[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a0f20c-bbd5-7a68-9acc-9b17f11de225":3,"grammar-exercise-lesson-01a0f20c-82ca-7f6f-a0e8-bea0c4d51c2d":243},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":242},"01a0f20c-bbd5-7a68-9acc-9b17f11de225","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-82ca-7f6f-a0e8-bea0c4d51c2d","Kontrast, wyróżnienie i granice zmiany szyku","Uzupełnij zdania lub wybierz trafną interpretację. Uwzględnij podany kontekst, znaczenie wyróżnień i formy gramatyczne.","Szyk zdania: kontrast i granice przestawień","Ćwicz szyk zdania w zadaniach z lukami: analizuj kontrast, partykuły i role osób w wypowiedziach o pracy, zakupach, spotkaniach oraz życiu rodzinnym.",1,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,223],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":16,"explanation":17,"exampleSentence":18,"blanks":19},"01a0f20c-bbd5-7cac-9acc-9b17f368527d","W rozmowie pada pytanie „Kto naprawił drukarkę?”. Odpowiedź „Michał naprawił drukarkę”, wypowiedziana z mocniejszym akcentem na imieniu, jest __1__.",0,"Podany w opisie mocniejszy akcent na imieniu wyróżnia wykonawcę. Nie trzeba przesuwać imienia na koniec, aby odpowiedzieć na pytanie „kto”.","Na pytanie o autora zdjęcia można odpowiedzieć „Karolina zrobiła zdjęcie”, mocniej akcentując imię.",[20],{"id":21,"blankNumber":10,"options":22},"01a0f20c-bbd5-7c5c-9acc-9b17f324a57b",[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-bbd5-7bc0-9acc-9b17f17d2f93","naturalną odpowiedzią wskazującą wykonawcę",true,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-bbd5-7c04-9acc-9b17f1f8a233","błędem gramatycznym z powodu pozycji imienia",false,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-bbd5-7c34-9acc-9b17f2e05dd5","odpowiedzią wyłącznie na pytanie o naprawiony przedmiot",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":10,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a0f20c-bbd5-7dbc-9acc-9b17f5d15afe","Autor notatki chce wskazać, kto ufundował nagrody. Wybiera zdanie „Nagrody ufundowali rodzice”. Taki szyk pomaga, ponieważ w tekście pisanym __1__.","Notatka nie przekazuje brzmienia wypowiedzi. Umieszczenie rodziców na końcu ułatwia rozpoznanie nowej informacji, ale nie ustanawia obowiązkowego szyku wszystkich zdań pisanych.","W komunikacie o wynikach zapisano: „Zwycięski projekt przygotowali uczniowie”.",[41],{"id":42,"blankNumber":10,"options":43},"01a0f20c-bbd5-7d70-9acc-9b17f50d3748",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-bbd5-7d08-9acc-9b17f38455aa","podmiot zawsze musi stać po czasowniku",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-bbd5-7d2c-9acc-9b17f43e7ed4","czytelnik nie słyszy akcentu, a końcowa pozycja pomaga wyróżnić wykonawcę",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-bbd5-7d50-9acc-9b17f4eebca5","pierwszy wyraz zawsze przekazuje jedyną nową informację",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a0f20c-bbd5-7ea4-9acc-9b17f81cf3b4","„To właśnie Barbara zarezerwowała salę, nie jej asystent”. Wyrażenie „to właśnie Barbara” __1__.","Konstrukcja „to właśnie” przed imieniem oraz kontrast „nie jej asystent” wskazują osobę. Nie chodzi tu o czasowe znaczenie słowa „właśnie”.","To właśnie ten klucz pasuje do drzwi piwnicy.",[59],{"id":60,"blankNumber":10,"options":61},"01a0f20c-bbd5-7e6c-9acc-9b17f806c530",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-bbd5-7e04-9acc-9b17f69df4ff","określa rezerwację jako późniejszą od oczekiwań",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-bbd5-7e28-9acc-9b17f716b807","oznacza, że rezerwacji dokonano przed chwilą",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-bbd5-7e4c-9acc-9b17f7bc9735","dokładnie wskazuje osobę odpowiedzialną za rezerwację",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a0f20c-bbd5-7f80-9acc-9b17fb9c8a1a","„Oskar wrócił dopiero w niedzielę”. Słowo „dopiero” przedstawia termin powrotu jako __1__.",3,"Przy określeniu czasu „dopiero” sygnalizuje, że zdarzenie nastąpiło późno w stosunku do oczekiwań. Nie jest neutralnym zamiennikiem samego „w niedzielę”.","Na odpowiedź czekaliśmy długo: przyszła dopiero po miesiącu.",[78],{"id":79,"blankNumber":10,"options":80},"01a0f20c-bbd5-7f48-9acc-9b17faa6db51",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-bbd5-7ee8-9acc-9b17f8d9bcc6","późniejszy, niż oczekiwano",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-bbd5-7f0c-9acc-9b17f9692076","wcześniejszy, niż oczekiwano",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-bbd5-7f2c-9acc-9b17f9f4c2c8","pozbawiony odniesienia do oczekiwań",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a0f20c-bbd6-70c2-b6c5-17a94906bba6","„Nawet nasz szef przyszedł na piknik”. Partykuła „nawet” wskazuje, że udział szefa __1__.",4,"„Nawet” wyróżnia szefa jako zaskakującego uczestnika. Nie znaczy „tylko” i nie określa godziny jego przyjścia.","Zadanie było proste: rozwiązał je nawet najmłodszy uczestnik.",[97],{"id":98,"blankNumber":10,"options":99},"01a0f20c-bbd6-708e-b6c5-17a94845544d",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-bbd6-7026-b6c5-17a94740593c","wyklucza udział innych osób",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-bbd6-704e-b6c5-17a9478104b7","nastąpił później, niż oczekiwano",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-bbd6-706e-b6c5-17a947f68e71","jest zaskakujący na tle udziału innych osób",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a0f20c-bbd6-719a-b6c5-17a94be22530","„To sekretarka wysłała zaproszenia, nie kierownik”. Konstrukcja z „to” służy tu do __1__.",5,"Po „to” wskazano sekretarkę jako wykonawcę, a „nie kierownik” wyraża kontrast. Konstrukcja nie zamienia roli wykonawcy na odbiorcę.","To sąsiad znalazł psa, nie listonosz.",[116],{"id":117,"blankNumber":10,"options":118},"01a0f20c-bbd6-7162-b6c5-17a94bd7f9db",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-bbd6-7102-b6c5-17a949fed120","wprowadzenia czasu wysłania zaproszeń",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-bbd6-7126-b6c5-17a94a822e9b","wskazania wykonawcy w przeciwstawieniu do innej osoby",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-bbd6-7146-b6c5-17a94b3de6a5","przedstawienia sekretarki jako odbiorcy zaproszeń",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a0f20c-bbd6-7282-b6c5-17a94e40c0c2","„Nie musisz już dzwonić do biura. Właśnie potwierdziłem termin — minutę temu”. W tym kontekście „właśnie” ma znaczenie __1__.",6,"Dopowiedzenie „minutę temu” jednoznacznie ustala znaczenie czasowe. Nie jest to konstrukcja „to właśnie” wskazująca konkretną osobę ani partykuła „dopiero”.","Właśnie skończyliśmy obiad; talerze są jeszcze na stole.",[135],{"id":136,"blankNumber":10,"options":137},"01a0f20c-bbd6-724e-b6c5-17a94dbc4db1",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-bbd6-71de-b6c5-17a94c56535b","czasowe: przed chwilą",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-bbd6-720a-b6c5-17a94cb65102","wskazujące osobę zamiast czasu",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-bbd6-722e-b6c5-17a94ccffdc9","czasowe: później, niż oczekiwano",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a0f20c-bbd6-7376-b6c5-17a94fea70d9","„Stół odnowiliśmy, a krzesła oddaliśmy sąsiadom”. Przesunięcie nazw mebli na początek obu części __1__.",7,"Stół i krzesła są zestawionymi przedmiotami czynności, a wykonawcą pozostaje niewypowiedziane „my”. Początkowa pozycja służy kontrastowi, nie zmianie ról gramatycznych.","Raport wydrukowałam, a załączniki wysłałam pocztą elektroniczną.",[154],{"id":155,"blankNumber":10,"options":156},"01a0f20c-bbd6-7326-b6c5-17a94f9c9f6a",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-bbd6-72ca-b6c5-17a94e6e497f","czyni meble wykonawcami obu czynności",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-bbd6-72ea-b6c5-17a94f079346","dowodzi, że początek zawsze zawiera