[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-ar":3,"grammar-pages-ar":4,"grammar-page-ar-damair-al-ghaib":957,"grammar-lesson-path-ar-damair-al-ghaib-al-mutakallim-wa-al-mukhatab-wa-al-ghaib-a1":995,"grammar-exercises-by-page-01a14143-3cb8-72ba-abe6-af8b873e10c8":1039,"grammar-quick-check-01a14143-3cb8-72ba-abe6-af8b873e10c8":1066,"grammar-lesson-body-01a14143-3cb8-72ba-abe6-af8b873e10c8-1wf1tpq18s":1088},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,695,700,705,710,715,720,725,730,735,740,745,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,806,811,816,821,826,831,836,841,846,851,856,861,866,871,876,882,887,892,897,902,907,912,917,922,927,932,937,942,947,952],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a14143-3a76-7350-952f-45c2ce23147a","الحروف العربية واتصالها","al-huruf-al-arabiyya","ar","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a14143-3a6f-73f6-94f2-34b93411e8d4","الحركات القصيرة وحروف المد","al-harakat-wa-huruf-al-madd",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a14143-3c32-7722-9769-87fb49bec851","السكون والشدة","as-sukun-wa-ash-shadda",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a14143-3c3e-7e2f-9d91-2ccec1148748","التاء المربوطة والهاء والتاء المفتوحة","at-ta-al-marbuta",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a14143-3ac3-76cd-889b-5e9b4b475023","الاسم والفعل والحرف","al-ism-wa-al-fil-wa-al-harf",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a14143-3bd7-74c3-a994-5c1ef0571b5a","النكرة والمعرفة وأداة التعريف","an-nakira-wa-al-marifa",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a14143-3b06-7ca4-91d2-8025e01ac8f3","اللام الشمسية واللام القمرية","al-lam-ash-shamsiyya",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a14143-3b7d-7378-8468-3894d394edfd","المذكر والمؤنث في الأسماء الشائعة","al-mudhakkar-wa-al-muannath",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a14143-3cc4-7d9d-be92-9435da1f6a32","ضمائر المتكلم والمخاطب المفرد","damair-al-mutakallim-wa-al-mukhatab",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a14143-3cb8-72ba-abe6-af8b873e10c8","ضمائر الغائب المفرد والجمع","damair-al-ghaib",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a14143-3af7-7090-b3b4-b60c07b4d8c8","الجملة الاسمية للتعريف والوصف","al-jumla-al-ismiyya",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a14143-3c19-7144-925b-1022a70c25b1","الصفة بعد الاسم والمطابقة الأساسية","as-sifa-bada-al-ism",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a14143-3d03-7680-8af2-a2691c80bf26","هذا وهذه والإشارة إلى القريب","hadha-wa-hadhihi",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a14143-3ce4-76a5-8901-37bf84695503","ذلك وتلك والإشارة إلى البعيد","dhalika-wa-tilka",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a14143-3c2c-76f6-bfcf-b819a018b97e","السؤال بهل والهمزة","as-sual-bi-hal-wa-al-hamza",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a14143-3e15-7883-a323-0b56edcf2f0b","من وما وأين في الأسئلة","man-wa-ma-wa-ayna",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a14143-3cfd-711e-9f4e-fae36bfadb4d","في وعلى ومن وإلى","fi-wa-ala-wa-min-wa-ila",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a14143-3c4b-7c7d-8672-7c9055a2118c","التعبير عن المكان وهناك","at-tabir-an-al-makan",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a14143-3a7d-7bcb-9697-fc4c5086bbb1","الإضافة البسيطة بين اسمين","al-idafa-al-basita",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a14143-3b6a-73e0-a604-582998eff4ad","الملكية مع ياء المتكلم وكاف المخاطب","al-milkiyya-ma-a-al-damair",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a14143-3d2f-7271-b394-b010c88f7ad1","عندي ولي للتعبير عن الملكية","indi-wa-li",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a14143-3b9e-7f91-a997-716f6f5f3182","المثنى في التعرف على الأشياء","al-muthanna-al-asasi",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a14143-3ae7-7c44-b958-d87ce353265f","جمع المذكر السالم وجمع المؤنث السالم","al-jam-al-salim",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a14143-3d6f-7bc6-ab99-d6e5fec8401f","جموع التكسير الشائعة","jumu-at-taksir-ash-shaia",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a14143-3e35-7d06-a89c-b66ea6720ae7","مطابقة جمع غير العاقل","mutabaqat-jam-ghayr-al-aqil",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a14143-39d7-7d7f-b08f-98c57cdb092f","العد من واحد إلى عشرة","al-add-min-wahid-ila-ashara",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a14143-3d7c-72f3-9c0c-e4f6d067d17c","كم والعمر والسعر","kam-wa-al-umr-wa-as-sir",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a14143-3b70-7dd2-9b08-252623b74dc9","المضارع للأفعال اليومية","al-mudari-lil-afal-al-yawmiyya",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a14143-3b77-78f8-823c-48f519fc05da","المضارع مع نحن وأنتم وهم","al-mudari-ma-a-damair-al-jam",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a14143-3e3b-71a1-8d2c-cda25810ac24","نفي المضارع بلا","nafy-al-mudari-bi-la",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a14143-3def-7448-b76a-24fff070ba6d","ليس في نفي الوصف والهوية","laysa-fi-an-nafy",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a14143-3e22-7c15-a562-9203adde3aa0","متى وكيف ولماذا","mata-wa-kayfa-wa-limadha",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a14143-3eaa-7e84-b252-de6748acb1b3","ظروف المكان الأساسية","zuruf-al-makan-al-asasiyya",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a14143-3eb0-765f-acb6-655070aecd78","ظروف الوقت والتكرار","zuruf-al-waqt-wa-at-takrar",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a14143-3bfe-7921-80f1-e377cf50d71f","الربط بالواو وأو ولكن","ar-rabt-bi-al-waw-wa-aw-wa-lakin",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a14143-3b14-72bc-aa32-625ad7d091b2","الماضي للأحداث اليومية البسيطة","al-madi-al-asasi",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a14143-3b89-7a0b-b5aa-6ebf6e1a5a18","المستقبل بالسين وسوف","al-mustaqbal-bi-as-sin-wa-sawfa",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a14143-3e6d-725d-abd7-f5094817b580","صيغ الأمر اليومية