[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a12b61-990c-78d7-896e-5aebde7d296c":3,"grammar-exercise-lesson-01a12b61-893a-7c63-a1a6-d75bff04e602":243},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":242},"01a12b61-990c-78d7-896e-5aebde7d296c","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a12b61-893a-7c63-a1a6-d75bff04e602","Δείκτες, χρόνος και μετατόπιση της οπτικής","Συμπλήρωσε την ερμηνεία ή επίλεξε τη διατύπωση που ανταποκρίνεται στη ζητούμενη αφηγηματική οπτική. Έλεγξε και τη συνέχεια κάθε αποσπάσματος.","Ελεύθερος πλάγιος λόγος: δείκτες και οπτική","Ασκήσεις επιλογής για τον ελεύθερο πλάγιο λόγο, με χρονικούς και τοπικούς δείκτες, αφηγηματικές μεταβάσεις και σκηνές ταξιδιού, επιστροφής και αποφάσεων.",1,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,223],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":16,"explanation":17,"exampleSentence":18,"blanks":19},"01a12b61-990c-7c0f-896e-5aebe14375ef","Ο αφηγητής διηγείται την ιστορία τον Δεκέμβριο. Στη σκηνή, είναι Τετάρτη πρωί: Η Αριάδνη έσφιξε το εισιτήριο. Αύριο θα έφευγε επιτέλους! Με δεικτικό κέντρο την Αριάδνη, το «αύριο» δηλώνει __1__.",0,"Αφού το δεικτικό κέντρο είναι η Αριάδνη, αφετηρία του «αύριο» είναι η Τετάρτη που βιώνει. Δεν είναι η στιγμή της μεταγενέστερης αφήγησης ούτε η ίδια ημέρα της σκηνής.","Την Παρασκευή ο μουσικός ετοίμασε τη θήκη του. Αύριο θα έπαιζε μπροστά σε τόσο κόσμο! Η συναυλία τοποθετείται το Σάββατο.",[20],{"id":21,"blankNumber":10,"options":22},"01a12b61-990c-7bbf-896e-5aebe0dabd0e",[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a12b61-990c-7b2b-896e-5aebdf585620","την ημέρα μετά την αφήγηση του Δεκεμβρίου",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a12b61-990c-7b6f-896e-5aebdf6f29e9","την Πέμπτη που ακολουθεί την Τετάρτη της σκηνής",true,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a12b61-990c-7b9b-896e-5aebe0546b82","την Τετάρτη κατά την οποία κρατά το εισιτήριο",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":10,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a12b61-990c-7d07-896e-5aebe3eac475","Χρόνια μετά, ο αφηγητής θυμάται μια σκηνή στο λιμάνι: Η Μαρίνα ανακάλυψε πως της έλειπε το πορτοφόλι. Και τώρα; Πώς θα αγόραζε εισιτήριο; Το «τώρα», ως μέρος της αντίδρασής της, αναφέρεται __1__.","Η ερώτηση μεταφέρει την άμεση κρίση της Μαρίνας μετά τη διαπίστωση της απώλειας. Το «τώρα» διατηρεί το παρόν του προσώπου μέσα στην παρελθοντική σκηνή.","Ο τεχνικός είδε την οθόνη να σβήνει. Τώρα μάλιστα! Πώς θα ολοκλήρωνε την παρουσίαση;",[41],{"id":42,"blankNumber":10,"options":43},"01a12b61-990c-7ccb-896e-5aebe335e85f",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a12b61-990c-7c5f-896e-5aebe19dd61d","στη στιγμή που η Μαρίνα διαπιστώνει την απώλεια",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a12b61-990c-7c87-896e-5aebe230e15b","στη μεταγενέστερη στιγμή της αφήγησης",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a12b61-990c-7cab-896e-5aebe23c7352","υποχρεωτικά στη στιγμή που ο αναγνώστης διαβάζει",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a12b61-990c-7df3-896e-5aebe6a746ff","Ο αφηγητής γράφει από την Αθήνα για μια παλιά επίσκεψη στη Σύρο: Ο Μάρκος μπήκε στο πατρικό του. Εδώ λοιπόν είχε μεγαλώσει! Πώς του φαινόταν τόσο μικρό; Με τοπικό κέντρο τον Μάρκο, το «εδώ» δείχνει __1__.","Το πλαίσιο ορίζει ως τοπικό κέντρο τον Μάρκο μέσα στο πατρικό. Το «εδώ» δεν χρειάζεται να μετατραπεί σε «εκεί» επειδή ο αφηγητής βρίσκεται αλλού.","Η ορειβάτισσα αντίκρισε το καταφύγιο. Εδώ θα περνούσε τη νύχτα της; Ο δείκτης αναφέρεται στο καταφύγιο που έχει μπροστά