[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-ar":3,"grammar-pages-ar":4,"grammar-page-ar-faala-wa-afala":957,"grammar-lesson-path-ar-faala-wa-afala-maani-al-afal-al-mazida-b1":1091,"grammar-exercises-by-page-01a14143-3cf0-78c1-a0f3-aeb6f3853c70":1183,"grammar-quick-check-01a14143-3cf0-78c1-a0f3-aeb6f3853c70":1202,"grammar-lesson-body-01a14143-3cf0-78c1-a0f3-aeb6f3853c70-39w1ritbwm":1224},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,695,700,705,710,715,720,725,730,735,740,745,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,806,811,816,821,826,831,836,841,846,851,856,861,866,871,876,882,887,892,897,902,907,912,917,922,927,932,937,942,947,952],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a14143-3a76-7350-952f-45c2ce23147a","الحروف العربية واتصالها","al-huruf-al-arabiyya","ar","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a14143-3a6f-73f6-94f2-34b93411e8d4","الحركات القصيرة وحروف المد","al-harakat-wa-huruf-al-madd",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a14143-3c32-7722-9769-87fb49bec851","السكون والشدة","as-sukun-wa-ash-shadda",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a14143-3c3e-7e2f-9d91-2ccec1148748","التاء المربوطة والهاء والتاء المفتوحة","at-ta-al-marbuta",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a14143-3ac3-76cd-889b-5e9b4b475023","الاسم والفعل والحرف","al-ism-wa-al-fil-wa-al-harf",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a14143-3bd7-74c3-a994-5c1ef0571b5a","النكرة والمعرفة وأداة التعريف","an-nakira-wa-al-marifa",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a14143-3b06-7ca4-91d2-8025e01ac8f3","اللام الشمسية واللام القمرية","al-lam-ash-shamsiyya",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a14143-3b7d-7378-8468-3894d394edfd","المذكر والمؤنث في الأسماء الشائعة","al-mudhakkar-wa-al-muannath",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a14143-3cc4-7d9d-be92-9435da1f6a32","ضمائر المتكلم والمخاطب المفرد","damair-al-mutakallim-wa-al-mukhatab",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a14143-3cb8-72ba-abe6-af8b873e10c8","ضمائر الغائب المفرد والجمع","damair-al-ghaib",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a14143-3af7-7090-b3b4-b60c07b4d8c8","الجملة الاسمية للتعريف والوصف","al-jumla-al-ismiyya",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a14143-3c19-7144-925b-1022a70c25b1","الصفة بعد الاسم والمطابقة الأساسية","as-sifa-bada-al-ism",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a14143-3d03-7680-8af2-a2691c80bf26","هذا وهذه والإشارة إلى القريب","hadha-wa-hadhihi",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a14143-3ce4-76a5-8901-37bf84695503","ذلك وتلك والإشارة إلى البعيد","dhalika-wa-tilka",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a14143-3c2c-76f6-bfcf-b819a018b97e","السؤال بهل والهمزة","as-sual-bi-hal-wa-al-hamza",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a14143-3e15-7883-a323-0b56edcf2f0b","من وما وأين في الأسئلة","man-wa-ma-wa-ayna",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a14143-3cfd-711e-9f4e-fae36bfadb4d","في وعلى ومن وإلى","fi-wa-ala-wa-min-wa-ila",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a14143-3c4b-7c7d-8672-7c9055a2118c","التعبير عن المكان وهناك","at-tabir-an-al-makan",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a14143-3a7d-7bcb-9697-fc4c5086bbb1","الإضافة البسيطة بين اسمين","al-idafa-al-basita",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a14143-3b6a-73e0-a604-582998eff4ad","الملكية مع ياء المتكلم وكاف المخاطب","al-milkiyya-ma-a-al-damair",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a14143-3d2f-7271-b394-b010c88f7ad1","عندي ولي للتعبير عن الملكية","indi-wa-li",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a14143-3b9e-7f91-a997-716f6f5f3182","المثنى في التعرف على الأشياء","al-muthanna-al-asasi",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a14143-3ae7-7c44-b958-d87ce353265f","جمع المذكر السالم وجمع المؤنث السالم","al-jam-al-salim",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a14143-3d6f-7bc6-ab99-d6e5fec8401f","جموع التكسير الشائعة","jumu-at-taksir-ash-shaia",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a14143-3e35-7d06-a89c-b66ea6720ae7","مطابقة جمع غير العاقل","mutabaqat-jam-ghayr-al-aqil",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a14143-39d7-7d7f-b08f-98c57cdb092f","العد من واحد إلى عشرة","al-add-min-wahid-ila-ashara",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a14143-3d7c-72f3-9c0c-e4f6d067d17c","كم والعمر والسعر","kam-wa-al-umr-wa-as-sir",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a14143-3b70-7dd2-9b08-252623b74dc9","المضارع للأفعال اليومية","al-mudari-lil-afal-al-yawmiyya",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a14143-3b77-78f8-823c-48f519fc05da","المضارع مع نحن وأنتم وهم","al-mudari-ma-a-damair-al-jam",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a14143-3e3b-71a1-8d2c-cda25810ac24","نفي المضارع بلا","nafy-al-mudari-bi-la",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a14143-3def-7448-b76a-24fff070ba6d","ليس في نفي الوصف والهوية","laysa-fi-an-nafy",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a14143-3e22-7c15-a562-9203adde3aa0","متى وكيف ولماذا","mata-wa-kayfa-wa-limadha",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a14143-3eaa-7e84-b252-de6748acb1b3","ظروف المكان الأساسية","zuruf-al-makan-al-asasiyya",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a14143-3eb0-765f-acb6-655070aecd78","ظروف الوقت والتكرار","zuruf-al-waqt-wa-at-takrar",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a14143-3bfe-7921-80f1-e377cf50d71f","الربط بالواو وأو ولكن","ar-rabt-bi-al-waw-wa-aw-wa-lakin",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a14143-3b14-72bc-aa32-625ad7d091b2","الماضي للأحداث اليومية البسيطة","al-madi-al-asasi",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a14143-3b89-7a0b-b5aa-6ebf6e1a5a18","المستقبل بالسين وسوف","al-mustaqbal-bi-as-sin-wa-sawfa",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a14143-3e6d-725d-abd7-f5094817b580","صيغ الأمر اليومية الشائعة","siyagh-al-amr-ash-shaia",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":201,"displayOrder":202},"01a14143-3d0a-772d-8d47-0676427c8614","همزة الوصل وهمزة القطع","hamzat-al-wasl-wa-hamzat-al-qat","A2",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":201,"displayOrder":207},"01a14143-39eb-7e1c-9336-4a239b223978","الألف المقصورة والياء في آخر الكلمة","al-alif-al-maqsura-wa-al-ya",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":201,"displayOrder":212},"01a14143-3c6b-7824-a34a-168905965db5","التنوين والنطق عند الوقف","at-tanwin-wa-al-waqf",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":201,"displayOrder":217},"01a14143-3cca-7614-8ec0-3bc5d847e028","ضمائر المثنى والمخاطبات والغائبات","damair-al-muthanna-wa-al-inath",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":201,"displayOrder":222},"01a14143-3cbe-7a48-9901-8e39ebd5b6bd","ضمائر المفعول به المتصلة","damair-al-maful-bihi",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":201,"displayOrder":227},"01a14143-39a9-7ec0-9ca8-fab0cd0986e3","الضمائر المتصلة بحروف الجر","ad-damair-ma-a-huruf-al-jarr",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":201,"displayOrder":232},"01a14143-3d10-7a1f-9bc1-2bebeabd3c55","هؤلاء وأولئك وهذان وهاتان","haulai-wa-ulaika",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":201,"displayOrder":237},"01a14143-3a95-794d-8c05-0a1b25cb6557","الإضافة