الشائعة","siyagh-al-amr-ash-shaia",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":201,"displayOrder":202},"01a14143-3d0a-772d-8d47-0676427c8614","همزة الوصل وهمزة القطع","hamzat-al-wasl-wa-hamzat-al-qat","A2",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":201,"displayOrder":207},"01a14143-39eb-7e1c-9336-4a239b223978","الألف المقصورة والياء في آخر الكلمة","al-alif-al-maqsura-wa-al-ya",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":201,"displayOrder":212},"01a14143-3c6b-7824-a34a-168905965db5","التنوين والنطق عند الوقف","at-tanwin-wa-al-waqf",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":201,"displayOrder":217},"01a14143-3cca-7614-8ec0-3bc5d847e028","ضمائر المثنى والمخاطبات والغائبات","damair-al-muthanna-wa-al-inath",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":201,"displayOrder":222},"01a14143-3cbe-7a48-9901-8e39ebd5b6bd","ضمائر المفعول به المتصلة","damair-al-maful-bihi",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":201,"displayOrder":227},"01a14143-39a9-7ec0-9ca8-fab0cd0986e3","الضمائر المتصلة بحروف الجر","ad-damair-ma-a-huruf-al-jarr",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":201,"displayOrder":232},"01a14143-3d10-7a1f-9bc1-2bebeabd3c55","هؤلاء وأولئك وهذان وهاتان","haulai-wa-ulaika",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":201,"displayOrder":237},"01a14143-3a95-794d-8c05-0a1b25cb6557","الإضافة والتعريف والصفة","al-idafa-wa-at-tarif-wa-as-sifa",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":201,"displayOrder":242},"01a14143-3a8e-70ae-a3c2-808a3d11fa3a","الإضافة مع ضمائر الجمع والمثنى","al-idafa-ma-a-damair-al-jam",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":201,"displayOrder":247},"01a14143-3c05-7288-b91b-a5ee84fd9822","الرفع والنصب والجر في الجملة البسيطة","ar-raf-wa-an-nasb-wa-al-jarr",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":201,"displayOrder":252},"01a14143-3a10-714d-9334-484ac701f214","الفاعل والمفعول به وترتيبهما","al-fail-wa-al-maful-bihi",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":201,"displayOrder":257},"01a14143-3e2f-7cba-a19c-3ce0e5ae5e36","المطابقة مع الفعل قبل الفاعل وبعده","mutabaqat-al-fil-wa-al-fail",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":201,"displayOrder":262},"01a14143-3d47-7ced-a295-ae020fb964ab","إعراب المثنى والجمع السالم","irab-al-muthanna-wa-al-jam",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":201,"displayOrder":267},"01a14143-3d82-7563-b454-fe548f2feaba","كان في وصف الماضي","kana-fi-wasf-al-madi",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":201,"displayOrder":272},"01a14143-3df5-7779-bb2e-92cf6b8fe82c","ليس مع الضمائر المختلفة","laysa-ma-a-ad-damair",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":201,"displayOrder":277},"01a14143-3e8f-7f18-b83b-a5bfe90501b7","تصريف الماضي مع جميع الضمائر","tasrif-al-madi",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":201,"displayOrder":282},"01a14143-3d88-7c7d-9a41-cbf9b435a616","كان مع المضارع للعادات الماضية","kana-ma-a-al-mudari",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":201,"displayOrder":287},"01a14143-3dc7-7f0e-a0a9-522296c8b5e0","لم لنفي الماضي","lam-li-nafy-al-madi",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":201,"displayOrder":292},"01a14143-3dd5-71e6-a52a-97de4ba253b3","لن لنفي المستقبل","lan-li-nafy-al-mustaqbal",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":201,"displayOrder":297},"01a14143-39f5-79ec-841a-0a22acedcb25","الأمر والنهي مع المخاطبين","al-amr-wa-an-nahy",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":201,"displayOrder":302},"01a14143-3bd1-784b-8166-dfce9b6c4a08","أن بعد أريد وأستطيع","an-bada-uridu-wa-astatiu",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":201,"displayOrder":307},"01a14143-3e02-7b6f-89f7-1c0031c6975a","لأن للتعبير عن السبب","lianna-li-at-talil",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":201,"displayOrder":312},"01a14143-3bb5-7b56-9040-4fa02a2643b4","الذي والتي في وصف الأشخاص والأشياء","alladhi-wa-allati",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":201,"displayOrder":317},"01a14143-3d62-7a0e-b06e-df492c2186cb","اسم التفضيل مع من","ism-at-tafdil-ma-a-min",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":201,"displayOrder":322},"01a14143-39f0-7c73-90cc-f73c741dcab5","ألوان الأشياء وصفاتها","al-alwan-wa-as-sifat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":201,"displayOrder":327},"01a14143-3bea-716c-8901-97f7cc8bbe2f","النسبة إلى البلد والمهنة","an-nisba-ila-al-balad",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":201,"displayOrder":332},"01a14143-39d2-7548-8aa6-11abc7f21f79","الأعداد من أحد عشر إلى تسعة عشر","al-adad-min-ahada-ashar",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":201,"displayOrder":337},"01a14143-39fa-78f8-aad0-f4be89f0f058","العشرات والأعداد المعطوفة","al-asharat-wa-al-adad-al-matuf",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":201,"displayOrder":342},"01a14143-39cc-79c9-b992-23d380161047","الأعداد الترتيبية والتاريخ","al-adad-at-tartibiyya",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":201,"displayOrder":347},"01a14143-3da3-7a06-9480-7328ce152428","كل وبعض وكثير وقليل","kull-wa-bad-wa-kathir-wa-qalil",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":201,"displayOrder":352},"01a14143-3a06-7193-a979-f08a4012c311","الباء واللام ومع في الاستعمال اليومي","al-ba-wa-al-lam-wa-maa",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":201,"displayOrder":357},"01a14143-3e4f-7ed4-a535-dcf8efe47cb8","قبل وبعد مع الأسماء والجمل","qabl-wa-bad",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":201,"displayOrder":362},"01a14143-3e98-7991-baed-31566c94c964","ثم والفاء لترتيب الأحداث","thumma-wa-al-fa",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":201,"displayOrder":367},"01a14143-3d16-71dc-88e4-436b8bf60076","إذا في الخطط والنتائج المتوقعة","idha-fi-al-khutat",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":201,"displayOrder":372},"01a14143-3e65-75f1-b679-e99033da54cd","قال وباع في الماضي والمضارع","qala-wa-baa",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":201,"displayOrder":377},"01a14143-3cde-744d-b76d-c1cbc526382c","ذهب وجاء وكان في السرد