[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a1366a-a626-75c8-96da-aceb4b268638":3,"grammar-exercise-lesson-01a1366a-a14a-7000-9beb-d147f77d4493":291},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":290},"01a1366a-a626-75c8-96da-aceb4b268638","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1366a-a14a-7000-9beb-d147f77d4493","Značenje aorista i izbor registra","Odaberi dopunu koja točno tumači navedeni kontekst ili daje traženi glagolski oblik. Razlikuj gramatičku točnost od stilskog učinka.","Aorist: značenje, kontekst i registar","Vježbajte tumačenje aorista odabirom dopuna uz književne prizore, neformalne poruke i poslovne obavijesti te razlikujte aorist, prezent i kondicional.",1,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,233,252,271],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":16,"explanation":17,"exampleSentence":18,"blanks":19},"01a1366a-a626-78e4-96da-aceb4e0851b7","U kronici piše: Doseljenici ostadoše na otoku pola stoljeća. Aorist ovdje __1__.",0,"Izraz pola stoljeća označuje trajanje cijeloga boravka. Aorist ga prikazuje kao cjelinu, ne samo njegov završetak, i ne određuje koliko je vremena prošlo do pisanja kronike.","Vojnici provedoše čitavu zimu u udaljenom selu.",[20],{"id":21,"blankNumber":10,"options":22},"01a1366a-a626-785c-96da-aceb4d328565",[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1366a-a626-7774-96da-aceb4c088310","obuhvaća cijeli boravak kao zaokruženo prošlo razdoblje",true,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-a626-77d0-96da-aceb4c992ec2","smješta početak boravka neposredno prije pisanja kronike",false,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-a626-7818-96da-aceb4ce82fb4","izdvaja samo završetak boravka iz navedenoga razdoblja",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":10,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a1366a-a626-7abc-96da-aceb4ff5c6fb","U starom romanu pripovjedač kaže: Znah da se neće vratiti. Oblik znah pokazuje da __1__.","Znati je nesvršen glagol, a znah njegov aorist, moguć osobito u starijem i književnom tekstu. Vrijeme ne mijenja glagolski vid; znadoh je također aorisna inačica, a ne imperfekt.","Znah odgovor, no nisam se usudio prekinuti učitelja.",[41],{"id":42,"blankNumber":10,"options":43},"01a1366a-a626-7a48-96da-aceb4efcd0d5",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a1366a-a626-797c-96da-aceb4e24a786","glagol znati u aoristu prelazi u svršeni vid",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-a626-79c4-96da-aceb4e72bc02","aorist može biti tvoren i od nesvršenoga glagola",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-a626-7a04-96da-aceb4eb3919f","nastavak -h ovdje označuje imperfekt glagola znati",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a1366a-a626-7ca0-96da-aceb51e546a7","U opisu navike stoji: Svakog ponedjeljka urednica pročita izvještaj prije sastanka. Pročita je ovdje __1__.","Izričito zadani opis navike i svakog ponedjeljka upućuju na prezent. Oblik pročita podudara se s aoristom, ali izdvojena riječ nije dovoljna za određivanje vremena.","Kad god dobije novu uputu, tehničar je najprije pročita.",[59],{"id":60,"blankNumber":10,"options":61},"01a1366a-a626-7c2c-96da-aceb5122f356",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a1366a-a626-7b4c-96da-aceb506d08fe","perfekt bez izrečenoga pomoćnog glagola",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-a626-7b90-96da-aceb507e4f7b","aorist koji označuje jedan završen događaj",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-a626-7be8-96da-aceb508dee20","prezent koji označuje ponavljanu radnju",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a1366a-a626-7e6c-96da-aceb55ab6c0a","U pripovijesti o prošloj noći stoji: Stražar začu korake, pročita poruku i potrča prema mostu. Pročita je ovdje __1__.",3,"Prošla noć i pripovjedni niz začu, pročita, potrča podupiru aorisno čitanje. Nije opisana redovita navika, a pročita nije oblik imperfekta.","Putnik zastade, pročita naziv ulice i skrenu ulijevo.",[78],{"id":79,"blankNumber":10,"options":80},"01a1366a-a626-7df8-96da-aceb54fc1499",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a1366a-a626-7d2c-96da-aceb52cc60fa","prezent koji opisuje redovitu naviku",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-a626-7d74-96da-aceb537aada9","imperfekt koji prikazuje čitanje u njegovu tijeku",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-a626-7db8-96da-aceb543ef28c","aorist uklopljen u slijed prošlih događaja",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a1366a-a627-70a2-935e-980b9febae15","Magla je prekrivala dolinu. Lovac zastade, osluhnu i skrenu prema potoku. U tom prizoru niz aorista __1__.",4,"Opis magle daje pozadinu, a zastade, osluhnu i skrenu pomiču radnju kroz uzastopne događaje. To je učinak ovoga odlomka, a ne obvezna formula za svaku pripovijest.","Ulica je bila pusta. Dječak otključa