[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a1366a-d2e7-7bbf-8fc8-de33b3b0949a":3,"grammar-exercise-lesson-01a1366a-a3f7-7f7b-9df4-ab31cf728790":243},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":242},"01a1366a-d2e7-7bbf-8fc8-de33b3b0949a","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1366a-a3f7-7f7b-9df4-ab31cf728790","Stilski učinak i obrazlaganje smjene vremena","Odaberi analitičku dopunu koju podupire navedeni kontekst. Razlikuj glagolsko vrijeme od vida, trajanja i drugih izvora stilskog učinka.","Smjena glagolskih vremena: stilska analiza","Analizirajte smjenu glagolskih vremena odabirom dopuna uz književne prizore oluje, noćnog rada i obiteljskih susreta te usporedbe pripovjednih inačica.",1,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,223],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":16,"explanation":17,"exampleSentence":18,"blanks":19},"01a1366a-d2e7-7e97-8fc8-de33b528c37d","„Noć bijaše vedra. Ribari su popravljali mreže. Tad s obale odjeknu poziv.” U tom odlomku oblici bijaše i odjeknu sudjeluju u kontrastu __1__.",0,"Bijaše opisuje stanje, a odjeknu uz tad uvodi poziv u već postavljen prizor. Kontrast podupiru značenje glagola i vremenska oznaka, ne samo vremena.","Ulica bijaše pusta, a snijeg je tiho padao. Uto zazvoni telefon u obližnjoj kući.",[20],{"id":21,"blankNumber":10,"options":22},"01a1366a-d2e7-7e13-8fc8-de33b50bf1ed",[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1366a-d2e7-7d2f-8fc8-de33b48b7016","sadašnjosti i budućnosti pripovjedača",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-d2e7-7d87-8fc8-de33b48ec3b8","pozadine i izdvojenoga događaja",true,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-d2e7-7dcf-8fc8-de33b4bec57a","govora lika i pripovjedačeva komentara",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":10,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a1366a-d2e8-70de-ac21-11ecd88ddcd3","„Oluja je bjesnjela. Grana puče.” Urednik drugu rečenicu mijenja u „Grana je pukla”. Tom zamjenom __1__.","Zamjena aorista perfektom ne mora promijeniti događaj ni kronologiju. Mijenja glagolski oblik i može promijeniti zvuk, ritam i stilsku obilježenost.","Uzviknuo je njezino ime može prenijeti isti događaj kao Uzviknu njezino ime, ali drukčijim pripovjednim oblikom.",[41],{"id":42,"blankNumber":10,"options":43},"01a1366a-d2e8-7066-ac21-11ecd823fd26",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1366a-d2e7-7f33-8fc8-de33b5848f6d","nužno premješta pucanje prije oluje",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-d2e7-7f7b-8fc8-de33b62c0492","nužno pretvara kratko pucanje u dugotrajnu radnju",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-d2e8-701e-ac21-11ecd81b9f4d","može očuvati događaj i njegov položaj, a promijeniti ritam i stilsku obilježenost",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a1366a-d2e8-72b2-ac21-11ecdaa31105","„Tri je desetljeća čuvao obiteljski arhiv.” Ovaj primjer pokazuje da __1__.","Tri desetljeća izričito označuje dugo trajanje, premda je čuvao perfekt. Trajanje nije isto što i izbor glagolskog vremena.","Mjesecima je obnavljala oštećene stranice dnevnika.",[59],{"id":60,"blankNumber":10,"options":61},"01a1366a-d2e8-723e-ac21-11ecda895522",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a1366a-d2e8-716e-ac21-11ecd977084d","perfekt može prikazivati dugotrajnu radnju",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-d2e8-71b6-ac21-11ecd9e2c13a","dugotrajna radnja mora biti izražena imperfektom",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-d2e8-71fa-ac21-11ecda3d61ed","trajanje radnje određuje naziv glagolskog vremena",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a1366a-d2e8-749e-ac21-11ecdc82cb92","„Vrata se naglo otvoriše. Mrak. Korak.” Analiza koja naglost pripisuje isključivo aoristu zanemaruje __1__.",3,"Naglo, svršeni glagol otvoriše i kratki iskazi zajedno oblikuju dojam prekida. Aorist nije jedini mogući izvor tog učinka.","Sve je utihnulo. Odjednom tresak: prozor je puknuo. Naglost je ostvarena i bez aorista.",[78],{"id":79,"blankNumber":10,"options":80},"01a1366a-d2e8-7426-ac21-11ecdc2d75a1",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1366a-d2e8-7342-ac21-11ecdacd9261","činjenicu