[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-ar":3,"grammar-pages-ar":4,"grammar-page-ar-al-fil-al-mithal":957,"grammar-lesson-path-ar-al-fil-al-mithal-tasrif-al-mutall-b1":1025,"grammar-exercises-by-page-01a14143-3a27-7769-ad33-493783f81fbb":1098,"grammar-quick-check-01a14143-3a27-7769-ad33-493783f81fbb":1121,"grammar-lesson-body-01a14143-3a27-7769-ad33-493783f81fbb-2ykyy0hlk":1143},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,695,700,705,710,715,720,725,730,735,740,745,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,806,811,816,821,826,831,836,841,846,851,856,861,866,871,876,882,887,892,897,902,907,912,917,922,927,932,937,942,947,952],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a14143-3a76-7350-952f-45c2ce23147a","الحروف العربية واتصالها","al-huruf-al-arabiyya","ar","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a14143-3a6f-73f6-94f2-34b93411e8d4","الحركات القصيرة وحروف المد","al-harakat-wa-huruf-al-madd",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a14143-3c32-7722-9769-87fb49bec851","السكون والشدة","as-sukun-wa-ash-shadda",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a14143-3c3e-7e2f-9d91-2ccec1148748","التاء المربوطة والهاء والتاء المفتوحة","at-ta-al-marbuta",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a14143-3ac3-76cd-889b-5e9b4b475023","الاسم والفعل والحرف","al-ism-wa-al-fil-wa-al-harf",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a14143-3bd7-74c3-a994-5c1ef0571b5a","النكرة والمعرفة وأداة التعريف","an-nakira-wa-al-marifa",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a14143-3b06-7ca4-91d2-8025e01ac8f3","اللام الشمسية واللام القمرية","al-lam-ash-shamsiyya",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a14143-3b7d-7378-8468-3894d394edfd","المذكر والمؤنث في الأسماء الشائعة","al-mudhakkar-wa-al-muannath",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a14143-3cc4-7d9d-be92-9435da1f6a32","ضمائر المتكلم والمخاطب المفرد","damair-al-mutakallim-wa-al-mukhatab",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a14143-3cb8-72ba-abe6-af8b873e10c8","ضمائر الغائب المفرد والجمع","damair-al-ghaib",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a14143-3af7-7090-b3b4-b60c07b4d8c8","الجملة الاسمية للتعريف والوصف","al-jumla-al-ismiyya",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a14143-3c19-7144-925b-1022a70c25b1","الصفة بعد الاسم والمطابقة الأساسية","as-sifa-bada-al-ism",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a14143-3d03-7680-8af2-a2691c80bf26","هذا وهذه والإشارة إلى القريب","hadha-wa-hadhihi",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a14143-3ce4-76a5-8901-37bf84695503","ذلك وتلك والإشارة إلى البعيد","dhalika-wa-tilka",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a14143-3c2c-76f6-bfcf-b819a018b97e","السؤال بهل والهمزة","as-sual-bi-hal-wa-al-hamza",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a14143-3e15-7883-a323-0b56edcf2f0b","من وما وأين في الأسئلة","man-wa-ma-wa-ayna",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a14143-3cfd-711e-9f4e-fae36bfadb4d","في وعلى ومن وإلى","fi-wa-ala-wa-min-wa-ila",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a14143-3c4b-7c7d-8672-7c9055a2118c","التعبير عن المكان وهناك","at-tabir-an-al-makan",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a14143-3a7d-7bcb-9697-fc4c5086bbb1","الإضافة البسيطة بين اسمين","al-idafa-al-basita",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a14143-3b6a-73e0-a604-582998eff4ad","الملكية مع ياء المتكلم وكاف المخاطب","al-milkiyya-ma-a-al-damair",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a14143-3d2f-7271-b394-b010c88f7ad1","عندي ولي للتعبير عن الملكية","indi-wa-li",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a14143-3b9e-7f91-a997-716f6f5f3182","المثنى في التعرف على الأشياء","al-muthanna-al-asasi",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a14143-3ae7-7c44-b958-d87ce353265f","جمع المذكر السالم وجمع المؤنث السالم","al-jam-al-salim",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a14143-3d6f-7bc6-ab99-d6e5fec8401f","جموع التكسير الشائعة","jumu-at-taksir-ash-shaia",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a14143-3e35-7d06-a89c-b66ea6720ae7","مطابقة جمع غير العاقل","mutabaqat-jam-ghayr-al-aqil",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a14143-39d7-7d7f-b08f-98c57cdb092f","العد من واحد إلى عشرة","al-add-min-wahid-ila-ashara",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a14143-3d7c-72f3-9c0c-e4f6d067d17c","كم والعمر والسعر","kam-wa-al-umr-wa-as-sir",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a14143-3b70-7dd2-9b08-252623b74dc9","المضارع للأفعال اليومية","al-mudari-lil-afal-al-yawmiyya",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a14143-3b77-78f8-823c-48f519fc05da","المضارع مع نحن وأنتم وهم","al-mudari-ma-a-damair-al-jam",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a14143-3e3b-71a1-8d2c-cda25810ac24","نفي المضارع بلا","nafy-al-mudari-bi-la",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a14143-3def-7448-b76a-24fff070ba6d","ليس في نفي الوصف والهوية","laysa-fi-an-nafy",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a14143-3e22-7c15-a562-9203adde3aa0","متى وكيف ولماذا","mata-wa-kayfa-wa-limadha",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a14143-3eaa-7e84-b252-de6748acb1b3","ظروف المكان الأساسية","zuruf-al-makan-al-asasiyya",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a14143-3eb0-765f-acb6-655070aecd78","ظروف الوقت والتكرار","zuruf-al-waqt-wa-at-takrar",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a14143-3bfe-7921-80f1-e377cf50d71f","الربط بالواو وأو ولكن","ar-rabt-bi-al-waw-wa-aw-wa-lakin",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a14143-3b14-72bc-aa32-625ad7d091b2","الماضي للأحداث اليومية البسيطة","al-madi-al-asasi",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a14143-3b89-7a0b-b5aa-6ebf6e1a5a18","المستقبل بالسين وسوف","al-mustaqbal-bi-as-sin-wa-sawfa",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a14143-3e6d-725d-abd7-f5094817b580","صيغ الأمر اليومية الشائعة","siyagh-al-amr-ash-shaia",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":201,"displayOrder":202},"01a14143-3d0a-772d-8d47-0676427c8614","همزة الوصل وهمزة القطع","hamzat-al-wasl-wa-hamzat-al-qat","A2",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":201,"displayOrder":207},"01a14143-39eb-7e1c-9336-4a239b223978","الألف المقصورة والياء في آخر الكلمة","al-alif-al-maqsura-wa-al-ya",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":201,"displayOrder":212},"01a14143-3c6b-7824-a34a-168905965db5","التنوين والنطق عند الوقف","at-tanwin-wa-al-waqf",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":201,"displayOrder":217},"01a14143-3cca-7614-8ec0-3bc5d847e028","ضمائر المثنى والمخاطبات والغائبات","damair-al-muthanna-wa-al-inath",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":201,"displayOrder":222},"01a14143-3cbe-7a48-9901-8e39ebd5b6bd","ضمائر المفعول به المتصلة","damair-al-maful-bihi",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":201,"displayOrder":227},"01a14143-39a9-7ec0-9ca8-fab0cd0986e3","الضمائر