[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a1366a-c351-7e1a-94cb-fdfd0fe64739":3,"grammar-exercise-lesson-01a1366a-a31a-7b8a-abdf-40daa5813266":299},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":298},"01a1366a-c351-7e1a-94cb-fdfd0fe64739","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1366a-a31a-7b8a-abdf-40daa5813266","Dopunite obrazac i prepoznajte stilski učinak","Pročitajte navod i odaberite gramatički pravilnu dopunu ili tumačenje koje odgovara njegovoj građi i kontekstu.","Paralelizam i elipsa: dopune i stilski učinak","Vježbajte paralelizam i elipsu dopunjavanjem rečenica i izborom tumačenja te razlikujte sličnost, opreku, pojačavanje i obnovljivost u stiliziranom tekstu.",0,"word_select",[13,35,53,71,90,109,127,146,165,184,203,222,241,260,279],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":10,"explanation":16,"exampleSentence":17,"blanks":18},"01a1366a-c352-7233-8c66-a5a0ed5242b5","U navodu „Grad se budi, selo se odmara” ponavlja se odnos subjekta i predikata. To je primjer __1__.","Oba su predikata izrečena: „se budi” i „se odmara”. Promjena glagola nije njegovo izostavljanje. Paralelizam počiva na usporedivoj građi, a ne na obveznom ponavljanju riječi.","Dok jedni raspravljaju, drugi odlučuju: usporedna građa povezuje različite radnje.",[19],{"id":20,"blankNumber":21,"options":22},"01a1366a-c352-7197-8c66-a5a0ecd742be",1,[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-c352-708f-8c66-a5a0eb50da46","sintaktičkoga paralelizma bez izostavljenoga predikata",true,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1366a-c352-70ff-8c66-a5a0ec187f3c","elipse jer se u drugome dijelu ne ponavlja prvi glagol",false,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-c352-714f-8c66-a5a0ec85fc88","ponavljanja riječi kao nužnoga uvjeta sintaktičkoga paralelizma",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":21,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a1366a-c352-746f-8c66-a5a0eeeb73df","U bilješci „Povjerenstvo je prihvatilo nacrt, a članice dopunu” drugi dio treba razviti uz očuvanje radnje, vremena i vršitelja. Odgovara mu inačica „__1__”.","Pri obnavljanju predikata zadržavamo perfekt svršenoga glagola „prihvatiti”, ali pomoćni glagol i glagolski pridjev prilagođavamo subjektu „članice”. Doslovno prepisivanje oblika „je prihvatilo” narušava sročnost, a „su prihvaćale” mijenja glagolski vid.","Uprava je odobrila plan, a suradnici raspored: u drugome dijelu obnavljamo „su odobrili”.",[41],{"id":42,"blankNumber":21,"options":43},"01a1366a-c352-73f3-8c66-a5a0ee8a734f",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-c352-72ef-8c66-a5a0ed9ff799","a članice je prihvatilo dopunu",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1366a-c352-7337-8c66-a5a0edd8548e","a članice su prihvaćale dopunu",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-c352-73a7-8c66-a5a0ee30c8b9","a članice su prihvatile dopunu",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a1366a-c352-7663-8c66-a5a0f2bf5216","Za tvrdnju „U izričaju ‹Slikar promatra more, pjesnik osluškuje vjetar› nema paralelizma jer se riječi ne ponavljaju” vrijedi da je __1__.","U oba dijela slijede subjekt, predikat i objekt. Paralelizam ne zahtijeva istovjetne riječi, pa različiti glagoli i imenice ne poništavaju taj obrazac.","Ruke popravljaju mreže, oči prate oblake: povezanost radnji podupire usporednu građu.",[59],{"id":60,"blankNumber":21,"options":61},"01a1366a-c352-75eb-8c66-a5a0f1f0108b",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-c352-7513-8c66-a5a0efca3efb","točna jer