اليومي","dhahaba-wa-jaa-wa-kana",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":201,"displayOrder":382},"01a14143-3ae0-7cbe-8e58-0192be600cce","الجذر والوزن واستعمال المعجم","al-jadhr-wa-al-wazn",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":387,"displayOrder":388},"01a14143-3d41-772b-957e-6d309c7f11d1","إعراب المضارع بين الرفع والنصب والجزم","irab-al-mudari","B1",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":387,"displayOrder":393},"01a14143-39dc-7bec-8dfb-79e9ee426ee4","الأفعال الخمسة وثبوت النون وحذفها","al-afal-al-khamsa",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":387,"displayOrder":398},"01a14143-3a27-7769-ad33-493783f81fbb","الفعل المثال في الماضي والمضارع والأمر","al-fil-al-mithal",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":387,"displayOrder":403},"01a14143-3a1b-751d-a85e-e264a2904dec","الفعل الأجوف مع الضمائر والجزم","al-fil-al-ajwaf",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":387,"displayOrder":408},"01a14143-3a36-779d-9d6f-2d5aa3a60957","الفعل الناقص وحذف حرف العلة","al-fil-an-naqis",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":387,"displayOrder":413},"01a14143-3a2f-7009-b7fd-ea42c9c14bbd","الفعل المضعف وفك الإدغام","al-fil-al-mudaaf",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":387,"displayOrder":418},"01a14143-3a21-7083-adc2-793143139c81","الفعل المهموز في التصريف","al-fil-al-mahmuz",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":387,"displayOrder":423},"01a14143-3cf0-78c1-a0f3-aeb6f3853c70","فعّل وأفعل والتعدية","faala-wa-afala",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":387,"displayOrder":428},"01a14143-3cf6-7ea2-88e8-ca37bee9e43b","فاعل وتفاعل والمشاركة","faala-wa-tafaala",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":387,"displayOrder":433},"01a14143-3e7b-75c5-8b27-d65f443797c9","تفعّل والمطاوعة والتدرج","tafaala-wa-at-tadarruj",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":387,"displayOrder":438},"01a14143-3d34-7e2e-ad8d-a260ac97c5fd","انفعل وافتعل في الاستعمال الشائع","infala-wa-iftala",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":387,"displayOrder":443},"01a14143-3d69-71a0-8480-fe65e294ddaf","استفعل والطلب والتحول","istafala",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":387,"displayOrder":448},"01a14143-3b55-7034-9265-555363a7ce2b","المصدر من الثلاثي والمزيد","al-masdar",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":387,"displayOrder":453},"01a14143-3d4d-7a33-8925-e70008c58bcd","اسم الفاعل وتكوينه","ism-al-fail",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":387,"displayOrder":458},"01a14143-3d5b-7964-9012-41e9f6c2533b","اسم المفعول وتكوينه","ism-al-maful",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":387,"displayOrder":463},"01a14143-3d3b-7684-8676-57f6f500b4ed","إن وأن في التوكيد ونقل الكلام","inna-wa-anna",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":387,"displayOrder":468},"01a14143-3dc1-7051-b4ad-c76e4eebbbaa","لكن ولعل وليت ومعانيها","lakinna-wa-laalla-wa-layta",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":387,"displayOrder":473},"01a14143-39c6-7a19-94b9-469109d9f225","أصبح وصار وظل وأخوات كان","akhawat-kana",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":387,"displayOrder":478},"01a14143-3e5e-7b8b-be38-e04f30c6622a","قد ولقد مع الماضي","qad-wa-laqad",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":387,"displayOrder":483},"01a14143-3d8f-715e-969d-f346d869193e","كان قد وترتيب الأحداث الماضية","kana-qad",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":387,"displayOrder":488},"01a14143-3e08-7d38-b8e8-1fee16f660d4","ما زال ولم يعد واستمرار الحالة","ma-zala-wa-lam-yaud",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":387,"displayOrder":493},"01a14143-3e9e-7ec5-8473-f83f44ed0a25","يجب وينبغي ويمكن مع أن","yajib-wa-yanbaghi-wa-yumkin",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":387,"displayOrder":498},"01a14143-3d95-7767-961d-214de007bbf1","كي ولكي وحتى للتعبير عن الغاية","kay-wa-likay-wa-hatta",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":387,"displayOrder":503},"01a14143-3b5c-76cd-bd91-4d6dc57e958e","الموصولات مع الجمع والمثنى","al-mawsulat-ma-a-al-jam",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":387,"displayOrder":508},"01a14143-3c0b-77f3-80c6-3e6f7204c773","الصفة الجملة بعد النكرة","as-sifa-al-jumla",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":387,"displayOrder":513},"01a14143-39e6-7f88-a5f5-72101c264fb0","العائد في جملة الصلة","al-aid-fi-silat-al-mawsul",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":387,"displayOrder":518},"01a14143-3bf7-7d56-a260-0c0592e434cc","عندما وبينما وقبل أن وبعد أن","ar-rabt-az-zamani",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":387,"displayOrder":523},"01a14143-3d22-7753-ab13-49da57b2f000","إن الشرطية وجزم فعلين","in-ash-shartiyya",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":387,"displayOrder":528},"01a14143-3de1-7ecb-a2ff-8979ec75dded","لو للتعبير عن الافتراض المخالف","law-li-al-iftirad",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":387,"displayOrder":533},"01a14143-39bb-7154-a9cf-f19109576f91","من وما ومهما في الشرط","adawat-ash-shart",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":387,"displayOrder":538},"01a14143-3a69-783b-ac88-b2a94c0c8aed","الحال المفردة والجملة الحالية","al-hal",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":387,"displayOrder":543},"01a14143-3b1a-73f0-8752-6ac510e2086d","المفعول المطلق للتوكيد والنوع","al-maful-al-mutlaq",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":387,"displayOrder":548},"01a14143-3b21-7f3c-a069-83750781cfeb","المفعول لأجله وبيان السبب","al-maful-li-ajlihi",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":387,"displayOrder":553},"01a14143-3b62-7f5e-b6ae-f7565c91bea2","المئة والألف والمعدود","al-mia-wa-al-alf",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":387,"displayOrder":558},"01a14143-3afe-766c-b802-23a599fe1827","الكسور والنسب والمقادير","al-kusur-wa-an-nisab",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":387,"displayOrder":563},"01a14143-3c51-7cc6-86fd-cfaa2429442f","التفضيل