المتصلة بحروف الجر","ad-damair-ma-a-huruf-al-jarr",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":201,"displayOrder":232},"01a14143-3d10-7a1f-9bc1-2bebeabd3c55","هؤلاء وأولئك وهذان وهاتان","haulai-wa-ulaika",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":201,"displayOrder":237},"01a14143-3a95-794d-8c05-0a1b25cb6557","الإضافة والتعريف والصفة","al-idafa-wa-at-tarif-wa-as-sifa",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":201,"displayOrder":242},"01a14143-3a8e-70ae-a3c2-808a3d11fa3a","الإضافة مع ضمائر الجمع والمثنى","al-idafa-ma-a-damair-al-jam",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":201,"displayOrder":247},"01a14143-3c05-7288-b91b-a5ee84fd9822","الرفع والنصب والجر في الجملة البسيطة","ar-raf-wa-an-nasb-wa-al-jarr",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":201,"displayOrder":252},"01a14143-3a10-714d-9334-484ac701f214","الفاعل والمفعول به وترتيبهما","al-fail-wa-al-maful-bihi",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":201,"displayOrder":257},"01a14143-3e2f-7cba-a19c-3ce0e5ae5e36","المطابقة مع الفعل قبل الفاعل وبعده","mutabaqat-al-fil-wa-al-fail",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":201,"displayOrder":262},"01a14143-3d47-7ced-a295-ae020fb964ab","إعراب المثنى والجمع السالم","irab-al-muthanna-wa-al-jam",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":201,"displayOrder":267},"01a14143-3d82-7563-b454-fe548f2feaba","كان في وصف الماضي","kana-fi-wasf-al-madi",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":201,"displayOrder":272},"01a14143-3df5-7779-bb2e-92cf6b8fe82c","ليس مع الضمائر المختلفة","laysa-ma-a-ad-damair",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":201,"displayOrder":277},"01a14143-3e8f-7f18-b83b-a5bfe90501b7","تصريف الماضي مع جميع الضمائر","tasrif-al-madi",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":201,"displayOrder":282},"01a14143-3d88-7c7d-9a41-cbf9b435a616","كان مع المضارع للعادات الماضية","kana-ma-a-al-mudari",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":201,"displayOrder":287},"01a14143-3dc7-7f0e-a0a9-522296c8b5e0","لم لنفي الماضي","lam-li-nafy-al-madi",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":201,"displayOrder":292},"01a14143-3dd5-71e6-a52a-97de4ba253b3","لن لنفي المستقبل","lan-li-nafy-al-mustaqbal",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":201,"displayOrder":297},"01a14143-39f5-79ec-841a-0a22acedcb25","الأمر والنهي مع المخاطبين","al-amr-wa-an-nahy",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":201,"displayOrder":302},"01a14143-3bd1-784b-8166-dfce9b6c4a08","أن بعد أريد وأستطيع","an-bada-uridu-wa-astatiu",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":201,"displayOrder":307},"01a14143-3e02-7b6f-89f7-1c0031c6975a","لأن للتعبير عن السبب","lianna-li-at-talil",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":201,"displayOrder":312},"01a14143-3bb5-7b56-9040-4fa02a2643b4","الذي والتي في وصف الأشخاص والأشياء","alladhi-wa-allati",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":201,"displayOrder":317},"01a14143-3d62-7a0e-b06e-df492c2186cb","اسم التفضيل مع من","ism-at-tafdil-ma-a-min",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":201,"displayOrder":322},"01a14143-39f0-7c73-90cc-f73c741dcab5","ألوان الأشياء وصفاتها","al-alwan-wa-as-sifat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":201,"displayOrder":327},"01a14143-3bea-716c-8901-97f7cc8bbe2f","النسبة إلى البلد والمهنة","an-nisba-ila-al-balad",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":201,"displayOrder":332},"01a14143-39d2-7548-8aa6-11abc7f21f79","الأعداد من أحد عشر إلى تسعة عشر","al-adad-min-ahada-ashar",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":201,"displayOrder":337},"01a14143-39fa-78f8-aad0-f4be89f0f058","العشرات والأعداد المعطوفة","al-asharat-wa-al-adad-al-matuf",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":201,"displayOrder":342},"01a14143-39cc-79c9-b992-23d380161047","الأعداد الترتيبية والتاريخ","al-adad-at-tartibiyya",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":201,"displayOrder":347},"01a14143-3da3-7a06-9480-7328ce152428","كل وبعض وكثير وقليل","kull-wa-bad-wa-kathir-wa-qalil",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":201,"displayOrder":352},"01a14143-3a06-7193-a979-f08a4012c311","الباء واللام ومع في الاستعمال اليومي","al-ba-wa-al-lam-wa-maa",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":201,"displayOrder":357},"01a14143-3e4f-7ed4-a535-dcf8efe47cb8","قبل وبعد مع الأسماء والجمل","qabl-wa-bad",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":201,"displayOrder":362},"01a14143-3e98-7991-baed-31566c94c964","ثم والفاء لترتيب الأحداث","thumma-wa-al-fa",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":201,"displayOrder":367},"01a14143-3d16-71dc-88e4-436b8bf60076","إذا في الخطط والنتائج المتوقعة","idha-fi-al-khutat",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":201,"displayOrder":372},"01a14143-3e65-75f1-b679-e99033da54cd","قال وباع في الماضي والمضارع","qala-wa-baa",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":201,"displayOrder":377},"01a14143-3cde-744d-b76d-c1cbc526382c","ذهب وجاء وكان في السرد اليومي","dhahaba-wa-jaa-wa-kana",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":201,"displayOrder":382},"01a14143-3ae0-7cbe-8e58-0192be600cce","الجذر والوزن واستعمال المعجم","al-jadhr-wa-al-wazn",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":387,"displayOrder":388},"01a14143-3d41-772b-957e-6d309c7f11d1","إعراب المضارع بين الرفع والنصب والجزم","irab-al-mudari","B1",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":387,"displayOrder":393},"01a14143-39dc-7bec-8dfb-79e9ee426ee4","الأفعال الخمسة وثبوت النون وحذفها","al-afal-al-khamsa",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":387,"displayOrder":398},"01a14143-3a27-7769-ad33-493783f81fbb","الفعل المثال في الماضي والمضارع والأمر","al-fil-al-mithal",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":387,"displayOrder":403},"01a14143-3a1b-751d-a85e-e264a2904dec","الفعل الأجوف مع الضمائر والجزم","al-fil-al-ajwaf",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":387,"displayOrder":408},"01a14143-3a36-779d-9d6f-2d5aa3a60957","الفعل الناقص وحذف حرف العلة","al-fil-an-naqis",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":387,"displayOrder":413},"01a14143-3a2f-7009-b7fd-ea42c9c14bbd","الفعل المضعف وفك الإدغام","al-fil-al-mudaaf",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":387,"displayOrder":418},"01a14143-3a21-7083-adc2-793143139c81","الفعل المهموز في التصريف","al-fil-al-mahmuz",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":387,"displayOrder":423},"01a14143-3cf0-78c1-a0f3-aeb6f3853c70","فعّل وأفعل والتعدية","faala-wa-afala",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":387,"displayOrder":428},"01a14143-3cf6-7ea2-88e8-ca37bee9e43b","فاعل وتفاعل والمشاركة","faala-wa-tafaala",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":387,"displayOrder":433},"01a14143-3e7b-75c5-8b27-d65f443797c9","تفعّل والمطاوعة والتدرج","tafaala-wa-at-tadarruj",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":387,"displayOrder":438},"01a14143-3d34-7e2e-ad8d-a260ac97c5fd","انفعل