promjena glagola ovdje mijenja raspored sintaktičkih uloga",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a1366a-c352-755b-8c66-a5a0f078af96","netočna jer je usporediv raspored sintaktičkih uloga dovoljan za prepoznavanje obrasca",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-c352-759f-8c66-a5a0f11ddbeb","točna jer se u drugome dijelu objekt pojavljuje na mjestu subjekta",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a1366a-c352-775f-8c66-a5a0f5326680","U nizu „Bilježimo glasove susjeda, bilježimo priče putnika, bilježimo uspomene prijatelja” osnovni je odnos __1__.",3,"Sva tri dijela prikazuju povezane oblike bilježenja iskustva. Navod ne suprotstavlja radnje niti ih raspoređuje od slabije prema snažnijoj.","U arhivu čuvamo nacrte, čuvamo pisma, čuvamo dnevnike; svaki trag pripada istoj povijesti.",[78],{"id":79,"blankNumber":21,"options":80},"01a1366a-c352-7723-8c66-a5a0f4e7ba6a",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-c352-76b3-8c66-a5a0f35919c7","opreka",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a1366a-c352-76df-8c66-a5a0f425cc3b","sličnost",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-c352-7703-8c66-a5a0f4d7b6ef","postupno pojačavanje",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a1366a-c352-785b-8c66-a5a0f828806f","U rečenici „Na pozornici se smije, iza zastora plače” podudarni prostorni izrazi i predikati ističu __1__.",4,"Smijanje i plakanje suprotstavljeni su u dvama prostorima. Oba su predikata izrečena, a različiti prijedlozi ne poništavaju podudaran odnos prostornih izraza i predikata.","Pred kamerom obećava, nakon snimanja poriče: isti raspored pojačava suprotnost.",[97],{"id":98,"blankNumber":21,"options":99},"01a1366a-c352-781f-8c66-a5a0f795c02a",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-c352-77bb-8c66-a5a0f567287f","elipsu drugoga predikata zbog promjene glagola",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1366a-c352-77df-8c66-a5a0f65a52c4","izostanak paralelizma zbog različitih prijedloga",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-c352-77ff-8c66-a5a0f6dc1cf7","opreku između javnoga nastupa i skrivene patnje",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a1366a-c352-7947-8c66-a5a0fae5ef5e","U nizu „Najprije je posumnjala u jednu riječ, zatim u cijelo pismo, naposljetku u sve što su joj ikad rekli” paralelni dijelovi nose __1__.",5,"Oznake „najprije”, „zatim” i „naposljetku” prate širenje sumnje od jedne riječi do svega izrečenoga. Niz je značenjski povezan i stupnjevan; sumnja se ne sužava niti prelazi u povjerenje.","Nestao je jedan trag, nestali su svi dokazi, nestala je i nada da će se istina otkriti.",[116],{"id":117,"blankNumber":21,"options":118},"01a1366a-c352-790b-8c66-a5a0f9f4eee2",[119,121,124],{"id":120,"optionText":89,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-c352-78a3-8c66-a5a0f8f86c9d",{"id":122,"optionText":123,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1366a-c352-78c7-8c66-a5a0f92d73ce","postupno sužavanje predmeta sumnje",{"id":125,"optionText":126,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-c352-78eb-8c66-a5a0f9ada05f","prijelaz od sumnje prema povjerenju",{"id":128,"sentenceTemplate":129,"displayOrder":130,"explanation":131,"exampleSentence":132,"blanks":133},"01a1366a-c352-7a2f-8c66-a5a0fcd64704","Osvrt počinje: „Izvedba je bila izvrsna. Gluma je bila izvrsna. Scenografija je bila izvrsna.” Slijedi još sedamnaest pohvala s istim završetkom. Pri uredničkoj procjeni valja uzeti u obzir da __1__.",6,"Mijenjaju se predmeti pohvale, ali građa i ocjena