[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-ar":3,"grammar-pages-ar":4,"grammar-page-ar-at-tanwin-wa-al-waqf":957,"grammar-lesson-path-ar-at-tanwin-wa-al-waqf-an-nutq-inda-al-bad-wa-al-wasl-wa-al-waqf-a2":972,"grammar-exercises-by-page-01a14143-3c6b-7824-a34a-168905965db5":1015,"grammar-quick-check-01a14143-3c6b-7824-a34a-168905965db5":1034,"grammar-lesson-body-01a14143-3c6b-7824-a34a-168905965db5-2fr1tiehi2":1057},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,695,700,705,710,715,720,725,730,735,740,745,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,806,811,816,821,826,831,836,841,846,851,856,861,866,871,876,882,887,892,897,902,907,912,917,922,927,932,937,942,947,952],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a14143-3a76-7350-952f-45c2ce23147a","الحروف العربية واتصالها","al-huruf-al-arabiyya","ar","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a14143-3a6f-73f6-94f2-34b93411e8d4","الحركات القصيرة وحروف المد","al-harakat-wa-huruf-al-madd",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a14143-3c32-7722-9769-87fb49bec851","السكون والشدة","as-sukun-wa-ash-shadda",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a14143-3c3e-7e2f-9d91-2ccec1148748","التاء المربوطة والهاء والتاء المفتوحة","at-ta-al-marbuta",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a14143-3ac3-76cd-889b-5e9b4b475023","الاسم والفعل والحرف","al-ism-wa-al-fil-wa-al-harf",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a14143-3bd7-74c3-a994-5c1ef0571b5a","النكرة والمعرفة وأداة التعريف","an-nakira-wa-al-marifa",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a14143-3b06-7ca4-91d2-8025e01ac8f3","اللام الشمسية واللام القمرية","al-lam-ash-shamsiyya",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a14143-3b7d-7378-8468-3894d394edfd","المذكر والمؤنث في الأسماء الشائعة","al-mudhakkar-wa-al-muannath",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a14143-3cc4-7d9d-be92-9435da1f6a32","ضمائر المتكلم والمخاطب المفرد","damair-al-mutakallim-wa-al-mukhatab",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a14143-3cb8-72ba-abe6-af8b873e10c8","ضمائر الغائب المفرد والجمع","damair-al-ghaib",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a14143-3af7-7090-b3b4-b60c07b4d8c8","الجملة الاسمية للتعريف والوصف","al-jumla-al-ismiyya",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a14143-3c19-7144-925b-1022a70c25b1","الصفة بعد الاسم والمطابقة الأساسية","as-sifa-bada-al-ism",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a14143-3d03-7680-8af2-a2691c80bf26","هذا وهذه والإشارة إلى القريب","hadha-wa-hadhihi",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a14143-3ce4-76a5-8901-37bf84695503","ذلك وتلك والإشارة إلى البعيد","dhalika-wa-tilka",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a14143-3c2c-76f6-bfcf-b819a018b97e","السؤال بهل والهمزة","as-sual-bi-hal-wa-al-hamza",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a14143-3e15-7883-a323-0b56edcf2f0b","من وما وأين في الأسئلة","man-wa-ma-wa-ayna",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a14143-3cfd-711e-9f4e-fae36bfadb4d","في وعلى ومن وإلى","fi-wa-ala-wa-min-wa-ila",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a14143-3c4b-7c7d-8672-7c9055a2118c","التعبير عن المكان وهناك","at-tabir-an-al-makan",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a14143-3a7d-7bcb-9697-fc4c5086bbb1","الإضافة البسيطة بين اسمين","al-idafa-al-basita",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a14143-3b6a-73e0-a604-582998eff4ad","الملكية مع ياء المتكلم وكاف المخاطب","al-milkiyya-ma-a-al-damair",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a14143-3d2f-7271-b394-b010c88f7ad1","عندي ولي للتعبير عن الملكية","indi-wa-li",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a14143-3b9e-7f91-a997-716f6f5f3182","المثنى في التعرف على الأشياء","al-muthanna-al-asasi",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a14143-3ae7-7c44-b958-d87ce353265f","جمع المذكر السالم وجمع المؤنث السالم","al-jam-al-salim",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a14143-3d6f-7bc6-ab99-d6e5fec8401f","جموع التكسير الشائعة","jumu-at-taksir-ash-shaia",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a14143-3e35-7d06-a89c-b66ea6720ae7","مطابقة جمع غير العاقل","mutabaqat-jam-ghayr-al-aqil",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a14143-39d7-7d7f-b08f-98c57cdb092f","العد من واحد إلى عشرة","al-add-min-wahid-ila-ashara",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a14143-3d7c-72f3-9c0c-e4f6d067d17c","كم والعمر والسعر","kam-wa-al-umr-wa-as-sir",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a14143-3b70-7dd2-9b08-252623b74dc9","المضارع للأفعال اليومية","al-mudari-lil-afal-al-yawmiyya",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a14143-3b77-78f8-823c-48f519fc05da","المضارع مع نحن وأنتم وهم","al-mudari-ma-a-damair-al-jam",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a14143-3e3b-71a1-8d2c-cda25810ac24","نفي المضارع بلا","nafy-al-mudari-bi-la",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a14143-3def-7448-b76a-24fff070ba6d","ليس في نفي الوصف والهوية","laysa-fi-an-nafy",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a14143-3e22-7c15-a562-9203adde3aa0","متى وكيف ولماذا","mata-wa-kayfa-wa-limadha",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a14143-3eaa-7e84-b252-de6748acb1b3","ظروف المكان الأساسية","zuruf-al-makan-al-asasiyya",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a14143-3eb0-765f-acb6-655070aecd78","ظروف الوقت والتكرار","zuruf-al-waqt-wa-at-takrar",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a14143-3bfe-7921-80f1-e377cf50d71f","الربط بالواو وأو ولكن","ar-rabt-bi-al-waw-wa-aw-wa-lakin",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a14143-3b14-72bc-aa32-625ad7d091b2","الماضي للأحداث اليومية البسيطة","al-madi-al-asasi",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a14143-3b89-7a0b-b5aa-6ebf6e1a5a18","المستقبل بالسين وسوف","al-mustaqbal-bi-as-sin-wa-sawfa",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a14143-3e6d-725d-abd7-f5094817b580","صيغ الأمر اليومية