وافتعل في الاستعمال الشائع","infala-wa-iftala",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":387,"displayOrder":443},"01a14143-3d69-71a0-8480-fe65e294ddaf","استفعل والطلب والتحول","istafala",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":387,"displayOrder":448},"01a14143-3b55-7034-9265-555363a7ce2b","المصدر من الثلاثي والمزيد","al-masdar",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":387,"displayOrder":453},"01a14143-3d4d-7a33-8925-e70008c58bcd","اسم الفاعل وتكوينه","ism-al-fail",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":387,"displayOrder":458},"01a14143-3d5b-7964-9012-41e9f6c2533b","اسم المفعول وتكوينه","ism-al-maful",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":387,"displayOrder":463},"01a14143-3d3b-7684-8676-57f6f500b4ed","إن وأن في التوكيد ونقل الكلام","inna-wa-anna",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":387,"displayOrder":468},"01a14143-3dc1-7051-b4ad-c76e4eebbbaa","لكن ولعل وليت ومعانيها","lakinna-wa-laalla-wa-layta",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":387,"displayOrder":473},"01a14143-39c6-7a19-94b9-469109d9f225","أصبح وصار وظل وأخوات كان","akhawat-kana",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":387,"displayOrder":478},"01a14143-3e5e-7b8b-be38-e04f30c6622a","قد ولقد مع الماضي","qad-wa-laqad",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":387,"displayOrder":483},"01a14143-3d8f-715e-969d-f346d869193e","كان قد وترتيب الأحداث الماضية","kana-qad",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":387,"displayOrder":488},"01a14143-3e08-7d38-b8e8-1fee16f660d4","ما زال ولم يعد واستمرار الحالة","ma-zala-wa-lam-yaud",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":387,"displayOrder":493},"01a14143-3e9e-7ec5-8473-f83f44ed0a25","يجب وينبغي ويمكن مع أن","yajib-wa-yanbaghi-wa-yumkin",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":387,"displayOrder":498},"01a14143-3d95-7767-961d-214de007bbf1","كي ولكي وحتى للتعبير عن الغاية","kay-wa-likay-wa-hatta",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":387,"displayOrder":503},"01a14143-3b5c-76cd-bd91-4d6dc57e958e","الموصولات مع الجمع والمثنى","al-mawsulat-ma-a-al-jam",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":387,"displayOrder":508},"01a14143-3c0b-77f3-80c6-3e6f7204c773","الصفة الجملة بعد النكرة","as-sifa-al-jumla",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":387,"displayOrder":513},"01a14143-39e6-7f88-a5f5-72101c264fb0","العائد في جملة الصلة","al-aid-fi-silat-al-mawsul",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":387,"displayOrder":518},"01a14143-3bf7-7d56-a260-0c0592e434cc","عندما وبينما وقبل أن وبعد أن","ar-rabt-az-zamani",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":387,"displayOrder":523},"01a14143-3d22-7753-ab13-49da57b2f000","إن الشرطية وجزم فعلين","in-ash-shartiyya",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":387,"displayOrder":528},"01a14143-3de1-7ecb-a2ff-8979ec75dded","لو للتعبير عن الافتراض المخالف","law-li-al-iftirad",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":387,"displayOrder":533},"01a14143-39bb-7154-a9cf-f19109576f91","من وما ومهما في الشرط","adawat-ash-shart",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":387,"displayOrder":538},"01a14143-3a69-783b-ac88-b2a94c0c8aed","الحال المفردة والجملة الحالية","al-hal",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":387,"displayOrder":543},"01a14143-3b1a-73f0-8752-6ac510e2086d","المفعول المطلق للتوكيد والنوع","al-maful-al-mutlaq",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":387,"displayOrder":548},"01a14143-3b21-7f3c-a069-83750781cfeb","المفعول لأجله وبيان السبب","al-maful-li-ajlihi",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":387,"displayOrder":553},"01a14143-3b62-7f5e-b6ae-f7565c91bea2","المئة والألف والمعدود","al-mia-wa-al-alf",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":387,"displayOrder":558},"01a14143-3afe-766c-b802-23a599fe1827","الكسور والنسب والمقادير","al-kusur-wa-an-nisab",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":387,"displayOrder":563},"01a14143-3c51-7cc6-86fd-cfaa2429442f","التفضيل بأكثر وأشد","at-tafdil-bi-akthar-wa-ashadd",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":387,"displayOrder":568},"01a14143-3e0f-75b9-94b0-20bb28c7c12c","مع أن ورغم أن للتنازل","maa-anna-wa-raghma-anna",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":387,"displayOrder":573},"01a14143-3ad1-7132-8439-771bfa420560","الاستثناء بإلا وغير وسوى","al-istithna",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":578,"displayOrder":579},"01a14143-3b0d-7cc8-9329-67ab79975f5c","المبني للمجهول ونائب الفاعل","al-mabni-lil-majhul","B2",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":578,"displayOrder":584},"01a14143-3b30-72bd-ba6a-862698cd02ef","المجهول في الأفعال المعتلة والمزيدة","al-majhul-fi-al-afal-al-mutalla",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":578,"displayOrder":589},"01a14143-3b97-7c23-92bc-40c25a2ef635","الفرق بين المطاوعة والبناء للمجهول","al-mutawaa-wa-al-majhul",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":578,"displayOrder":594},"01a14143-39e1-7c70-a5de-924f07a8820c","الأفعال الرباعية ومصادرها","al-afal-ar-rubaiyya",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":578,"displayOrder":599},"01a14143-3c38-7731-ac8d-ce391d7adb3c","اسم المكان واسم الزمان واسم الآلة","asma-al-makan-wa-az-zaman-wa-al-ala",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":578,"displayOrder":604},"01a14143-3c12-76ee-84ff-7971230b9869","الصفة المشبهة وصيغ المبالغة","as-sifa-al-mushabbaha",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":578,"displayOrder":609},"01a14143-3bc4-74b5-b00b-691289265053","عمل اسم الفاعل واسم المفعول","amal-al-mushtaqqat",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":578,"displayOrder":614},"01a14143-3b4b-7a7c-8324-d34acce01ed7","المصدر المؤول والمصدر الصريح","al-masdar-al-muawwal",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":578,"displayOrder":619},"01a14143-3b39-7315-8dde-843ba00b7c52","الممنوع من الصرف وشروط جره","al-mamnu-min-as-sarf",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":578,"displayOrder":624},"01a14143-3a00-78c4-b5ac-ea265547a4da","الأسماء الخمسة وشروط إعرابها","al-asma-al-khamsa",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":578,"displayOrder":629},"01a14143-3b41-7cff-99e6-6bb3c25f5a1a","الاسم المنقوص والمقصور والممدود","al-manqus-wa-al-maqsur-wa-al-mamdud",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":578,"displayOrder":634},"01a14143-3db2-7c6b-9f6a-bc08216a7622","لا النافية للجنس","la-an-nafiya-lil-jins",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":578,"displayOrder":639},"01a14143-3d75-7e33-8732-21edab383339","كاد وأوشك وأفعال الشروع","kada-wa-awshaka",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":578,"displayOrder":644},"01a14143-3ea5-70db-9b78-d8226093a029","ظن وأخواتها والمفعولان","zanna-wa-akhawatuha",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":578,"displayOrder":649},"01a14143-3e88-7431-a016-08032ce6871b","تقديم