της.",[59],{"id":60,"blankNumber":10,"options":61},"01a12b61-990c-7dbb-896e-5aebe5b9d5b6",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a12b61-990c-7d4f-896e-5aebe4a54362","την Αθήνα όπου γράφει ο αφηγητής",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a12b61-990c-7d77-896e-5aebe5899b04","τον τόπο όπου βρίσκεται κάθε αναγνώστης",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a12b61-990c-7d97-896e-5aebe5b19040","το πατρικό σπίτι στη Σύρο όπου βρίσκεται ο Μάρκος",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a12b61-990c-7ef3-896e-5aebe8d8354a","Το απόγευμα ο Λουκάς πήρε την οριστική ειδοποίηση για την επόμενη ημέρα. Σε λίγες ώρες θα παρέδιδε τα κλειδιά. Πώς θα αποχωριζόταν το εργαστήρι του; Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, το «θα παρέδιδε» δηλώνει __1__.",3,"Η ειδοποίηση αφορά την επόμενη ημέρα και το «σε λίγες ώρες» τοποθετεί την παράδοση μετά τη σκηνή. Εδώ έχουμε μέλλον στο παρελθόν, όχι προτερόχρονο γεγονός ή διατυπωμένο υποθετικό όρο.","Το βράδυ έφτασε η επιβεβαίωση. Το πρωί θα παραλάμβανε το καινούριο ποδήλατο. Επιτέλους θα άφηνε τα λεωφορεία!",[78],{"id":79,"blankNumber":10,"options":80},"01a12b61-990c-7eb7-896e-5aebe8a41d4e",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a12b61-990c-7e3b-896e-5aebe6b05f6b","γεγονός που είχε ήδη ολοκληρωθεί πριν από την ειδοποίηση",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a12b61-990c-7e5f-896e-5aebe788d1e6","γεγονός μελλοντικό ως προς την παρελθοντική στιγμή της ειδοποίησης",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a12b61-990c-7e97-896e-5aebe87622eb","υποθετικό αποτέλεσμα ενός όρου που διατυπώνεται στο απόσπασμα",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a12b61-990d-702e-9822-7ba8a57a6636","Η Νεφέλη κοίταξε τον άδειο λογαριασμό της. Αν είχε χρήματα, θα νοίκιαζε ένα μικρό γραφείο. Αλλά δεν είχε ούτε για την εγγύηση. Το «θα νοίκιαζε» λειτουργεί εδώ ως __1__.",4,"Ο ρητός όρος «αν είχε χρήματα» και η διευκρίνιση ότι δεν είχε στηρίζουν την υποθετική ανάγνωση. Ο τύπος «θα + παρατατικός» δεν δηλώνει πάντοτε μέλλον στο παρελθόν.","Αν ήξερε τη διεύθυνση, θα έστελνε μια κάρτα. Μα κανείς δεν του την είχε δώσει.",[97],{"id":98,"blankNumber":10,"options":99},"01a12b61-990c-7f97-896e-5aebeb061125",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a12b61-990c-7f37-896e-5aebe9d429b4","υποθετικό αποτέλεσμα που συνδέεται με το «αν είχε χρήματα»",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a12b61-990c-7f57-896e-5aebea1ddf62","βεβαιωμένο μελλοντικό γεγονός σε σχέση με την παρελθοντική σκηνή",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a12b61-990c-7f7b-896e-5aebeb0499bb","γεγονός ολοκληρωμένο πριν κοιτάξει τον λογαριασμό",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a12b61-990d-711e-9822-7ba8a8d954b3","Ζητείται ελεύθερος πλάγιος λόγος με παρόντα χρόνο αφήγησης και τρίτο πρόσωπο για τη Σοφία: «Η Σοφία κοιτάζει την άδεια θέση. __1__». Ποια συνέχεια τηρεί αυτό το πλαίσιο;",5,"Η αυτόνομη ερώτηση με «εκείνη» συνδυάζει την αντίδραση της Σοφίας με τρίτο πρόσωπο και παρόντα χρόνο. Η εξάρτηση από το «αναρωτιέται» δίνει πλάγιο λόγο, ενώ το «εγώ» αλλάζει σε πρωτοπρόσωπη διατύπωση. Ο παρελθοντικός χρόνος δεν είναι υποχρεωτικός.","Ο Αντώνης ανοίγει τον φάκελο. Τι χρειάζονται πάλι από αυτόν; Δεν τους έχει στείλει όλα τα χαρτιά;",[116],{"id":117,"blankNumber":10,"options":118},"01a12b61-990d-70e2-9822-7ba8a83079ef",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a12b61-990d-707e-9822-7ba8a628cb29","Η Σοφία αναρωτιέται γιατί πρέπει πάλι εκείνη να περιμένει.",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a12b61-990d-70a2-9822-7ba8a70d98fd","Γιατί