الشائعة","siyagh-al-amr-ash-shaia",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":201,"displayOrder":202},"01a14143-3d0a-772d-8d47-0676427c8614","همزة الوصل وهمزة القطع","hamzat-al-wasl-wa-hamzat-al-qat","A2",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":201,"displayOrder":207},"01a14143-39eb-7e1c-9336-4a239b223978","الألف المقصورة والياء في آخر الكلمة","al-alif-al-maqsura-wa-al-ya",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":201,"displayOrder":212},"01a14143-3c6b-7824-a34a-168905965db5","التنوين والنطق عند الوقف","at-tanwin-wa-al-waqf",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":201,"displayOrder":217},"01a14143-3cca-7614-8ec0-3bc5d847e028","ضمائر المثنى والمخاطبات والغائبات","damair-al-muthanna-wa-al-inath",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":201,"displayOrder":222},"01a14143-3cbe-7a48-9901-8e39ebd5b6bd","ضمائر المفعول به المتصلة","damair-al-maful-bihi",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":201,"displayOrder":227},"01a14143-39a9-7ec0-9ca8-fab0cd0986e3","الضمائر المتصلة بحروف الجر","ad-damair-ma-a-huruf-al-jarr",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":201,"displayOrder":232},"01a14143-3d10-7a1f-9bc1-2bebeabd3c55","هؤلاء وأولئك وهذان وهاتان","haulai-wa-ulaika",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":201,"displayOrder":237},"01a14143-3a95-794d-8c05-0a1b25cb6557","الإضافة والتعريف والصفة","al-idafa-wa-at-tarif-wa-as-sifa",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":201,"displayOrder":242},"01a14143-3a8e-70ae-a3c2-808a3d11fa3a","الإضافة مع ضمائر الجمع والمثنى","al-idafa-ma-a-damair-al-jam",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":201,"displayOrder":247},"01a14143-3c05-7288-b91b-a5ee84fd9822","الرفع والنصب والجر في الجملة البسيطة","ar-raf-wa-an-nasb-wa-al-jarr",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":201,"displayOrder":252},"01a14143-3a10-714d-9334-484ac701f214","الفاعل والمفعول به وترتيبهما","al-fail-wa-al-maful-bihi",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":201,"displayOrder":257},"01a14143-3e2f-7cba-a19c-3ce0e5ae5e36","المطابقة مع الفعل قبل الفاعل وبعده","mutabaqat-al-fil-wa-al-fail",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":201,"displayOrder":262},"01a14143-3d47-7ced-a295-ae020fb964ab","إعراب المثنى والجمع السالم","irab-al-muthanna-wa-al-jam",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":201,"displayOrder":267},"01a14143-3d82-7563-b454-fe548f2feaba","كان في وصف الماضي","kana-fi-wasf-al-madi",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":201,"displayOrder":272},"01a14143-3df5-7779-bb2e-92cf6b8fe82c","ليس مع الضمائر المختلفة","laysa-ma-a-ad-damair",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":201,"displayOrder":277},"01a14143-3e8f-7f18-b83b-a5bfe90501b7","تصريف الماضي مع جميع الضمائر","tasrif-al-madi",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":201,"displayOrder":282},"01a14143-3d88-7c7d-9a41-cbf9b435a616","كان مع المضارع للعادات الماضية","kana-ma-a-al-mudari",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":201,"displayOrder":287},"01a14143-3dc7-7f0e-a0a9-522296c8b5e0","لم لنفي الماضي","lam-li-nafy-al-madi",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":201,"displayOrder":292},"01a14143-3dd5-71e6-a52a-97de4ba253b3","لن لنفي المستقبل","lan-li-nafy-al-mustaqbal",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":201,"displayOrder":297},"01a14143-39f5-79ec-841a-0a22acedcb25","الأمر والنهي مع المخاطبين","al-amr-wa-an-nahy",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":201,"displayOrder":302},"01a14143-3bd1-784b-8166-dfce9b6c4a08","أن بعد أريد وأستطيع","an-bada-uridu-wa-astatiu",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":201,"displayOrder":307},"01a14143-3e02-7b6f-89f7-1c0031c6975a","لأن للتعبير عن السبب","lianna-li-at-talil",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":201,"displayOrder":312},"01a14143-3bb5-7b56-9040-4fa02a2643b4","الذي والتي في وصف الأشخاص والأشياء","alladhi-wa-allati",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":201,"displayOrder":317},"01a14143-3d62-7a0e-b06e-df492c2186cb","اسم التفضيل مع من","ism-at-tafdil-ma-a-min",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":201,"displayOrder":322},"01a14143-39f0-7c73-90cc-f73c741dcab5","ألوان الأشياء وصفاتها","al-alwan-wa-as-sifat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":201,"displayOrder":327},"01a14143-3bea-716c-8901-97f7cc8bbe2f","النسبة إلى البلد والمهنة","an-nisba-ila-al-balad",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":201,"displayOrder":332},"01a14143-39d2-7548-8aa6-11abc7f21f79","الأعداد من أحد عشر إلى تسعة عشر","al-adad-min-ahada-ashar",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":201,"displayOrder":337},"01a14143-39fa-78f8-aad0-f4be89f0f058","العشرات والأعداد المعطوفة","al-asharat-wa-al-adad-al-matuf",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":201,"displayOrder":342},"01a14143-39cc-79c9-b992-23d380161047","الأعداد الترتيبية والتاريخ","al-adad-at-tartibiyya",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":201,"displayOrder":347},"01a14143-3da3-7a06-9480-7328ce152428","كل وبعض وكثير وقليل","kull-wa-bad-wa-kathir-wa-qalil",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":201,"displayOrder":352},"01a14143-3a06-7193-a979-f08a4012c311","الباء واللام ومع في الاستعمال اليومي","al-ba-wa-al-lam-wa-maa",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":201,"displayOrder":357},"01a14143-3e4f-7ed4-a535-dcf8efe47cb8","قبل وبعد مع الأسماء والجمل","qabl-wa-bad",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":201,"displayOrder":362},"01a14143-3e98-7991-baed-31566c94c964","ثم والفاء لترتيب الأحداث","thumma-wa-al-fa",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":201,"displayOrder":367},"01a14143-3d16-71dc-88e4-436b8bf60076","إذا في الخطط والنتائج المتوقعة","idha-fi-al-khutat",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":201,"displayOrder":372},"01a14143-3e65-75f1-b679-e99033da54cd","قال وباع في الماضي والمضارع","qala-wa-baa",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":201,"displayOrder":377},"01a14143-3cde-744d-b76d-c1cbc526382c","ذهب