[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0f20c-b9e5-7052-8bc0-3b7a4f78ded8":3,"grammar-exercise-lesson-01a0f20c-82a4-76db-acdb-42fc42fd3e1f":291},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":290},"01a0f20c-b9e5-7052-8bc0-3b7a4f78ded8","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-82a4-76db-acdb-42fc42fd3e1f","Twarde i miękkie: zapis i wymowa","Wybierz odpowiedzi zgodne z zasadami zapisu i wymowy. Nie potrzebujesz nagrania. W jednym zdaniu uzupełnij dwie luki.","Spółgłoski twarde i miękkie: wybór form","Ćwicz spółgłoski sz, cz, ż, dż oraz ś, ć, ź, dź w zdaniach z lukami o zapisie liter, pracy języka, głosie i wymowie końca słowa czytanego osobno.",0,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,146,162,181,207,223,239,255,271],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":10,"explanation":16,"exampleSentence":17,"blanks":18},"01a0f20c-b9e5-72ca-8bc0-3b7a5265e44f","W parze cz — ć miękki dźwięk zapisujemy jako __1__.","Miękkim dźwiękiem w podanej parze jest ć. Cz należy do grupy twardej, podobnie jak sz.","Na końcu słowa pięć wymawiamy miękkie ć.",[19],{"id":20,"blankNumber":21,"options":22},"01a0f20c-b9e5-7272-8bc0-3b7a51bf41ed",1,[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-b9e5-71d2-8bc0-3b7a503cb0f9","cz",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-b9e5-721a-8bc0-3b7a50fed04e","ć",true,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-b9e5-724a-8bc0-3b7a51987d01","sz",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":21,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a0f20c-b9e5-743a-8bc0-3b7a54c121e6","Do grupy twardej należą sz, cz, ż i __1__.","Grupę twardą uzupełnia dż. Dź i ź należą do grupy miękkiej.","W słowie dżungla początkowe dż jest twarde.",[41],{"id":42,"blankNumber":21,"options":43},"01a0f20c-b9e5-73e2-8bc0-3b7a549edd34",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-b9e5-7322-8bc0-3b7a52be0e68","dź",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-b9e5-734a-8bc0-3b7a53a2d0ef","ź",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-b9e5-73b2-8bc0-3b7a540e519f","dż",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a0f20c-b9e5-751e-8bc0-3b7a5763a517","Gdy ćwiczysz sz, unieś czubek języka w stronę __1__.","Przy sz czubek języka kierujemy do dziąseł za górnymi zębami, lekko do tyłu. Nie wkładamy języka między zęby; niskie położenie czubka jest właściwe dla grupy miękkiej.","Przed wymówieniem cz lekko wysuń wargi i unieś czubek języka.",[59],{"id":60,"blankNumber":21,"options":61},"01a0f20c-b9e5-74e6-8bc0-3b7a569f450a",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-b9e5-7486-8bc0-3b7a54df4684","dziąseł za górnymi zębami",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-b9e5-74aa-8bc0-3b7a559737c1","dolnych zębów",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-b9e5-74ca-8bc0-3b7a5652a26f","miejsca między zębami",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a0f20c-b9e5-75fe-8bc0-3b7a59bb4417","Przy miękkim ś czubek języka jest nisko, a __1__ unosi się w stronę podniebienia.",3,"W opisie ś czubek pozostaje nisko, blisko dolnych zębów. Do podniebienia unosimy środek języka, nie wargę ani czubek.","Ćwicz miękkie ć z czubkiem języka blisko dolnych zębów.",[78],{"id":79,"blankNumber":21,"options":80},"01a0f20c-b9e5-75c6-8bc0-3b7a5972046d",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-b9e5-7562-8bc0-3b7a5797befd","dolna warga",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-b9e5-7586-8bc0-3b7a57ec1eba","środkowa część języka",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-b9e5-75aa-8bc0-3b7a58baee82","czubek języka",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a0f20c-b9e5-76da-8bc0-3b7a5bcc63f6","Aby zamiast sz wymówić ś, trzeba przede wszystkim zmienić __1__.",4,"Ś nie jest szybszym ani cichszym sz. O różnicy decyduje przede wszystkim inne ułożenie języka.","Samo cichsze wymówienie cz nie daje miękkiego ć.",[97],{"id":98,"blankNumber":21,"options":99},"01a0f20c-b9e5-76a6-8bc0-3b7a5b5503ee",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-b9e5-7646-8bc0-3b7a59c9e7fc","szybkość mówienia",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-b9e5-7666-8bc0-3b7a5ac898a6","głośność mówienia",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-b9e5-7686-8bc0-3b7a5b051df0","ułożenie języka",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a0f20c-b9e5-77ba-8bc0-3b7a5ed44c24","Przy