الخبر وتأخير المبتدأ","taqdim-al-khabar",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":578,"displayOrder":654},"01a14143-3cd0-77c4-bdf4-185aef4f2ed2","ضمير الفصل والتمييز بين الخبر والصفة","damir-al-fasl",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":578,"displayOrder":659},"01a14143-3c94-769f-b6a1-e76378fd971b","نفس وعين وكل في التوكيد","at-tawkid-al-manawi",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":578,"displayOrder":664},"01a14143-3a0a-7dba-88b9-cde6c92e4f28","البدل وعطف البيان","al-badal-wa-atf-al-bayan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":578,"displayOrder":669},"01a14143-3c5e-720c-ae49-678194a4117e","التمييز بعد المقادير وفي الجملة","at-tamyiz",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":578,"displayOrder":674},"01a14143-3b82-7a07-936d-fcf9311d41de","المنادى المضاف والنكرة المقصودة","al-munada",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":578,"displayOrder":679},"01a14143-3cea-7274-8ec3-1a49f54891ed","فاء جواب الشرط","fa-jawab-ash-shart",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":578,"displayOrder":684},"01a14143-3de8-7a4e-8e4d-fe4adcf625ac","لولا ولوما والشرط الامتناعي","lawla-wa-lawma",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":578,"displayOrder":689},"01a14143-3ddb-761f-957e-4faf14c51fd4","لو كان ولو أن والافتراض الماضي","law-kana-wa-law-anna",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":578,"displayOrder":694},"01a14143-3dce-74f6-acd1-930edbb0584a","لم ولما وما في نفي الماضي","lam-wa-lamma-wa-ma",137,{"id":696,"title":697,"slug":698,"language":9,"level":578,"displayOrder":699},"01a14143-3dfc-7198-bbfb-f1f65777033a","ليس وغير ودون في النفي الاسمي","laysa-wa-ghayr-wa-dun",138,{"id":701,"title":702,"slug":703,"language":9,"level":578,"displayOrder":704},"01a14143-3e1b-78fe-8c11-0966292ab46d","من وما وأي في الجمل الموصولة","man-wa-ma-wa-ayy-al-mawsula",139,{"id":706,"title":707,"slug":708,"language":9,"level":578,"displayOrder":709},"01a14143-3c1e-7ed8-8625-ff5d7e3ef91b","تداخل الصلة والصفة والحال","as-sila-wa-as-sifa-wa-al-hal",140,{"id":711,"title":712,"slug":713,"language":9,"level":578,"displayOrder":714},"01a14143-3e82-7006-bb08-de39fd9533e0","تغير المعنى بتغير حرف الجر","taghayyur-harf-al-jarr",141,{"id":716,"title":717,"slug":718,"language":9,"level":578,"displayOrder":719},"01a14143-39c0-78c1-bfc0-57b755a14ee0","أحكام العدد والمعدود في النص المتصل","ahkam-al-adad-wa-al-madud",142,{"id":721,"title":722,"slug":723,"language":9,"level":578,"displayOrder":724},"01a14143-3bcb-708b-826f-198498fde766","أما وإما لتقسيم الأفكار","amma-wa-imma",143,{"id":726,"title":727,"slug":728,"language":9,"level":578,"displayOrder":729},"01a14143-3ca2-7489-a2e9-a4622199e810","بل بل إن وليس فقط بل أيضا","bal-wa-bal-inna",144,{"id":731,"title":732,"slug":733,"language":9,"level":578,"displayOrder":734},"01a14143-3a9e-7040-9618-98250892a663","الإحالة بالضمائر واتساق الفقرة","al-ihala-wa-ittisaq-al-faqra",145,{"id":736,"title":737,"slug":738,"language":9,"level":578,"displayOrder":739},"01a14143-3d9c-7512-8098-303d405b408b","كتابة الهمزة المتوسطة والمتطرفة","kitabat-al-hamza",146,{"id":741,"title":742,"slug":743,"language":9,"level":578,"displayOrder":744},"01a14143-3a55-7eee-9cb4-3c67b75e65bd","الفصحى والعامية وحدود المقارنة","al-fusha-wa-al-ammiyya",147,{"id":746,"title":747,"slug":748,"language":9,"level":749,"displayOrder":750},"01a14143-3a84-7d85-bd22-ae540f4d6a17","الإضافة اللفظية والمعنوية","al-idafa-al-lafziyya-wa-al-manawiyya","C1",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":749,"displayOrder":755},"01a14143-3be3-792f-82b2-55ff95e7338d","النعت السببي والمطابقة","an-nat-as-sababi",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":749,"displayOrder":760},"01a14143-3bbc-75ea-a1be-f7bc73c9dae3","عمل المصدر وشروطه","amal-al-masdar",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":749,"displayOrder":765},"01a14143-3c8d-7b9b-b518-460136d010d3","التصغير ودلالاته في السياق","at-tasghir",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":749,"displayOrder":770},"01a14143-3bdc-7cb1-b29b-6e3dc07918c8","النسب إلى المركب والمنقوص والمقصور","an-nasab-al-mutaqaddim",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":749,"displayOrder":775},"01a14143-3d54-703d-b3ca-faedb0d6483c","اسم الجنس واسم الجمع واسم الوحدة","ism-al-jins-wa-ism-al-jam",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":749,"displayOrder":780},"01a14143-3b90-7a19-a568-f7827d29c862","المطابقة بحسب اللفظ والمعنى","al-mutabaqa-bi-hasab-al-mana",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":749,"displayOrder":785},"01a14143-3aee-7e70-a038-78fb75e45c94","الجمل التي لها محل من الإعراب","al-jumal-dhat-al-mahall",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":749,"displayOrder":790},"01a14143-3bf0-7568-9098-acc6f993b594","الاستثناء التام والمفرغ والمنقطع","anwa-al-istithna",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":749,"displayOrder":795},"01a14143-3ba5-752f-ac60-71d28623cbdd","القصر بإنما والنفي والاستثناء","al-qasr",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":749,"displayOrder":800},"01a14143-3ac9-7c7f-b3f8-900ff0e52f75","الاستفهام الإنكاري والتقريري","al-istifham-al-inkari",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":749,"displayOrder":805},"01a14143-3cb0-7a1e-b437-84b6e0d55434","الأمر والنهي في الإرشاد والالتماس","dalalat-al-amr-wa-an-nahy",159,{"id":807,"title":808,"slug":809,"language":9,"level":749,"displayOrder":810},"01a14143-3e56-7941-bb78-3dab29744668","قد مع المضارع والاحتمال","qad-ma-a-al-mudari",160,{"id":812,"title":813,"slug":814,"language":9,"level":749,"displayOrder":815},"01a14143-3c9a-7f9a-86d3-122704fef114","الماضي والمضارع في السرد الحي","az-zaman-fi-as-sard",161,{"id":817,"title":818,"slug":819,"language":9,"level":749,"displayOrder":820},"01a14143-3c86-7bf5-89f4-05a8db6fe260","التراكيب الزمنية المركبة في التقارير","at-tarakib-az-zamaniyya-al-murakkaba",162,{"id":822,"title":823,"slug":824,"language":9,"level":749,"displayOrder":825},"01a14143-3d29-7015-96aa-57fdd3603364","إن وإذا ولو في بناء الحجة","in-wa-idha-wa-law",163,{"id":827,"title":828,"slug":829,"language":9,"level":749,"displayOrder":830},"01a14143-3dab-75b2-905c-5ae1f553a468","كلما وأيا كان ومهما يكن","kullama-wa-ayyan-kana",164,{"id":832,"title":833,"slug":834,"language":9,"level":749,"displayOrder":835},"01a14143-3e28-7d8f-b568-b8ceeb0c8084","المصدر المؤول في مواقع نحوية متعددة","mawaqi-al-masdar-al-muawwal",165,{"id":837,"title":838,"slug":839,"language":9,"level":749,"displayOrder":840},"01a14143-3ad9-718b-9545-a30ed0b9b8de","الاعتراض والاستدراك في الجملة الطويلة","al-itirad-wa-al-istidrak",166,{"id":842,"title":843,"slug":844,"language":9,"level":749,"displayOrder":845},"01a14143-3ca9-7680-b00a-cde07f4af711","التقديم والتأخير وبؤرة المعلومة","bu-rat-al-maluma",167,{"id":847,"title":848,"slug":849,"language":9,"level":749,"displayOrder":850},"01a14143-3a63-70e7-b9a1-ed1134701ab0","الحذف واستعادة المحذوف من