والتعريف والصفة","al-idafa-wa-at-tarif-wa-as-sifa",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":201,"displayOrder":242},"01a14143-3a8e-70ae-a3c2-808a3d11fa3a","الإضافة مع ضمائر الجمع والمثنى","al-idafa-ma-a-damair-al-jam",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":201,"displayOrder":247},"01a14143-3c05-7288-b91b-a5ee84fd9822","الرفع والنصب والجر في الجملة البسيطة","ar-raf-wa-an-nasb-wa-al-jarr",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":201,"displayOrder":252},"01a14143-3a10-714d-9334-484ac701f214","الفاعل والمفعول به وترتيبهما","al-fail-wa-al-maful-bihi",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":201,"displayOrder":257},"01a14143-3e2f-7cba-a19c-3ce0e5ae5e36","المطابقة مع الفعل قبل الفاعل وبعده","mutabaqat-al-fil-wa-al-fail",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":201,"displayOrder":262},"01a14143-3d47-7ced-a295-ae020fb964ab","إعراب المثنى والجمع السالم","irab-al-muthanna-wa-al-jam",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":201,"displayOrder":267},"01a14143-3d82-7563-b454-fe548f2feaba","كان في وصف الماضي","kana-fi-wasf-al-madi",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":201,"displayOrder":272},"01a14143-3df5-7779-bb2e-92cf6b8fe82c","ليس مع الضمائر المختلفة","laysa-ma-a-ad-damair",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":201,"displayOrder":277},"01a14143-3e8f-7f18-b83b-a5bfe90501b7","تصريف الماضي مع جميع الضمائر","tasrif-al-madi",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":201,"displayOrder":282},"01a14143-3d88-7c7d-9a41-cbf9b435a616","كان مع المضارع للعادات الماضية","kana-ma-a-al-mudari",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":201,"displayOrder":287},"01a14143-3dc7-7f0e-a0a9-522296c8b5e0","لم لنفي الماضي","lam-li-nafy-al-madi",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":201,"displayOrder":292},"01a14143-3dd5-71e6-a52a-97de4ba253b3","لن لنفي المستقبل","lan-li-nafy-al-mustaqbal",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":201,"displayOrder":297},"01a14143-39f5-79ec-841a-0a22acedcb25","الأمر والنهي مع المخاطبين","al-amr-wa-an-nahy",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":201,"displayOrder":302},"01a14143-3bd1-784b-8166-dfce9b6c4a08","أن بعد أريد وأستطيع","an-bada-uridu-wa-astatiu",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":201,"displayOrder":307},"01a14143-3e02-7b6f-89f7-1c0031c6975a","لأن للتعبير عن السبب","lianna-li-at-talil",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":201,"displayOrder":312},"01a14143-3bb5-7b56-9040-4fa02a2643b4","الذي والتي في وصف الأشخاص والأشياء","alladhi-wa-allati",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":201,"displayOrder":317},"01a14143-3d62-7a0e-b06e-df492c2186cb","اسم التفضيل مع من","ism-at-tafdil-ma-a-min",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":201,"displayOrder":322},"01a14143-39f0-7c73-90cc-f73c741dcab5","ألوان الأشياء وصفاتها","al-alwan-wa-as-sifat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":201,"displayOrder":327},"01a14143-3bea-716c-8901-97f7cc8bbe2f","النسبة إلى البلد والمهنة","an-nisba-ila-al-balad",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":201,"displayOrder":332},"01a14143-39d2-7548-8aa6-11abc7f21f79","الأعداد من أحد عشر إلى تسعة عشر","al-adad-min-ahada-ashar",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":201,"displayOrder":337},"01a14143-39fa-78f8-aad0-f4be89f0f058","العشرات والأعداد المعطوفة","al-asharat-wa-al-adad-al-matuf",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":201,"displayOrder":342},"01a14143-39cc-79c9-b992-23d380161047","الأعداد الترتيبية والتاريخ","al-adad-at-tartibiyya",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":201,"displayOrder":347},"01a14143-3da3-7a06-9480-7328ce152428","كل وبعض وكثير وقليل","kull-wa-bad-wa-kathir-wa-qalil",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":201,"displayOrder":352},"01a14143-3a06-7193-a979-f08a4012c311","الباء واللام ومع في الاستعمال اليومي","al-ba-wa-al-lam-wa-maa",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":201,"displayOrder":357},"01a14143-3e4f-7ed4-a535-dcf8efe47cb8","قبل وبعد مع الأسماء والجمل","qabl-wa-bad",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":201,"displayOrder":362},"01a14143-3e98-7991-baed-31566c94c964","ثم والفاء لترتيب الأحداث","thumma-wa-al-fa",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":201,"displayOrder":367},"01a14143-3d16-71dc-88e4-436b8bf60076","إذا في الخطط والنتائج المتوقعة","idha-fi-al-khutat",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":201,"displayOrder":372},"01a14143-3e65-75f1-b679-e99033da54cd","قال وباع في الماضي والمضارع","qala-wa-baa",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":201,"displayOrder":377},"01a14143-3cde-744d-b76d-c1cbc526382c","ذهب وجاء وكان في السرد اليومي","dhahaba-wa-jaa-wa-kana",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":201,"displayOrder":382},"01a14143-3ae0-7cbe-8e58-0192be600cce","الجذر والوزن واستعمال المعجم","al-jadhr-wa-al-wazn",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":387,"displayOrder":388},"01a14143-3d41-772b-957e-6d309c7f11d1","إعراب المضارع بين الرفع والنصب والجزم","irab-al-mudari","B1",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":387,"displayOrder":393},"01a14143-39dc-7bec-8dfb-79e9ee426ee4","الأفعال الخمسة وثبوت النون وحذفها","al-afal-al-khamsa",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":387,"displayOrder":398},"01a14143-3a27-7769-ad33-493783f81fbb","الفعل المثال في الماضي والمضارع والأمر","al-fil-al-mithal",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":387,"displayOrder":403},"01a14143-3a1b-751d-a85e-e264a2904dec","الفعل الأجوف مع الضمائر والجزم","al-fil-al-ajwaf",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":387,"displayOrder":408},"01a14143-3a36-779d-9d6f-2d5aa3a60957","الفعل الناقص وحذف حرف العلة","al-fil-an-naqis",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":387,"displayOrder":413},"01a14143-3a2f-7009-b7fd-ea42c9c14bbd","الفعل المضعف وفك الإدغام","al-fil-al-mudaaf",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":387,"displayOrder":418},"01a14143-3a21-7083-adc2-793143139c81","الفعل المهموز في التصريف","al-fil-al-mahmuz",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":387,"displayOrder":423},"01a14143-3cf0-78c1-a0f3-aeb6f3853c70","فعّل وأفعل والتعدية","faala-wa-afala",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":387,"displayOrder":428},"01a14143-3cf6-7ea2-88e8-ca37bee9e43b","فاعل وتفاعل والمشاركة","faala-wa-tafaala",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":387,"displayOrder":433},"01a14143-3e7b-75c5-8b27-d65f443797c9","تفعّل والمطاوعة والتدرج","tafaala-wa-at-tadarruj",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":387,"displayOrder":438},"01a14143-3d34-7e2e-ad8d-a260ac97c5fd","انفعل وافتعل في الاستعمال الشائع","infala-wa-iftala",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":387,"displayOrder":443},"01a14143-3d69-71a0-8480-fe65e294ddaf","استفعل والطلب والتحول","istafala",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":387,"displayOrder":448},"01a14143-3b55-7034-9265-555363a7ce2b","المصدر من الثلاثي والمزيد","al-masdar",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":387,"displayOrder":453},"01a14143-3d4d-7a33-8925-e70008c58bcd","اسم الفاعل وتكوينه","ism-al-fail",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":387,"displayOrder":458},"01a14143-3d5b-7964-9012-41e9f6c2533b","اسم