[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0f20c-9ee3-74a7-acfb-8a732aa8949b":3,"grammar-exercise-lesson-01a0f20c-8068-70ae-92b9-c5de0de8256b":243},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":242},"01a0f20c-9ee3-74a7-acfb-8a732aa8949b","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-8068-70ae-92b9-c5de0de8256b","Czyj głos, czyj czas, czyje miejsce?","Przeczytaj fragmenty i wybierz trafne uzupełnienia ich analizy. Uwzględniaj całe otoczenie wypowiedzi, nie pojedynczy sygnał.","Mowa pozornie zależna: głos i odniesienia","Ćwicz rozpoznawanie mowy pozornie zależnej w scenach z teatru i podróży. Analizuj ironię, źródło ocen oraz odniesienia czasu i miejsca w narracji.",0,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,223],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":10,"explanation":16,"exampleSentence":17,"blanks":18},"01a0f20c-9ee3-7813-acfb-8a732c0ed68c","Redaktorka zamknęła plik. Znowu miała poprawiać cudze błędy? Przecież oddała już swoją część! W tym fragmencie trzecioosobowa rama łączy się z __1__.","Pytanie i usprawiedliwienie z „przecież” odtwarzają reakcję redaktorki, a „miała” i „oddała” zachowują trzecią osobę. Nie ma tu dialogu ani samego opisu czynności.","Korektor odłożył wydruk. Ile razy można tłumaczyć tę samą zasadę? Nie był przecież maszyną.",[19],{"id":20,"blankNumber":21,"options":22},"01a0f20c-9ee3-7787-acfb-8a732b4ca0d2",1,[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9ee3-7693-acfb-8a732aac0c41","dosłownym przytoczeniem rozmowy dwóch osób",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-9ee3-76f7-acfb-8a732ada472a","tokiem rozumowania redaktorki",true,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9ee3-7743-acfb-8a732b30d238","wyłącznie opisem widocznych ruchów",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":21,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a0f20c-9ee3-79eb-acfb-8a732f2c28a0","Krytyk wszedł do sali. Ależ duszno! Jak miał tu wytrzymać cały spektakl? Widzowie obok spokojnie zdejmowali płaszcze. Relację między wykrzyknieniem a następującym po nim pytaniem najtrafniej opisuje __1__.","Odczucie duszności łączy się z pytaniem o to, jak krytyk zniesie spektakl. Oba zdania przedstawiają jego doświadczenie. Sąsiedni widzowie zostają pokazani z zewnątrz; nie poznajemy ich myśli ani wypowiedzi.","Dla debiutantki widownia była bezkresną ciemnością. Czy ktoś w ogóle usłyszy jej głos?",[41],{"id":42,"blankNumber":21,"options":43},"01a0f20c-9ee3-7977-acfb-8a732edda8f7",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-9ee3-78ab-acfb-8a732d098202","fokalizacja przez doświadczenie krytyka",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-9ee3-78f3-acfb-8a732d6487c1","przejęcie perspektywy sąsiednich widzów",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9ee3-7937-acfb-8a732e1ceb31","przejście do rozmowy krytyka z widzami",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a0f20c-9ee3-7bc7-acfb-8a73312b6c04","Aktorka powtarzała sobie: „Nie oddam tej roli”. Oddać ją po tylu próbach? Miałaby ustąpić właśnie teraz? W stosunku do przytoczonego zdania dwa końcowe pytania __1__.","Bezokolicznikowe „oddać” samo nie wskazuje osoby, lecz kolejne „miałaby” ujawnia trzecią osobę. Samodzielne pytania zachowują sprzeciw aktorki poza granicami cytatu. Nie są podrzędnym dopełnieniem czasownika „powtarzała”.","Tancerz zapewniał: „Nie zrezygnuję”. Wycofać się przed premierą? Przecież ćwiczył przez cały rok!",[59],{"id":60,"blankNumber":21,"options":61},"01a0f20c-9ee3-7b3f-acfb-8a7330e6c0f5",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9ee3-7a73-acfb-8a732f40026e","rozwijają jej sprzeciw w składniowo zależnym pytaniu",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-9ee3-7ab7-acfb-8a732fd8951a","kontynuują jej sprzeciw w pierwszoosobowym przytoczeniu",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-9ee3-7afb-acfb-8a732feea09e","przenoszą jej sprzeciw do mowy pozornie zależnej",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a0f20c-9ee3-7d8b-acfb-8a733313d00f","Reżyser zastanawiał się, kto zaakceptuje nowy finał. Aktorzy mieli znowu uczyć się wszystkiego od początku? Przecież obiecał im koniec zmian! Porównanie pierwszego zdania z dwoma następnymi ujawnia __1__.",3,"Pytanie z „kto” jest składniowo podporządkowane czasownikowi „zastanawiał się”. Następne pytanie jest samodzielne, a przypomnienie obietnicy z „przecież” rozwija