[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0f20c-9081-7a1c-b164-f44acd527a10":3,"grammar-exercise-lesson-01a0f20c-7f2b-7551-b245-1d2c46b74881":240},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":239},"01a0f20c-9081-7a1c-b164-f44acd527a10","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-7f2b-7551-b245-1d2c46b74881","Deprecjatywność: przypadek, intencja i rejestr","Uzupełnij zdania lub komentarze językowe. Uwzględnij wskazaną normę, sytuację i intencję mówiącego.","Deprecjatywność: kontekst i rejestr w praktyce","Ćwicz formy deprecjatywne w zadaniach z lukami o dialogach, korespondencji i relacjach między ludźmi; rozróżniaj zgodę, przypadek, intencję i rejestr.",1,"word_select",[13,35,52,68,87,106,125,144,163,182,201,220],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":16,"explanation":17,"exampleSentence":18,"blanks":19},"01a0f20c-9081-7c24-b164-f44acf5fe11e","Redagujesz staranny tekst zgodny z normą wzorcową: „Organizator powitał __1__ przed rozpoczęciem konferencji”.",0,"Powitał wymaga biernika, który w normie wzorcowej ma tu postać równą dopełniaczowi: tych profesorów. Te profesory nie realizuje wskazanej normy biernika, a ci profesorowie jest mianownikiem.","Prowadząca poprosiła tych doktorów o komentarz.",[20],{"id":21,"blankNumber":10,"options":22},"01a0f20c-9081-7bd8-b164-f44acf495056",[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-9081-7b4c-b164-f44acdbb7751","te profesory",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-9081-7b88-b164-f44ace24f1b1","tych profesorów",true,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9081-7bb4-b164-f44acf094391","ci profesorowie",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":10,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a0f20c-9081-7d0c-b164-f44ad24d5b02","Po ironicznym zdaniu o profesorach narrator dodaje: „Przyglądałem się __1__ z rosnącym zdumieniem”.","Przyglądać się wymaga celownika: tym profesorom. Konstrukcja deprecjatywna nie tworzy osobnej odmiany we wszystkich przypadkach. Te profesory jest mianownikiem, a tymi profesorami narzędnikiem.","Redaktorka odpowiedziała profesorom dopiero następnego dnia.",[41],{"id":42,"blankNumber":10,"options":43},"01a0f20c-9081-7cd4-b164-f44ad194b674",[44,47,49],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-9081-7c70-b164-f44ad0566bf0","tym profesorom",{"id":48,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9081-7c94-b164-f44ad0df5746",{"id":50,"optionText":51,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9081-7cb4-b164-f44ad0ee9775","tymi profesorami",{"id":53,"sentenceTemplate":54,"displayOrder":34,"explanation":55,"exampleSentence":56,"blanks":57},"01a0f20c-9081-7de8-b164-f44ad481b9fa","Nawet jeśli wcześniej padła ironiczna forma profesory, staranne zdanie brzmi: „Rozmawialiśmy o __1__ po zakończeniu obrad”.","Rozmawiać o kimś wymaga miejscownika: o tych profesorach. W tym przypadku używa się zwykłej formy rzeczownika; wcześniejsza ironia nie zmienia rekcji.","Wspomniano o doktorach, którzy wcześniej badali pacjenta.",[58],{"id":59,"blankNumber":10,"options":60},"01a0f20c-9081-7db4-b164-f44ad3c98de5",[61,63,65],{"id":62,"optionText":29,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-9081-7d50-b164-f44ad2a37812",{"id":64,"optionText":51,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9081-7d74-b164-f44ad341c8a2",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-9081-7d94-b164-f44ad38f9d4e","tych profesorach",{"id":69,"sentenceTemplate":70,"displayOrder":71,"explanation":72,"exampleSentence":73,"blanks":74},"01a0f20c-9081-7ed4-b164-f44ad732a669","W zdaniu „Spotkałam się z tymi profesorami” sama forma profesorami __1__.",3,"Profesorami jest zwykłą formą narzędnika i nie pokazuje opozycji profesorowie — profesory. Ironia może wynikać z kontekstu lub innych słów, ale nie jest ani wymuszona, ani wykluczona przez tę formę.","Z tymi profesorami, jak zwykle nieomylnymi, trudno było cokolwiek uzgodnić.",[75],{"id":76,"blankNumber":10,"options":77},"01a0f20c-9081-7e8c-b164-f44ad669e843",[78,81,84],{"id":79,"optionText":80,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-9081-7e2c-b164-f44ad508bcec","jednoznacznie wyraża pogardę mówiącej",{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-9081-7e50-b164-f44ad5e4d0c8","nie rozstrzyga, czy mówiąca