da aorist uvijek isključuje naglost",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-d2e8-739e-ac21-11ecdb0a2795","prilog, značenje i vid glagola te kratke iskaze",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-d2e8-73e6-ac21-11ecdc02576f","pravilo da kratki iskazi nužno označuju budućnost",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a1366a-d2e8-7682-ac21-11ece0fd62ca","U romanu se od prve do posljednje stranice prošli događaji uglavnom iznose prezentom. Sam taj oblik zato __1__.",4,"Pripovjedni prezent može postati osnovni obrazac djela. Tada se učinak pojedinoga mjesta procjenjuje prema kontekstu i odmaku od toga obrasca.","Ako dnevnik cijeli davni put prikazuje prezentom, opis doručka u tom vremenu ne mora biti dramatičan.",[97],{"id":98,"blankNumber":10,"options":99},"01a1366a-d2e8-760a-ac21-11ece01a138b",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a1366a-d2e8-752e-ac21-11ecdd63a8b1","ne jamči da je svaka rečenica posebno dramatična",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-d2e8-7572-ac21-11ecde37f6b3","dokazuje da se svi događaji zbivaju dok autor piše",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-d2e8-75ca-ac21-11ecdf34ebd0","svaku rečenicu pretvara u izdvojen vrhunac radnje",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a1366a-d2e8-7852-ac21-11ece3528882","„Prali smo čaše nakon proslave. Uto na pragu stoji otac, još u putnom kaputu.” Koje obrazloženje izdvaja konkretan učinak prijelaza? „Prezent __1__.”",5,"Uto i promjena iz prali smo u stoji usmjeravaju pozornost s pospremanja na oca na pragu. To je kontekstualno obrazloženje, a ne opće svojstvo svakog prezenta.","Prepisivala je bilješke. Najednom opaža tuđi potpis na dnu stranice; prijelaz izdvaja otkriće.",[116],{"id":117,"blankNumber":10,"options":118},"01a1366a-d2e8-77da-ac21-11ece2da8917",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1366a-d2e8-770e-ac21-11ece175d539","dokazuje da otac stoji pred pripovjedačem u trenutku pisanja",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-d2e8-7756-ac21-11ece184a212","automatski čini svaku radnju dramatičnom",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-d2e8-779a-ac21-11ece200325a","izdvaja očevu pojavu iz prethodnog opisa pospremanja",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a1366a-d2e8-7a22-ac21-11ece605abb5","Jedan roman aoristom redovito pripovijeda događaje, a drugi ga ima samo u završnoj rečenici. Pri usporedbi stilskog učinka treba uzeti u obzir __1__.",6,"Stilska obilježenost ovisi o djelu, razdoblju i učestalosti uporabe. Izdvojeni aorist nema nužno isti učinak kao aorist koji je osnovni obrazac.","Imperfekt u djelu koje ga redovito rabi procjenjuje se drukčije nego jedini imperfekt u suvremenoj obiteljskoj priči.",[135],{"id":136,"blankNumber":10,"options":137},"01a1366a-d2e8-79ae-ac21-11ece5b6f82d",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1366a-d2e8-78e2-ac21-11ece4484fa2","samo broj slova u aoristnim oblicima",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-d2e8-7926-ac21-11ece44ec359","učestalost oblika i pripovjedni obrazac svakoga djela",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-d2e8-796e-ac21-11ece51e701c","pravilo da svaki aorist ima jednak učinak u svim djelima",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a1366a-d2e8-7bee-ac21-11ece848293e","U bilješci uz „Soba bijaše hladna” piše: „Imperfekt dokazuje da je hladnoća trajala dulje od svih drugih radnji.” Takav zaključak __1__.",7,"Imperfekt se ne smije izjednačiti s dugom radnjom. Sam oblik ne daje usporedbu trajanja hladnoće i drugih zbivanja.","Hodnik bijaše tih opisuje stanje, ali bez dodatnih podataka ne govori koliko je dugo tišina trajala.",[154],{"id":155,"blankNumber":10,"options":156},"01a1366a-d2e8-7b7a-ac21-11ece7b0fe44",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a1366a-d2e8-7ab2-ac21-11ece63d1f5d","ne proizlazi iz samog izbora imperfekta",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-d2e8-7af6-ac21-11ece6ad2ace","vrijedi za svaki imperfekt bez obzira na kontekst",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-d2e8-7b3a-ac21-11ece6f87c95","slijedi iz toga što imperfekt označuje