السياق","al-hadhf-fi-as-siyaq",168,{"id":852,"title":853,"slug":854,"language":9,"level":749,"displayOrder":855},"01a14143-3c78-7eaf-8db2-4baf4a227d81","التراكيب الاسمية في الأسلوب الأكاديمي","at-tarakib-al-ismiyya-al-akadimiyya",169,{"id":857,"title":858,"slug":859,"language":9,"level":749,"displayOrder":860},"01a14143-3e40-77f1-bb7a-7755cbab1c42","نقل الأقوال والموقف من المصدر","naql-al-aqwal",170,{"id":862,"title":863,"slug":864,"language":9,"level":749,"displayOrder":865},"01a14143-3c57-7c1f-8b9a-8756d4887bcd","التحفظ والاحتمال في الكتابة العلمية","at-tahaffuz-wa-al-ihtimal",171,{"id":867,"title":868,"slug":869,"language":9,"level":749,"displayOrder":870},"01a14143-3c25-7a59-a627-b67c7910d72c","الصياغة الإدارية والقانونية المعاصرة","as-siyagha-al-idariyya",172,{"id":872,"title":873,"slug":874,"language":9,"level":749,"displayOrder":875},"01a14143-3c44-7d7e-90e0-1fc38905a4b0","التعجب والمدح والذم","at-taajjub-wa-al-madh-wa-adh-dhamm",173,{"id":877,"title":878,"slug":879,"language":9,"level":880,"displayOrder":881},"01a14143-3bad-7aee-9881-8597330b4ca7","العدول بين الخبر والإنشاء وأثره","al-udul-bayna-al-khabar-wa-al-insha","C2",174,{"id":883,"title":884,"slug":885,"language":9,"level":880,"displayOrder":886},"01a14143-3ab4-7dd7-9c18-6cc240d60051","الالتفات وتحول الضمائر في النص الأدبي","al-iltifat",175,{"id":888,"title":889,"slug":890,"language":9,"level":880,"displayOrder":891},"01a14143-3a15-7344-a201-e498d909a359","الفصل والوصل في بناء النص","al-fasl-wa-al-wasl",176,{"id":893,"title":894,"slug":895,"language":9,"level":880,"displayOrder":896},"01a14143-3aa6-722a-abdf-92a2a36e1d46","الإيجاز والحذف وحدود استنتاج المعنى","al-ijaz-wa-al-hadhf",177,{"id":898,"title":899,"slug":900,"language":9,"level":880,"displayOrder":901},"01a14143-3c71-7c34-bc16-593c334a1d7b","التقديم للاختصاص والحصر في النص الأدبي","at-taqdim-li-al-ikhtisas",178,{"id":903,"title":904,"slug":905,"language":9,"level":880,"displayOrder":906},"01a14143-3abc-761f-b84c-ad57171015a8","الاشتغال في قراءة النصوص الفصيحة","al-ishtighal",179,{"id":908,"title":909,"slug":910,"language":9,"level":880,"displayOrder":911},"01a14143-3c64-7f80-acfc-fd896eb807e1","التنازع وتحديد العامل","at-tanazu",180,{"id":913,"title":914,"slug":915,"language":9,"level":880,"displayOrder":916},"01a14143-3aad-7870-aa38-609a1caf4bfe","الاختصاص والتحذير والإغراء","al-ikhtisas-wa-at-tahdhir",181,{"id":918,"title":919,"slug":920,"language":9,"level":880,"displayOrder":921},"01a14143-3b28-779d-9ba1-03923e51543e","المفعول معه والتمييز من العطف","al-maful-maahu",182,{"id":923,"title":924,"slug":925,"language":9,"level":880,"displayOrder":926},"01a14143-3e47-7385-8a7e-bc7d6f00153c","نون التوكيد ولام القسم في القراءة","nun-at-tawkid-wa-lam-al-qasam",183,{"id":928,"title":929,"slug":930,"language":9,"level":880,"displayOrder":931},"01a14143-3d1b-7b6f-b9f8-e3ec9b8920af","إن المخففة واللام الفارقة في النصوص","in-al-mukhaffafa",184,{"id":933,"title":934,"slug":935,"language":9,"level":880,"displayOrder":936},"01a14143-3db9-79a6-97b4-cb9a95ebdd33","لا ولات وإن المشبهة بليس في القراءة","la-wa-lata-wa-in",185,{"id":938,"title":939,"slug":940,"language":9,"level":880,"displayOrder":941},"01a14143-3cd7-752b-85f3-7fdcd9881ff7","ضمير الشأن والقصة وتفسيره","damir-ash-shan",186,{"id":943,"title":944,"slug":945,"language":9,"level":880,"displayOrder":946},"01a14143-3a5c-7452-9f79-57e7ae583138","الحذف في جملة الصلة وشروط فهمه","al-hadhf-fi-as-sila",187,{"id":948,"title":949,"slug":950,"language":9,"level":880,"displayOrder":951},"01a14143-3e73-7cbd-9916-78149163b2df","تعدد التحليل النحوي وأثره في المعنى","taaddud-at-tahlil-an-nahwi",188,{"id":953,"title":954,"slug":955,"language":9,"level":880,"displayOrder":956},"01a14143-3c7f-7adb-8468-77f42fa800a5","التراكيب التراثية في الاقتباس المعاصر","at-tarakib-at-turathiyya",189,{"id":395,"title":396,"slug":397,"seoDescription":958,"content":959,"language":9,"level":387,"displayOrder":398,"grammarTopics":960,"createdAt":966,"updatedAt":967,"vocabularyLists":968,"primaryTopicHub":1022,"readyImages":1024},"تعلّم تصريف الفعل المثال في الماضي والمضارع والأمر، وحذف الواو أو بقائها، والفرق بين المثال الواوي واليائي مع أمثلة واضحة وصيغ الأمر بحسب المخاطب.","يبدأ بعض الأفعال بحرف علّة، مثل **وَعَدَ** و**يَبِسَ**. ستتعلّم كيف يتغيّر هذا الحرف في الماضي والمضارع والأمر، وكيف تميّز الأفعال التي تحذف الواو من الأفعال التي تُبقيها.\n\n## ١. ما الفعل المثال؟\n\n**الفعل المثال** فعلٌ أوّل حروفه الأصلية واو أو ياء. فالحروف الأصلية في **وَعَدَ** هي: و، ع، د؛ وفي **يَبِسَ** هي: ي، ب، س.\n\n- **مثال واويّ:** وَعَدَ، وَصَلَ، وَقَفَ.\n- **مثال يائيّ:** يَبِسَ، يَئِسَ.\n\nنركّز هنا على الأفعال الثلاثية، وعلى المثال الواويّ الشائع خصوصًا.\n\n:::note\nالياء في **يَكْتُبُ** علامة المضارع، وليست حرفًا أصليًّا؛ لذلك لا تجعل الفعل مثالًا. ارجع إلى الماضي **كَتَبَ** لتعرف أوّل حروفه الأصلية.\n:::\n\n## ٢. الماضي: يبقى الحرف الأوّل\n\nفي الأفعال التي ندرسها هنا، تبقى الواو أو الياء في الماضي، سواء استعملت الفعل وحده أم أسندته إلى ضمير.\n\n| الضمير | وَعَدَ | يَبِسَ |\n| --- | --- | --- |\n| هُوَ | وَعَدَ | يَبِسَ |\n| هِيَ | وَعَدَتْ | يَبِسَتْ |\n| أَنَا | وَعَدْتُ | يَبِسْتُ |\n| نَحْنُ | وَعَدْنَا | يَبِسْنَا |\n| هُمْ | وَعَدُوا | يَبِسُوا |\n\n:::example\n**وَعَدْتُ** صَدِيقِي بِالْمُسَاعَدَةِ.\n\n**وَصَلْنَا** إِلَى الْمَحَطَّةِ مُبَكِّرًا.\n\n**يَبِسَتْ** أَوْرَاقُ الشَّجَرَةِ.\n:::\n\nلاحظ سكون الحرف قبل تاء الفاعل و«نا»: **وَعَدْتُ، وَعَدْنَا**. هذا لا يغيّر الواو الأصلية.\n\n## ٣. المضارع: متى تُحذف الواو؟\n\nفي كثير من الأفعال الثلاثية الواوية، تُحذف الواو في المضارع. ومن الأنماط الشائعة **وَعَدَ ← يَعِدُ**، حيث تكون حركة الحرف الأوسط في المضارع الكسرة.\n\n| الماضي | المضارع مع «هُوَ» | المضارع مع «أَنَا» |\n| --- | --- | --- |\n| وَعَدَ | **يَعِدُ** | **أَعِدُ** |\n| وَصَلَ | **يَصِلُ** | **أَصِلُ** |\n| وَقَفَ | **يَقِفُ** | **أَقِفُ** |\n| وَزَنَ | **يَزِنُ** | **أَزِنُ** |\n| وَضَعَ | **يَضَعُ** | **أَضَعُ** |\n\nالحذف ليس خاصًّا بالصيغة التي تبدأ بالياء؛ نقول: **أَعِدُ، نَعِدُ، تَعِدُ، يَعِدُ**.\n\n:::warning\nلا تحذف الواو من كلّ فعل مثال. نقول **وَجِلَ ← يَوْجَلُ**، أي خاف، فتبقى الواو. كما أن الكسرة ليست شرطًا لازمًا في كلّ فعل تُحذف واوه: نقول **وَضَعَ ← يَضَعُ**. احفظ الماضي مع مضارعه.\n:::\n\nأمّا الياء الأصلية فتبقى في المضارع في أمثلة مثل **يَبِسَ ← يَيْبَسُ** و**يَئِسَ ← يَيْأَسُ**. في **يَيْبَسُ**، الياء الأولى علامة المضارع، والثانية من أصل الفعل.\n\n## ٤. الأمر: انطلق من صيغة المخاطَب\n\nلصياغة الأمر للمفرد المذكّر من **تَعِدُ**:\n\n1. اجعل المضارع مجزومًا: **لَمْ تَعِدْ**.\n2. احذف حرف المضارعة، وهو التاء: **عِدْ**.\n3. لا تضف همزة وصل؛ لأن الصيغة تبدأ بحرف متحرّك.\n\n| الماضي | مضارع المخاطَب | الأمر للمفرد المذكّر |\n| --- | --- | --- |\n| وَعَدَ | تَعِدُ | **عِدْ** |\n| وَصَلَ | تَصِلُ | **صِلْ** |\n| وَقَفَ | تَقِفُ | **قِفْ** |\n| وَزَنَ | تَزِنُ | **زِنْ** |\n| وَضَعَ | تَضَعُ | **ضَعْ** |\n\n:::example\n**قِفْ** هُنَا، مِنْ فَضْلِكَ.\n\n**ضَعْ** الْكِتَابَ عَلَى الطَّاوِلَةِ.\n\n**زِنْ** هَذِهِ الْحَقِيبَةَ قَبْلَ السَّفَرِ.\n:::\n\nإذا بقي حرف العلّة في المضارع، فلا تطبّق عليه حذف الواو السابق. فالأمر من **يَبِسَ يَيْبَسُ** هو **اِيبَسْ**: أُضيفت همزة وصل، وتحولت الياء الساكنة بعد الكسرة إلى حرف مدّ. هذه الصيغة قليلة الاستعمال، لكنّها توضّح أن المثال ليس له شكل واحد في الأمر.