wyraża ironię",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9081-7e6c-b164-f44ad633f222","wyklucza ironiczny sens całej wypowiedzi",{"id":88,"sentenceTemplate":89,"displayOrder":90,"explanation":91,"exampleSentence":92,"blanks":93},"01a0f20c-9082-700a-b1d0-7d485300a315","W normie wzorcowej osobne formy deprecjatywne występują __1__ liczby mnogiej, a nie we wszystkich przypadkach.",4,"Odrębność deprecjatywna w normie wzorcowej obejmuje mianownik i wołacz. W pozostałych przypadkach pozostają zwykłe formy danego rzeczownika; potoczny biernik nie zmienia tego opisu normy wzorcowej.","Chłopy, pomóżcie mi przesunąć tę szafę!",[94],{"id":95,"blankNumber":10,"options":96},"01a0f20c-9081-7f74-b164-f44ad96d4781",[97,100,103],{"id":98,"optionText":99,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-9081-7f14-b164-f44ad77967d5","w mianowniku i wołaczu",{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9081-7f34-b164-f44ad87099ee","w bierniku i narzędniku",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9081-7f54-b164-f44ad8d94617","w dopełniaczu i celowniku",{"id":107,"sentenceTemplate":108,"displayOrder":109,"explanation":110,"exampleSentence":111,"blanks":112},"01a0f20c-9082-70e6-b1d0-7d485583f1df","Bohater mówi potocznie: „Zatrudniłem te chłopy przy remoncie”. Biernik te chłopy należy tu opisać jako __1__.",5,"Lekcja dopuszcza opis potocznego biernika równego mianownikowi w konstrukcjach z chłopy. Nie jest to jednak model normy wzorcowej ani podstawa do rozszerzania takiego biernika na wszystkie nazwy osób.","W starannej relacji zapisano: „Zatrudniłem tych mężczyzn przy remoncie”.",[113],{"id":114,"blankNumber":10,"options":115},"01a0f20c-9082-70b2-b1d0-7d48550e4092",[116,119,122],{"id":117,"optionText":118,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-9082-7052-b1d0-7d48533c44a4","wzorcowy we wszystkich rejestrach",{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9082-7076-b1d0-7d485350cbbe","niemożliwy również w mowie potocznej",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-9082-7096-b1d0-7d48540f10f9","spotykany potocznie, ale nie wzorcowy",{"id":126,"sentenceTemplate":127,"displayOrder":128,"explanation":129,"exampleSentence":130,"blanks":131},"01a0f20c-9082-71ba-b1d0-7d48591e630c","Po udanej akcji ratunkowej sąsiadka z wdzięcznością woła: „Wspaniałe chłopy, bez was nie dalibyśmy rady!”. Forma chłopy wyraża tu __1__.",6,"Wdzięczność, wspaniałe i bez was nie dalibyśmy rady wskazują na uznanie. Deprecjatywna budowa nie wymusza pogardy, a kontekst nie klasyfikuje osób według warstwy społecznej.","Dobre z was chłopy — zawsze można na was liczyć.",[132],{"id":133,"blankNumber":10,"options":134},"01a0f20c-9082-7186-b1d0-7d4858709fb7",[135,138,141],{"id":136,"optionText":137,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-9082-712a-b1d0-7d4856514cd9","pogardę niezależną od kontekstu",{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-9082-714a-b1d0-7d4857277023","uznanie połączone z poufałością",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9082-716a-b1d0-7d4857e89f8c","wyłącznie neutralną nazwę warstwy społecznej",{"id":145,"sentenceTemplate":146,"displayOrder":147,"explanation":148,"exampleSentence":149,"blanks":150},"01a0f20c-9082-728e-b1d0-7d485b653482","Współpracownik chce podważyć kompetencje przełożonych i mówi z niechęcią: „Te dyrektory nawet prostego planu nie potrafią przygotować”. Dominuje tu __1__.",7,"Jawnie podana niechęć i zarzut braku kompetencji rozstrzygają na rzecz lekceważenia. Sama forma deprecjatywna mogłaby w innym kontekście służyć żartowi, ale nie taki kontekst opisano.","Te profesory nie umieją nawet wysłuchać pytania — prychnął rozdrażniony rozmówca.",[151],{"id":152,"blankNumber":10,"options":153},"01a0f20c-9082-725a-b1d0-7d485ab98c37",[154,157,160],{"id":155,"optionText":156,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-9082-71fe-b1d0-7d48593192a4","lekceważenie",{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9082-721e-b1d0-7d4859d999e6","podziw",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9082-723e-b1d0-7d485a68b5d4","serdeczna poufałość",{"id":164,"sentenceTemplate":165,"displayOrder":166,"explanation":167,"exampleSentence":168,"blanks":169},"01a0f20c-9082-73b2-b1d0-7d485dcd7f5a","Dwaj zaprzyjaźnieni wykładowcy po wspólnym błędzie śmieją się z siebie: „Ale z nas profesory!”