[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0f20c-ac2e-79d6-a99f-67af70fce375":3,"grammar-exercise-lesson-01a0f20c-818a-7302-91b0-3ce52f4a6522":312},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":311},"01a0f20c-ac2e-79d6-a99f-67af70fce375","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-818a-7302-91b0-3ce52f4a6522","Przyrostki: emocje, relacje i rejestr","Wybierz uzupełnienie zgodne z kontekstem. Odróżnij znaczenie formy od oceny nadawcy i uwzględnij sytuację wypowiedzi.","Przyrostki oceniające: emocje i rejestr","Ćwicz przyrostki wyrażające ocenę w zdaniach z lukami o relacjach, literaturze i pracy. Odróżniaj czułość, lekceważenie oraz ekspresywne nasilenie cechy.",1,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,223,242,273,292],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":16,"explanation":17,"exampleSentence":18,"blanks":19},"01a0f20c-ac2e-7c36-a99f-67af731fd33e","„Ten nauczycielina niczego was nie nauczy” oraz „To pisarzyna bez talentu” to wypowiedzi, w których nazwy osób __1__.",0,"Formy z -ina i -yna przekazują lekceważenie, niekiedy także politowanie. Same etykiety nie dowodzą braku kompetencji i nie określają wzrostu.","Określenie autora mianem pisarzyny ujawniło niechęć rozmówcy, ale nie wyjaśniło wad tekstu.",[20],{"id":21,"blankNumber":10,"options":22},"01a0f20c-ac2e-7bea-a99f-67af72af0243",[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-ac2e-7b46-a99f-67af7157b8a2","obiektywnie dowodzą braku umiejętności tych osób",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-ac2e-7b86-a99f-67af719fe469","wyrażają lekceważenie nadawcy, nie stanowiąc dowodu nieudolności",true,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-ac2e-7bc2-a99f-67af7242cf4c","opisują wyłącznie niski wzrost tych osób",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":10,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a0f20c-ac2e-7d26-a99f-67af75c08c26","„Nie chcę czytać tego romansidła ani kolejnego wierszydła”. Przyrostki w obu nazwach sygnalizują __1__.","Romansidło i wierszydło są utrwalonymi formami deprecjonującymi utwory. Przyrostki -idło i -ydło nie informują tu jedynie o długości ani o czułości.","Choć tom był cienki, krytyk nazwał go zbiorem wierszydeł.",[41],{"id":42,"blankNumber":10,"options":43},"01a0f20c-ac2e-7cee-a99f-67af753582df",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-ac2e-7c86-a99f-67af73347f23","wyłącznie dużą objętość utworów",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-ac2e-7caa-a99f-67af73c90cb8","czuły stosunek do autorów",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-ac2e-7cce-a99f-67af74673203","niską ocenę wartości utworów",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a0f20c-ac2e-7e06-a99f-67af787abe93","Babcia mówi czule o wnuku „maluch”, a sąsiad obraźliwie nazywa starszego pana „staruchem”. Ten kontrast pokazuje, że __1__.","Maluch może być czuły, a staruch jest obraźliwy. Trzeba uwzględniać utrwalone użycie całego słowa, nie tylko końcowe litery.","W zdaniu „Nasz maluch już chodzi” nazwa dziecka wyraża serdeczność.",[59],{"id":60,"blankNumber":10,"options":61},"01a0f20c-ac2e-7dce-a99f-67af78026baf",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-ac2e-7d6a-a99f-67af7648221a","podobne zakończenie nie gwarantuje takiego samego nacechowania",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-ac2e-7d8e-a99f-67af768499e3","każdy wyraz zakończony na -uch jest obraźliwy",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-ac2e-7dae-a99f-67af777a7e50","każdy wyraz zakończony na -uch jest czuły",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a0f20c-ac2e-7ede-a99f-67af7aa7f234","Autor chce dodawać -yna do każdej nazwy zawodu, aby uzyskać naturalne określenie lekceważące. Powinien pamiętać, że __1__.",3,"Utrwalone formy różnią się częstością i siłą oceny. Mechaniczne dodanie przyrostka może dać słowo nienaturalne lub ostrzejsze, niż zamierzono.","Redaktor zastąpił dziwną nową formację opisem