niepokój reżysera. Trzecia osoba pozostaje zachowana mimo zmiany sposobu przedstawienia myśli.","Scenograf rozważał, gdzie ustawić ścianę. Miał zasłonić jedyne wejście? Przecież aktorzy musieli jakoś dostać się na scenę!",[78],{"id":79,"blankNumber":21,"options":80},"01a0f20c-9ee3-7d1b-acfb-8a7332b2559b",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9ee3-7c53-acfb-8a733135334f","przejście od mowy pozornie zależnej do niezależnej",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-9ee3-7c97-acfb-8a7332024225","przejście od mowy zależnej do pozornie zależnej",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9ee3-7cdb-acfb-8a73321d0f51","przejście od mowy niezależnej do zależnej",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a0f20c-9ee3-7f4b-acfb-8a7335bf2358","Inspicjent sprawdził zegarek. Gdzie podziali się wszyscy muzycy? Miał zaczynać próbę z pustymi krzesłami? Dwa końcowe zdania są tu przykładem __1__.",4,"Pytania wyrastają z sytuacji inspicjenta, ale nie są podporządkowane czasownikowi myślenia. Trzecioosobowe „miał” zachowuje ramę opowiadania; nie jest to cytat w pierwszej osobie.","Suflerka zajrzała za kulisy. Jeszcze nikogo? Przecież przedstawienie nie mogło czekać.",[97],{"id":98,"blankNumber":21,"options":99},"01a0f20c-9ee3-7edb-acfb-8a7334e05bc9",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-9ee3-7e17-acfb-8a733353d92d","mowy pozornie zależnej",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-9ee3-7e57-acfb-8a7333d219df","mowy zależnej podporządkowanej czasownikowi",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9ee3-7e9b-acfb-8a733447a72c","pierwszoosobowego cytatu",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a0f20c-9ee4-7179-b475-67c523588ba5","W zachowanym urywku widnieje tylko zdanie: „To była żałosna wymówka”. Bez dalszego kontekstu źródło tej oceny __1__.",5,"Nacechowana ocena może należeć zarówno do narratora, jak i do postaci. Samo słowo „żałosna” nie pozwala rozstrzygnąć, czy występuje mowa pozornie zależna.","Zdanie „Nareszcie rozsądna decyzja” bez otoczenia nie wskazuje jednoznacznie autora oceny.",[116],{"id":117,"blankNumber":21,"options":118},"01a0f20c-9ee4-7105-b475-67c5229e1d2a",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9ee4-7035-b475-67c52083621d","musi być postacią",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-9ee4-7081-b475-67c521029e32","musi być narratorem",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-9ee4-70c5-b475-67c521af07aa","pozostaje nieustalone",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a0f20c-9ee4-733d-b475-67c5264e6c4a","Narrator opisuje po latach środowy wieczór podróżniczki: „Lena rozłożyła bilet. Jutro miała ruszyć w góry. Wreszcie!”. Jeśli „jutro” zachowuje jej ówczesną perspektywę, oznacza __1__.",6,"Centrum odniesienia stanowi środowy wieczór Leny. „Jutro” wskazuje następny dzień w jej doświadczeniu, a nie dzień po późniejszej wypowiedzi narratora.","W sobotę turysta pakował plecak. Jutro miał wreszcie zobaczyć morze.",[135],{"id":136,"blankNumber":21,"options":137},"01a0f20c-9ee4-72cd-b475-67c525f042a0",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9ee4-7201-b475-67c524017d76","dzień po chwili opowiadania",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-9ee4-7249-b475-67c5247cb000","czwartek po opisanej środzie",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9ee4-728d-b475-67c5253311a9","środę wskazaną w opisie",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a0f20c-9ee4-74b5-b475-67c528d2e247","Narrator pisze w Warszawie o podróży Marty do Sopotu. Marta wysiadła na przesiadkę w Gdańsku i rozejrzała się po peronie. Tutaj miała spotkać brata. Dlaczego jeszcze go nie było? W tym fragmencie „tutaj” wskazuje __1__.",7,"Rozejrzenie się po peronie i pytanie o nieobecnego brata wiążą miejsce spotkania z bieżącym doświadczeniem Marty w Gdańsku. Sopot jest celem dalszej podróży, a Warszawa miejscem pisania; żadne z nich nie jest tu odniesieniem słowa „tutaj”.","Podróżny stanął pod schroniskiem. Tu miał odpocząć; nie zamierzał szukać noclegu dalej.",[154],{"id":155,"blankNumber":21,"options":156},"01a0f20c-9ee4-7479-b475-67c5281d6fb5",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-9ee4-73fd-b475-67c526aaf6f8","peron, na którym zatrzymała się Marta",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-9ee4-7435-b475-67c526ce9d05","miasto, do którego zmierzała