. Obaj traktują słowa jako żart, bez urazy. Jest to przykład __1__.",8,"Wspólny śmiech, odniesienie do samych siebie i brak urazy wskazują żartobliwy dystans. Profesory pozostaje nacechowane i nie staje się przez to neutralną formą urzędową.","„Nasze wielkie dyrektory zgubiły klucz!” — zażartował kolega, a obaj kierownicy roześmiali się razem z nim.",[170],{"id":171,"blankNumber":10,"options":172},"01a0f20c-9082-733a-b1d0-7d485d73e7c8",[173,176,179],{"id":174,"optionText":175,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-9082-72ce-b1d0-7d485b95e689","obowiązkowej pogardy wobec rozmówcy",{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9082-72fe-b1d0-7d485c3ec630","neutralnego stylu urzędowego",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-9082-731a-b1d0-7d485cb07b62","żartobliwego dystansu",{"id":183,"sentenceTemplate":184,"displayOrder":185,"explanation":186,"exampleSentence":187,"blanks":188},"01a0f20c-9082-74b2-b1d0-7d4861006f62","W zdaniu „Nasze chłopaki przyniosły ciasto” nie ma sygnałów niechęci. Najtrafniejszy komentarz brzmi: „Forma chłopaki __1__”.",9,"Chłopaki ilustruje neutralizację nacechowania: negatywna ocena może zanikać, ale potoczność pozostaje. Ani końcówka -i, ani zgoda niemęskoosobowa nie dowodzą same w sobie pogardy.","Nasze chłopaki świetnie poradziły sobie z organizacją pikniku.",[189],{"id":190,"blankNumber":10,"options":191},"01a0f20c-9082-747a-b1d0-7d48603c0ac8",[192,195,198],{"id":193,"optionText":194,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-9082-7412-b1d0-7d485e02868b","musi wyrażać pogardę, bo ma końcówkę -i",{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-9082-743a-b1d0-7d485f00ef1f","może nie wyrażać pogardy, lecz pozostaje potoczna",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9082-745a-b1d0-7d485f54adce","bez pogardy staje się formą typowo urzędową",{"id":202,"sentenceTemplate":203,"displayOrder":204,"explanation":205,"exampleSentence":206,"blanks":207},"01a0f20c-9082-758a-b1d0-7d4864692e8b","W neutralnym współczesnym komunikacie o gościach z Niemiec i Rosji wybierz nazwy __1__.",10,"Neutralne nazwy to Niemcy i Rosjanie. Niemce i Ruski wobec ludzi są we współczesnej polszczyźnie ogólnej silnie nacechowane i zwykle obraźliwe; historyczne lub gwarowe użycie nie zapewnia im neutralności w tym komunikacie.","W spotkaniu uczestniczyli Rosjanie oraz Niemcy mieszkający w naszym mieście.",[208],{"id":209,"blankNumber":10,"options":210},"01a0f20c-9082-7552-b1d0-7d4863aeb909",[211,214,217],{"id":212,"optionText":213,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-9082-74f2-b1d0-7d4861c44cfa","Niemcy i Rosjanie",{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9082-7516-b1d0-7d48628e903b","Niemce i Ruski",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9082-7532-b1d0-7d486357ea75","Niemcy i Ruski",{"id":221,"sentenceTemplate":222,"displayOrder":223,"explanation":224,"exampleSentence":225,"blanks":226},"01a0f20c-9082-765e-b1d0-7d48675b5df8","W powieści pogardliwy bohater nazywa dwóch miejskich księgowych „chłopami”. Analizując ten fragment, należy pamiętać, że __1__.",11,"Potoczne chłopy może nazywać mężczyzn, podczas gdy chłopi wiąże się z warstwą społeczną lub pracą na roli. Cytat charakteryzuje tu głos bohatera; nie wolno automatycznie przypisywać jego pogardy autorowi.","Narrator opisał kupców neutralnie, choć jedna z postaci mówiła o nich pogardliwie: „te chłopy”.",[227],{"id":228,"blankNumber":10,"options":229},"01a0f20c-9082-762a-b1d0-7d48672b3d7f",[230,233,236],{"id":231,"optionText":232,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-9082-75ca-b1d0-7d4865376666","chłopy musi oznaczać rolników, a pogarda zawsze pochodzi od autora",{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9082-75ee-b1d0-7d4865a0e690","chłopy i chłopi zawsze różnią się tylko stopniem szacunku",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-9082-760e-b1d0-7d48663c5934","chłopy może znaczyć mężczyźni, a ocena bohatera nie musi być oceną autora","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_5a04824b-c0c3-431b-a136-1fd47c48916c_hero.webp?v=1790767304",{"title":241,"slug":242,"language":243,"level":244},"Deprecjatywne formy nazw osób: chłopy i profesory","deprecjatywne-formy-nazw-osob-chlopy-i-profesory","pl","C2"]