ostaju isti. Dugačak niz zato može djelovati monotono. Sam broj ponavljanja ne uspostavlja značenjske stupnjeve pojačavanja.","Nakon nekoliko usporednih opisa krajolika kraća završna rečenica može promijeniti ritam odlomka.",[134],{"id":135,"blankNumber":21,"options":136},"01a1366a-c352-79f7-8c66-a5a0fcaeb805",[137,140,143],{"id":138,"optionText":139,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-c352-798f-8c66-a5a0fb50e560","promjena subjekta u svakoj rečenici uklanja ponavljanje obrasca",{"id":141,"optionText":142,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1366a-c352-79b3-8c66-a5a0fc399b71","ponavljanje iste ocjene samo po sebi stvara postupno pojačavanje",{"id":144,"optionText":145,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-c352-79d7-8c66-a5a0fc880514","mjera ponavljanja može biti izvor monotonije",{"id":147,"sentenceTemplate":148,"displayOrder":149,"explanation":150,"exampleSentence":151,"blanks":152},"01a1366a-c352-7b13-8c66-a5a0fe917023","U zapisniku stoji: „Maja je poslala uredniku nacrt, a Dora fotografije.” Koji je zaključak o drugome dijelu opravdan samo tim navodom? __1__.",7,"Razumijemo da je Dora poslala fotografije. Urednik je moguć primatelj, ali eliptični zapis ne jamči taj doseg dopune. Promjena subjekta također ne dokazuje promjenu primatelja.","Lana je donijela susjedi kruh, a Iva kolač svojoj baki: izrečena dopuna razjašnjava kome je kolač namijenjen.",[153],{"id":154,"blankNumber":21,"options":155},"01a1366a-c352-7adb-8c66-a5a0fe83e982",[156,159,162],{"id":157,"optionText":158,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-c352-7a77-8c66-a5a0fd2a45b3","Isti primatelj obvezno vrijedi za obje pošiljke jer je naveden u prvome dijelu",{"id":160,"optionText":161,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a1366a-c352-7a9b-8c66-a5a0fd5a4c34","Radnja se može obnoviti, ali primatelja Dorine pošiljke valja izreći ako je taj podatak važan",{"id":163,"optionText":164,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-c352-7abb-8c66-a5a0fd99c8b4","Promjena subjekta nužno znači da je i primatelj druge pošiljke drukčiji",{"id":166,"sentenceTemplate":167,"displayOrder":168,"explanation":169,"exampleSentence":170,"blanks":171},"01a1366a-c352-7c03-8c66-a5a1020279b6","Konobar podigne vrč i pogleda praznu čašu. „Još?” pita gosta. Bez prethodno izrečenoga glagola pitanje je razumljivo iz __1__.",8,"Vrč, prazna čaša i konobarov pogled omogućuju razumijevanje ponude. Nisu navedeni ni gostova narudžba ni dva usporedno građena pitanja. Situacija omogućuje razumijevanje bez jedne nužne doslovne formulacije punoga pitanja.","Pred otvorenim dizalom putnica pokaže na tipke i upita: „Koji kat?”",[172],{"id":173,"blankNumber":21,"options":174},"01a1366a-c352-7bcb-8c66-a5a10136f55e",[175,178,181],{"id":176,"optionText":177,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-c352-7b5b-8c66-a5a0ff4342f8","situacije u kojoj se nudi dodatno piće",{"id":179,"optionText":180,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1366a-c352-7b87-8c66-a5a0ffe18493","jezičnoga konteksta u kojem je gost već izrekao narudžbu",{"id":182,"optionText":183,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-c352-7bab-8c66-a5a1005ad8f8","usporedne građe dvaju izrečenih pitanja",{"id":185,"sentenceTemplate":186,"displayOrder":187,"explanation":188,"exampleSentence":189,"blanks":190},"01a1366a-c352-7ce7-8c66-a5a103ff0f76","U običnoj poruci „Stižem nakon ručka” subjektna zamjenica nije izrečena. Samo ta činjenica __1__.",9,"Hrvatski redovito dopušta neizricanje subjektne zamjenice, a oblik „stižem” upućuje na prvo lice jednine. To samo po sebi nije stilski obilježen postupak, a poruka ne pokazuje prekid ni nedovršenost.","U poruci „Donosimo večeru” zamjenica „mi” nije potrebna za razumijevanje subjekta.",[191],{"id":192,"blankNumber":21,"options":193},"01a1366a-c352-7caf-8c66-a5a103f8f1d3",[194,197,200],{"id":195,"optionText":196,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-c352-7c4b-8c66-a5a102bc079b","ne čini poruku primjerom izrazite stilske elipse",{"id":198,"optionText":199,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1366a-c352-7c6f-8c66-a5a10356b974","pokazuje da je rečenica namjerno prekinuta kao iskaz s trotočkom",{"id":201,"optionText":202,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-c352-7c8f-8c66-a5a1036f9b37","dokazuje stilsku elipsu jer je svako neizricanje zamjenice stilski obilježeno",{"id":204,"sentenceTemplate":205,"displayOrder":206,"explanation":207,"exampleSentence":208,"blanks":209},"01a1366a-c352-7dcb-8c66-a5a107345430","Zapis „Mokar asfalt. Posljednji tramvaj. Prazni izlozi.” prema svojoj izrečenoj građi predstavlja __1__.",10,"Imenski iskazi mogu oblikovati prizor bez jedne jednoznačno obnovljive pune rečenice. Ovdje nije navedeno pitanje na koje bi odgovarali, a nema ni izrečenih glagolskih predikata. Ne treba im proizvoljno pripisivati isti izostavljeni glagol.","Iza posljednjega zavoja — stijene, magla, daleko svjetlo.",[210],{"id":211,"blankNumber":21,"options":212},"01a1366a-c352-7d93-8c66-a5a106ed2666",[213,216,219],{"id":214,"optionText":215,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-c352-7d2f-8c66-a5a1045aebaf","niz eliptičnih odgovora na prethodno navedeno pitanje",{"id":217,"optionText":218,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a1366a-c352-7d4f-8c66-a5a1051e2c01","niz imenskih iskaza bez jedne nužne rečenične dopune",{"id":220,"optionText":221,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-c352-7d73-8c66-a5a105fa33f8","niz glagolskih rečenica povezanih neizrečenim subjektom",{"id":223,"sentenceTemplate":224,"displayOrder":225,"explanation":226,"exampleSentence":227,"blanks":228},"01a1366a-c352-7eab-8c66-a5a1091035d7","Lik izgovori „Kad bih ti barem mogao…” i zašuti. Trotočka u tom navodu označuje __1__.",11,"Možemo očekivati infinitivnu dopunu, ali iz prikazanoga navoda ne možemo odrediti njezin sadržaj. Trotočka označuje prekid; drugi usporedni dio nije izrečen.","„Sve sam pripremila, samo…” Rečenica ostaje otvorena kad govornicu prekine zvono.",[229],{"id":230,"blankNumber":21,"options":231},"01a1366a-c352-7e73-8c66-a5a108fb6c85",[232,235,238],{"id":233,"optionText":234,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-c352-7e0f-8c66-a5a107ecd52a","izostavljanje infinitiva čije je značenje zadano prethodnim tekstom",{"id":236,"optionText":237,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1366a-c352-7e33-8c66-a5a10863e8d5","stanku između dvaju izrečenih usporednih dijelova",{"id":239,"optionText":240,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-c352-7e53-8c66-a5a108bcbc89","nedovršenost bez pouzdano obnovljiva nastavka",{"id":242,"sentenceTemplate":243,"displayOrder":244,"explanation":245,"exampleSentence":246,"blanks":247},"01a1366a-c352-7f9f-8c66-a5a10ce96486","Pročitajte završetak: „Najavili su obnovu. Najavili su ulaganja. Najavili su radna mjesta. A zatim — lokot na vratima.” Završni dio __1__.",12,"Prve tri rečenice grade očekivanje istim obrascem. Završni imenski iskaz donosi suprotan ishod i zato funkcionalno odstupa. Njime se ne briše raniji paralelizam niti se nameće dopuna „najavili su lokot”.","Tražili su odgovor. Tražili su objašnjenje. A dobili — zatvorena vrata.",[248],{"id":249,"blankNumber":21,"options":250},"01a1366a-c352-7f63-8c66-a5a10c0d50c9",[251,254,257],{"id":252,"optionText":253,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-c352-7eef-8c66-a5a109c9eb8a","nastavlja istu glagolsku građu jer se pred lokotom mora obnoviti glagol najaviti",{"id":255,"optionText":256,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a1366a-c352-7f17-8c66-a5a10ac7075d","prekida ponovljenu građu i suprotstavlja prizor zatvaranja prethodnim najavama",{"id":258,"optionText":259,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-c352-7f43-8c66-a5a10b8abe65","poništava paralelizam prethodnih rečenica jer cijeli odlomak mora imati jednaku građu",{"id":261,"sentenceTemplate":262,"displayOrder":263,"explanation":264,"exampleSentence":265,"blanks":266},"01a1366a-c353-70e1-9ee3-db440b46e67b","Urednica razmatra rečenicu „Otvorila je prozor i razgovor”. Koja procjena odnosa glagola i dopuna vrijedi? __1__.",13,"Prozor otvaramo doslovno, a razgovor preneseno. Zajednički glagol može stvoriti dosjetljiv ili usiljen spoj; padežna podudarnost ne uklanja značenjsku razliku. Za neutralniji iskaz možemo izreći „započela razgovor”.","„Nosio je kovčeg i obiteljsku tajnu” povezuje fizičko nošenje s prenesenim značenjem.",[267],{"id":268,"blankNumber":21,"options":269},"01a1366a-c353-70a9-9ee3-db440a73ce42",[270,273,276],{"id":271,"optionText":272,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-c353-7041-9ee3-db4408914e04","Isti glagol povezuje doslovno i preneseno značenje, pa prihvatljivost učinka ovisi o registru i namjeri",{"id":274,"optionText":275,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1366a-c353-706d-9ee3-db4409398d5e","Jednak padež obiju dopuna jamči da glagol uz obje zadržava isto doslovno značenje",{"id":277,"optionText":278,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-c353-708d-9ee3-db4409d041ed","Različita značenja uz dvije dopune čine rečenicu negramatičnom u svakome registru",{"id":280,"sentenceTemplate":281,"displayOrder":282,"explanation":283,"exampleSentence":284,"blanks":285},"01a1366a-c353-71bd-9ee3-db440e93f8c8","U odlomku „U hodniku su odjekivali koraci; na stubištu glasovi; u dvorištu udarci” interpunkciju treba objasniti ovako: __1__.",14,"U drugome i trećemu dijelu razumijemo „su odjekivali”. To omogućuje jezični kontekst, a ne sam interpunkcijski znak. Točke sa zarezom olakšavaju pregled niza i oblikuju ritam; elipsa ih ne zahtijeva.","Na polici su stajale knjige; na stolu šalice; pokraj vrata cipele.",[286],{"id":287,"blankNumber":21,"options":288},"01a1366a-c353-7189-9ee3-db440df2fbac",[289,292,295],{"id":290,"optionText":291,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-c353-7125-9ee3-db440bcf9ba1","točke sa zarezom zamjenjuju izostavljene predikate i zato su obvezne u eliptičnom nizu",{"id":293,"optionText":294,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1366a-c353-7149-9ee3-db440c156abb","točke sa zarezom označuju prekide nakon kojih sadržaj nije obnovljiv, kao trotočka",{"id":296,"optionText":297,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-c353-7169-9ee3-db440cfdc678","točke sa zarezom razgraničuju usporedne cjeline, a predikat se obnavlja iz prvoga dijela","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_3bae3808-591e-430a-b05b-41d2929a445c_hero.webp?v=1791914328",{"title":300,"slug":301,"language":302,"level":303},"Paralelizam i elipsa u stiliziranom tekstu","paralelizam-i-elipsa-u-stiliziranom-tekstu","hr","C2"]