المفعول وتكوينه","ism-al-maful",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":387,"displayOrder":463},"01a14143-3d3b-7684-8676-57f6f500b4ed","إن وأن في التوكيد ونقل الكلام","inna-wa-anna",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":387,"displayOrder":468},"01a14143-3dc1-7051-b4ad-c76e4eebbbaa","لكن ولعل وليت ومعانيها","lakinna-wa-laalla-wa-layta",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":387,"displayOrder":473},"01a14143-39c6-7a19-94b9-469109d9f225","أصبح وصار وظل وأخوات كان","akhawat-kana",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":387,"displayOrder":478},"01a14143-3e5e-7b8b-be38-e04f30c6622a","قد ولقد مع الماضي","qad-wa-laqad",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":387,"displayOrder":483},"01a14143-3d8f-715e-969d-f346d869193e","كان قد وترتيب الأحداث الماضية","kana-qad",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":387,"displayOrder":488},"01a14143-3e08-7d38-b8e8-1fee16f660d4","ما زال ولم يعد واستمرار الحالة","ma-zala-wa-lam-yaud",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":387,"displayOrder":493},"01a14143-3e9e-7ec5-8473-f83f44ed0a25","يجب وينبغي ويمكن مع أن","yajib-wa-yanbaghi-wa-yumkin",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":387,"displayOrder":498},"01a14143-3d95-7767-961d-214de007bbf1","كي ولكي وحتى للتعبير عن الغاية","kay-wa-likay-wa-hatta",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":387,"displayOrder":503},"01a14143-3b5c-76cd-bd91-4d6dc57e958e","الموصولات مع الجمع والمثنى","al-mawsulat-ma-a-al-jam",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":387,"displayOrder":508},"01a14143-3c0b-77f3-80c6-3e6f7204c773","الصفة الجملة بعد النكرة","as-sifa-al-jumla",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":387,"displayOrder":513},"01a14143-39e6-7f88-a5f5-72101c264fb0","العائد في جملة الصلة","al-aid-fi-silat-al-mawsul",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":387,"displayOrder":518},"01a14143-3bf7-7d56-a260-0c0592e434cc","عندما وبينما وقبل أن وبعد أن","ar-rabt-az-zamani",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":387,"displayOrder":523},"01a14143-3d22-7753-ab13-49da57b2f000","إن الشرطية وجزم فعلين","in-ash-shartiyya",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":387,"displayOrder":528},"01a14143-3de1-7ecb-a2ff-8979ec75dded","لو للتعبير عن الافتراض المخالف","law-li-al-iftirad",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":387,"displayOrder":533},"01a14143-39bb-7154-a9cf-f19109576f91","من وما ومهما في الشرط","adawat-ash-shart",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":387,"displayOrder":538},"01a14143-3a69-783b-ac88-b2a94c0c8aed","الحال المفردة والجملة الحالية","al-hal",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":387,"displayOrder":543},"01a14143-3b1a-73f0-8752-6ac510e2086d","المفعول المطلق للتوكيد والنوع","al-maful-al-mutlaq",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":387,"displayOrder":548},"01a14143-3b21-7f3c-a069-83750781cfeb","المفعول لأجله وبيان السبب","al-maful-li-ajlihi",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":387,"displayOrder":553},"01a14143-3b62-7f5e-b6ae-f7565c91bea2","المئة والألف والمعدود","al-mia-wa-al-alf",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":387,"displayOrder":558},"01a14143-3afe-766c-b802-23a599fe1827","الكسور والنسب والمقادير","al-kusur-wa-an-nisab",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":387,"displayOrder":563},"01a14143-3c51-7cc6-86fd-cfaa2429442f","التفضيل بأكثر وأشد","at-tafdil-bi-akthar-wa-ashadd",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":387,"displayOrder":568},"01a14143-3e0f-75b9-94b0-20bb28c7c12c","مع أن ورغم أن للتنازل","maa-anna-wa-raghma-anna",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":387,"displayOrder":573},"01a14143-3ad1-7132-8439-771bfa420560","الاستثناء بإلا وغير وسوى","al-istithna",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":578,"displayOrder":579},"01a14143-3b0d-7cc8-9329-67ab79975f5c","المبني للمجهول ونائب الفاعل","al-mabni-lil-majhul","B2",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":578,"displayOrder":584},"01a14143-3b30-72bd-ba6a-862698cd02ef","المجهول في الأفعال المعتلة والمزيدة","al-majhul-fi-al-afal-al-mutalla",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":578,"displayOrder":589},"01a14143-3b97-7c23-92bc-40c25a2ef635","الفرق بين المطاوعة والبناء للمجهول","al-mutawaa-wa-al-majhul",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":578,"displayOrder":594},"01a14143-39e1-7c70-a5de-924f07a8820c","الأفعال الرباعية ومصادرها","al-afal-ar-rubaiyya",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":578,"displayOrder":599},"01a14143-3c38-7731-ac8d-ce391d7adb3c","اسم المكان واسم الزمان واسم الآلة","asma-al-makan-wa-az-zaman-wa-al-ala",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":578,"displayOrder":604},"01a14143-3c12-76ee-84ff-7971230b9869","الصفة المشبهة وصيغ المبالغة","as-sifa-al-mushabbaha",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":578,"displayOrder":609},"01a14143-3bc4-74b5-b00b-691289265053","عمل اسم الفاعل واسم المفعول","amal-al-mushtaqqat",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":578,"displayOrder":614},"01a14143-3b4b-7a7c-8324-d34acce01ed7","المصدر المؤول والمصدر الصريح","al-masdar-al-muawwal",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":578,"displayOrder":619},"01a14143-3b39-7315-8dde-843ba00b7c52","الممنوع من الصرف وشروط جره","al-mamnu-min-as-sarf",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":578,"displayOrder":624},"01a14143-3a00-78c4-b5ac-ea265547a4da","الأسماء الخمسة وشروط إعرابها","al-asma-al-khamsa",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":578,"displayOrder":629},"01a14143-3b41-7cff-99e6-6bb3c25f5a1a","الاسم المنقوص والمقصور والممدود","al-manqus-wa-al-maqsur-wa-al-mamdud",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":578,"displayOrder":634},"01a14143-3db2-7c6b-9f6a-bc08216a7622","لا النافية للجنس","la-an-nafiya-lil-jins",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":578,"displayOrder":639},"01a14143-3d75-7e33-8732-21edab383339","كاد وأوشك وأفعال الشروع","kada-wa-awshaka",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":578,"displayOrder":644},"01a14143-3ea5-70db-9b78-d8226093a029","ظن وأخواتها والمفعولان","zanna-wa-akhawatuha",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":578,"displayOrder":649},"01a14143-3e88-7431-a016-08032ce6871b","تقديم الخبر وتأخير المبتدأ","taqdim-al-khabar",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":578,"displayOrder":654},"01a14143-3cd0-77c4-bdf4-185aef4f2ed2","ضمير الفصل والتمييز بين الخبر والصفة","damir-al-fasl",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":578,"displayOrder":659},"01a14143-3c94-769f-b6a1-e76378fd971b","نفس وعين وكل في التوكيد","at-tawkid-al-manawi",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":578,"displayOrder":664},"01a14143-3a0a-7dba-88b9-cde6c92e4f28","البدل وعطف البيان","al-badal-wa-atf-al-bayan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":578,"displayOrder":669},"01a14143-3c5e-720c-ae49-678194a4117e","التمييز بعد المقادير وفي الجملة","at-tamyiz",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":578,"displayOrder":674},"01a14143-3b82-7a07-936d-fcf9311d41de","المنادى المضاف والنكرة المقصودة","al-munada",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":578,"displayOrder":679},"01a14143-3cea-7274-8ec3-1a49f54891ed","فاء