πρέπει πάλι εγώ να περιμένω;",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a12b61-990d-70c6-9822-7ba8a7e9f3e5","Γιατί πρέπει πάλι εκείνη να περιμένει;",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a12b61-990d-7202-9822-7ba8aaa76501","Η σκέψη είναι «Γιατί να φύγω απόψε;». Ζητείται ελεύθερος πλάγιος λόγος σε τριτοπρόσωπη αφήγηση, διατηρώντας τον χρονικό δείκτη του προσώπου: «Η Ίριδα κοίταξε τη βαλίτσα. __1__».",6,"Το «να φύγει» εντάσσει την Ίριδα στο τρίτο πρόσωπο, ενώ η ερώτηση και το «απόψε» διατηρούν την προσωπική οπτική. Το «να φύγω» κρατά ευθεία πρωτοπρόσωπη διατύπωση, ενώ το «αναρωτήθηκε γιατί» δημιουργεί εξάρτηση.","Η Φωτεινή κοίταξε τα παγωμένα νερά. Γιατί να κολυμπήσει σήμερα; Δεν μπορούσε να περιμένει ως αύριο;",[135],{"id":136,"blankNumber":10,"options":137},"01a12b61-990d-71ca-9822-7ba8aa161f82",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a12b61-990d-7166-9822-7ba8a929da6c","Γιατί να φύγω απόψε;",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a12b61-990d-7186-9822-7ba8a92c376b","Γιατί να φύγει απόψε;",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a12b61-990d-71aa-9822-7ba8a938827c","Αναρωτήθηκε γιατί να φύγει απόψε.",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a12b61-990d-72ee-9822-7ba8ad8d7b32","Ένας επιμελητής υποστηρίζει ότι στον ελεύθερο πλάγιο λόγο τα «εδώ, τώρα, αύριο» πρέπει πάντοτε να αντικαθίστανται από τα «εκεί, τότε, την επόμενη μέρα». Η πρόταση αυτή __1__.",7,"Δεν υπάρχει υποχρεωτικός πίνακας τέτοιων μετατροπών. Η τριτοπρόσωπη οργάνωση και η απουσία εξάρτησης δεν αποκλείουν δείκτες που ερμηνεύονται από τη θέση του προσώπου.","Η νέα δασκάλα στάθηκε στην αυλή. Εδώ θα εργαζόταν όλη τη χρονιά! Το «εδώ» μπορεί να παραμείνει συνδεδεμένο με τη δική της θέση.",[154],{"id":155,"blankNumber":10,"options":156},"01a12b61-990d-72aa-9822-7ba8aca76347",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a12b61-990d-724a-9822-7ba8aac73ab4","είναι υπερβολικά απόλυτη, επειδή οι δείκτες μπορούν να διατηρούν το κέντρο του προσώπου",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a12b61-990d-726a-9822-7ba8ab6c08a6","είναι υποχρεωτικός κανόνας κάθε τριτοπρόσωπης αφήγησης",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a12b61-990d-728e-9822-7ba8ac3bd0a1","είναι σωστή ακριβώς επειδή απουσιάζει το «σκέφτηκε ότι»",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a12b61-990d-741a-9822-7ba8ae4f1daa","Θέλουμε να περάσουμε από την περιγραφή μιας αίθουσας στην οπτική της Εύας, χωρίς να εισαγάγουμε ρήμα σκέψης. Ποια συνέχεια δίνει πρώτα σαφές σημείο αναφοράς και έπειτα προσωπική αντίδραση; __1__",8,"Η αντίληψη της θέσης εισάγει την Εύα ως κέντρο και η αυτόνομη ερώτηση αποδίδει την αντίδρασή της. Η περιγραφή καθισμάτων παραμένει εξωτερική, ενώ το «σκέφτηκε ότι» δεν τηρεί τη ζητούμενη μετάβαση χωρίς ρήμα σκέψης.","Ο Βασίλης είδε το όνομά του τελευταίο στον πίνακα. Τελευταίος αυτός, ύστερα από τόση προσπάθεια;",[173],{"id":174,"blankNumber":10,"options":175},"01a12b61-990d-73be-9822-7ba8adf197f1",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a12b61-990d-7336-9822-7ba8adba68e4","Η αίθουσα είχε είκοσι καθίσματα. Η πόρτα άνοιγε προς τα έξω.",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a12b61-990d-7372-9822-7ba8adc69ad2","Η Εύα σκέφτηκε ότι την είχαν βάλει πάλι στην άκρη.",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a12b61-990d-739a-9822-7ba8add3c17f","Η Εύα αντίκρισε τη θέση της δίπλα στην έξοδο. Πάλι στην άκρη εκείνη;",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a12b61-990d-750e-9822-7ba8b01d4252","Η Ζωή βρήκε το σκισμένο σχέδιο. Τόσο άξιζε λοιπόν η