[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0f20c-9eff-74df-9a4e-7e505b2068ed":3,"grammar-exercise-lesson-01a0f20c-8068-70ae-92b9-c5de0de8256b":262},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":261},"01a0f20c-9eff-74df-9a4e-7e505b2068ed","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-8068-70ae-92b9-c5de0de8256b","Bliskość, ironia i granice interpretacji","Uzupełnij analizy i decyzje redakcyjne. Oddzielaj ocenę postaci od głosu narratora i sprawdzaj, co rzeczywiście wynika z fragmentu.","Mowa pozornie zależna: ironia i dystans","Ćwicz interpretację mowy pozornie zależnej w scenach z muzeum i biblioteki. Rozpoznawaj ironię, zmianę perspektywy i odniesienia czasu w myślach postaci.",1,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,223,242],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":16,"explanation":17,"exampleSentence":18,"blanks":19},"01a0f20c-9eff-7863-9a4e-7e505e2d420b","Dozorca usłyszał kolejne żądanie lokatora. Ten paniczyk znów chciał specjalnej obsługi! Narracja przejmuje określenie „paniczyk”, którym dozorca stale nazywa lokatora. Słowo to sygnalizuje __1__.",0,"Kontekst przypisuje określenie dozorcy i jego zwyczajowi językowemu. Nacechowane słowo przenosi jego niechęć do narracji, lecz nie dowodzi, że narrator ją podziela. Kolejne żądanie i pretensja o specjalną obsługę wskazują irytację, a nie życzliwą poufałość czy samoocenę lokatora.","Sąsiadka zatrzasnęła okno. Znowu ten domorosły artysta urządzał koncert pod jej balkonem!",[20],{"id":21,"blankNumber":10,"options":22},"01a0f20c-9eff-77d7-9a4e-7e505dadbf6d",[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-9eff-76e3-9a4e-7e505ba4b97a","ironiczną samoocenę lokatora",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-9eff-7747-9a4e-7e505c09707a","niechętną ocenę dozorcy",true,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9eff-7793-9a4e-7e505cc3be26","życzliwą poufałość dozorcy",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":10,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a0f20c-9eff-7a3b-9a4e-7e5060ba0944","Opiekun wystawy spojrzał na puste gabloty. Przecież wysłał wszystkie zamówienia! Dlaczego miał odpowiadać za cudze zaniedbania? Partykuła „przecież” uczestniczy tu w __1__.","Opiekun przywołuje wykonane zadanie jako argument przeciw obciążaniu go winą. „Przecież” współtworzy jego rozumowanie, ale samo nie wprowadza cytatu ani nie zmienia osoby narracji.","Archiwistka odsunęła teczkę. Przecież nie mogła odczytać podpisu, którego na dokumencie nie było!",[41],{"id":42,"blankNumber":10,"options":43},"01a0f20c-9eff-79cb-9a4e-7e50603b3f9a",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-9eff-78ff-9a4e-7e505e3d0013","samousprawiedliwieniu opiekuna",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9eff-7947-9a4e-7e505f34c903","formalnym przytoczeniu cudzej wypowiedzi",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9eff-798b-9a4e-7e505fb0c501","zmianie narracji na drugą osobę",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a0f20c-9eff-7c03-9a4e-7e5063d83b27","Po zdaniu „Bibliotekarka martwiła się o zaginiony tom” nie ma dalszego opisu jej myśli. Na podstawie tego zdania można stwierdzić jedynie, że narrator __1__.","Czasownik „martwiła się” informuje o emocji, lecz nie odtwarza jeszcze języka ani przebiegu myśli bibliotekarki. Sam opis stanu psychicznego nie wystarcza do rozpoznania mowy pozornie zależnej.","Kustosz obawiał się kontroli — to informacja o jego stanie, nie zapis wewnętrznej wypowiedzi.",[59],{"id":60,"blankNumber":10,"options":61},"01a0f20c-9eff-7b93-9a4e-7e50632cfa65",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-9eff-7acb-9a4e-7e5061096937","cytuje dokładne słowa bibliotekarki",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9eff-7b0f-9a4e-7e50617bba3d","odtwarza jej charakterystyczny tok