[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a1aafe-a7aa-7d0d-aeb8-8fced1afde3b":3,"grammar-exercise-lesson-01a1aafe-8216-7f0d-835c-6c54709b1d52":243},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":242},"01a1aafe-a7aa-7d0d-aeb8-8fced1afde3b","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-8216-7f0d-835c-6c54709b1d52","Guth, tagairt agus teorainneacha na fianaise","Léigh an comhthéacs agus roghnaigh an breithiúnas a dtacaíonn an fhianaise leis. Ná glac le dáta ná rún údair gan bhunús.","Foirmeacha stairiúla: guth agus fianaise","Cleachtadh roghnúcháin ar fhoirmeacha stairiúla i gcomhthéacs: scrúdaigh guth, tagairt agus fianaise i litreacha, i gcomhrá agus i sleachta liteartha.",1,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,223],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":16,"explanation":17,"exampleSentence":18,"blanks":19},"01a1aafe-a7aa-7f61-aeb8-8fced3b48ab4","Léann Nóra litir óna máthair os ard: «Labhras leis an altra.» Is é an duine a labhair leis an altra __1__.",0,"Is é scríbhneoir na litreach an chéad phearsa laistigh den athfhriotal. Ní aistrítear tagairt labhras go Nóra de bharr í a bheith ag léamh os ard.","I gcárta ó mo dheartháir, ciallaíonn «Labhras leis an mbainisteoir» gurbh é mo dheartháir a labhair.",[20],{"id":21,"blankNumber":10,"options":22},"01a1aafe-a7aa-7f11-aeb8-8fced350b1f6",[23,27,30],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1aafe-a7aa-7e65-aeb8-8fced2598ee8","Nóra",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1aafe-a7aa-7ebd-aeb8-8fced2b98da7","an t-altra",{"id":31,"optionText":32,"isCorrect":33,"displayOrder":34},"01a1aafe-a7aa-7ee9-aeb8-8fced2e0263f","máthair Nóra",true,2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":10,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a1aafe-a7ab-70c7-b858-397d57a4f465","Deir scéalaí: «Chuir mé an litir uaim. Labhras leis an gcoimeádaí ansin.» Níl téacs na litreach á lua anseo. Tagraíonn labhras __1__.","Tá Labhras i nguth an scéalaí féin, mar atá Chuir mé. Ní leor litir a lua chun an chéad phearsa a cheangal lena scríbhneoir.","D’fhág mé an músaem agus labhras le cara ar an tsráid.",[41],{"id":42,"blankNumber":10,"options":43},"01a1aafe-a7ab-708b-b858-397d5769c69a",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":33,"displayOrder":16},"01a1aafe-a7ab-701b-b858-397d554af03f","don scéalaí",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1aafe-a7ab-7047-b858-397d564a9bf9","do scríbhneoir na litreach seachas an scéalaí",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1aafe-a7ab-706b-b858-397d5720fcd6","don choimeádaí",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a1aafe-a7ab-71b3-b858-397d59545bbe","I gcomhrá comhaimseartha, úsáideann cainteoir as an Mumhain «Do labhras leis an tiománaí» agus é ag cur síos ar a mhaidin. Tá an fhoirm __1__.","Tá do agus foirmeacha ar nós labhras beo i nGaeilge na Mumhan. Ní earráid iad sa chomhrá seo agus ní chruthaíonn siad aois ársa an téacs.","Sa chomhrá laethúil, dúirt an cainteoir Muimhneach: «Do bhí an siopa dúnta.»",[59],{"id":60,"blankNumber":10,"options":61},"01a1aafe-a7ab-7177-b858-397d58c2c101",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1aafe-a7ab-7113-b858-397d580d4bcc","ina cruthúnas ar théacs ón tSean-Ghaeilge",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":33,"displayOrder":10},"01a1aafe-a7ab-7137-b858-397d585e9090","ag teacht le húsáid bheo chanúnach",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1aafe-a7ab-7157-b858-397d5870396f","mícheart toisc gur comhrá comhaimseartha é",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a1aafe-a7ab-7293-b858-397d5cf9eac1","Ní úsáideann scéalaí foirmeacha seanréime de ghnáth. Agus é ag cur síos ar chorónú ársa, áfach, scríobhann sé «Dob álainn an radharc é». Tugann an t-athrú tobann __1__.",3,"Tacaíonn athrú an ghutha agus an searmanas ársa le léamh seanréime. Ní chruthaíonn siad go bhfaca an t-údar an ócáid ná cathain a scríobhadh an téacs.","Má athraíonn guth simplí go guth sollúnta ag tuama rí, is féidir an chodarsnacht sin a phlé mar éifeacht stíle.",[78],{"id":79,"blankNumber":10,"options":80},"01a1aafe-a7ab-725b-b858-397d5c01afd6",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1aafe-a7ab-71f7-b858-397d5a46b459","cruthúnas gur finné ar an gcorónú an