cz i ć na początku na chwilę __1__ powietrze językiem, a potem je wypuszczamy.",5,"Cz i ć zaczynają się krótkim zatrzymaniem powietrza. Nie zaczynamy ich od wciągania powietrza ani od jego swobodnego wypuszczania.","Ś można mówić długo, bez takiego początkowego zatrzymania powietrza.",[116],{"id":117,"blankNumber":21,"options":118},"01a0f20c-b9e5-7782-8bc0-3b7a5e37608b",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-b9e5-7722-8bc0-3b7a5cbedb41","zatrzymujemy",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-b9e5-7742-8bc0-3b7a5d2ab52c","wciągamy",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-b9e5-7762-8bc0-3b7a5d9b6abd","wypuszczamy",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a0f20c-b9e5-789e-8bc0-3b7a60ff9f45","Układamy język jak przy sz i dodajemy głos. Otrzymujemy __1__.",6,"Dodanie głosu do sz daje ż. Ź wymaga miękkiego ułożenia języka, a ś dodatkowo nie ma głosu.","Przyłóż palce do gardła i wymów długo ź: poczujesz drgania.",[135],{"id":136,"blankNumber":21,"options":137},"01a0f20c-b9e5-786a-8bc0-3b7a609a307c",[138,140,143],{"id":139,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-b9e5-780a-8bc0-3b7a5ee60156",{"id":141,"optionText":142,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-b9e5-782a-8bc0-3b7a5ef07031","ż",{"id":144,"optionText":145,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-b9e5-784a-8bc0-3b7a5fbdd403","ś",{"id":147,"sentenceTemplate":148,"displayOrder":149,"explanation":150,"exampleSentence":151,"blanks":152},"01a0f20c-b9e5-797a-8bc0-3b7a646c07e9","Gdy wymawiasz dź bez głosu, ale nie zmieniasz ułożenia języka, otrzymujesz __1__.",7,"Dź to miękkie ć z dodanym głosem. Bez głosu otrzymujemy więc ć. Cz wymaga twardego ułożenia języka, a ś nie zaczyna się zatrzymaniem powietrza jak dź i ć.","Dż i cz tworzą podobną parę: dż wymawiamy z głosem, a cz bez głosu.",[153],{"id":154,"blankNumber":21,"options":155},"01a0f20c-b9e5-7946-8bc0-3b7a639c12df",[156,158,160],{"id":157,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-b9e5-78e6-8bc0-3b7a61c28c07",{"id":159,"optionText":145,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-b9e5-7906-8bc0-3b7a62a3446b",{"id":161,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-b9e5-7926-8bc0-3b7a631ef331",{"id":163,"sentenceTemplate":164,"displayOrder":165,"explanation":166,"exampleSentence":167,"blanks":168},"01a0f20c-b9e5-7a56-8bc0-3b7a66ff719a","W słowie szafa początkowe sz to __1__.",8,"Sz jest dwuznakiem: w słowie szafa zapisujemy dwie litery, ale wymawiamy jeden dźwięk, nie osobne s oraz z.","W słowie czajnik początkowe cz czytamy razem.",[169],{"id":170,"blankNumber":21,"options":171},"01a0f20c-b9e5-7a22-8bc0-3b7a665577d7",[172,175,178],{"id":173,"optionText":174,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-b9e5-79be-8bc0-3b7a649d8671","dwie litery i jeden dźwięk",{"id":176,"optionText":177,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-b9e5-79e2-8bc0-3b7a64ffee3d","dwie litery i dwa dźwięki",{"id":179,"optionText":180,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-b9e5-7a02-8bc0-3b7a65e93c66","jedna litera i jeden dźwięk",{"id":182,"sentenceTemplate":183,"displayOrder":184,"explanation":185,"exampleSentence":186,"blanks":187},"01a0f20c-b9e5-7bce-8bc0-3b7a6b3c05e1","Kropka nad z daje literę __1__, a kreska nad z — literę __2__.",9,"Ż ma kropkę, a ź ma kreskę. Te znaki rozróżniają dwie litery i dwa dźwięki; samo z nie ma żadnego z tych znaków.","Porównaj zapis żółty i źródło: nad pierwszą literą widzisz różne znaki.",[188,198],{"id":189,"blankNumber":21,"options":190},"01a0f20c-b9e5-7afa-8bc0-3b7a688521b5",[191,193,195],{"id":192,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-b9e5-7a9e-8bc0-3b7a673f271c",{"id":194,"optionText":142,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-b9e5-7abe-8bc0-3b7a678a3944",{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-b9e5-7ade-8bc0-3b7a6826301c","z",{"id":199,"blankNumber":34,"options":200},"01a0f20c-b9e5-7b96-8bc0-3b7a6afd59cd",[201,203,205],{"id":202,"optionText":197,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-b9e5-7b2e-8bc0-3b7a691b43a9",{"id":204,"optionText":142,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-b9e5-7b4e-8bc0-3b7a699cba4e",{"id":206,"optionText":49,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-b9e5-7b7a-8bc0-3b7a6a1cd47a",{"id":208,"sentenceTemplate":209,"displayOrder":210,"explanation":211,"exampleSentence":212,"blanks":213},"01a0f20c-b9e5-7cee-8bc0-3b7a6d8e88d2","W