argumentacji",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-9eff-7b4f-9a4e-7e506236cbd6","nazywa stan psychiczny postaci",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a0f20c-9eff-7ddf-9a4e-7e506794f51d","W tekście narrator zapowiada własny komentarz: „Odłóżmy na chwilę obawy bohaterów. Czy można wyobrazić sobie gorszą organizację? Moim zdaniem nie”. Pytanie retoryczne należy tutaj do __1__.",3,"Zapowiedź komentarza i „moim zdaniem” wskazują narratora. Pytanie retoryczne nie jest środkiem zastrzeżonym dla mowy pozornie zależnej; nie należy automatycznie przypisywać go postaci.","Przerwijmy opis zebrania: któż uznałby takie postępowanie za uczciwe? To pytanie stawia sam opowiadający.",[78],{"id":79,"blankNumber":10,"options":80},"01a0f20c-9eff-7d6b-9a4e-7e50669602d2",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-9eff-7c8b-9a4e-7e50647c6651","nieujawnionej myśli jednego z bohaterów",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-9eff-7ccf-9a4e-7e50652c2706","komentarza narratora",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9eff-7d13-9a4e-7e506609b225","rozmowy bohaterów między sobą",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a0f20c-9eff-7f9f-9a4e-7e506a75194f","Kierownik uznał, że brak podjazdu nikomu nie przeszkadza. Po co te kosztowne udogodnienia? Każdy mógł wejść po kilku stopniach. Za drzwiami osoba na wózku bezskutecznie szukała innego wejścia. Ostatnie zdanie __1__.",4,"Fakt pozostawania osoby na wózku przed wejściem przeczy przekonaniu kierownika, że udogodnienia są zbędne. Rozbieżność pozwala zdystansować się od jego oceny, mimo że narracja udostępnia jego rozumowanie. Nie ma informacji, że sam kierownik dostrzegł problem lub zmienił zdanie.","Organizator był zachwycony oszczędnością papieru. Po co komu mapy? Tymczasem goście od godziny błądzili między budynkami.",[97],{"id":98,"blankNumber":10,"options":99},"01a0f20c-9eff-7f2b-9a4e-7e506a6980b9",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-9eff-7e67-9a4e-7e5068855b56","podważa ocenę kierownika przez opis zdarzenia",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9eff-7eab-9a4e-7e50696bc60c","uzasadnia ocenę kierownika przez opis zdarzenia",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9eff-7eeb-9a4e-7e5069bce67b","przedstawia zmianę przekonania w myślach kierownika",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a0f20c-9f00-71cb-826a-dff954755232","Konserwatorka po raz kolejny sprawdziła zamknięcie sali. A jeśli wilgoć zniszczy płótna? Jak miałaby potem spojrzeć darczyńcom w oczy? W relacji między głosami postaci i narratora dwa pytania __1__.",5,"Pytania zbliżają do lęku konserwatorki, ale nie potwierdzają zgody narratora ani jego drwiny. Brakuje komentarza lub rozbieżności między jej obawą a faktami, które uzasadniałyby takie wnioski. Dostęp do świadomości postaci może budować bliskość bez utożsamienia ocen.","Wolontariusz ścisnął listę nazwisk. Co będzie, jeśli kogoś pominął? Czytelnik słyszy obawę, nie potwierdzenie pomyłki.",[116],{"id":117,"blankNumber":10,"options":118},"01a0f20c-9f00-7157-826a-dff953b4e64d",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-9f00-7087-826a-dff9528fb97f","ujawniają zgodną ocenę ryzyka przez postać i narratora",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9f00-70d3-826a-dff952f54233","ujawniają drwinę narratora z przesadnej ostrożności postaci",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-9f00-7117-826a-dff9534276d3","ujawniają obawę postaci, pozostawiając ocenę narratora otwartą",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a0f20c-9f00-73b3-826a-dff957453b28","Pierwszy akapit: „Irena spojrzała na zamkniętą czytelnię. Znowu skrócili godziny bez ostrzeżenia!”