بأكثر وأشد","at-tafdil-bi-akthar-wa-ashadd",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":387,"displayOrder":568},"01a14143-3e0f-75b9-94b0-20bb28c7c12c","مع أن ورغم أن للتنازل","maa-anna-wa-raghma-anna",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":387,"displayOrder":573},"01a14143-3ad1-7132-8439-771bfa420560","الاستثناء بإلا وغير وسوى","al-istithna",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":578,"displayOrder":579},"01a14143-3b0d-7cc8-9329-67ab79975f5c","المبني للمجهول ونائب الفاعل","al-mabni-lil-majhul","B2",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":578,"displayOrder":584},"01a14143-3b30-72bd-ba6a-862698cd02ef","المجهول في الأفعال المعتلة والمزيدة","al-majhul-fi-al-afal-al-mutalla",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":578,"displayOrder":589},"01a14143-3b97-7c23-92bc-40c25a2ef635","الفرق بين المطاوعة والبناء للمجهول","al-mutawaa-wa-al-majhul",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":578,"displayOrder":594},"01a14143-39e1-7c70-a5de-924f07a8820c","الأفعال الرباعية ومصادرها","al-afal-ar-rubaiyya",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":578,"displayOrder":599},"01a14143-3c38-7731-ac8d-ce391d7adb3c","اسم المكان واسم الزمان واسم الآلة","asma-al-makan-wa-az-zaman-wa-al-ala",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":578,"displayOrder":604},"01a14143-3c12-76ee-84ff-7971230b9869","الصفة المشبهة وصيغ المبالغة","as-sifa-al-mushabbaha",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":578,"displayOrder":609},"01a14143-3bc4-74b5-b00b-691289265053","عمل اسم الفاعل واسم المفعول","amal-al-mushtaqqat",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":578,"displayOrder":614},"01a14143-3b4b-7a7c-8324-d34acce01ed7","المصدر المؤول والمصدر الصريح","al-masdar-al-muawwal",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":578,"displayOrder":619},"01a14143-3b39-7315-8dde-843ba00b7c52","الممنوع من الصرف وشروط جره","al-mamnu-min-as-sarf",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":578,"displayOrder":624},"01a14143-3a00-78c4-b5ac-ea265547a4da","الأسماء الخمسة وشروط إعرابها","al-asma-al-khamsa",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":578,"displayOrder":629},"01a14143-3b41-7cff-99e6-6bb3c25f5a1a","الاسم المنقوص والمقصور والممدود","al-manqus-wa-al-maqsur-wa-al-mamdud",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":578,"displayOrder":634},"01a14143-3db2-7c6b-9f6a-bc08216a7622","لا النافية للجنس","la-an-nafiya-lil-jins",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":578,"displayOrder":639},"01a14143-3d75-7e33-8732-21edab383339","كاد وأوشك وأفعال الشروع","kada-wa-awshaka",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":578,"displayOrder":644},"01a14143-3ea5-70db-9b78-d8226093a029","ظن وأخواتها والمفعولان","zanna-wa-akhawatuha",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":578,"displayOrder":649},"01a14143-3e88-7431-a016-08032ce6871b","تقديم الخبر وتأخير المبتدأ","taqdim-al-khabar",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":578,"displayOrder":654},"01a14143-3cd0-77c4-bdf4-185aef4f2ed2","ضمير الفصل والتمييز بين الخبر والصفة","damir-al-fasl",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":578,"displayOrder":659},"01a14143-3c94-769f-b6a1-e76378fd971b","نفس وعين وكل في التوكيد","at-tawkid-al-manawi",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":578,"displayOrder":664},"01a14143-3a0a-7dba-88b9-cde6c92e4f28","البدل وعطف البيان","al-badal-wa-atf-al-bayan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":578,"displayOrder":669},"01a14143-3c5e-720c-ae49-678194a4117e","التمييز بعد المقادير وفي الجملة","at-tamyiz",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":578,"displayOrder":674},"01a14143-3b82-7a07-936d-fcf9311d41de","المنادى المضاف والنكرة المقصودة","al-munada",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":578,"displayOrder":679},"01a14143-3cea-7274-8ec3-1a49f54891ed","فاء جواب الشرط","fa-jawab-ash-shart",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":578,"displayOrder":684},"01a14143-3de8-7a4e-8e4d-fe4adcf625ac","لولا ولوما والشرط الامتناعي","lawla-wa-lawma",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":578,"displayOrder":689},"01a14143-3ddb-761f-957e-4faf14c51fd4","لو كان ولو أن والافتراض الماضي","law-kana-wa-law-anna",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":578,"displayOrder":694},"01a14143-3dce-74f6-acd1-930edbb0584a","لم ولما وما في نفي الماضي","lam-wa-lamma-wa-ma",137,{"id":696,"title":697,"slug":698,"language":9,"level":578,"displayOrder":699},"01a14143-3dfc-7198-bbfb-f1f65777033a","ليس وغير ودون في النفي الاسمي","laysa-wa-ghayr-wa-dun",138,{"id":701,"title":702,"slug":703,"language":9,"level":578,"displayOrder":704},"01a14143-3e1b-78fe-8c11-0966292ab46d","من وما وأي في الجمل الموصولة","man-wa-ma-wa-ayy-al-mawsula",139,{"id":706,"title":707,"slug":708,"language":9,"level":578,"displayOrder":709},"01a14143-3c1e-7ed8-8625-ff5d7e3ef91b","تداخل الصلة والصفة والحال","as-sila-wa-as-sifa-wa-al-hal",140,{"id":711,"title":712,"slug":713,"language":9,"level":578,"displayOrder":714},"01a14143-3e82-7006-bb08-de39fd9533e0","تغير المعنى بتغير حرف الجر","taghayyur-harf-al-jarr",141,{"id":716,"title":717,"slug":718,"language":9,"level":578,"displayOrder":719},"01a14143-39c0-78c1-bfc0-57b755a14ee0","أحكام العدد والمعدود في النص المتصل","ahkam-al-adad-wa-al-madud",142,{"id":721,"title":722,"slug":723,"language":9,"level":578,"displayOrder":724},"01a14143-3bcb-708b-826f-198498fde766","أما وإما لتقسيم الأفكار","amma-wa-imma",143,{"id":726,"title":727,"slug":728,"language":9,"level":578,"displayOrder":729},"01a14143-3ca2-7489-a2e9-a4622199e810","بل بل إن وليس فقط بل أيضا","bal-wa-bal-inna",144,{"id":731,"title":732,"slug":733,"language":9,"level":578,"displayOrder":734},"01a14143-3a9e-7040-9618-98250892a663","الإحالة بالضمائر واتساق الفقرة","al-ihala-wa-ittisaq-al-faqra",145,{"id":736,"title":737,"slug":738,"language":9,"level":578,"displayOrder":739},"01a14143-3d9c-7512-8098-303d405b408b","كتابة الهمزة المتوسطة والمتطرفة","kitabat-al-hamza",146,{"id":741,"title":742,"slug":743,"language":9,"level":578,"displayOrder":744},"01a14143-3a55-7eee-9cb4-3c67b75e65bd","الفصحى