budućnost",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a1366a-d2e8-7dce-ac21-11eceb48c870","U deset rečenica odlomka pripovijeda se perfektom; zatim se usred istog susreta pojavljuje prezent. Prvi korak analize jest __1__.",8,"Analiza polazi od osnovnog obrasca i mjesta prijelaza. Tek zatim provjerava kronologiju i izvore učinka; smjena sama po sebi nije pogreška ni dokaz novog dana.","Ako se poglavlje uglavnom pripovijeda prezentom, pojedini perfekt najprije treba promatrati kao odmak od tog obrasca.",[173],{"id":174,"blankNumber":10,"options":175},"01a1366a-d2e8-7d56-ac21-11ecea6338c5",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1366a-d2e8-7c7e-ac21-11ece8cc71ed","proglasiti prezent pogreškom prije čitanja konteksta",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-d2e8-7cc2-ac21-11ece91ebdf9","pretpostaviti novi dan samo zbog promjene vremena",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-d2e8-7d06-ac21-11ece9fbd68b","utvrditi perfekt kao osnovni obrazac i označiti prijelaz",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a1366a-d2e8-7f9e-ac21-11ecee9f601c","Autor je usred prizora promijenio vrijeme, ali nije razjasnio odnosi li se sljedeća rečenica na raniji događaj ili komentar. Pri uređivanju treba __1__.",9,"Čitatelj mora moći prepoznati uporišta i svrhu smjene. Nejasnoća nije automatski stilski postupak, ali ni svaka smjena nije pogreška.","Dodatak prije tog susreta može razjasniti da perfekt uvodi raniji događaj, a ne nastavak prizora.",[192],{"id":193,"blankNumber":10,"options":194},"01a1366a-d2e8-7f26-ac21-11ecedc7a885",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1366a-d2e8-7e5e-ac21-11ecec055715","svaku nejasnoću proglasiti uspjelim stilskim postupkom",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-d2e8-7ea2-ac21-11ecec8a9a4f","provjeriti vremenska uporišta i svrhu prijelaza",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-d2e8-7ee6-ac21-11eced4d2a66","zabraniti svaku uporabu različitih vremena u odlomku",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a1366a-d2e9-71d1-b464-ee37f445489e","„U travnju su obišli gradilište. Mjesec poslije uselili su se u kuću.” Bez promjene glagolskog vremena ovdje se __1__.",10,"Oba su glagola u perfektu, ali mjesec poslije određuje kasniji događaj. Za kronologiju treba povezati oblike s vremenskim uporištima.","Najprije je položila ispit. Godinu dana nakon toga dobila je prvi posao; oba su događaja izražena perfektom.",[211],{"id":212,"blankNumber":10,"options":213},"01a1366a-d2e9-715d-b464-ee37f388ae3b",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":30,"displayOrder":16},"01a1366a-d2e9-7089-b464-ee37f1cc38a9","ipak mijenja vrijeme događaja, što pokazuje vremenska oznaka",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-d2e9-70d5-b464-ee37f2339f12","oba događaja nužno odvijaju istodobno",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-d2e9-7119-b464-ee37f291b955","druga rečenica nužno pretvara u opću tvrdnju",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a1366a-d2e9-7395-b464-ee37f6d78e95","„Odložio je alat. Danas znamo koliko je taj popravak bio važan. Zatim je zatvorio radionicu.” Prije tumačenja prezenta znamo treba prepoznati __1__.",11,"Danas znamo uvodi naknadni komentar, dok zatim i zatvorio je nastavljaju postupke lika. Važno je odrediti razinu iskaza, ne samo primijetiti susjedna vremena.","Potpisala je ugovor. Sada razumijemo zašto je oklijevala. Nakon potpisa brzo je izišla iz ureda.",[230],{"id":231,"blankNumber":10,"options":232},"01a1366a-d2e9-7329-b464-ee37f65a4d0c",[233,236,239],{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1366a-d2e9-725d-b464-ee37f4b5ba20","govor lika o planiranom sutrašnjem popravku",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-d2e9-72a5-b464-ee37f4ede5a8","tri uzastopna postupka majstora u radionici",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-d2e9-72e9-b464-ee37f5c188a7","prijelaz iz prizora u pripovjedačev komentar pa povratak u prizor","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_dd151594-a7d5-43e0-af68-177290c30e6d_hero.webp?v=1791914332",{"title":244,"slug":245,"language":246,"level":247},"Smjena glagolskih vremena u književnom tekstu","smjena-glagolskih-vremena-u-knjizevnom-tekstu","hr","C2"]