\n\n## ٥. الأمر مع المخاطَبين\n\nبعد معرفة صيغة الأمر الأساسية، استعمل نهايات المخاطَب المناسبة. تظلّ الواو محذوفة في جميع الصيغ الآتية:\n\n| المخاطَب | الأمر من «وَقَفَ» | الأمر من «وَضَعَ» |\n| --- | --- | --- |\n| أَنْتَ | **قِفْ** | **ضَعْ** |\n| أَنْتِ | **قِفِي** | **ضَعِي** |\n| أَنْتُمَا | **قِفَا** | **ضَعَا** |\n| أَنْتُمْ | **قِفُوا** | **ضَعُوا** |\n| أَنْتُنَّ | **قِفْنَ** | **ضَعْنَ** |\n\n:::tip\nالواو في آخر **قِفُوا** واو الجماعة، وليست الواو الأصلية المحذوفة من أوّل **وَقَفَ**.\n:::\n\n## ٦. خلاصة تساعدك على التصريف\n\n- حدّد الحرف الأوّل من الماضي: **وَعَدَ** مثال واويّ، و**يَبِسَ** مثال يائيّ.\n- أبقِ الحرف الأصلي في الماضي: **وَعَدْتُ، يَبِسَتْ**.\n- تعلّم المضارع مع الماضي: **وَعَدَ يَعِدُ**، لكن **وَجِلَ يَوْجَلُ**.\n- ابنِ الأمر على صيغة المخاطَب المجزومة: **تَقِفْ ← قِفْ**.\n- راعِ المخاطَب: **ضَعْ، ضَعِي، ضَعُوا**.\n\nتذكّر السلسلة العملية: **وَقَفَ ← يَقِفُ ← قِفْ**، ولا تعمّم حذف الواو على جميع الأفعال المثالية.",[961],{"id":962,"name":963,"level":387,"language":9,"isCompleted":964,"completionPercentage":965,"totalExercises":86,"completedExercises":965},"01a14143-391a-752c-872d-2e083a3958be","تصريف المعتل بحسب موضع حرف العلة",false,0,"2026-10-15T20:31:27+00:00","2026-10-16T06:40:27+00:00",[969],{"id":970,"title":971,"vocabularyListWords":972,"isPublished":1021},"01a14143-8f7a-7287-a02a-a2d9a18cd9e4","أفعال تبدأ بحرف علة",[973,979,985,991,997,1003,1009,1015],{"id":974,"vocabularyWord":975,"displayOrder":11},"01a14143-8f7a-72fb-a02a-a2d9a1a8908a",{"id":976,"word":977,"frequency":41,"level":387,"language":9,"partsOfSpeech":978,"audio":964},"01a14143-7435-728e-9e84-8dc13e0b7a29","وعد",[],{"id":980,"vocabularyWord":981,"displayOrder":16},"01a14143-8f7a-7347-a02a-a2d9a29d58e8",{"id":982,"word":983,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":984,"audio":964},"01a14143-721f-79e0-b415-016fe71ef189","وصل",[],{"id":986,"vocabularyWord":987,"displayOrder":21},"01a14143-8f7a-73b3-a02a-a2d9a2de340d",{"id":988,"word":989,"frequency":41,"level":387,"language":9,"partsOfSpeech":990,"audio":964},"01a14143-74c3-787b-bc2b-c098ca9f7f52","وقف",[],{"id":992,"vocabularyWord":993,"displayOrder":26},"01a14143-8f7a-73df-a02a-a2d9a3571f33",{"id":994,"word":995,"frequency":46,"level":201,"language":9,"partsOfSpeech":996,"audio":964},"01a14143-737c-787a-b24d-54b343656c76","وزن",[],{"id":998,"vocabularyWord":999,"displayOrder":31},"01a14143-8f7a-7403-a02a-a2d9a3d67161",{"id":1000,"word":1001,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1002,"audio":964},"01a14143-7198-7aca-893d-97abc8a362d6","وضع",[],{"id":1004,"vocabularyWord":1005,"displayOrder":36},"01a14143-8f7a-7433-a02a-a2d9a3ed4b4a",{"id":1006,"word":1007,"frequency":11,"level":880,"language":9,"partsOfSpeech":1008,"audio":964},"01a14143-7570-7b1b-812b-1c921d83aa14","وجل",[],{"id":1010,"vocabularyWord":1011,"displayOrder":41},"01a14143-8f7a-7453-a02a-a2d9a45af6df",{"id":1012,"word":1013,"frequency":31,"level":387,"language":9,"partsOfSpeech":1014,"audio":964},"01a14143-74d8-786a-8c83-dd6f55202d3c","يبس",[],{"id":1016,"vocabularyWord":1017,"displayOrder":46},"01a14143-8f7a-746f-a02a-a2d9a4ffe952",{"id":1018,"word":1019,"frequency":41,"level":387,"language":9,"partsOfSpeech":1020,"audio":964},"01a14143-7458-77bf-ac80-5cb8dcbf2c2f","يئس",[],true,{"name":963,"slug":1023,"language":9},"tasrif-al-mutall-b1",[],{"id":962,"name":963,"slug":1023,"language":9,"level":387,"introduction":1026,"lessonCount":21,"totalExercises":86,"objectives":1027,"prerequisites":1031,"lessons":1034},"تتبع حرف العلة من أول الجذر في وعد إلى وسطه في قال ثم آخره في رمى. في كل خطوة تربط التغير بالزمن والضمير أو العامل، وتفرق في النهاية بين حذف حرف العلة وحذف نون الأفعال الخمسة. هكذا تختار الصيغة الصحيحة دون حذف كل واو أو ياء تراها.",[1028,1029,1030],"تصريف أمثلة شائعة من المثال والأجوف والناقص مع الضمائر.","تمييز الحذف الصرفي في وسط الفعل من علامة الجزم في آخره.","بناء الأمر والنهي مع حفظ ضمائر المخاطب.",[1032,1033],"معرفة تصريف الفعل الصحيح في الماضي والمضارع والأمر.","تمييز تاء الفاعل وتاء التأنيث ونون النسوة وضمائر الأفعال الخمسة.",[1035,1057,1079],{"id":395,"contentId":1036,"slug":397,"title":396,"level":387,"summary":1037,"order":11,"exercises":1038},"pg_1ea09b05-6175-4470-8432-498c743441b4","يميز الواو والياء الأصليتين في المثال، ويتابع بقاءهما أو حذف الواو في المضارع والأمر.",[1039,1043,1046,1050,1054],{"id":1040,"title":1041,"order":965,"type":1042},"01a14143-4501-7092-915c-d3537869f2a1","الفعل المثال: الأصل والماضي والمضارع","word_select",{"id":1044,"title":1045,"order":11,"type":1042},"01a14143-451f-71c8-8367-1e03a9fa6fd3","أمر الفعل المثال وصيغ المخاطَبين",{"id":1047,"title":1048,"order":16,"type":1049},"01a14143-453b-740f-9b46-4efc39a101f8","بناء جمل الفعل المثال","sentence_builder",{"id":1051,"title":1052,"order":21,"type":1053},"01a14143-454e-7b52-9b26-fcb996f47bc7","الفعل المثال: الأصل والتغيّر في التصريف","word_sort",{"id":1055,"title":1056,"order":26,"type":1053},"01a14143-4555-7e79-b0e0-52cf8a8b5f45","الفعل المثال: الأمر والمخاطَب والواو",{"id":400,"contentId":1058,"slug":402,"title":401,"level":387,"summary":1059,"order":16,"exercises":1060},"pg_87288567-40f8-4863-bcb9-52b930694936","يتابع حذف وسط الأجوف مع ضمائر محددة والجزم بالسكون، ويقارنه ببقائه عند حذف النون.",[1061,1064,1067,1070,1073,1076],{"id":1062,"title":1063,"order":965,"type":1042},"01a14143-444c-745c-a04e-1d6f70950755","الفعل الأجوف في الماضي والمضارع",{"id":1065,"title":1066,"order":11,"type":1042},"01a14143-4470-7f17-95b5-2b327762f910","الفعل الأجوف بعد لم ولا الناهية",{"id":1068,"title":1069,"order":16,"type":1049},"01a14143-4489-7f0e-ab33-ac2cd33fdfcd","الأجوف في السؤال والتأكيد",{"id":1071,"title":1072,"order":21,"type":1049},"01a14143-449e-752d-b0e0-b01e92147f8a","الأجوف في النفي والنهي",{"id":1074,"title":1075,"order":26,"type":1053},"01a14143-44b1-787b-94b0-e7b5291e77be","الأجوف مع الضمائر: الحذف والحركات",{"id":1077,"title":1078,"order":31,"type":1053},"01a14143-44b9-72b2-9468-3b32e342cbba","الأجوف في الجزم: العلامة والمعنى",{"id":405,"contentId":1080,"slug":407,"title":406,"level":387,"summary":1081,"order":21,"exercises":1082},"pg_485b858a-05b8-4bca-a791-ddad87a6cd9e","يضبط حذف آخر الناقص في الجزم والأمر، ويقارن حرف العلة الأصلي بياء المخاطبة وتغيرات الماضي.",[1083,1086,1089,1092,1095],{"id":1084,"title":1085,"order":965,"type":1042},"01a14143-45c2-7df3-a748-473a79948866","الفعل الناقص بين الخبر والنهي والأمر",{"id":1087,"title":1088,"order":11,"type":1042},"01a14143-45dc-7be4-a39c-7cb387f84895","الفعل الناقص مع الضمائر وفي الماضي",{"id":1090,"title":1091,"order":16,"type":1049},"01a14143-45f4-7512-bdff-ea4b98532088","بناء الجملة بالفعل الناقص",{"id":1093,"title":1094,"order":21,"type":1053},"01a14143-4608-7348-8652-30f0ea59ca6e","تصنيف الناقص في المضارع والأمر",{"id":1096,"title":1097,"order":26,"type":1053},"01a14143-460f-7cf4-aecc-7e9a8fe5595d","تصنيف الحذف مع الضمائر وفي الماضي",[1099,1105,1109,1113,1117],{"@id":1100,"@type":1101,"id":1040,"grammarPage":1102,"title":1041,"instructions":1103,"displayOrder":965,"type":1042,"questionCount":76,"blankCount":76,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1104},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-4501-7092-915c-d3537869f2a1","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a14143-3a27-7769-ad33-493783f81fbb","اختر الإجابة الصحيحة، وانتبه إلى الحرف الأصلي والفعل المطلوب تصريفه.