والعامية وحدود المقارنة","al-fusha-wa-al-ammiyya",147,{"id":746,"title":747,"slug":748,"language":9,"level":749,"displayOrder":750},"01a14143-3a84-7d85-bd22-ae540f4d6a17","الإضافة اللفظية والمعنوية","al-idafa-al-lafziyya-wa-al-manawiyya","C1",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":749,"displayOrder":755},"01a14143-3be3-792f-82b2-55ff95e7338d","النعت السببي والمطابقة","an-nat-as-sababi",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":749,"displayOrder":760},"01a14143-3bbc-75ea-a1be-f7bc73c9dae3","عمل المصدر وشروطه","amal-al-masdar",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":749,"displayOrder":765},"01a14143-3c8d-7b9b-b518-460136d010d3","التصغير ودلالاته في السياق","at-tasghir",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":749,"displayOrder":770},"01a14143-3bdc-7cb1-b29b-6e3dc07918c8","النسب إلى المركب والمنقوص والمقصور","an-nasab-al-mutaqaddim",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":749,"displayOrder":775},"01a14143-3d54-703d-b3ca-faedb0d6483c","اسم الجنس واسم الجمع واسم الوحدة","ism-al-jins-wa-ism-al-jam",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":749,"displayOrder":780},"01a14143-3b90-7a19-a568-f7827d29c862","المطابقة بحسب اللفظ والمعنى","al-mutabaqa-bi-hasab-al-mana",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":749,"displayOrder":785},"01a14143-3aee-7e70-a038-78fb75e45c94","الجمل التي لها محل من الإعراب","al-jumal-dhat-al-mahall",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":749,"displayOrder":790},"01a14143-3bf0-7568-9098-acc6f993b594","الاستثناء التام والمفرغ والمنقطع","anwa-al-istithna",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":749,"displayOrder":795},"01a14143-3ba5-752f-ac60-71d28623cbdd","القصر بإنما والنفي والاستثناء","al-qasr",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":749,"displayOrder":800},"01a14143-3ac9-7c7f-b3f8-900ff0e52f75","الاستفهام الإنكاري والتقريري","al-istifham-al-inkari",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":749,"displayOrder":805},"01a14143-3cb0-7a1e-b437-84b6e0d55434","الأمر والنهي في الإرشاد والالتماس","dalalat-al-amr-wa-an-nahy",159,{"id":807,"title":808,"slug":809,"language":9,"level":749,"displayOrder":810},"01a14143-3e56-7941-bb78-3dab29744668","قد مع المضارع والاحتمال","qad-ma-a-al-mudari",160,{"id":812,"title":813,"slug":814,"language":9,"level":749,"displayOrder":815},"01a14143-3c9a-7f9a-86d3-122704fef114","الماضي والمضارع في السرد الحي","az-zaman-fi-as-sard",161,{"id":817,"title":818,"slug":819,"language":9,"level":749,"displayOrder":820},"01a14143-3c86-7bf5-89f4-05a8db6fe260","التراكيب الزمنية المركبة في التقارير","at-tarakib-az-zamaniyya-al-murakkaba",162,{"id":822,"title":823,"slug":824,"language":9,"level":749,"displayOrder":825},"01a14143-3d29-7015-96aa-57fdd3603364","إن وإذا ولو في بناء الحجة","in-wa-idha-wa-law",163,{"id":827,"title":828,"slug":829,"language":9,"level":749,"displayOrder":830},"01a14143-3dab-75b2-905c-5ae1f553a468","كلما وأيا كان ومهما يكن","kullama-wa-ayyan-kana",164,{"id":832,"title":833,"slug":834,"language":9,"level":749,"displayOrder":835},"01a14143-3e28-7d8f-b568-b8ceeb0c8084","المصدر المؤول في مواقع نحوية متعددة","mawaqi-al-masdar-al-muawwal",165,{"id":837,"title":838,"slug":839,"language":9,"level":749,"displayOrder":840},"01a14143-3ad9-718b-9545-a30ed0b9b8de","الاعتراض والاستدراك في الجملة الطويلة","al-itirad-wa-al-istidrak",166,{"id":842,"title":843,"slug":844,"language":9,"level":749,"displayOrder":845},"01a14143-3ca9-7680-b00a-cde07f4af711","التقديم والتأخير وبؤرة المعلومة","bu-rat-al-maluma",167,{"id":847,"title":848,"slug":849,"language":9,"level":749,"displayOrder":850},"01a14143-3a63-70e7-b9a1-ed1134701ab0","الحذف واستعادة المحذوف من السياق","al-hadhf-fi-as-siyaq",168,{"id":852,"title":853,"slug":854,"language":9,"level":749,"displayOrder":855},"01a14143-3c78-7eaf-8db2-4baf4a227d81","التراكيب الاسمية في الأسلوب الأكاديمي","at-tarakib-al-ismiyya-al-akadimiyya",169,{"id":857,"title":858,"slug":859,"language":9,"level":749,"displayOrder":860},"01a14143-3e40-77f1-bb7a-7755cbab1c42","نقل الأقوال والموقف من المصدر","naql-al-aqwal",170,{"id":862,"title":863,"slug":864,"language":9,"level":749,"displayOrder":865},"01a14143-3c57-7c1f-8b9a-8756d4887bcd","التحفظ والاحتمال في الكتابة العلمية","at-tahaffuz-wa-al-ihtimal",171,{"id":867,"title":868,"slug":869,"language":9,"level":749,"displayOrder":870},"01a14143-3c25-7a59-a627-b67c7910d72c","الصياغة الإدارية والقانونية المعاصرة","as-siyagha-al-idariyya",172,{"id":872,"title":873,"slug":874,"language":9,"level":749,"displayOrder":875},"01a14143-3c44-7d7e-90e0-1fc38905a4b0","التعجب والمدح والذم","at-taajjub-wa-al-madh-wa-adh-dhamm",173,{"id":877,"title":878,"slug":879,"language":9,"level":880,"displayOrder":881},"01a14143-3bad-7aee-9881-8597330b4ca7","العدول بين الخبر والإنشاء وأثره","al-udul-bayna-al-khabar-wa-al-insha","C2",174,{"id":883,"title":884,"slug":885,"language":9,"level":880,"displayOrder":886},"01a14143-3ab4-7dd7-9c18-6cc240d60051","الالتفات وتحول الضمائر في النص الأدبي","al-iltifat",175,{"id":888,"title":889,"slug":890,"language":9,"level":880,"displayOrder":891},"01a14143-3a15-7344-a201-e498d909a359","الفصل والوصل في بناء النص","al-fasl-wa-al-wasl",176,{"id":893,"title":894,"slug":895,"language":9,"level":880,"displayOrder":896},"01a14143-3aa6-722a-abdf-92a2a36e1d46","الإيجاز والحذف وحدود استنتاج المعنى","al-ijaz-wa-al-hadhf",177,{"id":898,"title":899,"slug":900,"language":9,"level":880,"displayOrder":901},"01a14143-3c71-7c34-bc16-593c334a1d7b","التقديم للاختصاص والحصر في النص الأدبي","at-taqdim-li-al-ikhtisas",178,{"id":903,"title":904,"slug":905,"language":9,"level":880,"displayOrder":906},"01a14143-3abc-761f-b84c-ad57171015a8","الاشتغال في قراءة النصوص الفصيحة","al-ishtighal",179,{"id":908,"title":909,"slug":910,"language":9,"level":880,"displayOrder":911},"01a14143-3c64-7f80-acfc-fd896eb807e1","التنازع وتحديد العامل","at-tanazu",180,{"id":913,"title":914,"slug":915,"language":9,"level":880,"displayOrder":916},"01a14143-3aad-7870-aa38-609a1caf4bfe","الاختصاص والتحذير