وجاء وكان في السرد اليومي","dhahaba-wa-jaa-wa-kana",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":201,"displayOrder":382},"01a14143-3ae0-7cbe-8e58-0192be600cce","الجذر والوزن واستعمال المعجم","al-jadhr-wa-al-wazn",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":387,"displayOrder":388},"01a14143-3d41-772b-957e-6d309c7f11d1","إعراب المضارع بين الرفع والنصب والجزم","irab-al-mudari","B1",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":387,"displayOrder":393},"01a14143-39dc-7bec-8dfb-79e9ee426ee4","الأفعال الخمسة وثبوت النون وحذفها","al-afal-al-khamsa",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":387,"displayOrder":398},"01a14143-3a27-7769-ad33-493783f81fbb","الفعل المثال في الماضي والمضارع والأمر","al-fil-al-mithal",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":387,"displayOrder":403},"01a14143-3a1b-751d-a85e-e264a2904dec","الفعل الأجوف مع الضمائر والجزم","al-fil-al-ajwaf",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":387,"displayOrder":408},"01a14143-3a36-779d-9d6f-2d5aa3a60957","الفعل الناقص وحذف حرف العلة","al-fil-an-naqis",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":387,"displayOrder":413},"01a14143-3a2f-7009-b7fd-ea42c9c14bbd","الفعل المضعف وفك الإدغام","al-fil-al-mudaaf",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":387,"displayOrder":418},"01a14143-3a21-7083-adc2-793143139c81","الفعل المهموز في التصريف","al-fil-al-mahmuz",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":387,"displayOrder":423},"01a14143-3cf0-78c1-a0f3-aeb6f3853c70","فعّل وأفعل والتعدية","faala-wa-afala",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":387,"displayOrder":428},"01a14143-3cf6-7ea2-88e8-ca37bee9e43b","فاعل وتفاعل والمشاركة","faala-wa-tafaala",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":387,"displayOrder":433},"01a14143-3e7b-75c5-8b27-d65f443797c9","تفعّل والمطاوعة والتدرج","tafaala-wa-at-tadarruj",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":387,"displayOrder":438},"01a14143-3d34-7e2e-ad8d-a260ac97c5fd","انفعل وافتعل في الاستعمال الشائع","infala-wa-iftala",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":387,"displayOrder":443},"01a14143-3d69-71a0-8480-fe65e294ddaf","استفعل والطلب والتحول","istafala",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":387,"displayOrder":448},"01a14143-3b55-7034-9265-555363a7ce2b","المصدر من الثلاثي والمزيد","al-masdar",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":387,"displayOrder":453},"01a14143-3d4d-7a33-8925-e70008c58bcd","اسم الفاعل وتكوينه","ism-al-fail",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":387,"displayOrder":458},"01a14143-3d5b-7964-9012-41e9f6c2533b","اسم المفعول وتكوينه","ism-al-maful",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":387,"displayOrder":463},"01a14143-3d3b-7684-8676-57f6f500b4ed","إن وأن في التوكيد ونقل الكلام","inna-wa-anna",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":387,"displayOrder":468},"01a14143-3dc1-7051-b4ad-c76e4eebbbaa","لكن ولعل وليت ومعانيها","lakinna-wa-laalla-wa-layta",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":387,"displayOrder":473},"01a14143-39c6-7a19-94b9-469109d9f225","أصبح وصار وظل وأخوات كان","akhawat-kana",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":387,"displayOrder":478},"01a14143-3e5e-7b8b-be38-e04f30c6622a","قد ولقد مع الماضي","qad-wa-laqad",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":387,"displayOrder":483},"01a14143-3d8f-715e-969d-f346d869193e","كان قد وترتيب الأحداث الماضية","kana-qad",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":387,"displayOrder":488},"01a14143-3e08-7d38-b8e8-1fee16f660d4","ما زال ولم يعد واستمرار الحالة","ma-zala-wa-lam-yaud",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":387,"displayOrder":493},"01a14143-3e9e-7ec5-8473-f83f44ed0a25","يجب وينبغي ويمكن مع أن","yajib-wa-yanbaghi-wa-yumkin",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":387,"displayOrder":498},"01a14143-3d95-7767-961d-214de007bbf1","كي ولكي وحتى للتعبير عن الغاية","kay-wa-likay-wa-hatta",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":387,"displayOrder":503},"01a14143-3b5c-76cd-bd91-4d6dc57e958e","الموصولات مع الجمع والمثنى","al-mawsulat-ma-a-al-jam",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":387,"displayOrder":508},"01a14143-3c0b-77f3-80c6-3e6f7204c773","الصفة الجملة بعد النكرة","as-sifa-al-jumla",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":387,"displayOrder":513},"01a14143-39e6-7f88-a5f5-72101c264fb0","العائد في جملة الصلة","al-aid-fi-silat-al-mawsul",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":387,"displayOrder":518},"01a14143-3bf7-7d56-a260-0c0592e434cc","عندما وبينما وقبل أن وبعد أن","ar-rabt-az-zamani",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":387,"displayOrder":523},"01a14143-3d22-7753-ab13-49da57b2f000","إن الشرطية وجزم فعلين","in-ash-shartiyya",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":387,"displayOrder":528},"01a14143-3de1-7ecb-a2ff-8979ec75dded","لو للتعبير عن الافتراض المخالف","law-li-al-iftirad",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":387,"displayOrder":533},"01a14143-39bb-7154-a9cf-f19109576f91","من وما ومهما في الشرط","adawat-ash-shart",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":387,"displayOrder":538},"01a14143-3a69-783b-ac88-b2a94c0c8aed","الحال المفردة والجملة الحالية","al-hal",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":387,"displayOrder":543},"01a14143-3b1a-73f0-8752-6ac510e2086d","المفعول المطلق للتوكيد والنوع","al-maful-al-mutlaq",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":387,"displayOrder":548},"01a14143-3b21-7f3c-a069-83750781cfeb","المفعول لأجله وبيان السبب","al-maful-li-ajlihi",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":387,"displayOrder":553},"01a14143-3b62-7f5e-b6ae-f7565c91bea2","المئة والألف والمعدود","al-mia-wa-al-alf",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":387,"displayOrder":558},"01a14143-3afe-766c-b802-23a599fe1827","الكسور والنسب والمقادير","al-kusur-wa-an-nisab",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":387,"displayOrder":563},"01a14143-3c51-7cc6-86fd-cfaa2429442f","التفضيل