. Kolejny akapit: „W środku Paweł zbierał wodę z podłogi. Przecież nie mógł wpuszczać ludzi do zalanej sali”. Między akapitami zmienia się przede wszystkim __1__.",6,"Pierwszy akapit oddaje pretensję Ireny, drugi — uzasadnienie Pawła. Oba zachowują trzecią osobę i nie tworzą dialogu. Zmiana perspektywy nie wymaga zmiany narratora.","Klient oburzał się na ciszę za drzwiami. Za ścianą urzędniczka walczyła z awarią komputera. Jak miała teraz kogokolwiek obsłużyć?",[135],{"id":136,"blankNumber":10,"options":137},"01a0f20c-9f00-7323-826a-dff9571a752b",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-9f00-7257-826a-dff954d4a867","osoba gramatyczna z trzeciej na pierwszą",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-9f00-729b-826a-dff95587fe70","postać organizująca ocenę sytuacji",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9f00-72e3-826a-dff95634fcb9","sposób zapisu z narracji na dosłowny dialog",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a0f20c-9f00-74ab-826a-dff95a284cbf","Po akapicie odtwarzającym myśli kustoszki zaczyna się nowy: „Leon odwrócił wzrok od obrazu. Co ona w nim widziała? Przecież kolory zupełnie do siebie nie pasowały”. Nowy akapit oraz imię i czynność Leona __1__.",7,"Imię, czynność i podział akapitowy czytelnie wiążą kolejne pytanie z Leonem. Zaimek „ona” odnosi się do kustoszki jako osoby, której gust Leon kwestionuje. Nie ma sygnału, że narrator rozpoczyna własną polemikę. Takie przejście nie wymaga zmiany narracji na pierwszoosobową.","Przy następnym eksponacie zatrzymała się Ada. Jak można było ukryć tak piękny przedmiot w najciemniejszym kącie?",[154],{"id":155,"blankNumber":10,"options":156},"01a0f20c-9f00-7473-826a-dff959814ab6",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-9f00-7407-826a-dff95834cac3","wiążą następujące pytanie z jego perspektywą",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9f00-742b-826a-dff9586d9056","wiążą następujące pytanie z perspektywą kustoszki",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9f00-744f-826a-dff95932b819","wiążą następujące pytanie z polemiką narratora",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a0f20c-9f00-759f-826a-dff95d74b0e6","Ola została w sali, a Wojtek wyszedł do ogrodu. Tylko on zobaczył tam zniszczoną ławkę. No pięknie! Gdzie miał teraz posadzić gości? Choć przed pytaniem nie powtórzono imienia, jego perspektywę wskazuje __1__.",8,"Kontekst wyraźnie ogranicza dostrzeżenie zniszczenia do Wojtka, a pytanie wynika z tego widoku. Nie przytoczono rozmowy z Olą. „No pięknie!” w zestawieniu ze zniszczoną ławką wyraża irytację, nie aprobatę dla ogrodu. Sam wykrzyknik nie rozstrzygałby interpretacji.","Pozostali czekali na dole. Tylko Julia weszła na strych. Tyle kurzu! Jak miała odnaleźć tu album?",[173],{"id":174,"blankNumber":10,"options":175},"01a0f20c-9f00-7563-826a-dff95d1915c6",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-9f00-74ff-826a-dff95b0f839e","przytoczona rozmowa Wojtka z czekającą w sali Olą",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9f00-7523-826a-dff95bb7e5f8","wyrażona przez narratora aprobata dla wyglądu ogrodu",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-9f00-7543-826a-dff95cb1db87","wyłączny dostęp Wojtka do opisanego widoku",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a0f20c-9f00-7683-826a-dff960309de5","W neutralnej notatce prasowej trzeba jasno przypisać ocenę mieszkańcom. Które uzupełnienie realizuje ten cel? „__1__”.",9,"„Zdaniem mieszkańców” jawnie wskazuje autora oceny. Pozostałe wersje są możliwymi ocenami, lecz nie spełniają podanego celu redakcyjnego: nie mówią, kto odpowiada za sąd o czasie remontu.","Według dyrektorki biblioteki nowe godziny otwarcia lepiej odpowiadają potrzebom czytelników.",[192],{"id":193,"blankNumber":10,"options":194},"01a0f20c-9f00-764b-826a-dff95f849f9d",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-9f00-75e7-826a-dff95e18e1cd","Remont trwa zbyt długo — ileż można czekać",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-9f00-760b-826a-dff95e7d26a0","Zdaniem mieszkańców remont