zachowania bohatera.",[78],{"id":79,"blankNumber":10,"options":80},"01a0f20c-ac2e-7eaa-a99f-67af7a1f8bfd",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-ac2e-7e4a-a99f-67af78a10822","każda nowa forma będzie neutralna zawodowo",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-ac2e-7e6e-a99f-67af797df6ff","takie formacje nie powstają swobodnie od dowolnej podstawy",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-ac2e-7e8a-a99f-67af799e6b82","wszystkie nowe formy będą miały identyczną siłę emocjonalną",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a0f20c-ac2f-7021-9b24-b158ac40beec","„To ponure domisko przytłacza całą ulicę, a jego ogromna bryła zasłania słońce”. W tym kontekście domisko łączy __1__.",4,"Ogromna bryła wskazuje rozmiary, a ponure i przytłacza wyrażają dezaprobatę. Zgrubienie nie oznacza automatycznie sympatii.","Nie chciała mieszkać w tym domisku, zbyt wielkim i ponurym dla jednej osoby.",[97],{"id":98,"blankNumber":10,"options":99},"01a0f20c-ac2e-7f8a-a99f-67af7c66f897",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-ac2e-7f22-a99f-67af7b257f98","małe rozmiary z czułością",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-ac2e-7f42-a99f-67af7b6b8002","duże rozmiary z jednoznaczną pochwałą",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-ac2e-7f62-a99f-67af7c23eae4","duże rozmiary z negatywną oceną budynku",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a0f20c-ac2f-7101-9b24-b158ae4cb1b4","„Biedne psisko, drży z zimna; otulę je kocem”. Zgrubienie współtworzy tutaj ton __1__.",5,"Biedne oraz zamiar otulenia psa wskazują współczucie. Psisko może mieć różne odcienie, więc samej formy nie wolno utożsamiać z pogardą.","Przywiązałem się do tego psiska i nie wyobrażam sobie domu bez niego.",[116],{"id":117,"blankNumber":10,"options":118},"01a0f20c-ac2f-70c9-9b24-b158ae0b50b8",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-ac2f-7069-9b24-b158ad23b069","współczucia i troski",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-ac2f-708d-9b24-b158adafa81e","pogardy i odrzucenia",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-ac2f-70a9-9b24-b158ade80387","neutralnego pomiaru wielkości psa",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a0f20c-ac2f-71d5-9b24-b158b05b200e","„Porządne z niego chłopisko: postawny, serdeczny i pierwszy do pomocy”. Nazwa chłopisko wyraża tu __1__.",6,"Porządne, serdeczny i gotowość do pomocy wskazują aprobatę. Chłopisko może łączyć postawność z rubaszną sympatią, a nie tylko z niechęcią.","Choć wygląda groźnie, to dobre chłopisko, które nikomu nie odmówi pomocy.",[135],{"id":136,"blankNumber":10,"options":137},"01a0f20c-ac2f-71a1-9b24-b158afc51e31",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-ac2f-7141-9b24-b158ae9489a5","pogardę mimo jednoznacznej pochwały",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-ac2f-7165-9b24-b158aec5ff5e","rubaszną sympatię i uznanie",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-ac2f-7181-9b24-b158aec7e069","wyłącznie nieufność wobec mężczyzny",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a0f20c-ac2f-72a5-9b24-b158b2bf3d0e","„To drobna, niska kobieta, ale on z pogardą nazywa ją babskiem”. W tej wypowiedzi babsko __1__.",7,"Opis drobnej, niskiej kobiety wyklucza interpretację opartą na dużych rozmiarach. Babsko jest określeniem pogardliwym i obraźliwym.","Rozmówczyni zaprotestowała przeciw nazwaniu sąsiadki babskiem.",[154],{"id":155,"blankNumber":10,"options":156},"01a0f20c-ac2f-7275-9b24-b158b257e725",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-ac2f-7215-9b24-b158b0886a29","musi oznaczać kobietę wysoką i potężną",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-ac2f-7239-9b24-b158b0ff845d","jest neutralną nazwą dorosłej kobiety",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-ac2f-7255-9b24-b158b176ebcb","obraża kobietę, nie opisując koniecznie jej rozmiarów",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a0f20c-ac2f-738d-9b24-b158b4ddcc9e","Matka