga zabrania czynności. W takim zakazie naturalne jest użycie niedokonane. Przy „anulować” zmiana funkcji nie wymaga zmiany formy rozkazującej.","Nie anuluj naszej wizyty u dentysty — nadal jej potrzebujemy.",[41],{"id":42,"blankNumber":10,"options":43},"01a0f20c-8edc-7b3d-a248-6167aae8bfc9",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-8edc-7ac1-a248-6167a82240ac","pełni funkcję dokonaną w poleceniu i dokonaną w zakazie",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8edc-7ae5-a248-6167a906a2bc","pełni funkcję niedokonaną w poleceniu, dokonaną w zakazie",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-8edc-7b1d-a248-6167a9eba6da","pełni funkcję dokonaną w poleceniu, niedokonaną w zakazie",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a0f20c-8edc-7c61-a248-6167ad5d3ab7","Na nagraniu widać funkcjonariusza aresztującego podejrzanego; czynność właśnie trwa. Imiesłów „aresztującego” __1__.","Funkcjonariusz wykonuje czynność, a forma na -ący jest imiesłowem przymiotnikowym czynnym tworzonym od użycia niedokonanego. Kontekst dodatkowo wskazuje, że aresztowanie trwa.","Policjant aresztujący kierowcę poprosił kolegę o pomoc.",[59],{"id":60,"blankNumber":10,"options":61},"01a0f20c-8edc-7c1d-a248-6167ad10aeca",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-8edc-7bb9-a248-6167ac304215","pochodzi od użycia niedokonanego i określa wykonawcę czynności",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8edc-7bdd-a248-6167ac7cc728","pochodzi od użycia dokonanego i potwierdza zakończenie czynności",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8edc-7bfd-a248-6167ac915b86","jest imiesłowem biernym i określa osobę poddaną czynności",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a0f20c-8edc-7d35-a248-6167af2e9d24","W opisie zdjęcia czytamy: „Mężczyzna właśnie aresztowany przez patrol stawia opór podczas zakładania kajdanek”. Forma „aresztowany” __1__.",3,"Imiesłów bierny określa mężczyznę, wobec którego działa patrol. Trwające zakładanie kajdanek pokazuje, dlaczego nie wolno z samego imiesłowu wnioskować o zakończeniu całego zdarzenia.","Osoba aresztowana poprzedniego wieczoru przebywa już w areszcie — tutaj zakończenie wskazuje kontekst.",[78],{"id":79,"blankNumber":10,"options":80},"01a0f20c-8edc-7d01-a248-6167ae317df4",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-8edc-7ca1-a248-6167ad9fb0e1","jest imiesłowem biernym i wskazuje wykonawcę czynności",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-8edc-7cc5-a248-6167ae12fa29","jest imiesłowem biernym i wskazuje osobę poddaną czynności",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8edc-7ce5-a248-6167ae2dec52","jest imiesłowem czynnym i wskazuje osobę poddaną czynności",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a0f20c-8edc-7e05-a248-6167b1a62527","Redagujesz neutralną wiadomość: „Służby zaaresztowały sprawcę oszustwa”. Forma „zaaresztowały” jest __1__.",4,"„Zaaresztować” jest poprawnym czasownikiem dokonanym. Nie należy usuwać tej formy z neutralnej wiadomości tylko z powodu rzekomej potoczności.","Po zakończeniu obserwacji zaaresztowano organizatora napadu.",[97],{"id":98,"blankNumber":10,"options":99},"01a0f20c-8edc-7dd5-a248-6167b1202bba",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-8edc-7d79-a248-6167af3d44bc","poprawna wyłącznie w języku potocznym",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8edc-7d99-a248-6167afdf96b5","niedokonana, ponieważ pochodzi od „aresztować”",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-8edc-7db9-a248-6167b0c4441b","poprawna, dokonana i nieograniczona do języka