trwa zbyt długo",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9f00-762b-826a-dff95f1b2194","Remont trwa zbyt długo, co za skandal",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a0f20c-9f00-775f-826a-dff96340b586","Tomek spojrzał na rachunek. Miał zapłacić za wszystkich? To dopiero żart! Kelner zabrał pustą tacę i podszedł do okna. Ostatnie zdanie stanowi __1__.",10,"Po pytaniu i ocenie związanych z Tomkiem narrator opisuje widoczne działania kelnera. Nie podaje jego myśli; sama zmiana wykonawcy czynności nie jest wejściem w świadomość nowej postaci.","Marta ścisnęła kopertę. Naprawdę odmówili jej pomocy? Za biurkiem sekretarz przesunął stos dokumentów.",[211],{"id":212,"blankNumber":10,"options":213},"01a0f20c-9f00-7727-826a-dff9628296de",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-9f00-76c7-826a-dff96039a41f","powrót do opisu zewnętrznych czynności",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9f00-76e7-826a-dff96110f23a","bezpośrednie przytoczenie myśli kelnera",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9f00-770b-826a-dff961cc815f","dalszy ciąg retorycznego pytania Tomka",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a0f20c-9f00-7837-826a-dff96630623a","Redaktor zmienił zapis „Opiekunka uważała, że goście byli niewdzięczni” na „Opiekunka odsunęła talerz. Goście byli niewdzięczni”. Po tej zmianie źródło końcowej oceny __1__.",11,"Pierwotne zdanie jawnie przypisywało sąd opiekunce. W nowym zapisie opis czynności i samodzielna ocena mogą sugerować jej perspektywę, lecz nie wykluczają komentarza narratora. Przebudowa składni bez dodatkowych sygnałów nie gwarantuje mowy pozornie zależnej.","Opiekunka została przy pustym stole. Nawet nie podziękowali! Po co właściwie tak się starała?",[230],{"id":231,"blankNumber":10,"options":232},"01a0f20c-9f00-7803-826a-dff965597cd1",[233,236,239],{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-9f00-77a3-826a-dff963ec80c4","zostaje przypisane postaci przez samo sąsiedztwo zdań",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9f00-77c3-826a-dff963f251f2","zostaje przypisane narratorowi przez brak czasownika myślenia",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-9f00-77e3-826a-dff964bd3bf9","pozostaje nierozstrzygnięte między postacią a narratorem",{"id":243,"sentenceTemplate":244,"displayOrder":245,"explanation":246,"exampleSentence":247,"blanks":248},"01a0f20c-9f00-794f-826a-dff96884e29d","Narrator spisuje w piątek wydarzenia z początku tygodnia: „W poniedziałek wieczorem Jan zamknął pracownię. Jutro miał przekazać zbiory muzeum. Czy naprawdę musiał się z nimi rozstać?”. W przytoczonym fragmencie przekazanie zbiorów było zaplanowane na __1__.",12,"„Jutro” wskazuje dzień po poniedziałkowym wieczorze przeżywanym przez Jana. Przeszłe „miał” zachowuje ramę narracji, a pytanie przybliża jego opór wobec rozstania ze zbiorami. Piątkowa chwila pisania nie wyznacza odniesienia tego deiktyku.","W czwartek archiwistka po raz ostatni obeszła magazyn. Jutro miała oddać klucze. Jak mogła zostawić tu tyle wspomnień?",[249],{"id":250,"blankNumber":10,"options":251},"01a0f20c-9f00-790b-826a-dff967f4f096",[252,255,258],{"id":253,"optionText":254,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-9f00-787b-826a-dff96669ae6f","wtorek po zamknięciu pracowni",{"id":256,"optionText":257,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-9f00-78cb-826a-dff96685567b","sobotę po spisaniu wydarzeń",{"id":259,"optionText":260,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-9f00-78eb-826a-dff967410e21","poniedziałek przed zamknięciem pracowni","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_9c97ecf1-b1e7-440b-a0e3-9a38060c158c_hero.webp?v=1790767308",{"title":263,"slug":264,"language":265,"level":266},"Mowa pozornie zależna i zmiana perspektywy narratora","mowa-pozornie-zalezna-i-zmiana-perspektywy-narratora","pl","C2"]