t-údar",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1aafe-a7ab-721b-b858-397d5af3f3df","dáta beacht cumtha an téacs",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":33,"displayOrder":34},"01a1aafe-a7ab-723b-b858-397d5b7b289b","bunús le héifeacht sheanréime a phlé",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a1aafe-a7ab-739f-b858-397d5f37dddf","I sliocht gan dáta ná eolas faoin údar, léitear «Atáid cois na farraige». Ón abairt sin amháin, is féidir __1__ a dhearbhú.",4,"Tá an fhaisnéis ghramadaí in atáid féin. Teastaíonn fianaise eile chun dáta cumtha nó rún aithrise a dhearbhú.","Le «Atáid lasmuigh», aithnítear tá siad gan aon bhliain chumtha a bheith ar eolas.",[97],{"id":98,"blankNumber":10,"options":99},"01a1aafe-a7ab-7343-b858-397d5efd2bb7",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":33,"displayOrder":16},"01a1aafe-a7ab-72d7-b858-397d5df590a0","an aimsir láithreach agus an tríú pearsa iolra",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1aafe-a7ab-72fb-b858-397d5e44fa65","gur scríobhadh an sliocht roimh 1650",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1aafe-a7ab-731b-b858-397d5e9489b6","gur aithris d’aon ghnó ar sheantéacs atá ann",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a1aafe-a7ab-7483-b858-397d60d4086d","Feictear atáid i ndráma gan dáta. Cé go mbaineann an fhoirm le traidisiún na Nua-Ghaeilge Clasaicí, __1__.",5,"Tá atáid le fáil sa traidisiún clasaiceach agus i scríbhneoireacht níos déanaí. Ní chuireann baint stairiúil na foirme an dráma i dtréimhse áirithe.","D’fhéadfadh file an lae inniu atáid a roghnú i ndán nua.",[116],{"id":117,"blankNumber":10,"options":118},"01a1aafe-a7ab-744b-b858-397d60caed7c",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1aafe-a7ab-73e7-b858-397d5fe07000","caithfidh an dráma a bheith scríofa idir 1200 agus 1650",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":33,"displayOrder":10},"01a1aafe-a7ab-740b-b858-397d608ee409","ní dáta don dráma é dáta an traidisiúin",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1aafe-a7ab-742b-b858-397d60ad328d","caithfidh an dráma a bheith scríofa idir 600 agus 900",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a1aafe-a7ab-7567-b858-397d640121a7","Deir nóta critice go mbaineann lámhscríbhinn leis an tSean-Ghaeilge mar thréimhse teanga. Is í an tréimhse atá i gceist ná __1__.",6,"Mar ainm tréimhse, tagraíonn an tSean-Ghaeilge do thart ar 600–900. Baineann 1200–1650 leis an traidisiún clasaiceach; ní ionann seanréim i bprós nua agus an tSean-Ghaeilge.","Níor cheart dán nua a lipéadú mar théacs Sean-Ghaeilge toisc go bhfuil blas ársa air.",[135],{"id":136,"blankNumber":10,"options":137},"01a1aafe-a7ab-752f-b858-397d635106f1",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1aafe-a7ab-74cb-b858-397d613a2980","thart ar 1200–1650",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1aafe-a7ab-74eb-b858-397d62330d96","tús an fichiú haois",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":33,"displayOrder":34},"01a1aafe-a7ab-750f-b858-397d62b1e4c3","thart ar 600–900",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a1aafe-a7ab-7643-b858-397d66adced9","Ag tús scéil nua léitear «Do bhí iascaire ina chónaí ar an gcósta fadó». Is é an breithiúnas is fearr bunús ná __1__.",7,"Is fianaise ar ghuth scéalaíochta iad fadó agus suíomh na habairte. Baineann fadó le ham an scéil, ní gá le ham a chumtha; ní leor do leis féin.","Cuireann «Bhí muileann sa ghleann fadó» fráma traidisiúnta ar thús insinte fiú gan do.",[154],{"id":155,"blankNumber":10,"options":156},"01a1aafe-a7ab-760b-b858-397d65f3e718",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":33,"displayOrder":16},"01a1aafe-a7ab-75ab-b858-397d64982ee3","tacaíonn fadó agus tús an scéil le guth traidisiúnta",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1aafe-a7ab-75cb-b858-397d64e7ed39","cruthaíonn do leis féin gur scéal ón tSean-Ghaeilge é",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1aafe-a7ab-75eb-b858-397d65705a59","cruthaíonn fadó gur cumadh an scéal fadó",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a1aafe-a7ab-7727-b858-397d67807349","I leagan mínitheach, cuirtear «Bhí an loch reoite» in áit «Do bhí an loch reoite». __1__ leis an athrú sin.",8,"Coinníonn bhí an fhaisnéis chaite. D’fhéadfadh