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_dc4cc414-9435-41d6-b150-ac5df7bc8b69_hero.webp?v=1792096290",{"@id":1106,"@type":1101,"id":1044,"grammarPage":1102,"title":1045,"instructions":1107,"displayOrder":11,"type":1042,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1108},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-451f-71c8-8367-1e03a9fa6fd3","اختر الصيغة المطلوبة، وراعِ الفعل المذكور والمخاطَب المحدّد في كل سؤال.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_579d0573-3310-4094-971a-e75f54ae1187_hero.webp?v=1792096290",{"@id":1110,"@type":1101,"id":1047,"grammarPage":1102,"title":1048,"instructions":1111,"displayOrder":16,"type":1049,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1112},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-453b-740f-9b46-4efc39a101f8","رتّب الكلمات لتكوين جملة صحيحة. توجد كلمة زائدة في كل سؤال؛ انتبه إلى تشكيل الفعل وترابط الكلمات.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_4bee227c-fbb7-492a-aed0-eb85bfc3a1db_hero.webp?v=1792096290",{"@id":1114,"@type":1101,"id":1051,"grammarPage":1102,"title":1052,"instructions":1115,"displayOrder":21,"type":1053,"questionCount":26,"blankCount":965,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1116},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-454e-7b52-9b26-fcb996f47bc7","اضغط على البطاقة، ثم على العمود المناسب لتصنيفها وفق المطلوب.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_dd95a19e-d41e-4b35-a366-4a704bb0eb86_hero.webp?v=1792096290",{"@id":1118,"@type":1101,"id":1055,"grammarPage":1102,"title":1056,"instructions":1119,"displayOrder":26,"type":1053,"questionCount":26,"blankCount":965,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1120},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-4555-7e79-b0e0-52cf8a8b5f45","اضغط على كل بطاقة، ثم على العمود الذي يوافق صيغتها. صنّف جميع البطاقات.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_fb6651fe-9952-4737-a717-10d938ba4c0a_hero.webp?v=1792096290",{"id":1040,"grammarPage":1102,"title":1041,"instructions":1103,"seoTitle":1122,"seoDescription":1123,"displayOrder":965,"type":1042,"questions":1124,"ogImageUrl":1104},"الفعل المثال: تمارين الماضي والمضارع","تدرّب على الفعل المثال بأسئلة اختيار الكلمة المناسبة، وحدّد الحرف الأصلي وصيغ الماضي والمضارع في جمل عن العمل والتسوّق والمواعيد والحياة اليومية.",[1125],{"id":1126,"sentenceTemplate":1127,"displayOrder":965,"explanation":1128,"exampleSentence":1129,"blanks":1130},"01a14143-4501-7472-915c-d3537aa0a2ad","في الفعل «يَئِسَ»، الياء __1__.","«يَئِسَ» فعل ماضٍ، والياء أول حروفه الأصلية؛ ليست علامة مضارعة ولا ضميرًا.","«يَبِسَ» مثال يائي لأن جذره يبدأ بالياء.",[1131],{"id":1132,"blankNumber":11,"options":1133},"01a14143-4501-73f2-915c-d3537a0d1240",[1134,1137,1140],{"id":1135,"optionText":1136,"isCorrect":964,"displayOrder":965},"01a14143-4501-72e2-915c-d353792534df","علامة المضارع",{"id":1138,"optionText":1139,"isCorrect":1021,"displayOrder":11},"01a14143-4501-7342-915c-d353793b8bf2","حرف أصلي",{"id":1141,"optionText":1142,"isCorrect":964,"displayOrder":16},"01a14143-4501-73b2-915c-d353796fbb43","ضمير متصل",{"html":1144,"toc":1145},"\u003Cp>يبدأ بعض الأفعال بحرف علّة، مثل \u003Cstrong>وَعَدَ\u003C\u002Fstrong> و\u003Cstrong>يَبِسَ\u003C\u002Fstrong>. ستتعلّم كيف يتغيّر هذا الحرف في الماضي والمضارع والأمر، وكيف تميّز الأفعال التي تحذف الواو من الأفعال التي تُبقيها.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>١. ما الفعل المثال؟\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cstrong>الفعل المثال\u003C\u002Fstrong> فعلٌ أوّل حروفه الأصلية واو أو ياء. فالحروف الأصلية في \u003Cstrong>وَعَدَ\u003C\u002Fstrong> هي: و، ع، د؛ وفي \u003Cstrong>يَبِسَ\u003C\u002Fstrong> هي: ي، ب، س.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>مثال واويّ:\u003C\u002Fstrong> وَعَدَ، وَصَلَ، وَقَفَ.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>مثال يائيّ:\u003C\u002Fstrong> يَبِسَ، يَئِسَ.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>نركّز هنا على الأفعال الثلاثية، وعلى المثال الواويّ الشائع خصوصًا.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>الياء في \u003Cstrong>يَكْتُبُ\u003C\u002Fstrong> علامة المضارع، وليست حرفًا أصليًّا؛ لذلك لا تجعل الفعل مثالًا. ارجع إلى الماضي \u003Cstrong>كَتَبَ\u003C\u002Fstrong> لتعرف أوّل حروفه الأصلية.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-2\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>٢. الماضي: يبقى الحرف الأوّل\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>في الأفعال التي ندرسها هنا، تبقى الواو أو الياء في الماضي، سواء استعملت الفعل وحده أم أسندته إلى ضمير.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>الضمير\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>وَعَدَ\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>يَبِسَ\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>هُوَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>وَعَدَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>يَبِسَ\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>هِيَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>وَعَدَتْ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>يَبِسَتْ\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>أَنَا\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>وَعَدْتُ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>يَبِسْتُ\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>نَحْنُ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>وَعَدْنَا\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>يَبِسْنَا\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>هُمْ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>وَعَدُوا\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>يَبِسُوا\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>وَعَدْتُ\u003C\u002Fstrong> صَدِيقِي بِالْمُسَاعَدَةِ.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>وَصَلْنَا\u003C\u002Fstrong> إِلَى الْمَحَطَّةِ مُبَكِّرًا.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>يَبِسَتْ\u003C\u002Fstrong> أَوْرَاقُ الشَّجَرَةِ.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>لاحظ سكون الحرف قبل تاء الفاعل و«نا»: \u003Cstrong>وَعَدْتُ، وَعَدْنَا\u003C\u002Fstrong>. هذا لا يغيّر الواو الأصلية.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-3\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>٣. المضارع: متى تُحذف الواو؟\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>في كثير من الأفعال الثلاثية الواوية، تُحذف الواو في المضارع. ومن الأنماط الشائعة \u003Cstrong>وَعَدَ ← يَعِدُ\u003C\u002Fstrong>، حيث تكون حركة الحرف الأوسط في المضارع الكسرة.