والإغراء","al-ikhtisas-wa-at-tahdhir",181,{"id":918,"title":919,"slug":920,"language":9,"level":880,"displayOrder":921},"01a14143-3b28-779d-9ba1-03923e51543e","المفعول معه والتمييز من العطف","al-maful-maahu",182,{"id":923,"title":924,"slug":925,"language":9,"level":880,"displayOrder":926},"01a14143-3e47-7385-8a7e-bc7d6f00153c","نون التوكيد ولام القسم في القراءة","nun-at-tawkid-wa-lam-al-qasam",183,{"id":928,"title":929,"slug":930,"language":9,"level":880,"displayOrder":931},"01a14143-3d1b-7b6f-b9f8-e3ec9b8920af","إن المخففة واللام الفارقة في النصوص","in-al-mukhaffafa",184,{"id":933,"title":934,"slug":935,"language":9,"level":880,"displayOrder":936},"01a14143-3db9-79a6-97b4-cb9a95ebdd33","لا ولات وإن المشبهة بليس في القراءة","la-wa-lata-wa-in",185,{"id":938,"title":939,"slug":940,"language":9,"level":880,"displayOrder":941},"01a14143-3cd7-752b-85f3-7fdcd9881ff7","ضمير الشأن والقصة وتفسيره","damir-ash-shan",186,{"id":943,"title":944,"slug":945,"language":9,"level":880,"displayOrder":946},"01a14143-3a5c-7452-9f79-57e7ae583138","الحذف في جملة الصلة وشروط فهمه","al-hadhf-fi-as-sila",187,{"id":948,"title":949,"slug":950,"language":9,"level":880,"displayOrder":951},"01a14143-3e73-7cbd-9916-78149163b2df","تعدد التحليل النحوي وأثره في المعنى","taaddud-at-tahlil-an-nahwi",188,{"id":953,"title":954,"slug":955,"language":9,"level":880,"displayOrder":956},"01a14143-3c7f-7adb-8468-77f42fa800a5","التراكيب التراثية في الاقتباس المعاصر","at-tarakib-at-turathiyya",189,{"id":53,"title":54,"slug":55,"seoDescription":958,"content":959,"language":9,"level":10,"displayOrder":56,"grammarTopics":960,"createdAt":966,"updatedAt":967,"vocabularyLists":968,"primaryTopicHub":992,"readyImages":994},"تعلّم استعمال ضمائر الغائب هو وهي وهم للمفرد والجمع، واختيار الضمير مع الأشخاص والأشياء، وتكوين جمل قصيرة عن المهنة والصفة والمكان بأمثلة واضحة.","عندما تتحدّث عن شخص، يمكنك استعمال **هُوَ** أو **هِيَ** بدلًا من اسمه. وعندما تتحدّث عن مجموعة من الرجال، تستعمل **هُمْ**. هنا تتعلّم اختيار هذه الضمائر وتكوين جمل قصيرة بها.\n\n## ١. نتحدّث عن شخص آخر\n\nالضمير كلمة تأتي بدلًا من الاسم. نستعمل **ضمير الغائب** عندما نتحدّث عن شخص، لا عندما نخاطبه مباشرةً. وقد يكون هذا الشخص أمامنا أو بعيدًا عنّا.\n\n:::example\nهٰذَا سَامِرٌ. **هُوَ** طَبِيبٌ.\n\nهٰذِهِ لَيْلَى. **هِيَ** طَبِيبَةٌ.\n:::\n\nفي المثال الأوّل، **هُوَ** بدلًا من «سَامِرٌ». وفي المثال الثاني، **هِيَ** بدلًا من «لَيْلَى».\n\n## ٢. نختار هُوَ أو هِيَ أو هُمْ\n\n| نتحدّث عن | الضمير | مثال |\n| --- | --- | --- |\n| رجل واحد | **هُوَ** | هُوَ مُعَلِّمٌ. |\n| امرأة واحدة | **هِيَ** | هِيَ مُعَلِّمَةٌ. |\n| مجموعة من الرجال | **هُمْ** | هُمْ مُعَلِّمُونَ. |\n| مجموعة من الرجال والنساء معًا | **هُمْ** | هُمْ فِي الْمَدْرَسَةِ. |\n\n:::note\nنركّز هنا على **هُوَ، هِيَ، هُمْ**. للمثنّى، أي اثنين أو اثنتين، ولجمع الإناث ضمائر تتعلّمها في درس آخر. لا تستعمل **هُمْ** لمجموعة كلّها نساء.\n:::\n\n## ٣. نكوّن جملة قصيرة\n\nيمكن أن يأتي بعد الضمير اسم مهنة، أو صفة، أو تعبير عن المكان.\n\n- مهنة: **هُوَ طَبِيبٌ.**\n- صفة: **هِيَ سَعِيدَةٌ.**\n- مكان: **هُمْ فِي الْبَيْتِ.**\n\nمع الصفة، انتبه إلى الفرق بين المفرد المذكّر والمفرد المؤنّث والجمع:\n\n:::example\nسَامِرٌ سَعِيدٌ. ← **هُوَ سَعِيدٌ.**\n\nلَيْلَى سَعِيدَةٌ. ← **هِيَ سَعِيدَةٌ.**\n\nسَامِرٌ وَعُمَرُ وَخَالِدٌ سُعَدَاءُ. ← **هُمْ سُعَدَاءُ.**\n:::\n\nأمّا تعبير المكان، فيمكن أن يبقى كما هو: **هُوَ فِي الْبَيْتِ، هِيَ فِي الْبَيْتِ، هُمْ فِي الْبَيْتِ**.\n\n## ٤. هُوَ وهِيَ للأشياء أيضًا\n\nنستعمل **هُوَ** للاسم المفرد المذكّر، و**هِيَ** للاسم المفرد المؤنّث، حتّى عندما نتحدّث عن شيء.\n\n| الاسم | جملة بالضمير |\n| --- | --- |\n| الْكِتَابُ | **هُوَ** جَدِيدٌ. |\n| السَّيَّارَةُ | **هِيَ** جَدِيدَةٌ. |\n\n:::tip\nتعلّم الاسم مع وصف قصير: **كِتَابٌ جَدِيدٌ**، **سَيَّارَةٌ جَدِيدَةٌ**. يساعدك هذا على اختيار **هُوَ** أو **هِيَ**.\n:::\n\nمع جمع الأشياء، مثل الكتب والسيّارات، نستعمل **هِيَ**، وتأتي الصفة مفردة مؤنّثة.\n\n:::example\nالْكُتُبُ؟ **هِيَ جَدِيدَةٌ.**\n\nالسَّيَّارَاتُ؟ **هِيَ جَدِيدَةٌ.**\n:::\n\n:::warning\nعندما تتحدّث عن الكتب، قل: **هِيَ جَدِيدَةٌ**، ولا تقل: «هُمْ جَدِيدُونَ». لا نعامل جمع الأشياء هنا مثل جمع الأشخاص.\n:::\n\n## ٥. خلاصة الاختيار\n\nقبل أن تختار الضمير، اسأل نفسك:\n\n1. هل الاسم مفرد مذكّر؟ استعمل **هُوَ**: هُوَ طَالِبٌ.\n2. هل الاسم مفرد مؤنّث؟ استعمل **هِيَ**: هِيَ طَالِبَةٌ.\n3. هل المجموعة رجال، أو رجال ونساء معًا؟ استعمل **هُمْ**: هُمْ فِي الْبَيْتِ.\n4. هل تتحدّث عن جمع أشياء؟ استعمل **هِيَ**: هِيَ جَدِيدَةٌ.",[961],{"id":962,"name":963,"level":10,"language":9,"isCompleted":964,"completionPercentage":965,"totalExercises":46,"completedExercises":965},"01a14143-38f6-7ddc-ab4b-f942971e2a10","الحديث عن النفس والمخاطب والغائب",false,0,"2026-10-15T20:31:27+00:00","2026-10-16T06:40:27+00:00",[969],{"id":970,"title":971,"vocabularyListWords":972,"isPublished":991},"01a14143-905f-741b-96ec-10384a33b99b","ضمائر الغائب الأساسية",[973,979,985],{"id":974,"vocabularyWord":975,"displayOrder":11},"01a14143-905f-7473-96ec-10384aa2f927",{"id":976,"word":977,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":978,"audio":964},"01a14143-7211-7de6-9c16-ae2203d62f7b","هو",[],{"id":980,"vocabularyWord":981,"displayOrder":16},"01a14143-905f-74ab-96ec-10384b00d5c5",{"id":982,"word":983,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":984,"audio":964},"01a14143-7239-78e1-ad65-7a23599509ba","هي",[],{"id":986,"vocabularyWord":987,"displayOrder":21},"01a14143-905f-74cf-96ec-10384b990d70",{"id":988,"word":989,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":990,"audio":964},"01a14143-720f-7a3b-b3e8-7cd4fd6061c1","هم",[],true,{"name":963,"slug":993,"language":9},"al-mutakallim-wa-al-mukhatab-wa-al-ghaib-a1",[],{"id":962,"name":963,"slug":993,"language":9,"level":10,"introduction":996,"lessonCount":16,"totalExercises":46,"objectives":997,"prerequisites":1001,"lessons":1003},"تبدأ بالتعريف بنفسك ومخاطبة رجل أو امرأة باستعمال أنا وأنتَ وأنتِ، ثم تنتقل إلى الحديث عن الآخرين باستعمال هو وهي وهم. تساعدك المقارنة على اختيار الضمير بحسب دور الشخص في الحديث، وعلى التمييز بين مجموعة الأشخاص وجمع الأشياء عند استعمال الضمير.",[998,999,1000],"اختيار أنا وأنتَ وأنتِ بحسب المتكلم والمخاطب.","استعمال هو وهي وهم ضمن الحالات التي تعرضها