[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-exercise-01a1c61d-2ef3-785d-b7b7-807df722a634":3,"grammar-exercise-lesson-01a1c61d-26bb-7e42-9f24-2e33c4712f82":298},{"id":4,"grammarPage":5,"title":6,"instructions":7,"seoTitle":8,"seoDescription":9,"displayOrder":10,"type":11,"questions":12,"ogImageUrl":297},"01a1c61d-2ef3-785d-b7b7-807df722a634","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1c61d-26bb-7e42-9f24-2e33c4712f82","Kiima kinachoeleweka na kiambishi kinachobaki","Chagua jibu linalofuata muktadha au sharti lililotolewa. Usibadili mhusika wala maana inayotakiwa.","Kuacha kiima: viambishi, uwazi na tofauti","Jizoeze kuacha na kutaja kiima katika mazungumzo na taarifa; tumia viambishi, ngeli na muktadha kutambua wahusika, kuondoa utata na kuonyesha tofauti.",0,"word_select",[13,35,53,71,90,109,128,147,166,185,204,223,242,260,279],{"id":14,"sentenceTemplate":15,"displayOrder":10,"explanation":16,"exampleSentence":17,"blanks":18},"01a1c61d-2ef3-7a59-b7b7-807df88e3254","Unamjibu rafiki aliyekuuliza unafanya nini. Uko peke yako mezani, una kalamu mkononi na unamtumia dada yako habari kwa maandishi. Toa taarifa: __1__ barua.","Wewe ndiye unayejibu kuhusu shughuli yako, hivyo ni- humtambulisha mzungumzaji. Anaandika humrejelea mtu mwingine; andika ni amri, si taarifa kuhusu shughuli yako.","Ninapika chakula cha jioni; si lazima nianze kwa mimi.",[19],{"id":20,"blankNumber":21,"options":22},"01a1c61d-2ef3-7a0d-b7b7-807df8862d0a",1,[23,27,31],{"id":24,"optionText":25,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1c61d-2ef3-797d-b7b7-807df7df57ad","Anaandika",false,{"id":28,"optionText":29,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1c61d-2ef3-79b9-b7b7-807df85209cb","Ninaandika",true,{"id":32,"optionText":33,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1c61d-2ef3-79e5-b7b7-807df877f34d","Andika",2,{"id":36,"sentenceTemplate":37,"displayOrder":21,"explanation":38,"exampleSentence":39,"blanks":40},"01a1c61d-2ef3-7b5d-b7b7-807dfaa5949a","Hassan amefika ofisini, lakini mlango bado umefungwa. Hana mwenzake na hajaondoka. Mtu anakuuliza alipo; unatoa taarifa kuhusu hali yake: __1__ nje.","Muktadha unamtambulisha Hassan kama mtu mmoja aliye nje. Anasubiri huendeleza rejeleo hilo bila jina; subiri ni amri, na wanasubiri hubadili kiima kuwa cha wingi.","Dereva yuko tayari. Anatusubiri mlangoni.",[41],{"id":42,"blankNumber":21,"options":43},"01a1c61d-2ef3-7b21-b7b7-807dfa81f275",[44,47,50],{"id":45,"optionText":46,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1c61d-2ef3-7aa9-b7b7-807df8f67334","Subiri",{"id":48,"optionText":49,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a1c61d-2ef3-7ad1-b7b7-807df988f65f","Wanasubiri",{"id":51,"optionText":52,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1c61d-2ef3-7af1-b7b7-807df9f666d8","Anasubiri",{"id":54,"sentenceTemplate":55,"displayOrder":34,"explanation":56,"exampleSentence":57,"blanks":58},"01a1c61d-2ef3-7c45-b7b7-807dfd2939ea","Ondoa kiima kilichotajwa kando pekee: Wageni wameondoka. → __1__.","Wa- hubaki kurejelea wageni. Ameondoka hubadili wingi kuwa umoja; ondoka hubadili