vrata i nestade u kući.",[97],{"id":98,"blankNumber":10,"options":99},"01a1366a-a627-7026-935e-980b9fb46952",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1366a-a626-7efc-96da-aceb566436ce","izdvaja uzastopne korake radnje nasuprot opisanoj pozadini",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-a626-7f40-96da-aceb56dc1b98","prikazuje ponavljane lovčeve navike nasuprot jednokratnoj pojavi magle",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-a626-7f80-96da-aceb57774d76","prikazuje istodobne lovčeve postupke tijekom opisanoga prizora",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a1366a-a627-726e-935e-980ba1ed873a","U suvremenom romanu uzvik Izgubismo sve! stoji nakon odlučujućeg poraza. Aorist tu __1__.",5,"Lik reagira na odlučujući poraz: izgubljeno prikazuje kao ostvarenu cjelinu i važan preokret. Oblik izgubismo ne označuje mogućnost ni nezavršen proces.","Tako završi njihovo dugo prijateljstvo, bez svađe i bez oproštaja.",[116],{"id":117,"blankNumber":10,"options":118},"01a1366a-a627-71f6-935e-980ba1419014",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a1366a-a627-712e-935e-980ba0cc894d","najavljuje mogući gubitak prije konačnoga ishoda",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-a627-7172-935e-980ba0f15406","ističe ostvaren gubitak kao odlučujući preokret",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-a627-71b6-935e-980ba11904dc","prikazuje postupni gubitak bez dosegnutoga završetka",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a1366a-a627-747a-935e-980ba4039627","Učenik tvrdi da je u aorisnom nizu Stražar začu šum i podiže svjetiljku ispravan samo oblik podignu. Ta je tvrdnja __1__.",6,"Glagol podignuti ima aorisne inačice podignu i podiže. Obje mogu označivati treće lice jednine u zadanom nizu. Razlika između njih nije razlika aorista i imperfekta niti razlika drugoga i trećega lica.","Djevojka podignu zastavu; isti se događaj može izraziti i rečenicom Djevojka podiže zastavu.",[135],{"id":136,"blankNumber":10,"options":137},"01a1366a-a627-73ee-935e-980ba383e552",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1366a-a627-72fe-935e-980ba1febd44","netočna jer su podignu i podiže prihvaćene aorisne inačice",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-a627-734a-935e-980ba27fafb0","točna jer podiže ovdje pripada imperfektu, a podignu aoristu",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-a627-73aa-935e-980ba31fa3b5","točna jer podignu označuje treće, a podiže drugo lice jednine",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a1366a-a627-7646-935e-980ba4fcb9fc","Nakon što je vlak stao, putnica šalje prijatelju poruku: Stigoh na odredište! Aorist ovdje __1__.",7,"Poruka je poslana nakon dolaska, pa stigoh reagira na upravo dovršen događaj. Takva razgovorna uporaba postoji, ali nije jednako česta kod svih govornika i u svim krajevima.","Čim je ugledao pogrešan rezultat na zaslonu, promrmljao je: Pogriješih opet!",[154],{"id":155,"blankNumber":10,"options":156},"01a1366a-a627-75d2-935e-980ba4fb8bc3",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a1366a-a627-750a-935e-980ba421032d","prikazuje dolazak kao želju čije ostvarenje još nije potvrđeno",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-a627-754e-935e-980ba4d45cff","sažima neposrednu reakciju na dovršen dolazak",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-a627-758e-935e-980ba4f774a2","prikazuje dolazak kao uobičajenu radnju koja se ponavlja",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a1366a-a627-780e-935e-980ba74eef92","Prijatelj uzima torbu i govori: Odoh ja na trening, čujemo se poslije! Odoh ovdje __1__.",8,"Uzimanje torbe i pozdrav određuju neposredan odlazak. Odoh ima ustaljenu razgovornu uporabu najave, ali ona nije opće pravilo za sve aoriste.","Već je kasno; odoh ja spavati.",[173],{"id":174,"blankNumber":10,"options":175},"01a1366a-a627-779a-935e-980ba6d09965",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a1366a-a627-76d2-935e-980ba5dc8443","opisuje redovit odlazak na svaki trening",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-a627-7716-935e-980ba65337c0","potvrđuje raniji odlazak na završeni trening",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-a627-775a-935e-980ba66f0315","najavljuje neposredan odlazak na trening",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a1366a-a627-79d6-935e-980ba82aa37e","Urednik mijenja Poslah vam račun u Poslao sam vam račun kako bi poslovna obavijest zvučala neutralnije. Time __1__.",9,"Poslah je gramatički moguć, ali u poslovnoj obavijesti može zvučati književno, neuobičajeno ili šaljivo. Za izričito traženu neutralnost perfekt je prikladniji; stilski izbor nije isto što i gramatička zabrana.","Umjesto Obavijestih kolege, u neutralnom izvještaju može stajati Obavijestila sam kolege.",[192],{"id":193,"blankNumber":10,"options":194},"01a1366a-a627-7962-935e-980ba82740b0",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1366a-a627-789e-935e-980ba761b00a","zamjenjuje