δουλειά της; Ούτε μια εξήγηση δεν της χρωστούσαν; Μάζεψε τα κομμάτια και τα έβαλε σε έναν φάκελο. Η επιστροφή στην εξωτερική περιγραφή σηματοδοτείται κυρίως από __1__.",9,"Οι δύο ερωτήσεις εκφράζουν την πικρία της Ζωής. Το μάζεμα και η τοποθέτηση των κομματιών είναι παρατηρήσιμες πράξεις που λειτουργούν εδώ ως όριο επιστροφής στην εξωτερική περιγραφή.","Ο αθλητής διάβασε την απόφαση. Τόσες προπονήσεις για το τίποτα; Έκλεισε τον υπολογιστή και βγήκε από το δωμάτιο.",[192],{"id":193,"blankNumber":10,"options":194},"01a12b61-990d-74d6-9822-7ba8afaa4820",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a12b61-990d-746e-9822-7ba8aecbb878","την ερώτηση για την αξία της δουλειάς της",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a12b61-990d-7492-9822-7ba8aecdc3ce","την παρατηρήσιμη πράξη της συλλογής των κομματιών",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a12b61-990d-74b2-9822-7ba8aedb1e47","την ερώτηση για την εξήγηση που της χρωστούσαν",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a12b61-990d-75f2-9822-7ba8b3325ebb","Ο αφηγητής μάς έχει ήδη πληροφορήσει ότι η ομάδα δέχτηκε την πρόταση. Ο Φίλιππος, που δεν έχει ενημερωθεί, βλέπει τους άλλους σιωπηλούς. Την είχαν απορρίψει, βέβαια! Ποιος θα εμπιστευόταν τις ιδέες του; Η βεβαιότητα της απόρριψης ανήκει __1__.",10,"Η αποδοχή είναι ήδη γνωστή στον αναγνώστη, ενώ ο Φίλιππος παραμένει ανενημέρωτος. Το «βέβαια» και η απογοητευμένη ερώτηση αποδίδουν τη δική του λανθασμένη βεβαιότητα, όχι ανατροπή των δεδομένων από τον αφηγητή.","Το γράμμα είχε χαθεί στο ταχυδρομείο, αλλά η Άννα δεν το ήξερε. Την είχε ξεχάσει λοιπόν! Ούτε δυο λέξεις δεν άξιζε πια;",[211],{"id":212,"blankNumber":10,"options":213},"01a12b61-990d-75ba-9822-7ba8b28cf992",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a12b61-990d-7556-9822-7ba8b1141c3a","στον περιορισμένο ορίζοντα του Φίλιππου, όχι στη γνώση που έχει δώσει ο αφηγητής",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a12b61-990d-757a-9822-7ba8b1b1cc24","σε νέα αντικειμενική πληροφορία που επιβεβαιώνει ο αφηγητής",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a12b61-990d-759a-9822-7ba8b24c4342","σε απόφαση της ομάδας που ο Φίλιππος έχει ήδη ακούσει",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a12b61-990d-76ce-9822-7ba8b7494477","Ένα αφηγηματικό ρεπορτάζ περιγράφει έναν επιβάτη σε τρίτο πρόσωπο και ενσωματώνει αυτόνομες ερωτήσεις με τη δική του αγωνία και το δικό του «τώρα». Το ότι δεν πρόκειται για μυθιστόρημα __1__.",11,"Ο ελεύθερος πλάγιος λόγος εμφανίζεται κυρίως στη λογοτεχνική αφήγηση, όχι αποκλειστικά σε αυτή. Εξετάζουμε τις συνδυασμένες γλωσσικές ενδείξεις και όχι μόνο το είδος του κειμένου.","Σε μια αφηγηματική μαρτυρία: Ο κάτοικος αντίκρισε την κλειστή γέφυρα. Και τώρα; Από πού θα έφτανε στο χωριό του;",[230],{"id":231,"blankNumber":10,"options":232},"01a12b61-990d-7696-9822-7ba8b68163fb",[233,236,239],{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a12b61-990d-7636-9822-7ba8b411bb23","αποκλείει την τεχνική, ακόμη και αν συνυπάρχουν οι κατάλληλες ενδείξεις",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a12b61-990d-765a-9822-7ba8b4aa31e4","αρκεί για να χαρακτηριστεί κάθε ερώτηση ευθύς λόγος",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a12b61-990d-767a-9822-7ba8b58e1cec","δεν αποκλείει την τεχνική, η οποία χρησιμοποιείται και σε άλλα αφηγηματικά κείμενα","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_4a6222e0-a299-4bbf-a262-407b476fc5d5_hero.webp?v=1791729178",{"title":244,"slug":245,"language":246,"level":247},"Ελεύθερος πλάγιος λόγος και αλλαγή οπτικής","eleytheros-plagios-logos","el","C2"]