بأكثر وأشد","at-tafdil-bi-akthar-wa-ashadd",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":387,"displayOrder":568},"01a14143-3e0f-75b9-94b0-20bb28c7c12c","مع أن ورغم أن للتنازل","maa-anna-wa-raghma-anna",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":387,"displayOrder":573},"01a14143-3ad1-7132-8439-771bfa420560","الاستثناء بإلا وغير وسوى","al-istithna",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":578,"displayOrder":579},"01a14143-3b0d-7cc8-9329-67ab79975f5c","المبني للمجهول ونائب الفاعل","al-mabni-lil-majhul","B2",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":578,"displayOrder":584},"01a14143-3b30-72bd-ba6a-862698cd02ef","المجهول في الأفعال المعتلة والمزيدة","al-majhul-fi-al-afal-al-mutalla",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":578,"displayOrder":589},"01a14143-3b97-7c23-92bc-40c25a2ef635","الفرق بين المطاوعة والبناء للمجهول","al-mutawaa-wa-al-majhul",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":578,"displayOrder":594},"01a14143-39e1-7c70-a5de-924f07a8820c","الأفعال الرباعية ومصادرها","al-afal-ar-rubaiyya",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":578,"displayOrder":599},"01a14143-3c38-7731-ac8d-ce391d7adb3c","اسم المكان واسم الزمان واسم الآلة","asma-al-makan-wa-az-zaman-wa-al-ala",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":578,"displayOrder":604},"01a14143-3c12-76ee-84ff-7971230b9869","الصفة المشبهة وصيغ المبالغة","as-sifa-al-mushabbaha",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":578,"displayOrder":609},"01a14143-3bc4-74b5-b00b-691289265053","عمل اسم الفاعل واسم المفعول","amal-al-mushtaqqat",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":578,"displayOrder":614},"01a14143-3b4b-7a7c-8324-d34acce01ed7","المصدر المؤول والمصدر الصريح","al-masdar-al-muawwal",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":578,"displayOrder":619},"01a14143-3b39-7315-8dde-843ba00b7c52","الممنوع من الصرف وشروط جره","al-mamnu-min-as-sarf",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":578,"displayOrder":624},"01a14143-3a00-78c4-b5ac-ea265547a4da","الأسماء الخمسة وشروط إعرابها","al-asma-al-khamsa",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":578,"displayOrder":629},"01a14143-3b41-7cff-99e6-6bb3c25f5a1a","الاسم المنقوص والمقصور والممدود","al-manqus-wa-al-maqsur-wa-al-mamdud",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":578,"displayOrder":634},"01a14143-3db2-7c6b-9f6a-bc08216a7622","لا النافية للجنس","la-an-nafiya-lil-jins",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":578,"displayOrder":639},"01a14143-3d75-7e33-8732-21edab383339","كاد وأوشك وأفعال الشروع","kada-wa-awshaka",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":578,"displayOrder":644},"01a14143-3ea5-70db-9b78-d8226093a029","ظن وأخواتها والمفعولان","zanna-wa-akhawatuha",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":578,"displayOrder":649},"01a14143-3e88-7431-a016-08032ce6871b","تقديم الخبر وتأخير المبتدأ","taqdim-al-khabar",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":578,"displayOrder":654},"01a14143-3cd0-77c4-bdf4-185aef4f2ed2","ضمير الفصل والتمييز بين الخبر والصفة","damir-al-fasl",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":578,"displayOrder":659},"01a14143-3c94-769f-b6a1-e76378fd971b","نفس وعين وكل في التوكيد","at-tawkid-al-manawi",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":578,"displayOrder":664},"01a14143-3a0a-7dba-88b9-cde6c92e4f28","البدل وعطف البيان","al-badal-wa-atf-al-bayan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":578,"displayOrder":669},"01a14143-3c5e-720c-ae49-678194a4117e","التمييز بعد المقادير وفي الجملة","at-tamyiz",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":578,"displayOrder":674},"01a14143-3b82-7a07-936d-fcf9311d41de","المنادى المضاف والنكرة المقصودة","al-munada",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":578,"displayOrder":679},"01a14143-3cea-7274-8ec3-1a49f54891ed","فاء جواب الشرط","fa-jawab-ash-shart",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":578,"displayOrder":684},"01a14143-3de8-7a4e-8e4d-fe4adcf625ac","لولا ولوما والشرط الامتناعي","lawla-wa-lawma",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":578,"displayOrder":689},"01a14143-3ddb-761f-957e-4faf14c51fd4","لو كان ولو أن والافتراض الماضي","law-kana-wa-law-anna",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":578,"displayOrder":694},"01a14143-3dce-74f6-acd1-930edbb0584a","لم ولما وما في نفي الماضي","lam-wa-lamma-wa-ma",137,{"id":696,"title":697,"slug":698,"language":9,"level":578,"displayOrder":699},"01a14143-3dfc-7198-bbfb-f1f65777033a","ليس وغير ودون في النفي الاسمي","laysa-wa-ghayr-wa-dun",138,{"id":701,"title":702,"slug":703,"language":9,"level":578,"displayOrder":704},"01a14143-3e1b-78fe-8c11-0966292ab46d","من وما وأي في الجمل الموصولة","man-wa-ma-wa-ayy-al-mawsula",139,{"id":706,"title":707,"slug":708,"language":9,"level":578,"displayOrder":709},"01a14143-3c1e-7ed8-8625-ff5d7e3ef91b","تداخل الصلة والصفة والحال","as-sila-wa-as-sifa-wa-al-hal",140,{"id":711,"title":712,"slug":713,"language":9,"level":578,"displayOrder":714},"01a14143-3e82-7006-bb08-de39fd9533e0","تغير المعنى بتغير حرف الجر","taghayyur-harf-al-jarr",141,{"id":716,"title":717,"slug":718,"language":9,"level":578,"displayOrder":719},"01a14143-39c0-78c1-bfc0-57b755a14ee0","أحكام العدد والمعدود في النص المتصل","ahkam-al-adad-wa-al-madud",142,{"id":721,"title":722,"slug":723,"language":9,"level":578,"displayOrder":724},"01a14143-3bcb-708b-826f-198498fde766","أما وإما لتقسيم الأفكار","amma-wa-imma",143,{"id":726,"title":727,"slug":728,"language":9,"level":578,"displayOrder":729},"01a14143-3ca2-7489-a2e9-a4622199e810","بل بل إن وليس فقط بل أيضا","bal-wa-bal-inna",144,{"id":731,"title":732,"slug":733,"language":9,"level":578,"displayOrder":734},"01a14143-3a9e-7040-9618-98250892a663","الإحالة بالضمائر واتساق الفقرة","al-ihala-wa-ittisaq-al-faqra",145,{"id":736,"title":737,"slug":738,"language":9,"level":578,"displayOrder":739},"01a14143-3d9c-7512-8098-303d405b408b","كتابة الهمزة المتوسطة