جواب الشرط","fa-jawab-ash-shart",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":578,"displayOrder":684},"01a14143-3de8-7a4e-8e4d-fe4adcf625ac","لولا ولوما والشرط الامتناعي","lawla-wa-lawma",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":578,"displayOrder":689},"01a14143-3ddb-761f-957e-4faf14c51fd4","لو كان ولو أن والافتراض الماضي","law-kana-wa-law-anna",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":578,"displayOrder":694},"01a14143-3dce-74f6-acd1-930edbb0584a","لم ولما وما في نفي الماضي","lam-wa-lamma-wa-ma",137,{"id":696,"title":697,"slug":698,"language":9,"level":578,"displayOrder":699},"01a14143-3dfc-7198-bbfb-f1f65777033a","ليس وغير ودون في النفي الاسمي","laysa-wa-ghayr-wa-dun",138,{"id":701,"title":702,"slug":703,"language":9,"level":578,"displayOrder":704},"01a14143-3e1b-78fe-8c11-0966292ab46d","من وما وأي في الجمل الموصولة","man-wa-ma-wa-ayy-al-mawsula",139,{"id":706,"title":707,"slug":708,"language":9,"level":578,"displayOrder":709},"01a14143-3c1e-7ed8-8625-ff5d7e3ef91b","تداخل الصلة والصفة والحال","as-sila-wa-as-sifa-wa-al-hal",140,{"id":711,"title":712,"slug":713,"language":9,"level":578,"displayOrder":714},"01a14143-3e82-7006-bb08-de39fd9533e0","تغير المعنى بتغير حرف الجر","taghayyur-harf-al-jarr",141,{"id":716,"title":717,"slug":718,"language":9,"level":578,"displayOrder":719},"01a14143-39c0-78c1-bfc0-57b755a14ee0","أحكام العدد والمعدود في النص المتصل","ahkam-al-adad-wa-al-madud",142,{"id":721,"title":722,"slug":723,"language":9,"level":578,"displayOrder":724},"01a14143-3bcb-708b-826f-198498fde766","أما وإما لتقسيم الأفكار","amma-wa-imma",143,{"id":726,"title":727,"slug":728,"language":9,"level":578,"displayOrder":729},"01a14143-3ca2-7489-a2e9-a4622199e810","بل بل إن وليس فقط بل أيضا","bal-wa-bal-inna",144,{"id":731,"title":732,"slug":733,"language":9,"level":578,"displayOrder":734},"01a14143-3a9e-7040-9618-98250892a663","الإحالة بالضمائر واتساق الفقرة","al-ihala-wa-ittisaq-al-faqra",145,{"id":736,"title":737,"slug":738,"language":9,"level":578,"displayOrder":739},"01a14143-3d9c-7512-8098-303d405b408b","كتابة الهمزة المتوسطة والمتطرفة","kitabat-al-hamza",146,{"id":741,"title":742,"slug":743,"language":9,"level":578,"displayOrder":744},"01a14143-3a55-7eee-9cb4-3c67b75e65bd","الفصحى والعامية وحدود المقارنة","al-fusha-wa-al-ammiyya",147,{"id":746,"title":747,"slug":748,"language":9,"level":749,"displayOrder":750},"01a14143-3a84-7d85-bd22-ae540f4d6a17","الإضافة اللفظية والمعنوية","al-idafa-al-lafziyya-wa-al-manawiyya","C1",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":749,"displayOrder":755},"01a14143-3be3-792f-82b2-55ff95e7338d","النعت السببي والمطابقة","an-nat-as-sababi",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":749,"displayOrder":760},"01a14143-3bbc-75ea-a1be-f7bc73c9dae3","عمل المصدر وشروطه","amal-al-masdar",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":749,"displayOrder":765},"01a14143-3c8d-7b9b-b518-460136d010d3","التصغير ودلالاته في السياق","at-tasghir",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":749,"displayOrder":770},"01a14143-3bdc-7cb1-b29b-6e3dc07918c8","النسب إلى المركب والمنقوص والمقصور","an-nasab-al-mutaqaddim",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":749,"displayOrder":775},"01a14143-3d54-703d-b3ca-faedb0d6483c","اسم الجنس واسم الجمع واسم الوحدة","ism-al-jins-wa-ism-al-jam",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":749,"displayOrder":780},"01a14143-3b90-7a19-a568-f7827d29c862","المطابقة بحسب اللفظ والمعنى","al-mutabaqa-bi-hasab-al-mana",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":749,"displayOrder":785},"01a14143-3aee-7e70-a038-78fb75e45c94","الجمل التي لها محل من الإعراب","al-jumal-dhat-al-mahall",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":749,"displayOrder":790},"01a14143-3bf0-7568-9098-acc6f993b594","الاستثناء التام والمفرغ والمنقطع","anwa-al-istithna",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":749,"displayOrder":795},"01a14143-3ba5-752f-ac60-71d28623cbdd","القصر بإنما والنفي والاستثناء","al-qasr",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":749,"displayOrder":800},"01a14143-3ac9-7c7f-b3f8-900ff0e52f75","الاستفهام الإنكاري والتقريري","al-istifham-al-inkari",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":749,"displayOrder":805},"01a14143-3cb0-7a1e-b437-84b6e0d55434","الأمر والنهي في الإرشاد والالتماس","dalalat-al-amr-wa-an-nahy",159,{"id":807,"title":808,"slug":809,"language":9,"level":749,"displayOrder":810},"01a14143-3e56-7941-bb78-3dab29744668","قد مع المضارع والاحتمال","qad-ma-a-al-mudari",160,{"id":812,"title":813,"slug":814,"language":9,"level":749,"displayOrder":815},"01a14143-3c9a-7f9a-86d3-122704fef114","الماضي والمضارع في السرد الحي","az-zaman-fi-as-sard",161,{"id":817,"title":818,"slug":819,"language":9,"level":749,"displayOrder":820},"01a14143-3c86-7bf5-89f4-05a8db6fe260","التراكيب الزمنية المركبة في التقارير","at-tarakib-az-zamaniyya-al-murakkaba",162,{"id":822,"title":823,"slug":824,"language":9,"level":749,"displayOrder":825},"01a14143-3d29-7015-96aa-57fdd3603364","إن وإذا ولو في بناء الحجة","in-wa-idha-wa-law",163,{"id":827,"title":828,"slug":829,"language":9,"level":749,"displayOrder":830},"01a14143-3dab-75b2-905c-5ae1f553a468","كلما وأيا كان ومهما يكن","kullama-wa-ayyan-kana",164,{"id":832,"title":833,"slug":834,"language":9,"level":749,"displayOrder":835},"01a14143-3e28-7d8f-b568-b8ceeb0c8084","المصدر المؤول في مواقع نحوية متعددة","mawaqi-al-masdar-al-muawwal",165,{"id":837,"title":838,"slug":839,"language":9,"level":749,"displayOrder":840},"01a14143-3ad9-718b-9545-a30ed0b9b8de","الاعتراض والاستدراك في الجملة الطويلة","al-itirad-wa-al-istidrak",166,{"id":842,"title":843,"slug":844,"language":9,"level":749,"displayOrder":845},"01a14143-3ca9-7680-b00a-cde07f4af711","التقديم والتأخير وبؤرة المعلومة","bu-rat-al-maluma",167,{"id":847,"title":848,"slug":849,"language":9,"level":749,"displayOrder":850},"01a14143-3a63-70e7-b9a1-ed1134701ab0","الحذف واستعادة المحذوف من السياق","al-hadhf-fi-as-siyaq",168,{"id":852,"title":853,"slug":854,"language":9,"level":749,"displayOrder":855},"01a14143-3c78-7eaf-8db2-4baf4a227d81","التراكيب الاسمية في الأسلوب الأكاديمي","at-tarakib-al-ismiyya-al-akadimiyya",169,{"id":857,"title":858,"slug":859,"language":9,"level":749,"displayOrder":860},"01a14143-3e40-77f1-bb7a-7755cbab1c42","نقل الأقوال والموقف من المصدر","naql-al-aqwal",170,{"id":862,"title":863,"slug":864,"language":9,"level":749,"displayOrder":865},"01a14143-3c57-7c1f-8b9a-8756d4887bcd","التحفظ والاحتمال في الكتابة العلمية","at-tahaffuz-wa-al-ihtimal",171,{"id":867,"title":868,"slug":869,"language":9,"level":749,"displayOrder":870},"01a14143-3c25-7a59-a627-b67c7910d72c","الصياغة الإدارية والقانونية المعاصرة","as-siyagha-al-idariyya",172,{"id":872,"title":873,"slug":874,"language":9,"level":749,"displayOrder":875},"01a14143-3c44-7d7e-90e0-1fc38905a4b0","التعجب والمدح والذم","at-taajjub-wa-al-madh-wa-adh-dhamm",173,{"id":877,"title":878,"slug":879,"language":9,"level":880,"displayOrder":881},"01a14143-3bad-7aee-9881-8597330b4ca7","العدول بين الخبر والإنشاء وأثره","al-udul-bayna-al-khabar-wa-al-insha","C2",174,{"id":883,"title":884,"slug":885,"language":9,"level":880,"displayOrder":886},"01a14143-3ab4-7dd7-9c18-6cc240d60051","الالتفات وتحول الضمائر في النص الأدبي","al-iltifat",175,{"id":888,"title":889,"slug":890,"language":9,"level":880,"displayOrder":891},"01a14143-3a15-7344-a201-e498d909a359","الفصل