[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0f20c-b216-73be-9aec-6e26dfa03899":3,"grammar-exercise-lesson-01a0f20c-81f3-7eda-98a4-5885f50d0459":87},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":86},"01a0f20c-b216-73be-9aec-6e26dfa03899","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-81f3-7eda-98a4-5885f50d0459","Forma, szyk i rola wyrazu","Dotknij kafelka, a następnie odpowiedniej kolumny. Czytaj całe zdania: samo miejsce wyrazu nie rozstrzyga o jego roli.","Przypadki i szyk: sortowanie ról wyrazów","Sortuj zdania według roli wyrazu i porównuj zmiany szyku. Ćwicz rozpoznawanie przypadków w zdaniach o osobach i rzeczach, także przy identycznych formach.",3,"word_sort",[13,32,49,68],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":16,"explanation":17,"blanks":18,"payload":19},"01a0f20c-b216-74c6-9aec-6e26e00e7e0c","Sprawdź pierwszy wyraz każdego zdania. Czy nazywa osobę, która widzi, czy osobę widzianą?",0,"Pierwszy wyraz nie musi nazywać wykonawcy. Mianownik odpowiada tu na „kto widzi?”, a biernik na „kogo widzi?”. Na przykład: „Zosię widzi brat” zaczyna się od osoby widzianej; widzi brat.",[],{"items":20,"categories":31},[21,24,26,29],{"text":22,"category":23},"Basia widzi Roberta.","Osoba, która widzi",{"text":25,"category":23},"Robert widzi Basię.",{"text":27,"category":28},"Basię widzi Robert.","Osoba widziana",{"text":30,"category":28},"Roberta widzi Basia.",[23,28],{"id":33,"sentenceTemplate":34,"displayOrder":35,"explanation":36,"blanks":37,"payload":38},"01a0f20c-b216-7522-9aec-6e26e0d50bb3","Teraz sprawdź ostatni wyraz każdego zdania. Przyporządkuj zdanie według roli osoby nazwanej tym wyrazem.",1,"Osoba nazwana na końcu zdania może być wykonawcą albo osobą widzianą. Decydują formy, nie ostatnie miejsce. Na przykład: „Kolegę widzi siostra” — ostatni wyraz nazywa osobę, która widzi; „Siostra widzi kolegę” — osobę widzianą.",[],{"items":39,"categories":48},[40,42,44,46],{"text":41,"category":28},"Marta widzi Pawła.",{"text":43,"category":28},"Paweł widzi Martę.",{"text":45,"category":23},"Martę widzi Paweł.",{"text":47,"category":23},"Pawła widzi Marta.",[28,23],{"id":50,"sentenceTemplate":51,"displayOrder":52,"explanation":53,"blanks":54,"payload":55},"01a0f20c-b216-755a-9aec-6e26e15db9bb","Rozpoznaj przypadek wyrazu w nawiasach kwadratowych. Jego forma może być taka sama w obu kolumnach.",2,"Rzeczownik może mieć identyczną formę w mianowniku i bierniku. W zdaniach z „leży” nazywa rzecz, która leży, a po „mam” — rzecz posiadaną. Czytaj całość, także przy zmienionym szyku. Na przykład: „Klucz leży tutaj, ale mam też drugi klucz” — pierwsze użycie to mianownik, drugie to biernik.",[],{"items":56,"categories":67},[57,60,62,65],{"text":58,"category":59},"Na stole leży [zeszyt].","Mianownik",{"text":61,"category":59},"[Bilet] leży na krześle.",{"text":63,"category":64},"Mam [zeszyt].","Biernik",{"text":66,"category":64},"[Bilet] mam w torbie.",[59,64],{"id":69,"sentenceTemplate":70,"displayOrder":10,"explanation":71,"blanks":72,"payload":73},"01a0f20c-b216-758e-9aec-6e26e19d13c5","Porównaj dwa zdania na każdym kafelku. Czy nadal ta sama osoba widzi drugą, czy osoby zamieniły się rolami?","Sama zmiana kolejności wyrazów nie zamienia ról. Gdy jednak zmieniają się formy wskazujące wykonawcę i osobę widzianą, role mogą się zamienić. Na przykład: „Babcia widzi wnuka” i „Wnuka widzi babcia” opisują te same role; w zdaniu „Wnuk widzi babcię” role są odwrotne.",[],{"items":74,"categories":85},[75,78,80,83],{"text":76,"category":77},"Iza widzi Olę. Olę widzi Iza.","Role bez zmian",{"text":79,"category":77},"Jana widzi Ewa. Ewa widzi Jana.",{"text":81,"category":82},"Ala widzi Ulę. Ula widzi Alę.","Role zamienione",{"text":84,"category":82},"Ola widzi Jana. Jan widzi Olę.",[77,82],"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_65e5def1-3191-44af-8e80-54f960cfd3d0_hero.webp?v=1790767313",{"title":88,"slug":89,"language":90,"level":91},"Przypadki: rola końcówki w zdaniu","przypadki-rola-koncowki-w-zdaniu","pl","A1"]