taarifa kuwa amri.","Wachezaji walimaliza mazoezi, kisha wakarudi nyumbani.",[59],{"id":60,"blankNumber":21,"options":61},"01a1c61d-2ef3-7c09-b7b7-807dfd011c59",[62,65,68],{"id":63,"optionText":64,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1c61d-2ef3-7ba5-b7b7-807dfac9a900","Wameondoka",{"id":66,"optionText":67,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a1c61d-2ef3-7bc9-b7b7-807dfb6e4536","Ameondoka",{"id":69,"optionText":70,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1c61d-2ef3-7be9-b7b7-807dfc4f4cc9","Ondoka",{"id":72,"sentenceTemplate":73,"displayOrder":74,"explanation":75,"exampleSentence":76,"blanks":77},"01a1c61d-2ef3-7d25-b7b7-807e0099ff1f","Vikombe ndivyo vilivyovunjika. Ondoa nomino pekee: Vikombe vimevunjika. → __1__.",3,"Vi- huendeleza upatanisho na vikombe hata nomino ikiachwa. Ki- ni ya umoja wa ngeli hii; i- haipatani na vikombe.","Viti viko ukumbini. Vimepangwa kwa mistari.",[78],{"id":79,"blankNumber":21,"options":80},"01a1c61d-2ef3-7ced-b7b7-807dffda15a0",[81,84,87],{"id":82,"optionText":83,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1c61d-2ef3-7c89-b7b7-807dfddebedb","Kimevunjika",{"id":85,"optionText":86,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1c61d-2ef3-7cad-b7b7-807dfe8584aa","Vimevunjika",{"id":88,"optionText":89,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1c61d-2ef3-7ccd-b7b7-807dff016dd5","Imevunjika",{"id":91,"sentenceTemplate":92,"displayOrder":93,"explanation":94,"exampleSentence":95,"blanks":96},"01a1c61d-2ef3-7e01-b7b7-807e024355db","Katika sentensi Wanafunzi wanajadili swali, ukiacha nomino wanafunzi, ndani ya kitenzi lazima ubakishe __1__.",4,"Kinachoachwa ni nomino iliyo kando ya kitenzi, si wa- ndani ya wanajadili. Si lazima kuongeza wao badala ya nomino.","Wauzaji wamefika. Wanafungua maduka yao.",[97],{"id":98,"blankNumber":21,"options":99},"01a1c61d-2ef3-7dcd-b7b7-807e019c2c49",[100,103,106],{"id":101,"optionText":102,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1c61d-2ef3-7d6d-b7b7-807e016d3f2b","nomino wanafunzi",{"id":104,"optionText":105,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a1c61d-2ef3-7d8d-b7b7-807e01792a11","kiwakilishi wao",{"id":107,"optionText":108,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1c61d-2ef3-7dad-b7b7-807e018702f3","kiambishi wa-",{"id":110,"sentenceTemplate":111,"displayOrder":112,"explanation":113,"exampleSentence":114,"blanks":115},"01a1c61d-2ef3-7eed-b7b7-807e06019b40","— Salma amefanya nini na tiketi yake? — Ameiweka mfukoni. Katika jibu, kiima kisichotajwa kando kinaeleweka kutokana na __1__.",5,"Swali limemtaja Salma, hivyo jibu linaweza kuacha jina lake. A- haionyeshi jinsia, na ameiweka ni taarifa, si amri.","— Fundi yuko wapi? — Amerudi karakana.",[116],{"id":117,"blankNumber":21,"options":118},"01a1c61d-2ef3-7ea9-b7b7-807e0514f58b",[119,122,125],{"id":120,"optionText":121,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1c61d-2ef3-7e45-b7b7-807e02daeac2","swali lililotangulia",{"id":123,"optionText":124,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a1c61d-2ef3-7e69-b7b7-807e0361c183","jinsia inayoonyeshwa