mówi serdecznie: „Moja córeczka kończy dziś czterdzieści lat”. Zdrobnienie wyraża __1__.",8,"Serdeczny ton i relacja matki z córką uzasadniają czułość. Wskazany wiek pokazuje, że zdrobnienie nie musi oznaczać dziecięcego wieku ani małych rozmiarów.","Choć syn od dawna mieszka osobno, ojciec nadal zwraca się do niego czule: synku.",[173],{"id":174,"blankNumber":10,"options":175},"01a0f20c-ac2f-7341-9b24-b158b3de1ab1",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-ac2f-72e5-9b24-b158b33ec6d7","czułość, niezależnie od dorosłego wieku córki",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-ac2f-7305-9b24-b158b37baa78","informację, że córka jest małym dzieckiem",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-ac2f-7325-9b24-b158b3c00334","koniecznie pogardę dla niedojrzałości córki",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a0f20c-ac2f-7475-9b24-b158b73a4885","„Urzędniczek znów poucza wszystkich, a ten pisarczyk uważa się za geniusza”. Te nazwy osób __1__.",9,"Krytyczny kontekst wzmacnia lekceważenie zawarte w urzędniczku. Pisarczyk jest utrwalonym pogardliwym określeniem pisarza o małym talencie; żadna z nazw nie jest tu neutralna.","Nazwanie doświadczonego autora pisarczykiem miało go poniżyć.",[192],{"id":193,"blankNumber":10,"options":194},"01a0f20c-ac2f-743d-9b24-b158b6e54b7d",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-ac2f-73e1-9b24-b158b5b048e9","są neutralnymi nazwami zawodów",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-ac2f-7401-9b24-b158b60c0904","pomniejszają ich rangę lub talent i wyrażają lekceważenie",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-ac2f-7421-9b24-b158b6bfd86f","informują wyłącznie o młodym wieku",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a0f20c-ac2f-7549-9b24-b158ba3d6926","Kierownik mówi z ironią do dorosłej pracownicy: „Nasza panieneczka raczyła wreszcie przysłać raport”. Zdrobnienie brzmi tutaj __1__.",10,"Relacja zawodowa, jawnie wskazana ironia i słowo raczyła nadają formie protekcjonalny ton. Nie jest to serdeczny zwrot w bliskiej relacji.","W rozmowie służbowej poufałe zdrobnienie może zabrzmieć jak umniejszanie kompetencji rozmówczyni.",[211],{"id":212,"blankNumber":10,"options":213},"01a0f20c-ac2f-7515-9b24-b158b9809e84",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-ac2f-74b5-9b24-b158b81951c7","neutralnie i urzędowo",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-ac2f-74d5-9b24-b158b87e22e9","wyłącznie czule i rodzinnie",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-ac2f-74f5-9b24-b158b96adb21","protekcjonalnie i lekceważąco",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a0f20c-ac2f-7619-9b24-b158bca2b9c3","„Film był nudnawy”, „To głupawy żart” i „Materiał jest zielonkawy”: we wszystkich trzech przymiotnikach -awy osłabia cechę, lecz __1__.",11,"Nudnawy łagodzi krytykę, ale jej nie znosi; głupawy nadal jest pejoratywny i może obrażać osobę. Zielonkawy może być neutralnym opisem barwy, więc sam przyrostek nie oznacza dezaprobaty.","Zielonkawy odcień szkła dobrze pasował do wystroju, choć sam projekt uznano za nudnawy.",[230],{"id":231,"blankNumber":10,"options":232},"01a0f20c-ac2f-75e5-9b24-b158bc7a44a3",[233,236,239],{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-ac2f-758d-9b24-b158baf9cbb4","nie nadaje każdemu z tych słów negatywnej oceny",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-ac2f-75ad-9b24-b158bb99f48d","usuwa negatywną ocenę także ze słowa głupawy",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-ac2f-75c9-9b24-b158bc35b91a","zawsze wyraża dezaprobatę, również wobec koloru",{"id":243,"sentenceTemplate":244,"displayOrder":245,"explanation":246,"exampleSentence":247,"blanks":248},"01a0f20c-ac2f-7785-9b24-b158c13b4b27","„Rozległ się cichutki stuk”. Forma cichutki __1__. W neutralnym protokole opisującym porządek lepiej natomiast napisać „pokój był __2__”.",12,"Cichutki podkreśla ciszę dźwięku, lecz nie musi go oceniać