[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a1366a-d407-72d5-bee1-e8aebb3a972c":3,"grammar-exercise-lesson-01a1366a-a411-7a23-9de4-2cb7b48c9a95":262},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":261},"01a1366a-d407-72d5-bee1-e8aebb3a972c","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1366a-a411-7a23-9de4-2cb7b48c9a95","Red riječi, kontekst i stilski učinak","Odaberi dopunu ili formulaciju koja odgovara navedenom kontekstu i zadatku.","Stilski red riječi: prepoznavanje učinka","Vježbajte stilski obilježen red riječi u razgovoru, pripovijedanju i govoru te razlikujte učinke inverzije, paralelizma i hijazma u jasnim primjerima.",0,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,223,242],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":10,"explanation":16,"exampleSentence":17,"blanks":18},"01a1366a-d407-75f1-bee1-e8aebdbe293d","Na pitanje „Tko je nazvao?” odgovor glasi: „Nazvala je susjeda.” Završni subjekt ovdje __1__.","Pitanje traži identitet osobe, pa je završna susjeda očekivana nova informacija. Poredak predikat – subjekt nije sam po sebi pjesnička inverzija.","— Tko vodi sastanak? — Sastanak vodi ravnateljica.",[19],{"id":20,"blankNumber":21,"options":22},"01a1366a-d407-7565-bee1-e8aebd68d643",1,[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-d407-7479-bee1-e8aebb46434a","donosi upravo traženu informaciju",true,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1366a-d407-74d5-bee1-e8aebc333461","sugerira prisnost između sugovornika",false,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-d407-7521-bee1-e8aebcd4935a","suprotstavlja poziv nekoj drugoj radnji",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":21,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a1366a-d407-7799-bee1-e8aebf804760","Pripovijetka počinje: „Ušla je liječnica, noseći malu torbu.” Koja se procjena temelji na navedenome tekstu? Taj početak __1__.","Liječnica se uvodi opisom ulaska. Nema prethodno spomenutoga lika za kontrast, a početni glagol sam ne dokazuje ni svečan ton ni stilsku obilježenost.","Na pragu se pojavio dječak; u ruci je držao pismo.",[41],{"id":42,"blankNumber":21,"options":43},"01a1366a-d407-7741-bee1-e8aebe8ba8ee",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-d407-768d-bee1-e8aebddadee2","uspostavlja kontrast s prethodno spomenutim likom",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1366a-d407-76cd-bee1-e8aebdf4e2d2","najavljuje svečano obraćanje okupljenim slušateljima",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-d407-7705-bee1-e8aebdfaa253","uvodi lik u prizor opisom njegova dolaska",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a1366a-d407-7889-bee1-e8aec14ab1c1","U obavijesti „Sutra počinje nastava” nema prethodne tvrdnje ni dodatnoga konteksta. Kako procijeniti početnu vremensku oznaku? Ona __1__.","Početni položaj nije automatski isticanje. Ovdje nema dodatnoga konteksta koji bi zahtijevao kontrast s drugim danima.","Poslije ručka otvorit ćemo izložbu.",[59],{"id":60,"blankNumber":21,"options":61},"01a1366a-d407-7851-bee1-e8aec0f829bf",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-d407-77e5-bee1-e8aebfa6856c","smješta događaj u vrijeme bez nužnoga kontrasta",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1366a-d407-780d-bee1-e8aec078e979","upućuje na ispravak prethodno navedenoga datuma",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-d407-782d-bee1-e8aec0c5f2b1","izražava nestrpljenje zbog odgađanja početka nastave",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a1366a-d407-7985-bee1-e8aec36c2a95","Za procjenu je li raspored riječi inverzija treba ga usporediti __1__.",3,"Inverzija je obrat očekivanoga poretka. Službeni obrasci nisu mjerilo za sve vrste teksta, a prethodna rečenica može i sama imati obilježen poredak. Usporedba zato mora uzeti u obzir kontekst i vrstu teksta.","Odgovor „Ključeve je uzela Iva” prirodan je nakon pitanja „Tko je uzeo ključeve?”",[78],{"id":79,"blankNumber":21,"options":80},"01a1366a-d407-794d-bee1-e8aec2d0afa1",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-d407-78d1-bee1-e8aec1aba100","s poretkom svojstvenim službenim obrascima",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a1366a-d407-790d-bee1-e8aec20f5159","s poretkom očekivanim u danome kontekstu",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-d407-792d-bee1-e8aec236d3cc","s poretkom