na a-",{"id":126,"optionText":127,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1c61d-2ef3-7e89-b7b7-807e0458fca2","amri iliyo katika jibu",{"id":129,"sentenceTemplate":130,"displayOrder":131,"explanation":132,"exampleSentence":133,"blanks":134},"01a1c61d-2ef4-7028-8cf9-d09297e4da1d","Zawadi aliingia jikoni. Aliwasha taa, kisha akafungua dirisha. Tunavihusisha vitendo hivi na mhusika aliyetajwa kwa sababu __1__.",6,"Muktadha ndio unaoendeleza rejeleo la Zawadi. Kiambishi a- huonyesha upatanisho, lakini hakitaji jina wala jinsia ya mhusika.","Mkulima alifika shambani. Akaanza kuondoa magugu.",[135],{"id":136,"blankNumber":21,"options":137},"01a1c61d-2ef3-7f95-b7b7-807e07aa0fc2",[138,141,144],{"id":139,"optionText":140,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1c61d-2ef3-7f31-b7b7-807e0667a898","a- yenyewe hutambulisha jina la mtu",{"id":142,"optionText":143,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1c61d-2ef3-7f55-b7b7-807e0700d874","muktadha unaendeleza mhusika mmoja",{"id":145,"optionText":146,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1c61d-2ef3-7f75-b7b7-807e0779bb0e","a- yenyewe hutambulisha jinsia ya mtu",{"id":148,"sentenceTemplate":149,"displayOrder":150,"explanation":151,"exampleSentence":152,"blanks":153},"01a1c61d-2ef4-7110-8cf9-d0929a4680f1","Unasema kuhusu hali yako mwenyewe: Nimepata nafuu. Si lazima utaje mimi kwa sababu __1__.",7,"Ni- humtambulisha mzungumzaji, si mtu yeyote aliye karibu au aliyetajwa mwisho. Unaweza pia kutaja mimi ikiwa muktadha unahitaji tofauti iwe wazi.","Nitakupigia simu nikifika; mimi si lazima itajwe kabla ya nitakupigia.",[154],{"id":155,"blankNumber":21,"options":156},"01a1c61d-2ef4-70d8-8cf9-d0929a38a031",[157,160,163],{"id":158,"optionText":159,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1c61d-2ef4-7074-8cf9-d09298250446","ni- humrejelea mtu aliyetajwa mwisho",{"id":161,"optionText":162,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a1c61d-2ef4-7098-8cf9-d09298f67484","ni- humrejelea yeyote aliyepo karibu",{"id":164,"optionText":165,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1c61d-2ef4-70b8-8cf9-d09299790eb7","ni- inakutambulisha wewe unayezungumza",{"id":167,"sentenceTemplate":168,"displayOrder":169,"explanation":170,"exampleSentence":171,"blanks":172},"01a1c61d-2ef4-71f0-8cf9-d0929c6c5b6c","Rehema ameleta kikapu na sahani. Kilikuwa kichafu. Katika sentensi ya pili, ki- kinarejelea __1__.",8,"Kikapu ni cha ngeli ya 7, hivyo ki- kinakirejelea. Sahani ingetumia i- katika umoja; Rehema angetumia a-.","Kisu kiko karibu na bakuli. Kimeoshwa tayari.",[173],{"id":174,"blankNumber":21,"options":175},"01a1c61d-2ef4-71b4-8cf9-d0929bc74a3e",[176,179,182],{"id":177,"optionText":178,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1c61d-2ef4-7150-8cf9-d0929a7a32e4","kikapu",{"id":180,"optionText":181,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a1c61d-2ef4-7174-8cf9-d0929b1f16e5","sahani",{"id":183,"optionText":184,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1c61d-2ef4-7194-8cf9-d0929b2464b4","Rehema",{"id":186,"sentenceTemplate":187,"displayOrder":188,"explanation":189,"exampleSentence":190,"blanks":191},"01a1c61d-2ef4-72cc-8cf9-d0929ed09e8f","Baraka