Marta",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9ee4-7459-b475-67c527604e22","miejsce, w którym pisze narrator",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a0f20c-9ee4-7599-b475-67c52ba3c80b","Opowieść dotyczy wydarzeń sprzed dziesięciu lat: „Oskar zobaczył odjeżdżający autobus. Teraz pozostawał mu już tylko długi marsz”. W perspektywie Oskara „teraz” oznacza __1__.",8,"„Teraz” odnosi się do aktualnej sytuacji przeżywanej przez Oskara w świecie przedstawionym. Nie przenosi wydarzenia do czasu czytelnika ani narratora.","Wędrowniczka dotarła do rozwidlenia. Teraz musiała wybrać szlak, zanim zapadnie zmrok.",[173],{"id":174,"blankNumber":21,"options":175},"01a0f20c-9ee4-7561-b475-67c52af8473f",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9ee4-74f9-b475-67c52984ff22","obecną chwilę lektury",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-9ee4-751d-b475-67c529e06323","moment pisania opowieści",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-9ee4-7541-b475-67c52a3f2f4c","chwilę po odjeździe autobusu",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a0f20c-9ee4-7679-b475-67c52d8b6ca7","Przewodnik schował mapę. Po co miał sprawdzać trasę? Znał przecież każdy zakręt! Za jego plecami grupa po raz trzeci minęła tę samą kapliczkę. Zestawienie końcowego zdania z wcześniejszymi myślami __1__.",9,"Pytanie i „przecież” odtwarzają pewność przewodnika, natomiast powracanie do tej samej kapliczki ją podważa. Narracja udostępnia jego przekonanie, ale przedstawione fakty pozwalają odczytać je ironicznie. Nie poznajemy tu jego obawy przed zabłądzeniem.","Pilot wycieczki odłożył listę. Po co miał liczyć uczestników? Przecież wszyscy wsiedli! Na parkingu dwie osoby biegły za odjeżdżającym autokarem.",[192],{"id":193,"blankNumber":21,"options":194},"01a0f20c-9ee4-7641-b475-67c52d5b9839",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9ee4-75e1-b475-67c52bcb0f5b","przedstawia obawę przewodnika przed zgubieniem drogi",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-9ee4-7605-b475-67c52c9249f6","buduje ironiczny dystans wobec pewności przewodnika",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9ee4-7625-b475-67c52d23a142","potwierdza trafność przekonania przewodnika o trasie",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a0f20c-9ee4-775d-b475-67c530709dbb","W opowiadaniu o podróżnym redaktor zastąpił „jutro” wyrażeniem „następnego dnia”, pozostawiając jego emocjonalne pytania. Sama ta zamiana __1__.",10,"„Następnego dnia” jest dopuszczalne, choć zwykle słabiej eksponuje bezpośrednią perspektywę postaci. O sposobie przedstawienia myśli decyduje zespół sygnałów, nie jeden okolicznik.","Następnego dnia miał opuścić port. Dlaczego nikt nie rozumiał, jak wiele go to kosztowało?",[211],{"id":212,"blankNumber":21,"options":213},"01a0f20c-9ee4-7725-b475-67c5301b0915",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-9ee4-76c1-b475-67c52e68aac0","nie wyklucza mowy pozornie zależnej",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-9ee4-76e5-b475-67c52ec53fe0","zawsze zamienia fragment w mowę niezależną",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9ee4-7705-b475-67c52f1b643d","narusza gramatykę polskiej narracji",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a0f20c-9ee4-783d-b475-67c533502fd4","Przeredaguj myśl „Czy ja naprawdę muszę tłumaczyć się z tej podróży?” na samodzielne pytanie w przeszłej narracji trzecioosobowej o Marku. Zachowaj jego oburzenie i wskazaną ramę: „Czy naprawdę __1__ tłumaczyć się z tej podróży?”.",11,"W narzuconej narracji o Marku potrzebna jest trzecia osoba czasu przeszłego: „musiał”. „Musiałem” przywraca pierwszą osobę postaci, a „musiałeś” wprowadza zwrot do rozmówcy.","Olga schowała paszport. Czy naprawdę miała prosić ich o zgodę na wyjazd?",[230],{"id":231,"blankNumber":21,"options":232},"01a0f20c-9ee4-7809-b475-67c53305e2bc",[233,236,239],{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9ee4-77a1-b475-67c5315d20de","musiałem",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-9ee4-77c1-b475-67c531d37e64","musiałeś",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-9ee4-77e9-b475-67c5329402a8","musiał","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_da04c633-59cd-4050-b4de-8a84a5c52181_hero.webp?v=1790767308",{"title":244,"slug":245,"language":246,"level":247},"Mowa pozornie zależna i zmiana perspektywy narratora","mowa-pozornie-zalezna-i-zmiana-perspektywy-narratora","pl","C2"]