والمتطرفة","kitabat-al-hamza",146,{"id":741,"title":742,"slug":743,"language":9,"level":578,"displayOrder":744},"01a14143-3a55-7eee-9cb4-3c67b75e65bd","الفصحى والعامية وحدود المقارنة","al-fusha-wa-al-ammiyya",147,{"id":746,"title":747,"slug":748,"language":9,"level":749,"displayOrder":750},"01a14143-3a84-7d85-bd22-ae540f4d6a17","الإضافة اللفظية والمعنوية","al-idafa-al-lafziyya-wa-al-manawiyya","C1",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":749,"displayOrder":755},"01a14143-3be3-792f-82b2-55ff95e7338d","النعت السببي والمطابقة","an-nat-as-sababi",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":749,"displayOrder":760},"01a14143-3bbc-75ea-a1be-f7bc73c9dae3","عمل المصدر وشروطه","amal-al-masdar",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":749,"displayOrder":765},"01a14143-3c8d-7b9b-b518-460136d010d3","التصغير ودلالاته في السياق","at-tasghir",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":749,"displayOrder":770},"01a14143-3bdc-7cb1-b29b-6e3dc07918c8","النسب إلى المركب والمنقوص والمقصور","an-nasab-al-mutaqaddim",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":749,"displayOrder":775},"01a14143-3d54-703d-b3ca-faedb0d6483c","اسم الجنس واسم الجمع واسم الوحدة","ism-al-jins-wa-ism-al-jam",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":749,"displayOrder":780},"01a14143-3b90-7a19-a568-f7827d29c862","المطابقة بحسب اللفظ والمعنى","al-mutabaqa-bi-hasab-al-mana",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":749,"displayOrder":785},"01a14143-3aee-7e70-a038-78fb75e45c94","الجمل التي لها محل من الإعراب","al-jumal-dhat-al-mahall",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":749,"displayOrder":790},"01a14143-3bf0-7568-9098-acc6f993b594","الاستثناء التام والمفرغ والمنقطع","anwa-al-istithna",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":749,"displayOrder":795},"01a14143-3ba5-752f-ac60-71d28623cbdd","القصر بإنما والنفي والاستثناء","al-qasr",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":749,"displayOrder":800},"01a14143-3ac9-7c7f-b3f8-900ff0e52f75","الاستفهام الإنكاري والتقريري","al-istifham-al-inkari",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":749,"displayOrder":805},"01a14143-3cb0-7a1e-b437-84b6e0d55434","الأمر والنهي في الإرشاد والالتماس","dalalat-al-amr-wa-an-nahy",159,{"id":807,"title":808,"slug":809,"language":9,"level":749,"displayOrder":810},"01a14143-3e56-7941-bb78-3dab29744668","قد مع المضارع والاحتمال","qad-ma-a-al-mudari",160,{"id":812,"title":813,"slug":814,"language":9,"level":749,"displayOrder":815},"01a14143-3c9a-7f9a-86d3-122704fef114","الماضي والمضارع في السرد الحي","az-zaman-fi-as-sard",161,{"id":817,"title":818,"slug":819,"language":9,"level":749,"displayOrder":820},"01a14143-3c86-7bf5-89f4-05a8db6fe260","التراكيب الزمنية المركبة في التقارير","at-tarakib-az-zamaniyya-al-murakkaba",162,{"id":822,"title":823,"slug":824,"language":9,"level":749,"displayOrder":825},"01a14143-3d29-7015-96aa-57fdd3603364","إن وإذا ولو في بناء الحجة","in-wa-idha-wa-law",163,{"id":827,"title":828,"slug":829,"language":9,"level":749,"displayOrder":830},"01a14143-3dab-75b2-905c-5ae1f553a468","كلما وأيا كان ومهما يكن","kullama-wa-ayyan-kana",164,{"id":832,"title":833,"slug":834,"language":9,"level":749,"displayOrder":835},"01a14143-3e28-7d8f-b568-b8ceeb0c8084","المصدر المؤول في مواقع نحوية متعددة","mawaqi-al-masdar-al-muawwal",165,{"id":837,"title":838,"slug":839,"language":9,"level":749,"displayOrder":840},"01a14143-3ad9-718b-9545-a30ed0b9b8de","الاعتراض والاستدراك في الجملة الطويلة","al-itirad-wa-al-istidrak",166,{"id":842,"title":843,"slug":844,"language":9,"level":749,"displayOrder":845},"01a14143-3ca9-7680-b00a-cde07f4af711","التقديم والتأخير وبؤرة المعلومة","bu-rat-al-maluma",167,{"id":847,"title":848,"slug":849,"language":9,"level":749,"displayOrder":850},"01a14143-3a63-70e7-b9a1-ed1134701ab0","الحذف واستعادة المحذوف من السياق","al-hadhf-fi-as-siyaq",168,{"id":852,"title":853,"slug":854,"language":9,"level":749,"displayOrder":855},"01a14143-3c78-7eaf-8db2-4baf4a227d81","التراكيب الاسمية في الأسلوب الأكاديمي","at-tarakib-al-ismiyya-al-akadimiyya",169,{"id":857,"title":858,"slug":859,"language":9,"level":749,"displayOrder":860},"01a14143-3e40-77f1-bb7a-7755cbab1c42","نقل الأقوال والموقف من المصدر","naql-al-aqwal",170,{"id":862,"title":863,"slug":864,"language":9,"level":749,"displayOrder":865},"01a14143-3c57-7c1f-8b9a-8756d4887bcd","التحفظ والاحتمال في الكتابة العلمية","at-tahaffuz-wa-al-ihtimal",171,{"id":867,"title":868,"slug":869,"language":9,"level":749,"displayOrder":870},"01a14143-3c25-7a59-a627-b67c7910d72c","الصياغة الإدارية والقانونية المعاصرة","as-siyagha-al-idariyya",172,{"id":872,"title":873,"slug":874,"language":9,"level":749,"displayOrder":875},"01a14143-3c44-7d7e-90e0-1fc38905a4b0","التعجب والمدح والذم","at-taajjub-wa-al-madh-wa-adh-dhamm",173,{"id":877,"title":878,"slug":879,"language":9,"level":880,"displayOrder":881},"01a14143-3bad-7aee-9881-8597330b4ca7","العدول بين الخبر والإنشاء وأثره","al-udul-bayna-al-khabar-wa-al-insha","C2",174,{"id":883,"title":884,"slug":885,"language":9,"level":880,"displayOrder":886},"01a14143-3ab4-7dd7-9c18-6cc240d60051","الالتفات وتحول الضمائر في النص الأدبي","al-iltifat",175,{"id":888,"title":889,"slug":890,"language":9,"level":880,"displayOrder":891},"01a14143-3a15-7344-a201-e498d909a359","الفصل والوصل في بناء النص","al-fasl-wa-al-wasl",176,{"id":893,"title":894,"slug":895,"language":9,"level":880,"displayOrder":896},"01a14143-3aa6-722a-abdf-92a2a36e1d46","الإيجاز والحذف وحدود استنتاج المعنى","al-ijaz-wa-al-hadhf",177,{"id":898,"title":899,"slug":900,"language":9,"level":880,"displayOrder":901},"01a14143-3c71-7c34-bc16-593c334a1d7b","التقديم للاختصاص والحصر في النص الأدبي","at-taqdim-li-al-ikhtisas",178,{"id":903,"title":904,"slug":905,"language":9,"level":880,"displayOrder":906},"01a14143-3abc-761f-b84c-ad57171015a8","الاشتغال في قراءة النصوص الفصيحة","al-ishtighal",179,{"id":908,"title":909,"slug":910,"language":9,"level":880,"displayOrder":911},"01a14143-3c64-7f80-acfc-fd896eb807e1","التنازع وتحديد العامل","at-tanazu",180,{"id":913,"title":914,"slug":915,"language":9,"level":880,"displayOrder":916},"01a14143-3aad-7870-aa38-609a1caf4bfe","الاختصاص