[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a1366a-aaba-7257-9d59-d2caf0b9d594":3,"grammar-exercise-lesson-01a1366a-a1ab-7431-bff8-c2b2f9f62e84":243},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":242},"01a1366a-aaba-7257-9d59-d2caf0b9d594","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1366a-a1ab-7431-bff8-c2b2f9f62e84","Osobni ton, registar i raspored enklitika","Odaberi oblik ili tumačenje koje odgovara izričito opisanom tonu, odnosu među osobama i komunikacijskom cilju.","Etički dativ: vježbe tona, registra i položaja","Uvježbajte etički dativ izborom oblika i tumačenja u rečenicama o brizi, prijekoru, ironiji i službenoj komunikaciji, uz provjeru rasporeda enklitika.",1,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,223],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":16,"explanation":17,"exampleSentence":18,"blanks":19},"01a1366a-aaba-746f-9d59-d2caf3c19c6f","Bliska prijateljica bolesniku piše toplu poruku: ‘Drži mi se, uskoro dolazim!’ Nije riječ o koristi za nju. Mi u toj situaciji pojačava __1__.",0,"Bliskost, bolest i izričito topao ton podupiru brižnost. Mi samo po sebi ne jamči taj stav, ali ga ovdje pojačava.","Dok čeka vijesti od prijatelja, govornica mu piše: ‘Čuvaj mi se na putu!’",[20],{"id":21,"blankNumber":10,"options":22},"01a1366a-aaba-7427-9d59-d2caf3429f36",[23,27,30],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1366a-aaba-7393-9d59-d2caf14de490","podrugljivost neovisno o kontekstu",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-aaba-73d3-9d59-d2caf1d74c1b","službenu distancu",{"id":31,"optionText":32,"isCorrect":33,"displayOrder":34},"01a1366a-aaba-73ff-9d59-d2caf28d6c37","podršku i osobnu brigu",true,2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":10,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a1366a-aaba-7563-9d59-d2caf5e14df8","Majka oštro prekida sinovo ruganje mlađem bratu: ‘Nemoj mi tako razgovarati!’ Opisani ton i zabrana podupiru __1__.","Zabrana se odnosi na ponašanje koje majka oštro prekida. Etički dativ ovdje prati prijekor i autoritet, a ne nužno nježnost.","‘Da mi se više nisi rugao gostima!’ izgovoreno strogim glasom prenosi ukor.",[41],{"id":42,"blankNumber":10,"options":43},"01a1366a-aaba-7527-9d59-d2caf4f57d7d",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":33,"displayOrder":16},"01a1366a-aaba-74bf-9d59-d2caf41b5283","prijekor i isticanje autoriteta",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-aaba-74e7-9d59-d2caf4aa9204","isključivo nježno raspitivanje",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-aaba-7507-9d59-d2caf4e68381","neutralno izvještavanje bez osobnog stava",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a1366a-aaba-7643-9d59-d2caf79def18","Kolega je zakomplicirao jednostavan posao. Govornica hladno i podrugljivo komentira: ‘Baš si mi se proslavio!’ U tom kontekstu prisni oblik sudjeluje u stvaranju __1__.","Neuspjeh i izričito podrugljiv, hladan ton suprotstavljeni su prividnoj pohvali. Taj nesklad omogućuje ironično čitanje; mi ne znači automatski toplinu.","Nakon potpunog promašaja, hladno ‘Lijepo si mi to izveo!’ može zvučati podrugljivo.",[59],{"id":60,"blankNumber":10,"options":61},"01a1366a-aaba-760b-9d59-d2caf6fa920e",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1366a-aaba-75a7-9d59-d2caf613f989","nedvosmislene iskrene pohvale",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":33,"displayOrder":10},"01a1366a-aaba-75cb-9d59-d2caf68dde5b","ironije",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-aaba-75eb-9d59-d2caf6f40f2a","neutralnoga stručnog opisa",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a1366a-aaba-771b-9d59-d2cafa1135a3","Službenica nepoznatoj odrasloj stranci bez prethodne prisnosti govori kao malom djetetu: ‘Jesi li mi sve razumio?’ Takav izbor __1__.",3,"Nema uspostavljene prisnosti, a opis ponašanja naglašava neravnopravan odnos. Osobni oblik zato može djelovati nametljivo; nije riječ o općoj zabrani tog dativa.","Kupcu koji očekuje profesionalnu distancu obraćanje ‘Kako si mi zadovoljan?’ može biti previše prisno.",[78],{"id":79,"blankNumber":10,"options":80},"01a1366a-aaba-76e3-9d59-d2caf9c0e9ef",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1366a-aaba-7687-9d59-d2caf7e09dee","nužno uspostavlja uzajamnu prisnost",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-aaba-76a7-9d59-d2caf80c09d3","dokazuje da je etički dativ nestandardan",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":33,"displayOrder":34},"01a1366a-aaba-76c7-9d59-d2caf8dc2436","može djelovati pokroviteljski i nametati bliskost",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a1366a-aaba-77ff-9d59-d2cafc15fad5","Urednik iz neutralnog stručnog opisa ‘Ovaj ti je postupak pouzdan’ uklanja ti. Sugovornik nije ni korisnik ni sudionik postupka. Time ponajprije __1__.",4,"Traži se neutralan stručni stil, a ti služi kontaktu sa sugovornikom. Njegovo uklanjanje ne mijenja tvrdnju o pouzdanosti, nego ublažava osobni ton.","U službenom opisu ‘Taj je sustav stabilan’ neutralnije je od razgovornoga ‘Taj ti je sustav stabilan’.",[97],{"id":98,"blankNumber":10,"options":99},"01a1366a-aaba-77cb-9d59-d2cafb7c57e0",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":33,"displayOrder":16},"01a1366a-aaba-776f-9d59-d2cafaaae28a","smanjuje osobni kontakt i prilagođava ton stručnom izlaganju",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-aaba-778f-9d59-d2cafaea913b","mijenja tvrdnju o pouzdanosti postupka u njezinu suprotnost",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-aaba-77af-9d59-d2cafb3ac48f","uklanja obvezni podatak o primatelju postupka",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a1366a-aaba-78d7-9d59-d2cafe43607e","Autorica u književnom dijalogu koristi etički dativ kako bi dočarala bliskost likova. Urednik ga želi ukloniti samo zato što ga smatra nestandardnim. Primjeren odgovor glasi: etički dativ __1__.",5,"Književni dijalog jedno je od prikladnih okruženja za etički dativ. Izražajna obilježenost nije isto što i nestandardnost niti znači da je uporaba obvezna.","Replika ‘Gdje si mi se izgubio, prijatelju?’ može prirodno obilježiti osoban odnos likova.",[116],{"id":117,"blankNumber":10,"options":118},"01a1366a-aaba-789f-9d59-d2cafd7d4d53",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1366a-aaba-7843-9d59-d2cafc1c2598","pripada isključivo pogrešnom govoru",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":33,"displayOrder":10},"01a1366a-aaba-7863-9d59-d2cafcb6a166","nije sam po sebi nestandardan, ali je izražajno obilježen",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-aaba-7883-9d59-d2cafcdb7d33","mora stajati u svakom standardnom dijalogu",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a1366a-aaba-79ab-9d59-d2cb00935ab1","Majka u prisnom pitanju upotrebljava nenaglašene oblike mi i se. Odaberi njihov pravilan raspored: ‘Zašto __1__ skrivaš iza vrata?’",6,"U skupini enklitika dativno mi prethodi se. Se mi obrće taj redoslijed, a me je akuzativni, ne traženi dativni oblik.","Kamo si mi se zavukao dok smo spremali kuću?",[135],{"id":136,"blankNumber":10,"options":137},"01a1366a-aaba-7977-9d59-d2cb007d4346",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1366a-aaba-7917-9d59-d2caff22a4a2","se mi",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-aaba-793b-9d59-d2caff5c4866","me se",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":33,"displayOrder":34},"01a1366a-aaba-7957-9d59-d2cb003d55fd","mi se",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a1366a-aaba-7abb-9d59-d2cb02b12087","Govornik želi nenaglašenim ti uspostaviti povjerljiv kontakt. Dopuni standardni raspored enklitika: ‘Taj __1__ plan prilično jednostavan.’",7,"U ovoj skupini oblik je slijedi zamjeničku enklitiku ti. Je ti ima pogrešan redoslijed, a te nije traženi dativ i ne odgovara ovoj imenskoj rečenici.","Ona ti je vrlo strpljiva učiteljica.",[154],{"id":155,"blankNumber":10,"options":156},"01a1366a-aaba-7a7f-9d59-d2cb02a8ff7d",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":33,"displayOrder":16},"01a1366a-aaba-79eb-9d59-d2cb00aaf363","ti je",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-aaba-7a0b-9d59-d2cb013e7690","je ti",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-aaba-7a53-9d59-d2cb01e9fb34","te je",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a1366a-aaba-7ba7-9d59-d2cb03ab8b10","U osobnom pitanju ‘Kako si mi podnio put?’ mi nije druga riječ. Zaključak da je zato nužno pogrešno postavljeno __1__.",8,"Etički dativ nije obvezno druga riječ. U ovom pitanju si i mi tvore pravilno raspoređenu skupinu enklitika nakon upitne riječi.","U pitanju ‘Kad si mi tako narastao?’ mi također ne stoji na drugome mjestu.",[173],{"id":174,"blankNumber":10,"options":175},"01a1366a-aaba-7b6b-9d59-d2cb03272137",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1366a-aaba-7b03-9d59-d2cb02b31fd8","vrijedi jer mi uvijek mora neposredno slijediti prvu riječ",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-aaba-7b2f-9d59-d2cb02e7a531","vrijedi jer upitna riječ isključuje etički dativ",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":33,"displayOrder":34},"01a1366a-aaba-7b4f-9d59-d2cb030d18f4","ne vrijedi jer se raspored određuje pravilima enklitika, a ne brojanjem riječi do mi",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a1366a-aaba-7c7b-9d59-d2cb068df0b1","Lektor predlaže da se svako prisno mi automatski zamijeni s meni jer je to navodno stilski neutralno. Taj prijedlog treba odbiti jer naglašeni oblik __1__.",9,"Zamjena enklitike naglašenim oblikom nije stilski neutralna. Meni može otvoriti kontrast među osobama ili naglasiti korist, pa nije tek dulja inačica etičkoga mi.","U rečenici ‘Meni je sačuvao mjesto, a tebi nije’ naglašeni oblici jasno suprotstavljaju osobe.",[192],{"id":193,"blankNumber":10,"options":194},"01a1366a-aaba-7c47-9d59-d2cb05d1f507",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1366a-aaba-7be7-9d59-d2cb044df6e6","uvijek zadržava potpuno isti ton i odnos među osobama",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":33,"displayOrder":10},"01a1366a-aaba-7c0b-9d59-d2cb04e342c2","može istaknuti suprotnost ili potaknuti drukčije tumačenje dativa",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-aaba-7c2b-9d59-d2cb053ece56","u standardnom hrvatskom uopće ne postoji",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a1366a-aaba-7d53-9d59-d2cb0860aabf","Dvije osobe izgovaraju isti iskaz s mi: jedna nježno, druga hladno i podrugljivo. Za tumačenje stava treba __1__.",10,"Etički dativ nema jedno stalno emocionalno značenje. Izričito različiti tonovi zahtijevaju različito kontekstualno čitanje, a ne automatsku oznaku nježnosti.","Pitanje ‘Jesi li mi zadovoljan?’ može biti brižno ili podrugljivo, ovisno o situaciji i načinu izgovora.",[211],{"id":212,"blankNumber":10,"options":213},"01a1366a-aaba-7d1f-9d59-d2cb07c5d877",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":33,"displayOrder":16},"01a1366a-aaba-7cbf-9d59-d2cb07239414","uzeti u obzir ton, odnos među osobama i situaciju",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-aaba-7cdf-9d59-d2cb078d9232","objema pripisati nježnost isključivo zbog oblika mi",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-aaba-7cff-9d59-d2cb07b08d28","zanemariti ton jer zamjenica sama određuje društveni učinak",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a1366a-aaba-7e27-9d59-d2cb0b63d68a","Pisac želi da njegova završna uputa čitatelju zvuči neutralno, bez povjeravanja ili nametanja bliskosti. U nacrtu je ti samo kontaktno, bez uloge sudionika. U skladu s tim ciljem treba ga __1__.",11,"Vidljivi cilj jest neutralnost, a ti samo uspostavlja osobni kontakt. Izostavljanje odgovara tom cilju; naglašeno tebi nije neutralna automatska zamjena.","Za neutralnu uputu dovoljno je ‘Taj korak nije obvezan’, bez razgovornoga ti.",[230],{"id":231,"blankNumber":10,"options":232},"01a1366a-aaba-7def-9d59-d2cb0a7bb1ee",[233,236,239],{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1366a-aaba-7d97-9d59-d2cb08df1f1f","zamijeniti naglašenim tebi uz tvrdnju da se ništa stilski ne mijenja",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":33,"displayOrder":10},"01a1366a-aaba-7db7-9d59-d2cb094f805f","izostaviti radi veće komunikacijske distance",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-aaba-7dd3-9d59-d2cb0a4698de","zadržati jer neutralna uputa zahtijeva kontaktni dativ","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c9f67216-2ed1-470c-b5cf-344de7bb46db_hero.webp?v=1791914322",{"title":244,"slug":245,"language":246,"level":247},"Etički dativ i izražavanje stava","eticki-dativ-i-izrazavanje-stava","hr","C2"]