الدروس.","تكوين جمل قصيرة بالضمائر عن المهنة والصفة والمكان.",[1002],"تمييز الاسم المذكر من المؤنث ومعرفة أسماء مهن وأشياء شائعة.",[1004,1015],{"id":48,"contentId":1005,"slug":50,"title":49,"level":10,"summary":1006,"order":11,"exercises":1007},"pg_4884e7d4-5e17-4c8b-956e-af0266019622","يقدّم أنا وأنتَ وأنتِ في التعارف، ويربط اختيار ضمير المخاطب بالشخص الذي نوجّه إليه الكلام.",[1008,1012],{"id":1009,"title":1010,"order":965,"type":1011},"01a14143-5c72-72f8-b60e-dc0fc4c86e6b","أنا وأنتَ وأنتِ: المعنى والمطابقة","word_sort",{"id":1013,"title":1014,"order":11,"type":1011},"01a14143-5c78-7945-a869-3dc7070714a1","ضمائر المفرد في مواقف الحوار",{"id":53,"contentId":1016,"slug":55,"title":54,"level":10,"summary":1017,"order":16,"exercises":1018},"pg_15c7c1d6-1f30-476d-af60-33be8329f22a","ينقل الحديث إلى هو وهي وهم، ويميّز مخاطبة الشخص من الحديث عنه، مع استعمال هي لجمع الأشياء.",[1019,1023,1026,1030,1033,1036],{"id":1020,"title":1021,"order":965,"type":1022},"01a14143-5be6-7eed-9937-d5c9568b725b","نتحدث عن الأشخاص: هو وهي وهم","word_select",{"id":1024,"title":1025,"order":11,"type":1022},"01a14143-5bfd-7d5a-b867-f7472b5f3f0a","الأشياء: اختيار الضمير والصفة",{"id":1027,"title":1028,"order":16,"type":1029},"01a14143-5c18-7e21-89ba-9557682301f3","الأشخاص: اكتشف خطأ الضمير أو الصفة","find_and_fix",{"id":1031,"title":1032,"order":21,"type":1029},"01a14143-5c23-7a3a-afec-a68e1e8750ca","الأشياء والأشخاص: صحّح الضمير والصفة",{"id":1034,"title":1035,"order":26,"type":1011},"01a14143-5c2c-761f-a619-cc17d05072b0","ضمائر الغائب: الأشخاص والصفات والأشياء",{"id":1037,"title":1038,"order":31,"type":1011},"01a14143-5c32-7ba6-bc26-64a423a01fa0","ضمائر الغائب: الأشياء والأشخاص في المكان",[1040,1046,1050,1054,1058,1062],{"@id":1041,"@type":1042,"id":1020,"grammarPage":1043,"title":1021,"instructions":1044,"displayOrder":965,"type":1022,"questionCount":66,"blankCount":71,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1045},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-5be6-7eed-9937-d5c9568b725b","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a14143-3cb8-72ba-abe6-af8b873e10c8","اختر الضمير الذي يعود على الشخص أو المجموعة المذكورة، أو الصفة المناسبة له.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_92e7cc59-ccea-4802-bb07-31fb1ae8d66c_hero.webp?v=1792096295",{"@id":1047,"@type":1042,"id":1024,"grammarPage":1043,"title":1025,"instructions":1048,"displayOrder":11,"type":1022,"questionCount":66,"blankCount":86,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1049},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-5bfd-7d5a-b867-f7472b5f3f0a","أكمل الحديث عن الشيء أو الأشياء المذكورة. اختر الضمير أو الصفة المناسبة، وانتبه إلى جمع الأشياء.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c08908f8-e221-42db-8b6b-0639e17e2502_hero.webp?v=1792096295",{"@id":1051,"@type":1042,"id":1027,"grammarPage":1043,"title":1028,"instructions":1052,"displayOrder":16,"type":1029,"questionCount":46,"blankCount":965,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1053},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-5c18-7e21-89ba-9557682301f3","في كل جملة كلمة خاطئة واحدة. حدّدها، ثم اختر تصحيحها.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a3532e1e-ebcc-4686-96f2-6a55fe7108fb_hero.webp?v=1792096295",{"@id":1055,"@type":1042,"id":1031,"grammarPage":1043,"title":1032,"instructions":1056,"displayOrder":21,"type":1029,"questionCount":46,"blankCount":965,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1057},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-5c23-7a3a-afec-a68e1e8750ca","اقرأ كل جملة، وحدّد الكلمة الخاطئة، ثم اختر التصحيح المناسب.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c88339e7-8d70-4312-89ad-df53686aa99e_hero.webp?v=1792096295",{"@id":1059,"@type":1042,"id":1034,"grammarPage":1043,"title":1035,"instructions":1060,"displayOrder":26,"type":1011,"questionCount":26,"blankCount":965,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1061},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-5c2c-761f-a619-cc17d05072b0","اضغط على البطاقة، ثم اضغط على عمود الضمير المناسب لها.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d8e5cd7a-7831-4ddd-9b9c-259e37051361_hero.webp?v=1792096295",{"@id":1063,"@type":1042,"id":1037,"grammarPage":1043,"title":1038,"instructions":1064,"displayOrder":31,"type":1011,"questionCount":26,"blankCount":965,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1065},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-5c32-7ba6-bc26-64a423a01fa0","اضغط على كل بطاقة، ثم على عمود الضمير المناسب. ضع جميع البطاقات في الأعمدة.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d46b400a-8493-48b5-9668-4d5158406df6_hero.webp?v=1792096295",{"id":1020,"grammarPage":1043,"title":1021,"instructions":1044,"seoTitle":1067,"seoDescription":1068,"displayOrder":965,"type":1022,"questions":1069,"ogImageUrl":1045},"ضمائر الغائب: اختيار الضمير للأشخاص","تدرّب على ضمائر الغائب هو وهي وهم باختيار الكلمة المناسبة في جمل قصيرة عن الأشخاص والمهن والأماكن، مع التمييز بين الرجل والمرأة والمجموعات المختلطة.",[1070],{"id":1071,"sentenceTemplate":1072,"displayOrder":965,"explanation":1073,"exampleSentence":1074,"blanks":1075},"01a14143-5be7-728a-b4f2-a4a06fb6fe31","هذا أبي. __1__ في المطبخ.","نتحدث عن الأب، وهو رجل واحد، فنستعمل هو. هي للمفرد المؤنث، وهم للمجموعة المناسبة.","أخي في الحديقة. هو سعيد.",[1076],{"id":1077,"blankNumber":11,"options":1078},"01a14143-5be7-7202-b4f2-a4a06ede9419",[1079,1082,1085],{"id":1080,"optionText":1081,"isCorrect":964,"displayOrder":965},"01a14143-5be7-7116-b4f2-a4a06d96340e","هِيَ",{"id":1083,"optionText":1084,"isCorrect":991,"displayOrder":11},"01a14143-5be7-7172-b4f2-a4a06dcc2979","هُوَ",{"id":1086,"optionText":1087,"isCorrect":964,"displayOrder":16},"01a14143-5be7-71be-b4f2-a4a06e6f8187","هُمْ",{"html":1089,"toc":1090},"\u003Cp>عندما تتحدّث عن شخص، يمكنك استعمال \u003Cstrong>هُوَ\u003C\u002Fstrong> أو \u003Cstrong>هِيَ\u003C\u002Fstrong> بدلًا من اسمه. وعندما تتحدّث عن مجموعة من الرجال، تستعمل \u003Cstrong>هُمْ\u003C\u002Fstrong>. هنا تتعلّم اختيار هذه الضمائر وتكوين جمل قصيرة بها.