والتحذير والإغراء","al-ikhtisas-wa-at-tahdhir",181,{"id":918,"title":919,"slug":920,"language":9,"level":880,"displayOrder":921},"01a14143-3b28-779d-9ba1-03923e51543e","المفعول معه والتمييز من العطف","al-maful-maahu",182,{"id":923,"title":924,"slug":925,"language":9,"level":880,"displayOrder":926},"01a14143-3e47-7385-8a7e-bc7d6f00153c","نون التوكيد ولام القسم في القراءة","nun-at-tawkid-wa-lam-al-qasam",183,{"id":928,"title":929,"slug":930,"language":9,"level":880,"displayOrder":931},"01a14143-3d1b-7b6f-b9f8-e3ec9b8920af","إن المخففة واللام الفارقة في النصوص","in-al-mukhaffafa",184,{"id":933,"title":934,"slug":935,"language":9,"level":880,"displayOrder":936},"01a14143-3db9-79a6-97b4-cb9a95ebdd33","لا ولات وإن المشبهة بليس في القراءة","la-wa-lata-wa-in",185,{"id":938,"title":939,"slug":940,"language":9,"level":880,"displayOrder":941},"01a14143-3cd7-752b-85f3-7fdcd9881ff7","ضمير الشأن والقصة وتفسيره","damir-ash-shan",186,{"id":943,"title":944,"slug":945,"language":9,"level":880,"displayOrder":946},"01a14143-3a5c-7452-9f79-57e7ae583138","الحذف في جملة الصلة وشروط فهمه","al-hadhf-fi-as-sila",187,{"id":948,"title":949,"slug":950,"language":9,"level":880,"displayOrder":951},"01a14143-3e73-7cbd-9916-78149163b2df","تعدد التحليل النحوي وأثره في المعنى","taaddud-at-tahlil-an-nahwi",188,{"id":953,"title":954,"slug":955,"language":9,"level":880,"displayOrder":956},"01a14143-3c7f-7adb-8468-77f42fa800a5","التراكيب التراثية في الاقتباس المعاصر","at-tarakib-at-turathiyya",189,{"id":209,"title":210,"slug":211,"seoDescription":958,"content":959,"language":9,"level":201,"displayOrder":212,"grammarTopics":960,"createdAt":966,"updatedAt":967,"vocabularyLists":968,"primaryTopicHub":969,"readyImages":971},"تعلّم نطق التنوين في الوصل والوقف، والفرق بين تنوين الضم والكسر والفتح، ومتى تنطق ألفًا أو هاء ساكنة، مع أمثلة توضح بقاء الكتابة كما هي عند الوقف.","التنوين صوتٌ تسمعه في آخر كلمات مثل **كِتَابٌ** و**كِتَابًا**. يختلف نطقه عندما تصل الكلام وعندما تقف. ستتعلّم كيف تنطق هذه النهايات، مع بقاء كتابة الكلمة كما هي.\n\n## ١. ما التنوين؟\n\nالتنوين **نونٌ ساكنةٌ تُنطَق ولا تُكتَب حرفًا** في آخر الاسم. نكتبه بعلامتين فوق الحرف الأخير أو تحته:\n\n| النوع | العلامة | مثال | النطق عند الوصل |\n| --- | --- | --- | --- |\n| تنوين الضمّ | ـٌ | **كِتَابٌ** | ضمّة ثم نون ساكنة |\n| تنوين الكسر | ـٍ | **كِتَابٍ** | كسرة ثم نون ساكنة |\n| تنوين الفتح | ـً | **كِتَابًا** | فتحة ثم نون ساكنة |\n\nيتغيّر التنوين بحسب موقع الاسم في الجملة. نركّز هنا على نطقه، لا على قواعد اختيار حركته.\n\n:::note\nلا تضف حرف النون إلى الكتابة: نكتب **كِتَابٌ**، ولا نكتب «كِتَابُنْ» بدلًا منه. ولا يجتمع التنوين مع «الـ»: نقول **كِتَابٌ** أو **الْكِتَابُ**.\n:::\n\n## ٢. الوصل والوقف\n\n**الوصل** هو أن تتابع الكلام دون توقّف. **الوقف** هو أن تتوقّف، مثلًا في نهاية جملة. في القراءة الفصيحة المضبوطة، تنطق التنوين عند الوصل، ويتغيّر النطق عند الوقف.\n\n:::example\n- **هٰذَا كِتَابٌ جَدِيدٌ.** عند وصل «كِتَابٌ» بكلمة «جَدِيدٌ»، تنطق نون التنوين.\n- **هٰذَا كِتَابٌ.** عند الوقف على «كِتَابٌ»، لا تنطق نون التنوين، وتقف على الباء الساكنة.\n:::\n\nالمهمّ هو **التوقّف الفعليّ**، لا وجود علامة ترقيم فقط. إذا تابعت الكلام دون توقّف، فأنت تصل الكلمات.\n\n## ٣. نطق الأنواع الثلاثة عند الوقف\n\nعند الوقف، يسقط تنوين الضمّ وتنوين الكسر، ويُسكَّن الحرف الأخير. أمّا تنوين الفتح، فيُبدَل ألفًا في النطق، إلا في حالات مثل التاء المربوطة التي ستراها في القسم التالي.\n\nفي عمود النطق أدناه، نُمثّل الصوت للتوضيح فقط؛ **هذه ليست كتابةً بديلةً للكلمة**.\n\n| الكتابة في الجملة | نطق الكلمة عند الوقف | ماذا يتغيّر؟ |\n| --- | --- | --- |\n| هٰذَا **كِتَابٌ**. | كِتَابْ | تسقط الضمّة ونون التنوين |\n| بَحَثْتُ عَنْ **كِتَابٍ**. | كِتَابْ | تسقط الكسرة ونون التنوين |\n| قَرَأْتُ **كِتَابًا**. | كِتَابَا | تُنطَق فتحة طويلة، دون نون |\n\n:::tip\nلا تقف على **كِتَابًا** بالطريقة نفسها التي تقف بها على **كِتَابٌ**: في الأولى تسمع ألفًا بعد الباء، وفي الثانية تكون الباء ساكنة.\n:::\n\n## ٤. التنوين مع التاء المربوطة\n\nإذا انتهت الكلمة بتاء مربوطة، نطقنا التاء عند الوصل، ثم نون التنوين. أمّا عند الوقف، فنسقط التنوين وننطق التاء المربوطة **هاءً ساكنةً** مع الأنواع الثلاثة.\n\n| الكلمة المكتوبة | نطقها عند الوقف، للتوضيح فقط |\n| --- | --- |\n| **مَدْرَسَةٌ** | مَدْرَسَهْ |\n| **مَدْرَسَةٍ** | مَدْرَسَهْ |\n| **مَدْرَسَةً** | مَدْرَسَهْ |\n\n:::example\n- **هٰذِهِ مَدْرَسَةٌ كَبِيرَةٌ.** عند وصل «مَدْرَسَةٌ» بما بعدها، تسمع التاء ثم ضمّةً ونونًا ساكنةً.\n- **هٰذِهِ مَدْرَسَةٌ.** عند الوقف، تسمع هاءً ساكنةً في النهاية.\n- **رَأَيْتُ مَدْرَسَةً.** عند الوقف، تسمع هاءً ساكنةً أيضًا، ولا تنطق ألفًا بعد التاء المربوطة.\n:::\n\n:::warning\nنكتب **مَدْرَسَةً** دون ألف إضافيّة بعد التاء المربوطة. ولا نغيّر «ة» إلى «ه» في الكتابة بسبب الوقف؛ التغيير في النطق فقط.\n:::\n\n## ٥. خطوات سريعة قبل النطق\n\n1. حدّد هل ستصل الكلمة بما بعدها أم ستقف عليها.\n2. عند الوصل، انطق التنوين في القراءة المضبوطة.\n3. عند الوقف، انظر إلى نهاية الكلمة: التاء المربوطة تُنطَق هاءً ساكنةً.\n4. في الكلمات مثل **كِتَابٌ، كِتَابٍ، كِتَابًا**، قف بالسكون مع الضمّ والكسر، وبألف مع الفتح.\n\n**الوقف يغيّر النطق، لا الكتابة ولا موقع الاسم في الجملة.** لذلك تبقى علامة التنوين مكتوبةً في النصّ المضبوط، حتى عندما لا تنطقها عند الوقف.",[961],{"id":962,"name":963,"level":201,"language":9,"isCompleted":964,"completionPercentage":965,"totalExercises":46,"completedExercises":965},"01a14143-390b-76e0-ae53-bc8627b2e94e","النطق عند البدء والوصل والوقف",false,0,"2026-10-15T20:31:27+00:00","2026-10-16T06:40:27+00:00",[],{"name":963,"slug":970,"language":9},"an-nutq-inda-al-bad-wa-al-wasl-wa-al-waqf-a2",[],{"id":962,"name":963,"slug":970,"language":9,"level":201,"introduction":973,"lessonCount":16,"totalExercises":46,"objectives":974,"prerequisites":978,"lessons":980},"تتعلّم كيف يؤثّر بدء الكلام ووصله في نطق الهمزة، ولماذا تبقى همزة القطع بينما تسقط همزة الوصل في النطق المتصل. ثم تنتقل إلى نهاية الكلمة لتختار نطق التنوين عند الوصل والوقف، بما في ذلك التاء المربوطة، وتفصل في الحالتين بين تغيّر الصوت وثبات الكتابة.",[975,976,977],"التمييز بين همزتي الوصل والقطع في الكتابة والنطق.","نطق التنوين والتاء المربوطة بحسب الوصل أو الوقف.","الحفاظ على كتابة الكلمة رغم تغيّر نطقها عند حدود الكلام.",[979],"معرفة