do a bheith tábhachtach don ghuth; ní ceartú ar earráid é a bhaint agus ní athrú aimsire é.","Soiléiríonn «Bhí an cosán fliuch» brí «Do bhí an cosán fliuch» gan a bheith níos fearr mar phrós liteartha.",[173],{"id":174,"blankNumber":10,"options":175},"01a1aafe-a7ab-76e7-b858-397d673bf476",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1aafe-a7ab-7687-b858-397d66b65118","Athraítear an staid ón aimsir chaite go dtí an aimsir láithreach",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":33,"displayOrder":10},"01a1aafe-a7ab-76ab-b858-397d66eb3638","Coinnítear an staid chaite ach baintear comhartha féideartha den ghuth",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1aafe-a7ab-76c7-b858-397d672bceda","Cruthaítear go raibh an bunleagan mícheart",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a1aafe-a7ab-7803-b858-397d6a272509","Cuirtear «labhair mé» in áit labhras i ngluais do léitheoirí. Sa leagan nua, __1__.",9,"Cuireann mé an phearsa in iúl go follasach in áit an fhoircinn -as. Coinnítear an chéad phearsa agus an aimsir chaite, ach athraíonn cruth agus rithim na habairte.","Is ionann bunbhrí «Labhras go hoscailte» agus «Labhair mé go hoscailte», cé nach ionann a rithim.",[192],{"id":193,"blankNumber":10,"options":194},"01a1aafe-a7ab-77cf-b858-397d69b5dd3f",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1aafe-a7ab-776f-b858-397d683bada8","athraítear an chéad phearsa go dtí an tríú pearsa",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1aafe-a7ab-778f-b858-397d68b3ffd1","cailltear an fhaisnéis faoin aimsir chaite",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":33,"displayOrder":34},"01a1aafe-a7ab-77af-b858-397d6949b6f0","léirítear an chéad phearsa le forainm ar leith agus athraíonn an rithim",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a1aafe-a7ab-78db-b858-397d6c4b7155","Deir léitheoir: «Má tá labhras caite sna sleachta seo, caithfidh gach do agus dob i ngach téacs a bheith caite freisin.» Tá an tátal sin __1__.",10,"Baineann na hanailísí sa cheacht leis na struchtúir atá á scrúdú. Ní cead riail uilíoch faoi gach úsáid do agus dob a bhaint astu; ní foirmeacha den bhriathar céanna iad uile.","Sula míníonn tú dob i sliocht eile, scrúdaigh an abairt iomlán seachas brath ar chuma an fhocail.",[211],{"id":212,"blankNumber":10,"options":213},"01a1aafe-a7ab-78a7-b858-397d6bc6eabe",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":33,"displayOrder":16},"01a1aafe-a7ab-7847-b858-397d6a7621f5","róghinearálta: caithfear an struchtúr i ngach comhthéacs a aithint",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1aafe-a7ab-786b-b858-397d6a974667","ceart: cinneann cuma stairiúil aimsir gach foirme",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1aafe-a7ab-7887-b858-397d6b8aace2","ceart: is foirmeacha den bhriathar céanna iad uile",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a1aafe-a7ab-79bb-b858-397d6f6db749","Tá foirmeacha táite i gcomhrá canúnach úrscéil agus sa ghuth sollúnta timpeall ar shearmanas ann. Is féidir __1__ a bheith i gceist sa saothar céanna.",11,"Ní chuireann úsáid bheo chanúnach agus éifeacht liteartha a chéile as an áireamh. Tugann an comhrá agus an searmanas comhthéacsanna éagsúla; caithfear gach guth a mheá ar a fhianaise féin.","D’fhéadfadh do bhí a bheith nádúrtha i gcomhrá carachtair agus codarsnacht stíle a chruthú i nguth eile sa chaibidil chéanna.",[230],{"id":231,"blankNumber":10,"options":232},"01a1aafe-a7ab-7983-b858-397d6e77dc51",[233,236,239],{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":26,"displayOrder":16},"01a1aafe-a7ab-791f-b858-397d6c699a03","seanréim liteartha amháin, mar ní mhaireann foirmeacha táite sa chaint",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":33,"displayOrder":10},"01a1aafe-a7ab-7943-b858-397d6d547606","úsáid bheo chanúnach agus seanréim liteartha araon",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1aafe-a7ab-7963-b858-397d6e47eb6a","úsáid chanúnach amháin, mar ní féidir éifeacht liteartha a bheith aici","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_5243c337-45be-410f-a7f1-3b7803cbd65b_hero.webp?v=1793870178",{"title":244,"slug":245,"language":246,"level":247},"Foirmeacha stairiúla sa nua-litríocht: léamh treoraithe","foirmeacha-stairiula-sa-nua-litriocht-leamh-treoraithe","ga","C2"]