podmiot",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-bbd6-730a-b6c5-17a94f21753d","buduje kontrast między przedmiotami i ich dalszym losem",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a0f20c-bbd6-7452-b6c5-17a951d14227","Chcemy wyróżnić dopełnienie przez kontrast: „__1__ spotkałam przed teatrem, nie ją”.",8,"Na początku kontrastowej wypowiedzi potrzebna jest pełna forma dopełnienia „jego”. Nieakcentowane „go” nie może tu rozpoczynać zdania, a mianownik „on” nie jest dopełnieniem czasownika „spotkałam”.","Jego zaprosiliśmy na kolację, nie jego brata.",[173],{"id":174,"blankNumber":10,"options":175},"01a0f20c-bbd6-741e-b6c5-17a951adb03c",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-bbd6-73be-b6c5-17a95016f254","Go",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-bbd6-73e2-b6c5-17a950f647cc","Jego",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-bbd6-73fe-b6c5-17a9515cfd9e","On",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a0f20c-bbd6-752a-b6c5-17a953e7ab07","Przenosimy na początek całą grupę „w małym gabinecie” ze zdania „Lekarka przyjmuje pacjentów w małym gabinecie”. Zgodny z tym poleceniem wynik to: „__1__ lekarka przyjmuje pacjentów”.",9,"Przenosimy grupę bez rozbijania jej i bez zmiany przypadku. Określenie miejsca „w małym gabinecie” zachowuje miejscownik; pozostałe formy nie pasują do tego określenia miejsca.","W pobliskiej przychodni można wykonać badanie krwi.",[192],{"id":193,"blankNumber":10,"options":194},"01a0f20c-bbd6-74f6-b6c5-17a953c73eeb",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a0f20c-bbd6-7496-b6c5-17a952457ee9","W małym gabinecie",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-bbd6-74ba-b6c5-17a9524c74c3","W mały gabinet",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-bbd6-74d6-b6c5-17a952f8442d","W małego gabinetu",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a0f20c-bbd6-760a-b6c5-17a9569da423","Bez dodatkowego kontekstu zdanie „Szczenię potrąciło kocię” neutralnie odczytujemy tak, że __1__.",10,"„Szczenię” i „kocię” mają jednakowe formy mianownika i biernika. Gdy kontekst nie rozstrzyga ról, neutralny odczyt to podmiot–orzeczenie–dopełnienie: wykonawcą jest pierwsze zwierzę.","Bez dodatkowego kontekstu w zdaniu „Dziecko obserwuje zwierzę” obserwatorem jest dziecko.",[211],{"id":212,"blankNumber":10,"options":213},"01a0f20c-bbd6-75d6-b6c5-17a9565ecd90",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-bbd6-756a-b6c5-17a9549cff85","kocię potrąciło drugie zwierzę",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a0f20c-bbd6-758a-b6c5-17a9551fe9f2","oba zwierzęta muszą być wykonawcami czynności",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a0f20c-bbd6-75b6-b6c5-17a9558b5cd3","szczenię potrąciło drugie zwierzę",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a0f20c-bbd6-76da-b6c5-17a958594fea","Porównaj: „Nauczycielkę pochwaliła dyrektorka” i „Dyrektorka pochwaliła nauczycielkę”. Zmiana szyku __1__.",11,"Mianownik „dyrektorka” wskazuje wykonawcę, a biernik „nauczycielkę” odbiorcę pochwały w obu zdaniach. Rozpoznawalne przypadki pozwalają zmienić układ informacji bez zamiany ról.","Kolegę odwiedziła siostra: odwiedzającą jest siostra, mimo że stoi na końcu.",[230],{"id":231,"blankNumber":10,"options":232},"01a0f20c-bbd6-76a6-b6c5-17a9583eb71d",[233,236,239],{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a0f20c-bbd6-764a-b6c5-17a956cc0bb1","zamienia wykonawcę i odbiorcę pochwały",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a0f20c-bbd6-766a-b6c5-17a957aa3e65","nie zmienia tego, kto kogo pochwalił",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a0f20c-bbd6-768a-b6c5-17a95827d6a4","sprawia, że pierwsze zdanie nie może być poprawne","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b5dccf81-9737-4742-9151-6961b4b0cf20_hero.webp?v=1790767315",{"title":244,"slug":245,"language":246,"level":247},"Szyk zdania a temat i nowa informacja","szyk-zdania-a-temat-i-nowa-informacja","pl","B2"]