obilježen izraz neutralnijim prošlim vremenom",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-a627-78e2-935e-980ba773f1b0","zamjenjuje jedninskoga pošiljatelja množinskim subjektom poruke",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-a627-7922-935e-980ba7f3a94e","zamjenjuje najavu slanja potvrdom obavljenoga slanja",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a1366a-a627-7cea-935e-980bae146881","Dopuni prema zadanim značenjima: stvaran prošli boravak u književnom tekstu — Oni __1__ naši gosti; sadašnja želja — Oni __2__ rado bili naši gosti.",10,"Samostalni aorist biti u trećem licu množine glasi biše. U kondicionalu je pomoćni oblik bi, uz glagolski pridjev bili. To je jedina osoba u kojoj se dva niza oblika razlikuju.","Susjedi biše oduševljeni predstavom, a njihovi prijatelji rado bi je pogledali.",[211,223],{"id":212,"blankNumber":10,"options":213},"01a1366a-a627-7b2e-935e-980baaaf1316",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a1366a-a627-7a66-935e-980ba8e02f5c","bi",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-a627-7aaa-935e-980ba9928eac","biše",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-a627-7aea-935e-980baa0f7e33","bismo",{"id":224,"blankNumber":34,"options":225},"01a1366a-a627-7c76-935e-980bad3708a0",[226,228,230],{"id":227,"optionText":216,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1366a-a627-7ba2-935e-980bab8498c7",{"id":229,"optionText":219,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-a627-7bf2-935e-980babac6f58",{"id":231,"optionText":232,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-a627-7c36-935e-980bac5a7c0c","biste",{"id":234,"sentenceTemplate":235,"displayOrder":236,"explanation":237,"exampleSentence":238,"blanks":239},"01a1366a-a627-7eee-935e-980bb0ef83f6","Usporedi književni iskaz Tada bih bez nade s iskazom Rado bih pomogao susjedu. Za oblik bih vrijedi: __1__.",11,"Tada bih bez nade književno izriče prošlo stanje. U bih pomogao oblik bih pomoćni je dio kondicionala. Izvan trećeg lica množine oblici biti podudaraju se, pa treba promatrati cijeli predikat i kontekst.","U zapisu Bismo ondje cijelo ljeto opisuje se prošli boravak; u Bismo li ondje ostali? postavlja se pitanje u kondicionalu.",[240],{"id":241,"blankNumber":10,"options":242},"01a1366a-a627-7e7a-935e-980bb0895e28",[243,246,249],{"id":244,"optionText":245,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a1366a-a627-7dae-935e-980baed8108b","u oba je iskaza samostalni aorist jer oblik bih uvijek označuje prošlost",{"id":247,"optionText":248,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-a627-7df2-935e-980baf7604ee","u prvom je iskazu samostalni aorist, a u drugom dio kondicionala",{"id":250,"optionText":251,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-a627-7e3a-935e-980bb06ca63b","u oba je iskaza kondicional jer bih ne može biti samostalni aorist",{"id":253,"sentenceTemplate":254,"displayOrder":255,"explanation":256,"exampleSentence":257,"blanks":258},"01a1366a-a628-711c-8478-5208ae91f7d2","Dopuni aoristom: Mi __1__ domaćinu da nam je potrebna pomoć.",12,"Subjekt mi traži prvo lice množine aorista rekosmo. Rekoste odgovara subjektu vi, a rekoše subjektu oni ili one.","Mi rekosmo vodiču kamo želimo poći.",[259],{"id":260,"blankNumber":10,"options":261},"01a1366a-a628-70a8-8478-5208adbdf500",[262,265,268],{"id":263,"optionText":264,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a1366a-a627-7f7e-935e-980bb13ee90b","rekoste",{"id":266,"optionText":267,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-a628-7020-8478-5208ac4f78df","rekosmo",{"id":269,"optionText":270,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-a628-7068-8478-5208ad4154a3","rekoše",{"id":272,"sentenceTemplate":273,"displayOrder":274,"explanation":275,"exampleSentence":276,"blanks":277},"01a1366a-a628-72f0-8478-5208b0cd2dbb","Dopuni aoristom: Ja __1__ do bunara, a ostali ostadoše pokraj kola.",13,"Uz ja treba prvo lice jednine dođoh, s nastavkom -oh. Dođe je drugo ili treće lice jednine, a dođoše treće lice množine.","Predvečer dođoh do stare utvrde.",[278],{"id":279,"blankNumber":10,"options":280},"01a1366a-a628-7270-8478-5208b0946d83",[281,284,287],{"id":282,"optionText":283,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a1366a-a628-71a8-8478-5208aed56b91","dođe",{"id":285,"optionText":286,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-a628-71ec-8478-5208af284eb0","dođoše",{"id":288,"optionText":289,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-a628-7230-8478-5208b0222cb4","dođoh","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_2b105cd2-c147-4cbd-928a-25b0b558257e_hero.webp?v=1791914321",{"title":292,"slug":293,"language":294,"level":295},"Aorist u književnosti i razgovornome jeziku","aorist-u-knjizevnosti-i-razgovornome-jeziku","hr","C1"]