الحركات والسكون والشدة والتنوين والتاء المربوطة.",[981,999],{"id":198,"contentId":982,"slug":200,"title":199,"level":201,"summary":983,"order":11,"exercises":984},"pg_8c9a7fb6-298b-48a8-8eb3-86a873536cb6","يميّز نطق الهمزة في البدء والوصل وكتابتها، مع مواضع شائعة وحركة الساكن قبل همزة الوصل.",[985,989,992,996],{"id":986,"title":987,"order":965,"type":988},"01a14143-5f30-7029-82c6-9a6813564c0c","همزات الأسماء وأداة التعريف","word_select",{"id":990,"title":991,"order":11,"type":988},"01a14143-5f47-734b-b3f2-14cb8b3cae95","الهمزة في الأفعال والبدء والوصل",{"id":993,"title":994,"order":16,"type":995},"01a14143-5f62-7bdd-87dd-5e22f59d3606","همزات الأسماء والكتابة الصحيحة","word_sort",{"id":997,"title":998,"order":21,"type":995},"01a14143-5f6a-7e7f-a92d-b04004a3ddfa","تصنيف همزات الأفعال وحركات البدء والوصل",{"id":209,"contentId":1000,"slug":211,"title":210,"level":201,"summary":1001,"order":16,"exercises":1002},"pg_3537d0bf-ab1a-41ef-bd18-7a783d95b80b","ينقل أثر الوصل والوقف إلى نهاية الاسم، ويقارن سقوط تنوين الضم والكسر بألف الوقف مع تنوين الفتح واستثناء التاء المربوطة.",[1003,1006,1009,1012],{"id":1004,"title":1005,"order":965,"type":988},"01a14143-598e-72e1-8ccc-dc77debdfaa5","التنوين بين الوصل والوقف",{"id":1007,"title":1008,"order":11,"type":988},"01a14143-59a5-715d-9c0f-d9e90d78702c","التاء المربوطة وكتابة التنوين",{"id":1010,"title":1011,"order":16,"type":995},"01a14143-59bd-7813-a81a-441b137b95cb","التنوين بين استمرار القراءة والتوقف",{"id":1013,"title":1014,"order":21,"type":995},"01a14143-59c4-71a2-bd19-fe4abaa959f2","التاء المربوطة: نطق يتغيّر وكتابة تبقى",[1016,1022,1026,1030],{"@id":1017,"@type":1018,"id":1004,"grammarPage":1019,"title":1005,"instructions":1020,"displayOrder":965,"type":988,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1021},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-598e-72e1-8ccc-dc77debdfaa5","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a14143-3c6b-7824-a34a-168905965db5","اختر الإجابة المناسبة في القراءة الفصيحة المضبوطة. صور النطق المكتوبة للتوضيح فقط، وليست بديلًا لكتابة الكلمات.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_bb355cb2-db7b-416b-9972-dc744249888d_hero.webp?v=1792096295",{"@id":1023,"@type":1018,"id":1007,"grammarPage":1019,"title":1008,"instructions":1024,"displayOrder":11,"type":988,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1025},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-59a5-715d-9c0f-d9e90d78702c","أكمل القواعد والتطبيقات في القراءة الفصيحة المضبوطة. صور النطق للتوضيح فقط؛ حافظ على كتابة الكلمة الأصلية.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_890281a1-bc6a-4335-8de6-3e66cae5cc81_hero.webp?v=1792096295",{"@id":1027,"@type":1018,"id":1010,"grammarPage":1019,"title":1011,"instructions":1028,"displayOrder":16,"type":995,"questionCount":26,"blankCount":965,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1029},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-59bd-7813-a81a-441b137b95cb","اضغط على البطاقة، ثم على العمود المناسب. صنّف بحسب النطق في القراءة الفصيحة المضبوطة، لا بحسب الكتابة وحدها.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_95d37feb-00bc-4168-bba5-5aac66084a40_hero.webp?v=1792096295",{"@id":1031,"@type":1018,"id":1013,"grammarPage":1019,"title":1014,"instructions":1032,"displayOrder":21,"type":995,"questionCount":26,"blankCount":965,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1033},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-59c4-71a2-bd19-fe4abaa959f2","اضغط على كل بطاقة، ثم على عمودها. انتبه إلى الفرق بين وصف النطق والكتابة الصحيحة، وإلى طريقة القراءة المذكورة.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_8ece346a-a19a-4544-9d04-e3594e2f81a9_hero.webp?v=1792096295",{"id":1004,"grammarPage":1019,"title":1005,"instructions":1020,"seoTitle":1035,"seoDescription":1036,"displayOrder":965,"type":988,"questions":1037,"ogImageUrl":1021},"التنوين والوصل والوقف: اختر وصف النطق","تدرب على التنوين عند الوصل والوقف بأسئلة اختيار لإكمال الجمل، مع كلمات عن البيت والطعام والسفر، وتمييز السكون والألف ونون التنوين في القراءة الفصيحة.",[1038],{"id":1039,"sentenceTemplate":1040,"displayOrder":965,"explanation":1041,"exampleSentence":1042,"blanks":1043},"01a14143-598e-7585-8ccc-dc77dfa7b920","في كلمة «بَابٌ»، تدل العلامة «ـٌ» على __1__.","العلامة فوق الباء ضمّتان، فهي تنوين الضمّ؛ وليست فتحتين أو كسرتين.","في «صَوْتٍ»، العلامة تحت التاء تنوين الكسر.",[1044],{"id":1045,"blankNumber":11,"options":1046},"01a14143-598e-7531-8ccc-dc77df50d405",[1047,1050,1054],{"id":1048,"optionText":1049,"isCorrect":964,"displayOrder":965},"01a14143-598e-7495-8ccc-dc77debf7563","تنوين الفتح",{"id":1051,"optionText":1052,"isCorrect":1053,"displayOrder":11},"01a14143-598e-74dd-8ccc-dc77dee9744d","تنوين الضمّ",true,{"id":1055,"optionText":1056,"isCorrect":964,"displayOrder":16},"01a14143-598e-7509-8ccc-dc77df4daf49","تنوين الكسر",{"html":1058,"toc":1059},"\u003Cp>التنوين صوتٌ تسمعه في آخر كلمات مثل \u003Cstrong>كِتَابٌ\u003C\u002Fstrong> و\u003Cstrong>كِتَابًا\u003C\u002Fstrong>. يختلف نطقه عندما تصل الكلام وعندما تقف. ستتعلّم كيف تنطق هذه النهايات، مع بقاء كتابة الكلمة كما هي.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>١. ما التنوين؟\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>التنوين \u003Cstrong>نونٌ ساكنةٌ تُنطَق ولا تُكتَب حرفًا\u003C\u002Fstrong> في آخر الاسم. نكتبه بعلامتين فوق الحرف الأخير أو تحته:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>النوع\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>العلامة\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>مثال\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>النطق عند الوصل\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>تنوين الضمّ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ـٌ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>كِتَابٌ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ضمّة ثم نون ساكنة\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>تنوين الكسر\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ـٍ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>كِتَابٍ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كسرة ثم نون ساكنة\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>تنوين الفتح\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ـً\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>كِتَابًا\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>فتحة ثم نون ساكنة\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>يتغيّر التنوين بحسب موقع الاسم في الجملة. نركّز هنا على نطقه، لا على قواعد اختيار حركته.