والوصل في بناء النص","al-fasl-wa-al-wasl",176,{"id":893,"title":894,"slug":895,"language":9,"level":880,"displayOrder":896},"01a14143-3aa6-722a-abdf-92a2a36e1d46","الإيجاز والحذف وحدود استنتاج المعنى","al-ijaz-wa-al-hadhf",177,{"id":898,"title":899,"slug":900,"language":9,"level":880,"displayOrder":901},"01a14143-3c71-7c34-bc16-593c334a1d7b","التقديم للاختصاص والحصر في النص الأدبي","at-taqdim-li-al-ikhtisas",178,{"id":903,"title":904,"slug":905,"language":9,"level":880,"displayOrder":906},"01a14143-3abc-761f-b84c-ad57171015a8","الاشتغال في قراءة النصوص الفصيحة","al-ishtighal",179,{"id":908,"title":909,"slug":910,"language":9,"level":880,"displayOrder":911},"01a14143-3c64-7f80-acfc-fd896eb807e1","التنازع وتحديد العامل","at-tanazu",180,{"id":913,"title":914,"slug":915,"language":9,"level":880,"displayOrder":916},"01a14143-3aad-7870-aa38-609a1caf4bfe","الاختصاص والتحذير والإغراء","al-ikhtisas-wa-at-tahdhir",181,{"id":918,"title":919,"slug":920,"language":9,"level":880,"displayOrder":921},"01a14143-3b28-779d-9ba1-03923e51543e","المفعول معه والتمييز من العطف","al-maful-maahu",182,{"id":923,"title":924,"slug":925,"language":9,"level":880,"displayOrder":926},"01a14143-3e47-7385-8a7e-bc7d6f00153c","نون التوكيد ولام القسم في القراءة","nun-at-tawkid-wa-lam-al-qasam",183,{"id":928,"title":929,"slug":930,"language":9,"level":880,"displayOrder":931},"01a14143-3d1b-7b6f-b9f8-e3ec9b8920af","إن المخففة واللام الفارقة في النصوص","in-al-mukhaffafa",184,{"id":933,"title":934,"slug":935,"language":9,"level":880,"displayOrder":936},"01a14143-3db9-79a6-97b4-cb9a95ebdd33","لا ولات وإن المشبهة بليس في القراءة","la-wa-lata-wa-in",185,{"id":938,"title":939,"slug":940,"language":9,"level":880,"displayOrder":941},"01a14143-3cd7-752b-85f3-7fdcd9881ff7","ضمير الشأن والقصة وتفسيره","damir-ash-shan",186,{"id":943,"title":944,"slug":945,"language":9,"level":880,"displayOrder":946},"01a14143-3a5c-7452-9f79-57e7ae583138","الحذف في جملة الصلة وشروط فهمه","al-hadhf-fi-as-sila",187,{"id":948,"title":949,"slug":950,"language":9,"level":880,"displayOrder":951},"01a14143-3e73-7cbd-9916-78149163b2df","تعدد التحليل النحوي وأثره في المعنى","taaddud-at-tahlil-an-nahwi",188,{"id":953,"title":954,"slug":955,"language":9,"level":880,"displayOrder":956},"01a14143-3c7f-7adb-8468-77f42fa800a5","التراكيب التراثية في الاقتباس المعاصر","at-tarakib-at-turathiyya",189,{"id":420,"title":421,"slug":422,"seoDescription":958,"content":959,"language":9,"level":387,"displayOrder":423,"grammarTopics":960,"createdAt":966,"updatedAt":967,"vocabularyLists":968,"primaryTopicHub":1088,"readyImages":1090},"تعرف وزني فعّل وأفعل، ودورهما في التعدية، وبناء جمل بمفعول أو مفعولين، مع التمييز بين التعدية والتكثير وفهم اختلاف المعنى بحسب الفعل والسياق.","## ١. مِنَ الحدث إلى التسبّب فيه\n\nتقول: **خَرَجَ الطِّفْلُ**، ثم تقول: **أَخْرَجَ الأَبُ الطِّفْلَ**. في الجملة الثانية، سبَّب الأب خروج الطفل. يساعدك وزنَا **فَعَّلَ** و**أَفْعَلَ** على التعبير عن هذا المعنى، لكنّ التعدية ليست معناهما الوحيد.\n\nستتعلّم كيف تميّز الوزنين، وتبني جملًا بمفعول به واحد أو بمفعولين، وتفرّق بين التعدية والتكثير وتغيّر المعنى.\n\n## ٢. كيف تتعرّف الوزنين؟\n\nفي وزن **فَعَّلَ** نُضعِّف الحرف الثاني من الجذر، وتدلّ الشدّة على هذا التضعيف. وفي وزن **أَفْعَلَ** نضيف همزة قطع مفتوحة في أوّل الماضي.\n\n| الوزن | الماضي | المضارع | مثال في جملة |\n| --- | --- | --- | --- |\n| **فَعَّلَ — يُفَعِّلُ** | **عَلَّمَ** | **يُعَلِّمُ** | يُعَلِّمُ الأَبُ ابْنَهُ السِّبَاحَةَ. |\n| **أَفْعَلَ — يُفْعِلُ** | **أَخْرَجَ** | **يُخْرِجُ** | يُخْرِجُ الطِّفْلُ أَلْعَابَهُ مِنَ الصُّنْدُوقِ. |\n\nلاحظ الفرق بين **يُعَلِّمُ**، بشدّة على اللام، و**يُخْرِجُ**، من دون شدّة. في هذين الوزنين تبدأ صيغة المضارع بالضمّة، وتأتي الكسرة قبل الحرف الأخير.\n\n:::tip\nاكتب همزة القطع في الماضي: **أَخْرَجَ** و**أَدْخَلَ**، لا «اخرج» و«ادخل» إذا كنت تقصد هذين الفعلين الماضيين.\n:::\n\n## ٣. مِنْ فعل لازم إلى فعل متعدٍّ\n\n**الفعل اللازم** لا يأخذ مفعولًا به، مثل **جَلَسَ**. أمّا **الفعل المتعدّي** فيأخذ مفعولًا به، مثل **أَجْلَسَ**. والتعدية هنا تعني جعل شخص أو شيء يقوم بالفعل أو يصير في حالة معيّنة.\n\n| الحدث بالفعل اللازم | التسبّب فيه بالفعل المتعدّي | المفعول به |\n| --- | --- | --- |\n| خَرَجَ الطِّفْلُ. | **أَخْرَجَ** الأَبُ الطِّفْلَ. | الطِّفْلَ |\n| جَلَسَ الضَّيْفُ. | **أَجْلَسَ** الْمُضِيفُ الضَّيْفَ. | الضَّيْفَ |\n| فَرِحَ الطِّفْلُ. | **فَرَّحَ** الْخَبَرُ الطِّفْلَ. | الطِّفْلَ |\n\nفي هذه الأمثلة، صار فاعل الجملة الأولى مفعولًا به في الجملة الثانية: **الطِّفْلُ ← الطِّفْلَ**. وأضفنا فاعلًا يسبّب الحدث؛ وقد يكون شخصًا أو شيئًا، مثل **الْخَبَرُ**.\n\n:::example\n**ذَابَ الثَّلْجُ.**\n\nحدث الذوبان، ولم نذكر سببه.\n\n**أَذَابَتِ الشَّمْسُ الثَّلْجَ.**\n\nذكرنا السبب: الشمس. وصار **الثَّلْجَ** مفعولًا به. والفعل **أَذَابَ** من وزن **أَفْعَلَ**، مع تغيّر في صورته لأنّ جذره يحتوي على حرف علّة.\n:::\n\n## ٤. مِنْ مفعول واحد إلى مفعولين\n\nقد يأخذ الفعل الأصلي مفعولًا به واحدًا، ثم يأخذ الفعل المزيد مفعولين. يحدث ذلك مع أفعال معيّنة، وليس مع كلّ فعل على هذين الوزنين.\n\n:::example\n**فَهِمَ الطَّالِبُ الدَّرْسَ.**\n\nالفعل **فَهِمَ** له مفعول به واحد: **الدَّرْسَ**.\n\n**أَفْهَمَ الْمُعَلِّمُ الطَّالِبَ الدَّرْسَ.**\n\nجعل المعلّم الطالب يفهم الدرس. المفعول الأوّل هو **الطَّالِبَ**، والمفعول الثاني هو **الدَّرْسَ**.\n\n**عَلَّمَتِ الْأُمُّ ابْنَتَهَا الْقِرَاءَةَ.**\n\nالمفعول الأوّل هو **ابْنَتَهَا**، والمفعول الثاني هو **الْقِرَاءَةَ**.\n:::\n\nفي هذه الأمثلة، يأتي الشخص الذي يتعلّم أو يفهم أوّلًا، ثم يأتي الشيء الذي يتعلّمه أو يفهمه. انتبه إلى نصب المفعولين، لا المفعول الثاني وحده.\n\n## ٥. الوزن لا يحدّد المعنى وحده\n\nلا تعني **فَعَّلَ** و**أَفْعَلَ** التعدية دائمًا. تعلّم معنى الفعل مع تركيب شائع يوضّح استعماله.\n\n- **التعدية:** **أَخْرَجَ الأَبُ الطِّفْلَ**؛ جعل الأب الطفل يخرج.\n- **التكثير أو تقوية الحدث:** **قَطَّعَ الطَّاهِي الْجَزَرَ إِلَى قِطَعٍ صَغِيرَةٍ**؛ يدلّ السياق على تقطيع متكرّر. والفعل **قَطَعَ** متعدٍّ أصلًا، فلا تكون وظيفة التضعيف هنا إضافة مفعول جديد.\n- **معنى خاصّ بالفعل:** **سَافَرَتْ لَيْلَى وَأَقَامَتْ فِي الْقَاهِرَةِ أُسْبُوعًا**؛ تعني **أَقَامَتْ** هنا بقيت أو سكنت، ولا تأخذ مفعولًا به في هذا الاستعمال.\n\nوقد يأتي الوزنان من الجذر نفسه، مع تقارب المعنى أو اختلافه:\n\n| العلاقة | المثالان | الفرق |\n| --- | --- | --- |\n| تقارب المعنى | **فَرَّحَ** الْخَبَرُ الطِّفْلَ. \u002F **أَفْرَحَ** الْخَبَرُ الطِّفْلَ. | كلاهما يدلّ هنا على التسبّب في الفرح. |\n| اختلاف المعنى | **عَلَّمَ** الْمُدَرِّبُ لَيْلَى السِّبَاحَةَ. \u002F **أَعْلَمَ** الْمُدَرِّبُ لَيْلَى بِمَوْعِدِ السِّبَاقِ. | عَلَّمَ: قدّم لها تعليمًا. أَعْلَمَ: أخبرها. |\n\n:::warning\nلا تستبدل **فَعَّلَ** بـ**أَفْعَلَ** آليًّا، ولا تفترض أنّ لكلّ فعل صيغة شائعة على الوزنين. كذلك لا تحكم على عدد المفاعيل من الوزن وحده؛ ارجع إلى معنى الفعل واستعماله.\n:::\n\n## ٦. خلاصة تساعدك على بناء الجملة\n\n1. حدّد المعنى: هل تصف حدثًا، أم تذكر مَن سبَّبه؟\n2. اختر الفعل المستعمل لهذا المعنى: **خَرَجَ ← أَخْرَجَ**، أو **فَرِحَ ← فَرَّحَ \u002F أَفْرَحَ**.\n3. تحقّق من تركيب الفعل: **أَخْرَجَ الأَبُ الطِّفْلَ** بمفعول واحد، و**أَفْهَمَ الْمُعَلِّمُ الطَّالِبَ الدَّرْسَ** بمفعولين.