potocznego",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a0f20c-8edc-7ee5-a248-6167b485db75","Redaktor proponuje „aresztowywać” w opisie powtarzających się działań służb. Jak ocenić tę formę? Jest __1__.",5,"Przyrostek -owywać tworzy tu dopuszczalny odpowiednik niedokonany. Forma jest rzadka, ale nie błędna; w neutralnym opisie powtarzalność można wyrazić kontekstem przy „aresztować”. Nie należy na tej podstawie automatycznie tworzyć odpowiedników innych czasowników na -ować: ich utrwalenie i kwalifikację stylistyczną trzeba sprawdzić w słowniku.","W tamtych latach służby regularnie aresztowały kolejnych działaczy.",[116],{"id":117,"blankNumber":10,"options":118},"01a0f20c-8edc-7ead-a248-6167b3d64b39",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-8edc-7e45-a248-6167b1c87e99","niedokonana, dopuszczalna, lecz rzadka",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8edc-7e65-a248-6167b2a519c0","niedokonana, lecz utworzona niepoprawnie",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8edc-7e85-a248-6167b3039b49","dokonana, dopuszczalna, lecz rzadka",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a0f20c-8edd-7017-8a7c-3f2ddc1f03b4","„Aresztowano sprawcę i przewieziono go do aresztu”. Po zastąpieniu „aresztowano” przez „zaaresztowano” odczytanie aspektowe pierwszego zdarzenia __1__.",6,"„Aresztować” pozostaje dwuaspektowe mimo istnienia „zaaresztować”. W tym kontekście już forma bez przedrostka przedstawia zakończone zdarzenie. Użycie „zaaresztowano” nie zmienia więc odczytania aspektowego.","Aresztowano poszukiwaną kobietę i jeszcze tego dnia przewieziono ją do aresztu.",[135],{"id":136,"blankNumber":10,"options":137},"01a0f20c-8edc-7f81-a248-6167b7df5b21",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-8edc-7f25-a248-6167b5032b10","zmienia się na niedokonane",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-8edc-7f45-a248-6167b5f29959","pozostaje dokonane",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8edc-7f65-a248-6167b6e24d3d","zmienia się z niedokonanego na dokonane",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a0f20c-8edd-70eb-8a7c-3f2ddfb832ad","Czy końcówka -ować wystarcza, by uznać czasownik za dwuaspektowy? Poprawna odpowiedź brzmi: __1__.",7,"Budowa wyrazu nie wystarcza do ustalenia dwuaspektowości. „Pracować” jest niedokonane, natomiast „organizować — zorganizować” to para różnych form aspektowych.","Klub organizował zbiórkę przez miesiąc, a w sobotę zorganizował koncert.",[154],{"id":155,"blankNumber":10,"options":156},"01a0f20c-8edd-70b7-8a7c-3f2dded3426a",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-8edd-705b-8a7c-3f2ddd05d223","tak; „pracować” może bez zmiany formy oznaczać każde dokonane zdarzenie",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8edd-707f-8a7c-3f2ddde4be29","tak; „organizować” i „zorganizować” mają zawsze ten sam aspekt",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-8edd-709b-8a7c-3f2dde681b1e","nie; „pracować” jest niedokonane, a „organizować” ma dokonany odpowiednik „zorganizować”",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a0f20c-8edd-71b7-8a7c-3f2de21caff7","Po moich przeprosinach brat darował mi tę obrazę i od razu pogodziliśmy się. „Darował” ma tutaj odczytanie __1__.",8,"Brat wybaczył konkretną obrazę, po czym nastąpiło pogodzenie się. Zdarzenie przedstawiono jako zakończoną całość. „Darować” oznacza tu wybaczyć, a nie przekazać prezent.","Dyrektorka darowała uczniowi to spóźnienie i pozwoliła mu dołączyć do grupy.",[173],{"id":174,"blankNumber":10,"options":175},"01a0f20c-8edd-7183-8a7c-3f2de1ab1b1f",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-8edd-712b-8a7c-3f2ddfc84f35","dokonane: chodzi o wybaczenie",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8edd-714b-8a7c-3f2de014ade2","niedokonane: chodzi o wybaczanie",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8edd-7167-8a7c-3f2de0ed97fd","dokonane: chodzi o podarunek",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a0f20c-8edd-7283-8a7c-3f2de4a74931","Sąsiadka darowała mi swój atlas na urodziny; zabrałem go do domu i odtąd należy do mnie. „Darowała” ma w tym znaczeniu naturalne odczytanie __1__.",9,"Atlas został przekazany jako prezent i ma już nowego właściciela. To znaczenie różni się od „darować” w sensie „wybaczać”, którego użycie niedokonane bywa różnie klasyfikowane.","Zegarek, który wujek darował wnuczce, stał się jej ulubioną pamiątką.",[192],{"id":193,"blankNumber":10,"options":194},"01a0f20c-8edd-7253-8a7c-3f2de3db5f24",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-8edd-71f7-8a7c-3f2de3050678","niedokonane: chodzi o zwyczaj wybaczania przewinień",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-8edd-7217-8a7c-3f2de38258e5","dokonane: chodzi o jednorazowe przekazanie prezentu",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8edd-7237-8a7c-3f2de38d7066","przyszłe: przekazanie prezentu jeszcze nie nastąpiło",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a0f20c-8edd-7373-8a7c-3f2de86ffac7","Taki był mój dziadek: zwykle darował nam drobne kłamstwa, choć za poważniejsze karał. „Darował” przedstawia tutaj __1__.",10,"Opis charakterystycznego zachowania dziadka oraz kontrast między drobnymi i poważniejszymi kłamstwami wskazują na zwyczaj wybaczania. Jest to odczytanie niedokonane. Kwalifikacja słownikowa tego znaczenia „darować” bywa różna; nie należy przenosić jej automatycznie na znaczenie przekazania prezentu.","Nauczyciel zwykle darował nam drobne pomyłki, ale wymagał poprawiania poważnych błędów.",[211],{"id":212,"blankNumber":10,"options":213},"01a0f20c-8edd-732f-8a7c-3f2de7c3a75e",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-8edd-72cf-8a7c-3f2de5a0b304","jedno zdarzenie — odczytanie dokonane",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8edd-72f3-8a7c-3f2de66ae9a6","trwającą rozmowę — odczytanie niedokonane",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-8edd-730f-8a7c-3f2de6d529b2","zwyczaj — odczytanie niedokonane",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a0f20c-8edd-7447-8a7c-3f2deacc3658","W relacji z walk czytasz: „Pocisk ranił wartownika w ramię, po czym wartownik upadł i stracił przytomność”. Narrator przedstawia trafienie jako __1__.",11,"Jedno trafienie i następujące po nim skutki wspierają odczytanie dokonane. Takie użycie „ranić” spotyka się zwłaszcza w relacjach z walk lub wypadków. Część słowników traktuje „ranić” jako niedokonane, a w codziennej rozmowie zwykle wybieramy dokonane „zranić”.","Podczas krojenia chleba zraniłem się w palec — to naturalne sformułowanie w codziennej rozmowie.",[230],{"id":231,"blankNumber":10,"options":232},"01a0f20c-8edd-7413-8a7c-3f2dea686e48",[233,236,239],{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-8edd-73b7-8a7c-3f2de89de51c","zamknięte zdarzenie — odczytanie dokonane",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-8edd-73db-8a7c-3f2de94a2490","trwający proces — odczytanie niedokonane",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-8edd-73f7-8a7c-3f2de97e5c0c","serię powtórzeń — odczytanie niedokonane","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a156589e-a514-4fbb-b64a-8b48b2ce3335_hero.webp?v=1790767304",{"title":244,"slug":245,"language":246,"level":247},"Czasowniki dwuaspektowe","czasowniki-dwuaspektowe","pl","B2"]