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>الماضي\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>المضارع مع «هُوَ»\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>المضارع مع «أَنَا»\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>وَعَدَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>يَعِدُ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>أَعِدُ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>وَصَلَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>يَصِلُ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>أَصِلُ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>وَقَفَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>يَقِفُ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>أَقِفُ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>وَزَنَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>يَزِنُ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>أَزِنُ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>وَضَعَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>يَضَعُ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>أَضَعُ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>الحذف ليس خاصًّا بالصيغة التي تبدأ بالياء؛ نقول: \u003Cstrong>أَعِدُ، نَعِدُ، تَعِدُ، يَعِدُ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>لا تحذف الواو من كلّ فعل مثال. نقول \u003Cstrong>وَجِلَ ← يَوْجَلُ\u003C\u002Fstrong>، أي خاف، فتبقى الواو. كما أن الكسرة ليست شرطًا لازمًا في كلّ فعل تُحذف واوه: نقول \u003Cstrong>وَضَعَ ← يَضَعُ\u003C\u002Fstrong>. احفظ الماضي مع مضارعه.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>أمّا الياء الأصلية فتبقى في المضارع في أمثلة مثل \u003Cstrong>يَبِسَ ← يَيْبَسُ\u003C\u002Fstrong> و\u003Cstrong>يَئِسَ ← يَيْأَسُ\u003C\u002Fstrong>. في \u003Cstrong>يَيْبَسُ\u003C\u002Fstrong>، الياء الأولى علامة المضارع، والثانية من أصل الفعل.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-4\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>٤. الأمر: انطلق من صيغة المخاطَب\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>لصياغة الأمر للمفرد المذكّر من \u003Cstrong>تَعِدُ\u003C\u002Fstrong>:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>اجعل المضارع مجزومًا: \u003Cstrong>لَمْ تَعِدْ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>احذف حرف المضارعة، وهو التاء: \u003Cstrong>عِدْ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>لا تضف همزة وصل؛ لأن الصيغة تبدأ بحرف متحرّك.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>الماضي\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>مضارع المخاطَب\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>الأمر للمفرد المذكّر\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>وَعَدَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>تَعِدُ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>عِدْ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>وَصَلَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>تَصِلُ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>صِلْ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>وَقَفَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>تَقِفُ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>قِفْ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>وَزَنَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>تَزِنُ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>زِنْ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>وَضَعَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>تَضَعُ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ضَعْ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>قِفْ\u003C\u002Fstrong> هُنَا، مِنْ فَضْلِكَ.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>ضَعْ\u003C\u002Fstrong> الْكِتَابَ عَلَى الطَّاوِلَةِ.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>زِنْ\u003C\u002Fstrong> هَذِهِ الْحَقِيبَةَ قَبْلَ السَّفَرِ.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>إذا بقي حرف العلّة في المضارع، فلا تطبّق عليه حذف الواو السابق. فالأمر من \u003Cstrong>يَبِسَ يَيْبَسُ\u003C\u002Fstrong> هو \u003Cstrong>اِيبَسْ\u003C\u002Fstrong>: أُضيفت همزة وصل، وتحولت الياء الساكنة بعد الكسرة إلى حرف مدّ. هذه الصيغة قليلة الاستعمال، لكنّها توضّح أن المثال ليس له شكل واحد في الأمر.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-5\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>٥. الأمر مع المخاطَبين\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>بعد معرفة صيغة الأمر الأساسية، استعمل نهايات المخاطَب المناسبة. تظلّ الواو محذوفة في جميع الصيغ الآتية:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>المخاطَب\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>الأمر من «وَقَفَ»\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>الأمر من «وَضَعَ»\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>أَنْتَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>قِفْ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ضَعْ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>أَنْتِ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>قِفِي\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ضَعِي\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>أَنْتُمَا\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>قِفَا\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ضَعَا\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>أَنْتُمْ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>قِفُوا\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ضَعُوا\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>أَنْتُنَّ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>قِفْنَ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ضَعْنَ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>الواو في آخر \u003Cstrong>قِفُوا\u003C\u002Fstrong> واو الجماعة، وليست الواو الأصلية المحذوفة من أوّل \u003Cstrong>وَقَفَ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-6\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>٦. خلاصة تساعدك على التصريف\u003C\u002Fh2>\n\u003Cul>\n\u003Cli>حدّد الحرف الأوّل من الماضي: \u003Cstrong>وَعَدَ\u003C\u002Fstrong> مثال واويّ، و\u003Cstrong>يَبِسَ\u003C\u002Fstrong> مثال يائيّ.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>أبقِ الحرف الأصلي في الماضي: \u003Cstrong>وَعَدْتُ، يَبِسَتْ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>تعلّم المضارع مع الماضي: \u003Cstrong>وَعَدَ يَعِدُ\u003C\u002Fstrong>، لكن \u003Cstrong>وَجِلَ يَوْجَلُ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>ابنِ الأمر على صيغة المخاطَب المجزومة: \u003Cstrong>تَقِفْ ← قِفْ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>راعِ المخاطَب: \u003Cstrong>ضَعْ، ضَعِي، ضَعُوا\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>تذكّر السلسلة العملية: \u003Cstrong>وَقَفَ ← يَقِفُ ← قِفْ\u003C\u002Fstrong>، ولا تعمّم حذف الواو على جميع الأفعال المثالية.\u003C\u002Fp>\n",[1146,1150,1154,1158,1162,1166],{"id":1147,"text":1148,"depth":16,"number":1149},"section","١. ما الفعل المثال؟","1",{"id":1151,"text":1152,"depth":16,"number":1153},"section-2","٢. الماضي: يبقى الحرف الأوّل","2",{"id":1155,"text":1156,"depth":16,"number":1157},"section-3","٣. المضارع: متى تُحذف الواو؟","3",{"id":1159,"text":1160,"depth":16,"number":1161},"section-4","٤. الأمر: انطلق من صيغة المخاطَب","4",{"id":1163,"text":1164,"depth":16,"number":1165},"section-5","٥. الأمر مع المخاطَبين","5",{"id":1167,"text":1168,"depth":16,"number":1169},"section-6","٦. خلاصة تساعدك على التصريف","6"]