\n4. اضبط المفعول به بالنصب، وتذكّر أنّ **التعدية معنى شائع للوزنين، وليست قاعدة دلاليّة ثابتة لكلّ أفعالهما**.",[961],{"id":962,"name":963,"level":387,"language":9,"isCompleted":964,"completionPercentage":965,"totalExercises":106,"completedExercises":965},"01a14143-391e-75eb-93eb-0e60e05409ce","فهم أدوار المشاركين ومعاني الأفعال المزيدة",false,0,"2026-10-15T20:31:27+00:00","2026-10-16T06:40:27+00:00",[969],{"id":970,"title":971,"vocabularyListWords":972,"isPublished":1087},"01a14143-9079-73aa-ba13-b3ad95eda6a5","أفعال الحدث والتسبب فيه",[973,979,985,991,997,1003,1009,1015,1021,1027,1033,1039,1045,1051,1057,1063,1069,1075,1081],{"id":974,"vocabularyWord":975,"displayOrder":11},"01a14143-9079-740e-ba13-b3ad9627e01b",{"id":976,"word":977,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":978,"audio":964},"01a14143-7262-73d2-9b6c-34431e6ac4ea","خرج",[],{"id":980,"vocabularyWord":981,"displayOrder":16},"01a14143-9079-7446-ba13-b3ad970fa137",{"id":982,"word":983,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":984,"audio":964},"01a14143-719d-70a5-816a-c36435a27268","أخرج",[],{"id":986,"vocabularyWord":987,"displayOrder":21},"01a14143-9079-746a-ba13-b3ad97d15f21",{"id":988,"word":989,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":990,"audio":964},"01a14143-71a6-70ef-b75a-904f4512c946","دخل",[],{"id":992,"vocabularyWord":993,"displayOrder":26},"01a14143-9079-748a-ba13-b3ad98a52378",{"id":994,"word":995,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":996,"audio":964},"01a14143-720b-78a3-9c02-9c4432d058e1","أدخل",[],{"id":998,"vocabularyWord":999,"displayOrder":31},"01a14143-9079-74aa-ba13-b3ad99831d80",{"id":1000,"word":1001,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1002,"audio":964},"01a14143-7208-7845-b65a-9a64f848ec54","جلس",[],{"id":1004,"vocabularyWord":1005,"displayOrder":36},"01a14143-9079-74c6-ba13-b3ad99bcd9e0",{"id":1006,"word":1007,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1008,"audio":964},"01a14143-7188-76c4-a925-64347ec4f9e3","أجلس",[],{"id":1010,"vocabularyWord":1011,"displayOrder":41},"01a14143-9079-74e2-ba13-b3ad99bd0526",{"id":1012,"word":1013,"frequency":41,"level":387,"language":9,"partsOfSpeech":1014,"audio":964},"01a14143-7423-7938-8fcb-82d476943f1d","فرح",[],{"id":1016,"vocabularyWord":1017,"displayOrder":46},"01a14143-9079-74fe-ba13-b3ad9a4783ae",{"id":1018,"word":1019,"frequency":41,"level":387,"language":9,"partsOfSpeech":1020,"audio":964},"01a14143-74b9-76a2-af3c-b0689d624b56","فرّح",[],{"id":1022,"vocabularyWord":1023,"displayOrder":51},"01a14143-9079-751e-ba13-b3ad9a652462",{"id":1024,"word":1025,"frequency":31,"level":387,"language":9,"partsOfSpeech":1026,"audio":964},"01a14143-74cf-7887-ba41-90b1ff3e046a","أفرح",[],{"id":1028,"vocabularyWord":1029,"displayOrder":56},"01a14143-9079-753a-ba13-b3ad9af19179",{"id":1030,"word":1031,"frequency":11,"level":201,"language":9,"partsOfSpeech":1032,"audio":964},"01a14143-730d-7995-956f-b0de0ab80e4a","ذاب",[],{"id":1034,"vocabularyWord":1035,"displayOrder":61},"01a14143-9079-7552-ba13-b3ad9b8a6f91",{"id":1036,"word":1037,"frequency":11,"level":387,"language":9,"partsOfSpeech":1038,"audio":964},"01a14143-74e4-78d4-9be1-ab7560a36a51","أذاب",[],{"id":1040,"vocabularyWord":1041,"displayOrder":66},"01a14143-9079-756e-ba13-b3ad9bcf0424",{"id":1042,"word":1043,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1044,"audio":964},"01a14143-7165-71b0-910d-a170045c0b37","فهم",[],{"id":1046,"vocabularyWord":1047,"displayOrder":71},"01a14143-9079-758e-ba13-b3ad9cae500b",{"id":1048,"word":1049,"frequency":46,"level":201,"language":9,"partsOfSpeech":1050,"audio":964},"01a14143-7367-794d-b2b2-c617c22da478","فهّم",[],{"id":1052,"vocabularyWord":1053,"displayOrder":76},"01a14143-9079-75aa-ba13-b3ad9d554ad0",{"id":1054,"word":1055,"frequency":46,"level":201,"language":9,"partsOfSpeech":1056,"audio":964},"01a14143-738d-7210-8934-375a5c8f775a","علم",[],{"id":1058,"vocabularyWord":1059,"displayOrder":81},"01a14143-9079-75c2-ba13-b3ad9e015856",{"id":1060,"word":1061,"frequency":41,"level":201,"language":9,"partsOfSpeech":1062,"audio":964},"01a14143-73af-70e5-a022-d7e87cc63c61","علّم",[],{"id":1064,"vocabularyWord":1065,"displayOrder":86},"01a14143-9079-75e2-ba13-b3ad9e815a8f",{"id":1066,"word":1067,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1068,"audio":964},"01a14143-7212-7ea3-aab3-b964dd6be235","أعلم",[],{"id":1070,"vocabularyWord":1071,"displayOrder":91},"01a14143-9079-75fa-ba13-b3ad9f4be234",{"id":1072,"word":1073,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1074,"audio":964},"01a14143-7236-7936-89aa-66467dba6ec7","قطع",[],{"id":1076,"vocabularyWord":1077,"displayOrder":96},"01a14143-9079-7616-ba13-b3ada02564e0",{"id":1078,"word":1079,"frequency":41,"level":201,"language":9,"partsOfSpeech":1080,"audio":964},"01a14143-739b-7060-add7-b7a9c46fceae","قطّع",[],{"id":1082,"vocabularyWord":1083,"displayOrder":101},"01a14143-9079-7632-ba13-b3ada091088d",{"id":1084,"word":1085,"frequency":41,"level":387,"language":9,"partsOfSpeech":1086,"audio":964},"01a14143-743b-7631-acea-fdbd9c9e702a","أقام",[],true,{"name":963,"slug":1089,"language":9},"maani-al-afal-al-mazida-b1",[],{"id":962,"name":963,"slug":1089,"language":9,"level":387,"introduction":1092,"lessonCount":31,"totalExercises":106,"objectives":1093,"prerequisites":1097,"lessons":1100},"ابدأ بمن يسبب الحدث في فعّل وأفعل، ثم تابع أثره في تفعّل وانفعل وبعض أفعال افتعل. بعد ذلك قارن طرق عرض المشاركين بفاعل وتفاعل، وانتقل إلى الطلب والتحول في استفعل. تربط هذه الخطوات شكل الفعل بأدوار الأسماء حوله، مع التحقق دائمًا من الاستعمال بدل إسناد معنى ثابت إلى كل وزن.",[1094,1095,1096],"تمييز التسبب في الحدث من نتيجته والمشاركة فيه وطلبه.","بناء جمل تراعي مفاعيل الفعل وحروف الجر التي يستعملها.","تفسير الأفعال المزيدة بالسياق مع تجنب تعميم معنى واحد على الوزن.",[1098,1099],"معرفة الجذر الثلاثي وصيغ الماضي والمضارع الأساسية.","تمييز الفاعل والمفعول به والفعل اللازم من المتعدي.",[1101,1119,1135,1151,1167],{"id":420,"contentId":1102,"slug":422,"title":421,"level":387,"summary":1103,"order":11,"exercises":1104},"pg_77da09fb-7929-49a6-9d2b-e69ca18a49ef","ينطلق من الحدث إلى التسبب فيه بفعّل وأفعل، ويميز زيادة المفاعيل من التكثير وتغير المعنى.",[1105,1109,1112,1116],{"id":1106,"title":1107,"order":965,"type":1108},"01a14143-5e1d-7e23-9558-3e3efdccac77","فعّل وأفعل: الصيغة وبناء الجملة","word_select",{"id":1110,"title":1111,"order":11,"type":1108},"01a14143-5e39-7d2a-ad70-791e37a72477","فعّل وأفعل: المعنى وعدد المفاعيل",{"id":1113,"title":1114,"order":16,"type":1115},"01a14143-5e53-729d-b4a8-0c638227ded8","فعّل وأفعل: الصيغة والتسبب","word_sort",{"id":1117,"title":1118,"order":21,"type":1115},"01a14143-5e5a-7601-8eae-d288f68dbe02","فعّل وأفعل: المعنى والمفاعيل",{"id":430,"contentId":1120,"slug":432,"title":431,"level":387,"summary":1121,"order":16,"exercises":1122},"pg_38bf90ad-4ccf-4913-9178-7650d3615bde","يتتبع أثر فعّل في تفعّل، ويفصل المطاوعة عن التدرج الذي توضحه قرائن السياق.",[1123,1126,1129,1132],{"id":1124,"title":1125,"order":965,"type":1108},"01a14143-6d86-7caa-8f64-aa54b413bacd","تعرّف وزن تفعّل وبناء الجملة",{"id":1127,"title":1128,"order":11,"type":1108},"01a14143-6d9c-7cda-bf68-2aa76f4f045f","المطاوعة والتدرّج: السياق يحدّد المعنى",{"id":1130,"title":1131,"order":16,"type":1115},"01a14143-6db5-7083-9458-74abbfcf2197","تفعّل: الصيغة وبناء الجملة",{"id":1133,"title":1134,"order":21,"type":1115},"01a14143-6dbb-75a3-baab-0bca3aa04f90","تفعّل: اقرأ السياق وحدّد المعنى",{"id":435,"contentId":1136,"slug":437,"title":436,"level":387,"summary":1137,"order":21,"exercises":1138},"pg_916860e6-7ca0-4947-85f8-86891fb5ba66","يوسع وصف النتيجة بانفعل، ثم يبين تنوع افتعل وحروف الجر والصيغ المتغيرة مثل اتصل واختار.",[1139,1142,1145,1148],{"id":1140,"title":1141,"order":965,"type":1108},"01a14143-60e7-7080-a846-2c7bf3ced4e2","صيغ انفعل وافتعل في الماضي