amenunua kiti na redio. Ilikuwa ya bei nafuu. Katika sentensi ya pili, i- kinarejelea __1__.",9,"Redio ya umoja inapatana na i-. Kiti kingerejelewa kwa ki-, na Baraka kwa a-. Katika mfano wa chupa na kijiko, i- katika imepasuka kinarejelea chupa.","Kwenye meza kuna chupa na kijiko. Imepasuka.",[192],{"id":193,"blankNumber":21,"options":194},"01a1c61d-2ef4-7298-8cf9-d0929e984c95",[195,198,201],{"id":196,"optionText":197,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1c61d-2ef4-7234-8cf9-d0929c8c952a","Baraka",{"id":199,"optionText":200,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1c61d-2ef4-7258-8cf9-d0929d680722","redio",{"id":202,"optionText":203,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1c61d-2ef4-7278-8cf9-d0929dd4be4b","kiti",{"id":205,"sentenceTemplate":206,"displayOrder":207,"explanation":208,"exampleSentence":209,"blanks":210},"01a1c61d-2ef4-7440-8cf9-d092a10dfc94","Unaona sentensi Anacheka bila muktadha mwingine. Kiambishi a- pekee __1__.",10,"A- huonyesha upatanisho, lakini haitaji jina wala jinsia. Muktadha unahitajika ili kujua anayezungumziwa.","Amefika anaweza kumrejelea Halima au Hamisi, kutegemea mazungumzo.",[211],{"id":212,"blankNumber":21,"options":213},"01a1c61d-2ef4-73cc-8cf9-d092a0221ff0",[214,217,220],{"id":215,"optionText":216,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1c61d-2ef4-7310-8cf9-d0929f259d8c","kinathibitisha kwamba mhusika ni mwanamke",{"id":218,"optionText":219,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a1c61d-2ef4-733c-8cf9-d0929fbfd6d2","kinathibitisha kwamba mhusika ni mwanamume",{"id":221,"optionText":222,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1c61d-2ef4-7384-8cf9-d0929fd1f006","hakitoshi kujua jina au jinsia ya mhusika",{"id":224,"sentenceTemplate":225,"displayOrder":226,"explanation":227,"exampleSentence":228,"blanks":229},"01a1c61d-2ef4-7610-8cf9-d092a3f7e437","Mwandishi amesema: Mpishi alionja supu. Mpishi akaongeza chumvi. Ikiwa hakuna mhusika mwingine, kurudia mpishi __1__.",11,"Kutaja nomino tena ni sahihi, lakini mwendelezo wa mhusika mmoja unaruhusu kuiacha. Kuacha kiima si wajibu.","Mchoraji alichagua rangi, kisha akachora ua kwenye ukuta.",[230],{"id":231,"blankNumber":21,"options":232},"01a1c61d-2ef4-759c-8cf9-d092a374b51e",[233,236,239],{"id":234,"optionText":235,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1c61d-2ef4-74d0-8cf9-d092a1cd7c53","kunakubalika, lakini si lazima",{"id":237,"optionText":238,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a1c61d-2ef4-7518-8cf9-d092a202a851","ni kosa la sarufi kila wakati",{"id":240,"optionText":241,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1c61d-2ef4-7558-8cf9-d092a276ebe8","ni lazima hata kama rejeleo ni wazi",{"id":243,"sentenceTemplate":244,"displayOrder":245,"explanation":246,"exampleSentence":247,"blanks":248},"01a1c61d-2ef4-77e4-8cf9-d092a62d1a48","Salma ndiye daktari, na Rehema ndiye mgonjwa aliyefika kliniki. Kamilisha taarifa kwa jina linaloondoa utata: Salma alimpokea Rehema. __1__ alikuwa na homa.",12,"Mgonjwa aliyetambulishwa ni Rehema, hivyo jina lake linaweka wazi mwenye homa. Yeye linaweza kurejelea yeyote kati ya wanawake hao; Salma lingemfanya daktari kuwa mwenye homa.","Amina alimpeleka Zena hospitalini. Zena alikuwa ameumia mguu.",[249],{"id":250,"blankNumber":21,"options":251},"01a1c61d-2ef4-776c-8cf9-d092a5627a62",[252,255,258],{"id":253,"optionText":254,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1c61d-2ef4-769c-8cf9-d092a4811381","Yeye",{"id":256,"optionText":257,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a1c61d-2ef4-76e8-8cf9-d092a4868753","Salma",{"id":259,"optionText":184,"isCorrect":30,"displayOrder":34},"01a1c61d-2ef4-772c-8cf9-d092a4ef5402",{"id":261,"sentenceTemplate":262,"displayOrder":263,"explanation":264,"exampleSentence":265,"blanks":266},"01a1c61d-2ef4-79ac-8cf9-d092a874032c","Katika taarifa rasmi, mkuu wa shule ndiye aliyefungua mkutano na kutoa uamuzi wa mwisho; mwakilishi wa wazazi aliwasilisha ombi tu. Kamilisha kwa cheo kinachoondoa utata: Mkuu wa shule alifungua mkutano. Alieleza ratiba. Baada ya mwakilishi wa wazazi kuomba muda zaidi, __1__ alitangaza uamuzi wa mwisho.",13,"Cheo mkuu wa shule kinamtambulisha tena mtoa uamuzi baada ya mhusika mwingine kutajwa. Alieleza kinaweza kuacha cheo kwa sababu rejeleo bado liko wazi, hata katika taarifa rasmi. Yeye halitimizi sharti la kutaja cheo.","Mkurugenzi alikaribisha wajumbe. Alieleza mpango. Baada ya katibu kusoma maoni, mkurugenzi akafunga kikao.",[267],{"id":268,"blankNumber":21,"options":269},"01a1c61d-2ef4-7938-8cf9-d092a865a4dd",[270,273,276],{"id":271,"optionText":272,"isCorrect":30,"displayOrder":10},"01a1c61d-2ef4-7870-8cf9-d092a72b0d95","mkuu wa shule",{"id":274,"optionText":275,"isCorrect":26,"displayOrder":21},"01a1c61d-2ef4-78b4-8cf9-d092a7a14271","mwakilishi wa wazazi",{"id":277,"optionText":278,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1c61d-2ef4-78f8-8cf9-d092a827c94d","yeye",{"id":280,"sentenceTemplate":281,"displayOrder":282,"explanation":283,"exampleSentence":284,"blanks":285},"01a1c61d-2ef4-7b84-8cf9-d092aae43c88","Makundi mawili yana ratiba tofauti. Kamilisha sentensi kwa kiwakilishi kinachopatana na kitenzi na kuonyesha tofauti: Sisi tutabaki hapa, lakini __1__ wataondoka.",14,"Wao kinapatana na wa- katika wataondoka na kinaonyesha tofauti na sisi. Ninyi kingehitaji mtaondoka, na yeye angehitaji ataondoka.","Sisi tutapika, lakini wao wataosha vyombo.",[286],{"id":287,"blankNumber":21,"options":288},"01a1c61d-2ef4-7b10-8cf9-d092aa563b46",[289,292,295],{"id":290,"optionText":291,"isCorrect":26,"displayOrder":10},"01a1c61d-2ef4-7a3c-8cf9-d092a9633e14","ninyi",{"id":293,"optionText":294,"isCorrect":30,"displayOrder":21},"01a1c61d-2ef4-7a80-8cf9-d092a98d9647","wao",{"id":296,"optionText":278,"isCorrect":26,"displayOrder":34},"01a1c61d-2ef4-7acc-8cf9-d092aa1bd9fb","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_1d255f77-c63a-4c92-8693-ad4168061a9c_hero.webp?v=1794325163",{"title":299,"slug":300,"language":301,"level":302},"Kuacha kiima kilicho wazi katika muktadha","kuacha-kiima-kilicho-wazi-katika-muktadha","sw","B2"]