preuzetim iz prethodne rečenice",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a1366a-d407-7a65-bee1-e8aec55fa36a","U obljetničkom govoru ocjena prethodi imenovanju onoga što se ocjenjuje. Dopuni rečenicu uz pravilnu sročnost: „__1__ je bila naša borba.”",4,"Predikatni pridjev teška slaže se s imenicom borba u ženskome rodu i jednini i kada joj prethodi. Početna ocjena u obljetničkom govoru podupire svečan ton; promjena poretka ne ukida sročnost.","Dug je bio put do pomirenja, istaknuo je na kraju govora.",[97],{"id":98,"blankNumber":21,"options":99},"01a1366a-d407-7a31-bee1-e8aec505be7a",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-d407-79cd-bee1-e8aec40b996c","Teško",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1366a-d407-79f1-bee1-e8aec47a0db2","Teški",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-d407-7a11-bee1-e8aec492b6d9","Teška",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a1366a-d407-7b49-bee1-e8aec7a65ff0","U književnom opisu svojstvo dolazi prije imenovanja rijeke. Sačuvaj taj raspored i pravilnu sročnost: „__1__ je bila rijeka. Ni list se nije pomicao.”",5,"Mirna je predikatni pridjev u ženskome rodu i jednini, usklađen s imenicom rijeka. Njegov početni položaj oblikuje ugođaj koji sljedeća rečenica razvija, ali ne mijenja gramatičku vezu s imenicom.","Pusta je bila dvorana kad smo se vratili po kapute.",[116],{"id":117,"blankNumber":21,"options":118},"01a1366a-d407-7b11-bee1-e8aec79eec41",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-d407-7aad-bee1-e8aec5ed6ab8","Mirna",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1366a-d407-7ad1-bee1-e8aec672fbac","Mirno",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-d407-7af1-bee1-e8aec6b23624","Mirni",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a1366a-d407-7c29-bee1-e8aeca659909","U polemičnom odgovoru „Prihvatiti takav prijedlog neću.” premještanjem infinitiva na početak __1__.",6,"Infinitiv prihvatiti iznesen je naprijed, a neću ostaje na kraju kao odlučan zaključak. Promjena poretka ne uklanja negaciju ni gramatičku vezu.","Prešutjeti tu nepravdu ne mogu, rekla je zastupnica.",[135],{"id":136,"blankNumber":21,"options":137},"01a1366a-d407-7bf1-bee1-e8aec9eef9ca",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-d407-7b8d-bee1-e8aec8582ab0","odbijanje postaje potvrdna tvrdnja",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a1366a-d407-7bb1-bee1-e8aec92312a5","završno odbijanje dobiva veću težinu",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-d407-7bd1-bee1-e8aec93b1b79","nestaje veza infinitiva s niječnim oblikom",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a1366a-d407-7d11-bee1-e8aecda23360","U komentaru „Pregovarati možemo. Odustati ne možemo.” sličan raspored __1__.",7,"Obje rečenice počinju infinitivom, a završavaju oblicima možemo i ne možemo. Paralelan ustroj podupire kontrast mogućnosti i odbijanja. Položaji se ponavljaju, ne ukrštaju, a završna negacija daje odbijanju odlučnost.","Saslušati vas želim; osuđivati vas ne želim.",[154],{"id":155,"blankNumber":21,"options":156},"01a1366a-d407-7cd9-bee1-e8aeccd49b1a",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-d407-7c6d-bee1-e8aecafde91c","povezuje iskaze i ističe suprotnost završnih oblika",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1366a-d407-7c91-bee1-e8aecbb4704c","ublažava odbijanje i prikazuje ga kao neodlučnost",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-d407-7cbd-bee1-e8aecc3f668b","ukršta položaje infinitiva i osobnoga glagolskog oblika",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a1366a-d407-7ded-bee1-e8aed0291ab5","U tehničkom izvještaju stoji: „Sustav je bio otporan.” Urednik predlaže: „Otporan je bio sustav.” Ako se želi sačuvati neutralan administrativni ton bez dodatnoga isticanja, opravdana je procjena: __1__.",8,"Izvorna rečenica prikladna je za neutralno iznošenje nalaza. Početno otporan ističe svojstvo i može djelovati izražajnije. Obje su rečenice gramatične, ali urednički cilj ovdje ne traži takvo isticanje.","U zapisniku piše: „Rasprava je bila kratka”, bez dodatnoga dramatiziranja.",[173],{"id":174,"blankNumber":21,"options":175},"01a1366a-d407-7db5-bee1-e8aecfca21e7",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-d407-7d55-bee1-e8aece816161","Obje su inačice stilski jednake; izmjena čuva neutralnost",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a1366a-d407-7d79-bee1-e8aecf05d8db","Izvorna