والمضارع",{"id":1143,"title":1144,"order":11,"type":1108},"01a14143-60fd-7eb2-98d9-5f7e278ffb21","معاني انفعل وافتعل وتراكيبهما",{"id":1146,"title":1147,"order":16,"type":1115},"01a14143-6112-75cc-957e-846a83b6c362","انفعل وافتعل: تصنيف الصيغ والمطاوعة والتراكيب",{"id":1149,"title":1150,"order":21,"type":1115},"01a14143-6117-7979-99d6-7298ae50c6a5","انفعل وافتعل: تصنيف المعاني والتراكيب",{"id":425,"contentId":1152,"slug":427,"title":426,"level":387,"summary":1153,"order":26,"exercises":1154},"pg_101cc4cf-8e3d-4f6a-bed6-4d23466635ee","يقارن عرض المشاركين في ناقش وتناقش، ويفصل المشاركة عن التبادل المتساوي وعن الأفعال غير الدالة عليها.",[1155,1158,1161,1164],{"id":1156,"title":1157,"order":965,"type":1108},"01a14143-5e61-71cc-8322-57c3abf54361","بناء فاعل وتفاعل وذكر المشاركين",{"id":1159,"title":1160,"order":11,"type":1108},"01a14143-5e7a-724b-994a-257b95b53361","المشاركة ومعاني الأفعال في السياق",{"id":1162,"title":1163,"order":16,"type":1115},"01a14143-5e96-7494-8af4-9e8503b65b48","فاعل وتفاعل: الصيغة وذكر الشريك",{"id":1165,"title":1166,"order":21,"type":1115},"01a14143-5e9d-7b83-a062-f44dd225171a","فاعل وتفاعل: المعنى ودور المفعول به",{"id":440,"contentId":1168,"slug":442,"title":441,"level":387,"summary":1169,"order":31,"exercises":1170},"pg_7d52c5f3-6d5d-4573-a504-cb99ab2625be","يختم بتمييز الطلب والتحول والاعتبار في استفعل، مع مراعاة المعنى المعجمي والسجل الأدبي لبعض الأمثلة.",[1171,1174,1177,1180],{"id":1172,"title":1173,"order":965,"type":1108},"01a14143-6315-798e-8a9f-c8d2686c6f54","صيغ استفعل في مواقف يومية",{"id":1175,"title":1176,"order":11,"type":1108},"01a14143-6329-7420-8aab-6c61c3e401d1","معاني استفعل وحدود دلالة الوزن",{"id":1178,"title":1179,"order":16,"type":1115},"01a14143-6341-72d8-a2bc-9dfc8f03ad13","استفعل: تصنيف الصيغ والجذور",{"id":1181,"title":1182,"order":21,"type":1115},"01a14143-6348-7240-bf5d-8cf66cd3f703","استفعل: المعنى والتركيب والسياق",[1184,1190,1194,1198],{"@id":1185,"@type":1186,"id":1106,"grammarPage":1187,"title":1107,"instructions":1188,"displayOrder":965,"type":1108,"questionCount":66,"blankCount":76,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1189},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-5e1d-7e23-9558-3e3efdccac77","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a14143-3cf0-78c1-a0f3-aeb6f3853c70","اختر الصيغة أو الحركة المناسبة للسياق، وانتبه إلى الشدة والهمزة والمفعول به.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a369c5a7-abd5-445f-81d7-db081761fade_hero.webp?v=1792096296",{"@id":1191,"@type":1186,"id":1110,"grammarPage":1187,"title":1111,"instructions":1192,"displayOrder":11,"type":1108,"questionCount":66,"blankCount":71,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1193},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-5e39-7d2a-ad70-791e37a72477","اقرأ السياق ثم اختر المعنى أو التحليل المناسب؛ لا تعتمد على وزن الفعل وحده.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_7700f099-c55b-4a28-93ed-14c3b8d9fc7f_hero.webp?v=1792096296",{"@id":1195,"@type":1186,"id":1113,"grammarPage":1187,"title":1114,"instructions":1196,"displayOrder":16,"type":1115,"questionCount":26,"blankCount":965,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1197},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-5e53-729d-b4a8-0c638227ded8","اضغط على البطاقة، ثم اضغط على العمود المناسب لتصنيفها.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_97a00cc6-02b9-426e-9cc0-2d1e2b3ae216_hero.webp?v=1792096296",{"@id":1199,"@type":1186,"id":1117,"grammarPage":1187,"title":1118,"instructions":1200,"displayOrder":21,"type":1115,"questionCount":26,"blankCount":965,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1201},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-5e5a-7601-8eae-d288f68dbe02","اضغط على كل بطاقة، ثم على العمود الذي يوافق معناها أو عدد مفاعيلها في الجملة.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_395c129f-e0b3-49ee-bc9b-d5fca0d481e5_hero.webp?v=1792096296",{"id":1106,"grammarPage":1187,"title":1107,"instructions":1188,"seoTitle":1203,"seoDescription":1204,"displayOrder":965,"type":1108,"questions":1205,"ogImageUrl":1189},"فعّل وأفعل: تمارين الصيغة والتعدية","تدرّب على صيغ فعّل وأفعل باختيار الإجابة المناسبة في جمل عن البيت والعمل والتعلّم، مع تمييز الماضي والمضارع وضبط المفعول به الواحد والمفعولين في السياق.",[1206],{"id":1207,"sentenceTemplate":1208,"displayOrder":965,"explanation":1209,"exampleSentence":1210,"blanks":1211},"01a14143-5e1e-723a-a135-31db290127b9","في عبارة «عَلَّمَ الحرفيُّ شابًّا صنعَ الأثاث»، علامة وزن فَعَّلَ هي __1__.","اللام هي الحرف الثاني من جذر عَلِمَ، وتضعيفها بالشدة هو علامة فَعَّلَ؛ لا توجد همزة زائدة في عَلَّمَ.","فَرَّحَ نجاحُ المشروع فريقَ العمل؛ الراء هي الحرف المضعّف.",[1212],{"id":1213,"blankNumber":11,"options":1214},"01a14143-5e1e-71b2-a135-31db281c2cb5",[1215,1218,1221],{"id":1216,"optionText":1217,"isCorrect":964,"displayOrder":965},"01a14143-5e1e-70aa-a135-31db2634060a","إضافة همزة في البداية",{"id":1219,"optionText":1220,"isCorrect":1087,"displayOrder":11},"01a14143-5e1e-7106-a135-31db26b367b3","تضعيف اللام",{"id":1222,"optionText":1223,"isCorrect":964,"displayOrder":16},"01a14143-5e1e-716a-a135-31db27403897","تضعيف الميم",{"html":1225,"toc":1226},"\u003Ch2 id=\"section\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>١. مِنَ الحدث إلى التسبّب فيه\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>تقول: \u003Cstrong>خَرَجَ الطِّفْلُ\u003C\u002Fstrong>، ثم تقول: \u003Cstrong>أَخْرَجَ الأَبُ الطِّفْلَ\u003C\u002Fstrong>. في الجملة الثانية، سبَّب الأب خروج الطفل. يساعدك وزنَا \u003Cstrong>فَعَّلَ\u003C\u002Fstrong> و\u003Cstrong>أَفْعَلَ\u003C\u002Fstrong> على التعبير عن هذا المعنى، لكنّ التعدية ليست معناهما الوحيد.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>ستتعلّم كيف تميّز الوزنين، وتبني جملًا بمفعول به واحد أو بمفعولين، وتفرّق بين التعدية والتكثير وتغيّر المعنى.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-2\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>٢. كيف تتعرّف الوزنين؟\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>في وزن \u003Cstrong>فَعَّلَ\u003C\u002Fstrong> نُضعِّف الحرف الثاني من الجذر، وتدلّ الشدّة على هذا التضعيف. وفي وزن \u003Cstrong>أَفْعَلَ\u003C\u002Fstrong> نضيف همزة قطع مفتوحة في أوّل الماضي.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>الوزن\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>الماضي\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>المضارع\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>مثال في جملة\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>فَعَّلَ — يُفَعِّلُ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>عَلَّمَ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>يُعَلِّمُ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>يُعَلِّمُ الأَبُ ابْنَهُ السِّبَاحَةَ.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>أَفْعَلَ — يُفْعِلُ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>أَخْرَجَ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>يُخْرِجُ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>يُخْرِجُ الطِّفْلُ أَلْعَابَهُ مِنَ الصُّنْدُوقِ.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>لاحظ الفرق بين \u003Cstrong>يُعَلِّمُ\u003C\u002Fstrong>، بشدّة على اللام، و\u003Cstrong>يُخْرِجُ\u003C\u002Fstrong>، من دون شدّة. في هذين الوزنين تبدأ صيغة المضارع بالضمّة، وتأتي الكسرة قبل الحرف الأخير.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>اكتب همزة القطع في الماضي: \u003Cstrong>أَخْرَجَ\u003C\u002Fstrong> و\u003Cstrong>أَدْخَلَ\u003C\u002Fstrong>، لا «اخرج» و«ادخل» إذا كنت تقصد هذين الفعلين الماضيين.