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>لا تضف حرف النون إلى الكتابة: نكتب \u003Cstrong>كِتَابٌ\u003C\u002Fstrong>، ولا نكتب «كِتَابُنْ» بدلًا منه. ولا يجتمع التنوين مع «الـ»: نقول \u003Cstrong>كِتَابٌ\u003C\u002Fstrong> أو \u003Cstrong>الْكِتَابُ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-2\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>٢. الوصل والوقف\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cstrong>الوصل\u003C\u002Fstrong> هو أن تتابع الكلام دون توقّف. \u003Cstrong>الوقف\u003C\u002Fstrong> هو أن تتوقّف، مثلًا في نهاية جملة. في القراءة الفصيحة المضبوطة، تنطق التنوين عند الوصل، ويتغيّر النطق عند الوقف.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>هٰذَا كِتَابٌ جَدِيدٌ.\u003C\u002Fstrong> عند وصل «كِتَابٌ» بكلمة «جَدِيدٌ»، تنطق نون التنوين.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>هٰذَا كِتَابٌ.\u003C\u002Fstrong> عند الوقف على «كِتَابٌ»، لا تنطق نون التنوين، وتقف على الباء الساكنة.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>المهمّ هو \u003Cstrong>التوقّف الفعليّ\u003C\u002Fstrong>، لا وجود علامة ترقيم فقط. إذا تابعت الكلام دون توقّف، فأنت تصل الكلمات.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-3\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>٣. نطق الأنواع الثلاثة عند الوقف\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>عند الوقف، يسقط تنوين الضمّ وتنوين الكسر، ويُسكَّن الحرف الأخير. أمّا تنوين الفتح، فيُبدَل ألفًا في النطق، إلا في حالات مثل التاء المربوطة التي ستراها في القسم التالي.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>في عمود النطق أدناه، نُمثّل الصوت للتوضيح فقط؛ \u003Cstrong>هذه ليست كتابةً بديلةً للكلمة\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>الكتابة في الجملة\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>نطق الكلمة عند الوقف\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>ماذا يتغيّر؟\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>هٰذَا \u003Cstrong>كِتَابٌ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كِتَابْ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>تسقط الضمّة ونون التنوين\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>بَحَثْتُ عَنْ \u003Cstrong>كِتَابٍ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كِتَابْ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>تسقط الكسرة ونون التنوين\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>قَرَأْتُ \u003Cstrong>كِتَابًا\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كِتَابَا\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>تُنطَق فتحة طويلة، دون نون\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>لا تقف على \u003Cstrong>كِتَابًا\u003C\u002Fstrong> بالطريقة نفسها التي تقف بها على \u003Cstrong>كِتَابٌ\u003C\u002Fstrong>: في الأولى تسمع ألفًا بعد الباء، وفي الثانية تكون الباء ساكنة.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-4\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>٤. التنوين مع التاء المربوطة\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>إذا انتهت الكلمة بتاء مربوطة، نطقنا التاء عند الوصل، ثم نون التنوين. أمّا عند الوقف، فنسقط التنوين وننطق التاء المربوطة \u003Cstrong>هاءً ساكنةً\u003C\u002Fstrong> مع الأنواع الثلاثة.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>الكلمة المكتوبة\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>نطقها عند الوقف، للتوضيح فقط\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>مَدْرَسَةٌ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>مَدْرَسَهْ\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>مَدْرَسَةٍ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>مَدْرَسَهْ\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>مَدْرَسَةً\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>مَدْرَسَهْ\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>هٰذِهِ مَدْرَسَةٌ كَبِيرَةٌ.\u003C\u002Fstrong> عند وصل «مَدْرَسَةٌ» بما بعدها، تسمع التاء ثم ضمّةً ونونًا ساكنةً.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>هٰذِهِ مَدْرَسَةٌ.\u003C\u002Fstrong> عند الوقف، تسمع هاءً ساكنةً في النهاية.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>رَأَيْتُ مَدْرَسَةً.\u003C\u002Fstrong> عند الوقف، تسمع هاءً ساكنةً أيضًا، ولا تنطق ألفًا بعد التاء المربوطة.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>نكتب \u003Cstrong>مَدْرَسَةً\u003C\u002Fstrong> دون ألف إضافيّة بعد التاء المربوطة. ولا نغيّر «ة» إلى «ه» في الكتابة بسبب الوقف؛ التغيير في النطق فقط.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-5\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>٥. خطوات سريعة قبل النطق\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>حدّد هل ستصل الكلمة بما بعدها أم ستقف عليها.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>عند الوصل، انطق التنوين في القراءة المضبوطة.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>عند الوقف، انظر إلى نهاية الكلمة: التاء المربوطة تُنطَق هاءً ساكنةً.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>في الكلمات مثل \u003Cstrong>كِتَابٌ، كِتَابٍ، كِتَابًا\u003C\u002Fstrong>، قف بالسكون مع الضمّ والكسر، وبألف مع الفتح.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>\u003Cstrong>الوقف يغيّر النطق، لا الكتابة ولا موقع الاسم في الجملة.\u003C\u002Fstrong> لذلك تبقى علامة التنوين مكتوبةً في النصّ المضبوط، حتى عندما لا تنطقها عند الوقف.\u003C\u002Fp>\n",[1060,1064,1068,1072,1076],{"id":1061,"text":1062,"depth":16,"number":1063},"section","١. ما التنوين؟","1",{"id":1065,"text":1066,"depth":16,"number":1067},"section-2","٢. الوصل والوقف","2",{"id":1069,"text":1070,"depth":16,"number":1071},"section-3","٣. نطق الأنواع الثلاثة عند الوقف","3",{"id":1073,"text":1074,"depth":16,"number":1075},"section-4","٤. التنوين مع التاء المربوطة","4",{"id":1077,"text":1078,"depth":16,"number":1079},"section-5","٥. خطوات سريعة قبل النطق","5"]