pozytywnie. Ten sam typ ekspresji nie pasuje do wymaganego neutralnego rejestru protokołu: czysty jest nienacechowane, a pozostałe formy emocjonalne.","W liście gospodyni zachwalała czyściutką kuchnię, natomiast inspektor zapisał, że kuchnia była czysta.",[249,261],{"id":250,"blankNumber":10,"options":251},"01a0f20c-ac2f-76b5-9b24-b158be7e0b7f",[252,255,258],{"id":253,"optionText":254,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-ac2f-7659-9b24-b158bd8bcb4f","zawsze wyraża zachwyt nad dźwiękiem",{"id":256,"optionText":257,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-ac2f-767d-9b24-b158bdff6862","ekspresywnie podkreśla małe natężenie dźwięku, bez koniecznej pochwały",{"id":259,"optionText":260,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-ac2f-7699-9b24-b158be2f7962","oznacza, że dźwięk był tylko pozorny",{"id":262,"blankNumber":34,"options":263},"01a0f20c-ac2f-7751-9b24-b158c0f48140",[264,267,270],{"id":265,"optionText":266,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-ac2f-76e9-9b24-b158bef8b437","czyściutki",{"id":268,"optionText":269,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-ac2f-7709-9b24-b158bfc82821","czyściuteńki",{"id":271,"optionText":272,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-ac2f-7731-9b24-b158c093c2a1","czysty",{"id":274,"sentenceTemplate":275,"displayOrder":276,"explanation":277,"exampleSentence":278,"blanks":279},"01a0f20c-ac2f-7869-9b24-b158c2d0c292","Redaktorka porównuje formy mały, malutki, maleńki, maluteńki i malusieńki. Trafny wniosek brzmi: __1__.",13,"Malutki wzmacnia ekspresję względem mały, a maluteńki i malusieńki są jeszcze wyrazistsze, często pieszczotliwe. Nie ma między nimi ustalonej hierarchii rozmiarów. Maleńki również silnie podkreśla małość i może wyrażać czułość.","W dłoni trzymała maleńki kluczyk; nazywając go malusieńkim, dodała opisowi pieszczotliwego tonu.",[280],{"id":281,"blankNumber":10,"options":282},"01a0f20c-ac2f-7835-9b24-b158c2c0e1ba",[283,286,289],{"id":284,"optionText":285,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-ac2f-77d9-9b24-b158c1415fe7","maleńki jest neutralnym określeniem pozbawionym ekspresji",{"id":287,"optionText":288,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-ac2f-77f9-9b24-b158c21a9f45","malusieńki zawsze oznacza mniejszy rozmiar niż maluteńki",{"id":290,"optionText":291,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-ac2f-7815-9b24-b158c26cec10","formy ekspresywne podkreślają małość, ale maluteńki i malusieńki nie tworzą stałej skali rozmiarów",{"id":293,"sentenceTemplate":294,"displayOrder":295,"explanation":296,"exampleSentence":297,"blanks":298},"01a0f20c-ac2f-7935-9b24-b158c58106b2","W stylizowanej opowieści pojawia się „małuchny domek”, a w codziennej rozmowie „malutki domek”. Forma z -uchny jest __1__.",14,"Przyrostek -uchny jest dziś bardziej nacechowany niż częste -utki i pasuje między innymi do stylizacji literackiej. Nie należy przenosić na niego obraźliwego znaczenia słowa staruch.","Autor baśni wybrał określenie miluchny, aby nadać opisowi dawne, ciepłe brzmienie.",[299],{"id":300,"blankNumber":10,"options":301},"01a0f20c-ac2f-78fd-9b24-b158c57a2857",[302,305,308],{"id":303,"optionText":304,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-ac2f-78a5-9b24-b158c34752c3","bardziej nacechowana stylistycznie: może brzmieć archaicznie, literacko lub regionalnie",{"id":306,"optionText":307,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-ac2f-78c5-9b24-b158c39897fd","neutralnym terminem przeznaczonym do protokołów technicznych",{"id":309,"optionText":310,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-ac2f-78e1-9b24-b158c48c26d5","zawsze obraźliwa, tak samo jak określenie staruch","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b8af6bfc-a16b-471a-a409-7e20807f40a4_hero.webp?v=1790767311",{"title":313,"slug":314,"language":315,"level":316},"Przedrostki i przyrostki wyrażające ocenę","przedrostki-i-przyrostki-wyrazajace-ocene","pl","C1"]