je inačica neutralnija; prijedlog ističe svojstvo",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-d407-7d99-bee1-e8aecf7834bc","Predložena je inačica neutralnija; izvornik ističe svojstvo",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a1366a-d407-7ec9-bee1-e8aed20b9da4","U osobnom pismu pridjev dolazi iza imenice radi prisnijega obraćanja. Odaberi pravilan oblik: „Sestro __1__, čuvaj se!”",9,"Uz vokativ sestro stoji pridjev mila, također u vokativu ženskoga roda jednine. Naknadni položaj pridjeva može pojačati prisnost, ali ne dopušta akuzativ milu ni dativ ili lokativ miloj.","Majko draga, tvoje me riječi još prate.",[192],{"id":193,"blankNumber":21,"options":194},"01a1366a-d407-7e91-bee1-e8aed1bc4d46",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-d407-7e31-bee1-e8aed0515e00","milu",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a1366a-d407-7e55-bee1-e8aed1053d93","mila",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-d407-7e75-bee1-e8aed16b7b82","miloj",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a1366a-d408-7003-a3b5-a92c84a29f2d","U svakodnevnom izvještaju odaberi neutralan raspored opisnih pridjeva, bez pjesničke postpozicije: „Prošli smo kroz __1__.”",10,"U neutralnom izrazu veliki zeleni park oba opisna pridjeva prethode imenici. U velikom parku zelenom jedan je pridjev naknadno postavljen, a u parku velikom zelenom oba su iza imenice. Sve ponuđene dopune imaju pravilan akuzativ uz kroz; razlikuje ih stilski raspored.","U stihu se može pojaviti izraz pod nebom sivim; u običnoj obavijesti očekujemo pod sivim nebom.",[211],{"id":212,"blankNumber":21,"options":213},"01a1366a-d407-7f6d-bee1-e8aed455c7f6",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1366a-d407-7f0d-bee1-e8aed29bff3a","veliki zeleni park",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1366a-d407-7f2d-bee1-e8aed3371d98","veliki park zeleni",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-d407-7f4d-bee1-e8aed4202909","park veliki zeleni",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a1366a-d408-70f3-a3b5-a92c87bb3335","U izrazima „stan iznad trgovine” i „potreba za odmorom” dijelovi iza imenice __1__.",11,"Prijedložne dopune prirodno slijede imenicu. Pravilo o neutralnom položaju opisnoga pridjeva ne može se mehanički primijeniti na njih.","Razgovor o putovanju potrajao je do večeri.",[230],{"id":231,"blankNumber":21,"options":232},"01a1366a-d408-70b3-a3b5-a92c86bb4d8d",[233,236,239],{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-d408-7053-a3b5-a92c8553ce97","ostvaruju pjesničku postpoziciju opisnih pridjeva",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1366a-d408-7077-a3b5-a92c860a13f3","služe kao primjeri ukrštenoga rasporeda sastavnica",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1366a-d408-7093-a3b5-a92c868f4c10","stoje na uobičajenome mjestu prijedložnih dopuna",{"id":243,"sentenceTemplate":244,"displayOrder":245,"explanation":246,"exampleSentence":247,"blanks":248},"01a1366a-d408-71d7-a3b5-a92c89badc47","Usporedi: A „Mladi slušaju starije, stariji slušaju mlade.” B „Mladi traže savjet, stariji nude pomoć.” Odnos odgovarajućih sastavnica najtočnije opisuje tvrdnja: __1__.",12,"U A mladi i stariji zamjenjuju uloge subjekta i objekta: raspored je ukršten, pa je riječ o hijazmu. U B ponavlja se ustroj subjekt – predikat – objekt bez takve zamjene sastavnica, što ostvaruje paralelizam.","Hijazam: „Mi oblikujemo navike, navike oblikuju nas.” Paralelizam: „Jedni pišu pisma, drugi šalju poruke.”",[249],{"id":250,"blankNumber":21,"options":251},"01a1366a-d408-719f-a3b5-a92c89a6ef7d",[252,255,258],{"id":253,"optionText":254,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1366a-d408-713b-a3b5-a92c88410411","U A i B uloge se ukrštaju uz promjenu ustroja",{"id":256,"optionText":257,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a1366a-d408-7163-a3b5-a92c88e70171","U A se uloge ukrštaju, a u B ustroj ponavlja",{"id":259,"optionText":260,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1366a-d408-7183-a3b5-a92c893ee890","U A se ustroj ponavlja, a u B uloge ukrštaju","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d0bb9150-f47c-4a57-831c-ac9e8920d96c_hero.webp?v=1791914333",{"title":263,"slug":264,"language":265,"level":266},"Stilski obilježen red riječi","stilski-obiljezen-red-rijeci","hr","C1"]