słowie rzodkiewka początkowe rz brzmi jak __1__.",10,"Dźwięk ż możemy zapisać jako rz. Tutaj rz stoi na początku słowa, a nie po p jak w omawianym w lekcji przepraszam.","Na początku słowa rzadko słyszymy ten sam dźwięk co na początku żaden.",[214],{"id":215,"blankNumber":21,"options":216},"01a0f20c-b9e5-7c9a-8bc0-3b7a6d8b4621",[217,219,221],{"id":218,"optionText":142,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-b9e5-7c26-8bc0-3b7a6b9cb5ba",{"id":220,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-b9e5-7c4a-8bc0-3b7a6c47e337",{"id":222,"optionText":52,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-b9e5-7c66-8bc0-3b7a6d1b9e2d",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a0f20c-b9e5-7e46-8bc0-3b7a7130f24e","W słowie przepraszam po p zapisujemy rz, ale wymawiamy je jak __1__.",11,"W tym konkretnym słowie rz po p brzmi jak sz, nie jak ż. Nie staje się też miękkim ś. Zapis rz pozostaje bez zmian.","W wyrażeniu szeroka rzeka początkowe rz w rzeczowniku brzmi jak ż.",[230],{"id":231,"blankNumber":21,"options":232},"01a0f20c-b9e5-7df2-8bc0-3b7a70443bee",[233,235,237],{"id":234,"optionText":142,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-b9e5-7d36-8bc0-3b7a6e5363fd",{"id":236,"optionText":33,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-b9e5-7d5a-8bc0-3b7a6ef90118",{"id":238,"optionText":145,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-b9e5-7db2-8bc0-3b7a6fb25a30",{"id":240,"sentenceTemplate":241,"displayOrder":242,"explanation":243,"exampleSentence":244,"blanks":245},"01a0f20c-b9e5-7f32-8bc0-3b7a72d64fa1","Czytamy słowo talerz osobno. Końcowe rz brzmi jak __1__, lecz zapis pozostaje bez zmian.",12,"Na końcu słowa wymawianego osobno rz traci głos i brzmi jak sz. Warunek osobnej wymowy jest ważny: w zdaniu znaczenie może mieć następny dźwięk.","Gdy wymawiasz osobno słowo bagaż, na końcu słyszysz sz, ale piszesz ż.",[246],{"id":247,"blankNumber":21,"options":248},"01a0f20c-b9e5-7efe-8bc0-3b7a72310fc9",[249,251,253],{"id":250,"optionText":142,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-b9e5-7e9e-8bc0-3b7a71b2003e",{"id":252,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-b9e5-7ebe-8bc0-3b7a71e49375",{"id":254,"optionText":33,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-b9e5-7ede-8bc0-3b7a722e43dc",{"id":256,"sentenceTemplate":257,"displayOrder":258,"explanation":259,"exampleSentence":260,"blanks":261},"01a0f20c-b9e6-7083-8875-a718c5566fb6","Czytasz osobno słowo brydż. Na końcu wymawiasz __1__, ale nadal piszesz dż.",13,"Końcowe dż w słowie wymawianym osobno traci głos i brzmi jak cz, nie jak miękkie ć. Ta zmiana wymowy nie zmienia pisowni.","W słowie dżinsy dż nie stoi na końcu i wymawiamy je z głosem.",[262],{"id":263,"blankNumber":21,"options":264},"01a0f20c-b9e6-703f-8875-a718c528a953",[265,267,269],{"id":266,"optionText":25,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-b9e5-7f76-8bc0-3b7a7395b6bc",{"id":268,"optionText":52,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a0f20c-b9e5-7f96-8bc0-3b7a74833788",{"id":270,"optionText":29,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-b9e6-7017-8875-a718c4ea74d0",{"id":272,"sentenceTemplate":273,"displayOrder":274,"explanation":275,"exampleSentence":276,"blanks":277},"01a0f20c-b9e6-715b-8875-a718c7372831","Ćwiczysz początek słowa ćma. Po ć wymawiasz __1__.",14,"Między ć i m nie dodajemy samogłoski. Odpowiedzi z y albo e wprowadzają dodatkowy dźwięk, którego nie ma w tym słowie.","Przeczytaj źle bez dodatkowej samogłoski między ź i l.",[278],{"id":279,"blankNumber":21,"options":280},"01a0f20c-b9e6-7127-8875-a718c6ef7f38",[281,284,287],{"id":282,"optionText":283,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-b9e6-70c7-8875-a718c58f831a","najpierw y, potem m",{"id":285,"optionText":286,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a0f20c-b9e6-70e7-8875-a718c5b33ada","od razu m",{"id":288,"optionText":289,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-b9e6-7107-8875-a718c5ff6ae7","najpierw e, potem m","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c995d69b-bb11-4e92-a4cc-0d6470e5af23_hero.webp?v=1790767315",{"title":292,"slug":293,"language":294,"level":295},"Spółgłoski sz, cz, ż, dż oraz ś, ć, ź, dź","spolgloski-sz-cz-z-dz-oraz-s-c-z-dz","pl","A1"]