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>١. نتحدّث عن شخص آخر\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>الضمير كلمة تأتي بدلًا من الاسم. نستعمل \u003Cstrong>ضمير الغائب\u003C\u002Fstrong> عندما نتحدّث عن شخص، لا عندما نخاطبه مباشرةً. وقد يكون هذا الشخص أمامنا أو بعيدًا عنّا.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>هٰذَا سَامِرٌ. \u003Cstrong>هُوَ\u003C\u002Fstrong> طَبِيبٌ.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>هٰذِهِ لَيْلَى. \u003Cstrong>هِيَ\u003C\u002Fstrong> طَبِيبَةٌ.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>في المثال الأوّل، \u003Cstrong>هُوَ\u003C\u002Fstrong> بدلًا من «سَامِرٌ». وفي المثال الثاني، \u003Cstrong>هِيَ\u003C\u002Fstrong> بدلًا من «لَيْلَى».\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-2\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>٢. نختار هُوَ أو هِيَ أو هُمْ\u003C\u002Fh2>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>نتحدّث عن\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>الضمير\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>مثال\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>رجل واحد\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>هُوَ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>هُوَ مُعَلِّمٌ.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>امرأة واحدة\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>هِيَ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>هِيَ مُعَلِّمَةٌ.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>مجموعة من الرجال\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>هُمْ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>هُمْ مُعَلِّمُونَ.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>مجموعة من الرجال والنساء معًا\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>هُمْ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>هُمْ فِي الْمَدْرَسَةِ.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>نركّز هنا على \u003Cstrong>هُوَ، هِيَ، هُمْ\u003C\u002Fstrong>. للمثنّى، أي اثنين أو اثنتين، ولجمع الإناث ضمائر تتعلّمها في درس آخر. لا تستعمل \u003Cstrong>هُمْ\u003C\u002Fstrong> لمجموعة كلّها نساء.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-3\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>٣. نكوّن جملة قصيرة\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>يمكن أن يأتي بعد الضمير اسم مهنة، أو صفة، أو تعبير عن المكان.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>مهنة: \u003Cstrong>هُوَ طَبِيبٌ.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>صفة: \u003Cstrong>هِيَ سَعِيدَةٌ.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>مكان: \u003Cstrong>هُمْ فِي الْبَيْتِ.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>مع الصفة، انتبه إلى الفرق بين المفرد المذكّر والمفرد المؤنّث والجمع:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>سَامِرٌ سَعِيدٌ. ← \u003Cstrong>هُوَ سَعِيدٌ.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>لَيْلَى سَعِيدَةٌ. ← \u003Cstrong>هِيَ سَعِيدَةٌ.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>سَامِرٌ وَعُمَرُ وَخَالِدٌ سُعَدَاءُ. ← \u003Cstrong>هُمْ سُعَدَاءُ.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>أمّا تعبير المكان، فيمكن أن يبقى كما هو: \u003Cstrong>هُوَ فِي الْبَيْتِ، هِيَ فِي الْبَيْتِ، هُمْ فِي الْبَيْتِ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-4\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>٤. هُوَ وهِيَ للأشياء أيضًا\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>نستعمل \u003Cstrong>هُوَ\u003C\u002Fstrong> للاسم المفرد المذكّر، و\u003Cstrong>هِيَ\u003C\u002Fstrong> للاسم المفرد المؤنّث، حتّى عندما نتحدّث عن شيء.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>الاسم\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>جملة بالضمير\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>الْكِتَابُ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>هُوَ\u003C\u002Fstrong> جَدِيدٌ.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>السَّيَّارَةُ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>هِيَ\u003C\u002Fstrong> جَدِيدَةٌ.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>تعلّم الاسم مع وصف قصير: \u003Cstrong>كِتَابٌ جَدِيدٌ\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>سَيَّارَةٌ جَدِيدَةٌ\u003C\u002Fstrong>. يساعدك هذا على اختيار \u003Cstrong>هُوَ\u003C\u002Fstrong> أو \u003Cstrong>هِيَ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>مع جمع الأشياء، مثل الكتب والسيّارات، نستعمل \u003Cstrong>هِيَ\u003C\u002Fstrong>، وتأتي الصفة مفردة مؤنّثة.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>الْكُتُبُ؟ \u003Cstrong>هِيَ جَدِيدَةٌ.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>السَّيَّارَاتُ؟ \u003Cstrong>هِيَ جَدِيدَةٌ.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>عندما تتحدّث عن الكتب، قل: \u003Cstrong>هِيَ جَدِيدَةٌ\u003C\u002Fstrong>، ولا تقل: «هُمْ جَدِيدُونَ». لا نعامل جمع الأشياء هنا مثل جمع الأشخاص.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-5\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>٥. خلاصة الاختيار\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>قبل أن تختار الضمير، اسأل نفسك:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>هل الاسم مفرد مذكّر؟ استعمل \u003Cstrong>هُوَ\u003C\u002Fstrong>: هُوَ طَالِبٌ.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>هل الاسم مفرد مؤنّث؟ استعمل \u003Cstrong>هِيَ\u003C\u002Fstrong>: هِيَ طَالِبَةٌ.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>هل المجموعة رجال، أو رجال ونساء معًا؟ استعمل \u003Cstrong>هُمْ\u003C\u002Fstrong>: هُمْ فِي الْبَيْتِ.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>هل تتحدّث عن جمع أشياء؟ استعمل \u003Cstrong>هِيَ\u003C\u002Fstrong>: هِيَ جَدِيدَةٌ.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n",[1091,1095,1099,1103,1107],{"id":1092,"text":1093,"depth":16,"number":1094},"section","١. نتحدّث عن شخص آخر","1",{"id":1096,"text":1097,"depth":16,"number":1098},"section-2","٢. نختار هُوَ أو هِيَ أو هُمْ","2",{"id":1100,"text":1101,"depth":16,"number":1102},"section-3","٣. نكوّن جملة قصيرة","3",{"id":1104,"text":1105,"depth":16,"number":1106},"section-4","٤. هُوَ وهِيَ للأشياء أيضًا","4",{"id":1108,"text":1109,"depth":16,"number":1110},"section-5","٥. خلاصة الاختيار","5"]