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-3\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>٣. مِنْ فعل لازم إلى فعل متعدٍّ\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cstrong>الفعل اللازم\u003C\u002Fstrong> لا يأخذ مفعولًا به، مثل \u003Cstrong>جَلَسَ\u003C\u002Fstrong>. أمّا \u003Cstrong>الفعل المتعدّي\u003C\u002Fstrong> فيأخذ مفعولًا به، مثل \u003Cstrong>أَجْلَسَ\u003C\u002Fstrong>. والتعدية هنا تعني جعل شخص أو شيء يقوم بالفعل أو يصير في حالة معيّنة.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>الحدث بالفعل اللازم\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>التسبّب فيه بالفعل المتعدّي\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>المفعول به\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>خَرَجَ الطِّفْلُ.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>أَخْرَجَ\u003C\u002Fstrong> الأَبُ الطِّفْلَ.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>الطِّفْلَ\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>جَلَسَ الضَّيْفُ.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>أَجْلَسَ\u003C\u002Fstrong> الْمُضِيفُ الضَّيْفَ.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>الضَّيْفَ\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>فَرِحَ الطِّفْلُ.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>فَرَّحَ\u003C\u002Fstrong> الْخَبَرُ الطِّفْلَ.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>الطِّفْلَ\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>في هذه الأمثلة، صار فاعل الجملة الأولى مفعولًا به في الجملة الثانية: \u003Cstrong>الطِّفْلُ ← الطِّفْلَ\u003C\u002Fstrong>. وأضفنا فاعلًا يسبّب الحدث؛ وقد يكون شخصًا أو شيئًا، مثل \u003Cstrong>الْخَبَرُ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>ذَابَ الثَّلْجُ.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>حدث الذوبان، ولم نذكر سببه.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>أَذَابَتِ الشَّمْسُ الثَّلْجَ.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>ذكرنا السبب: الشمس. وصار \u003Cstrong>الثَّلْجَ\u003C\u002Fstrong> مفعولًا به. والفعل \u003Cstrong>أَذَابَ\u003C\u002Fstrong> من وزن \u003Cstrong>أَفْعَلَ\u003C\u002Fstrong>، مع تغيّر في صورته لأنّ جذره يحتوي على حرف علّة.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-4\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>٤. مِنْ مفعول واحد إلى مفعولين\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>قد يأخذ الفعل الأصلي مفعولًا به واحدًا، ثم يأخذ الفعل المزيد مفعولين. يحدث ذلك مع أفعال معيّنة، وليس مع كلّ فعل على هذين الوزنين.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>فَهِمَ الطَّالِبُ الدَّرْسَ.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>الفعل \u003Cstrong>فَهِمَ\u003C\u002Fstrong> له مفعول به واحد: \u003Cstrong>الدَّرْسَ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>أَفْهَمَ الْمُعَلِّمُ الطَّالِبَ الدَّرْسَ.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>جعل المعلّم الطالب يفهم الدرس. المفعول الأوّل هو \u003Cstrong>الطَّالِبَ\u003C\u002Fstrong>، والمفعول الثاني هو \u003Cstrong>الدَّرْسَ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>عَلَّمَتِ الْأُمُّ ابْنَتَهَا الْقِرَاءَةَ.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>المفعول الأوّل هو \u003Cstrong>ابْنَتَهَا\u003C\u002Fstrong>، والمفعول الثاني هو \u003Cstrong>الْقِرَاءَةَ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>في هذه الأمثلة، يأتي الشخص الذي يتعلّم أو يفهم أوّلًا، ثم يأتي الشيء الذي يتعلّمه أو يفهمه. انتبه إلى نصب المفعولين، لا المفعول الثاني وحده.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-5\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>٥. الوزن لا يحدّد المعنى وحده\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>لا تعني \u003Cstrong>فَعَّلَ\u003C\u002Fstrong> و\u003Cstrong>أَفْعَلَ\u003C\u002Fstrong> التعدية دائمًا. تعلّم معنى الفعل مع تركيب شائع يوضّح استعماله.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>التعدية:\u003C\u002Fstrong> \u003Cstrong>أَخْرَجَ الأَبُ الطِّفْلَ\u003C\u002Fstrong>؛ جعل الأب الطفل يخرج.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>التكثير أو تقوية الحدث:\u003C\u002Fstrong> \u003Cstrong>قَطَّعَ الطَّاهِي الْجَزَرَ إِلَى قِطَعٍ صَغِيرَةٍ\u003C\u002Fstrong>؛ يدلّ السياق على تقطيع متكرّر. والفعل \u003Cstrong>قَطَعَ\u003C\u002Fstrong> متعدٍّ أصلًا، فلا تكون وظيفة التضعيف هنا إضافة مفعول جديد.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>معنى خاصّ بالفعل:\u003C\u002Fstrong> \u003Cstrong>سَافَرَتْ لَيْلَى وَأَقَامَتْ فِي الْقَاهِرَةِ أُسْبُوعًا\u003C\u002Fstrong>؛ تعني \u003Cstrong>أَقَامَتْ\u003C\u002Fstrong> هنا بقيت أو سكنت، ولا تأخذ مفعولًا به في هذا الاستعمال.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>وقد يأتي الوزنان من الجذر نفسه، مع تقارب المعنى أو اختلافه:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>العلاقة\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>المثالان\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>الفرق\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>تقارب المعنى\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>فَرَّحَ\u003C\u002Fstrong> الْخَبَرُ الطِّفْلَ. \u002F \u003Cstrong>أَفْرَحَ\u003C\u002Fstrong> الْخَبَرُ الطِّفْلَ.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كلاهما يدلّ هنا على التسبّب في الفرح.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>اختلاف المعنى\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>عَلَّمَ\u003C\u002Fstrong> الْمُدَرِّبُ لَيْلَى السِّبَاحَةَ. \u002F \u003Cstrong>أَعْلَمَ\u003C\u002Fstrong> الْمُدَرِّبُ لَيْلَى بِمَوْعِدِ السِّبَاقِ.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>عَلَّمَ: قدّم لها تعليمًا. أَعْلَمَ: أخبرها.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>لا تستبدل \u003Cstrong>فَعَّلَ\u003C\u002Fstrong> بـ\u003Cstrong>أَفْعَلَ\u003C\u002Fstrong> آليًّا، ولا تفترض أنّ لكلّ فعل صيغة شائعة على الوزنين. كذلك لا تحكم على عدد المفاعيل من الوزن وحده؛ ارجع إلى معنى الفعل واستعماله.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-6\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>٦. خلاصة تساعدك على بناء الجملة\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>حدّد المعنى: هل تصف حدثًا، أم تذكر مَن سبَّبه؟\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>اختر الفعل المستعمل لهذا المعنى: \u003Cstrong>خَرَجَ ← أَخْرَجَ\u003C\u002Fstrong>، أو \u003Cstrong>فَرِحَ ← فَرَّحَ \u002F أَفْرَحَ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>تحقّق من تركيب الفعل: \u003Cstrong>أَخْرَجَ الأَبُ الطِّفْلَ\u003C\u002Fstrong> بمفعول واحد، و\u003Cstrong>أَفْهَمَ الْمُعَلِّمُ الطَّالِبَ الدَّرْسَ\u003C\u002Fstrong> بمفعولين.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>اضبط المفعول به بالنصب، وتذكّر أنّ \u003Cstrong>التعدية معنى شائع للوزنين، وليست قاعدة دلاليّة ثابتة لكلّ أفعالهما\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n",[1227,1231,1235,1239,1243,1247],{"id":1228,"text":1229,"depth":16,"number":1230},"section","١. مِنَ الحدث إلى التسبّب فيه","1",{"id":1232,"text":1233,"depth":16,"number":1234},"section-2","٢. كيف تتعرّف الوزنين؟","2",{"id":1236,"text":1237,"depth":16,"number":1238},"section-3","٣. مِنْ فعل لازم إلى فعل متعدٍّ","3",{"id":1240,"text":1241,"depth":16,"number":1242},"section-4","٤. مِنْ مفعول واحد إلى مفعولين","4",{"id":1244,"text":1245,"depth":16,"number":1246},"section-5","٥. الوزن لا يحدّد المعنى وحده","5",{"id":1248,"text":1249,"depth":16,"number":1250},"section-6","٦. خلاصة تساعدك على بناء الجملة","6"]