[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-ar":3,"grammar-pages-ar":4,"grammar-page-ar-kana-ma-a-al-mudari":957,"grammar-lesson-path-ar-kana-ma-a-al-mudari-al-ahdath-wa-al-adat-fi-al-madi-a2":972,"grammar-exercises-by-page-01a14143-3d88-7c7d-9a41-cbf9b435a616":1022,"grammar-quick-check-01a14143-3d88-7c7d-9a41-cbf9b435a616":1041,"grammar-lesson-body-01a14143-3d88-7c7d-9a41-cbf9b435a616-2cr1r2s3cl":1064},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,695,700,705,710,715,720,725,730,735,740,745,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,806,811,816,821,826,831,836,841,846,851,856,861,866,871,876,882,887,892,897,902,907,912,917,922,927,932,937,942,947,952],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a14143-3a76-7350-952f-45c2ce23147a","الحروف العربية واتصالها","al-huruf-al-arabiyya","ar","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a14143-3a6f-73f6-94f2-34b93411e8d4","الحركات القصيرة وحروف المد","al-harakat-wa-huruf-al-madd",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a14143-3c32-7722-9769-87fb49bec851","السكون والشدة","as-sukun-wa-ash-shadda",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a14143-3c3e-7e2f-9d91-2ccec1148748","التاء المربوطة والهاء والتاء المفتوحة","at-ta-al-marbuta",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a14143-3ac3-76cd-889b-5e9b4b475023","الاسم والفعل والحرف","al-ism-wa-al-fil-wa-al-harf",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a14143-3bd7-74c3-a994-5c1ef0571b5a","النكرة والمعرفة وأداة التعريف","an-nakira-wa-al-marifa",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a14143-3b06-7ca4-91d2-8025e01ac8f3","اللام الشمسية واللام القمرية","al-lam-ash-shamsiyya",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a14143-3b7d-7378-8468-3894d394edfd","المذكر والمؤنث في الأسماء الشائعة","al-mudhakkar-wa-al-muannath",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a14143-3cc4-7d9d-be92-9435da1f6a32","ضمائر المتكلم والمخاطب المفرد","damair-al-mutakallim-wa-al-mukhatab",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a14143-3cb8-72ba-abe6-af8b873e10c8","ضمائر الغائب المفرد والجمع","damair-al-ghaib",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a14143-3af7-7090-b3b4-b60c07b4d8c8","الجملة الاسمية للتعريف والوصف","al-jumla-al-ismiyya",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a14143-3c19-7144-925b-1022a70c25b1","الصفة بعد الاسم والمطابقة الأساسية","as-sifa-bada-al-ism",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a14143-3d03-7680-8af2-a2691c80bf26","هذا وهذه والإشارة إلى القريب","hadha-wa-hadhihi",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a14143-3ce4-76a5-8901-37bf84695503","ذلك وتلك والإشارة إلى البعيد","dhalika-wa-tilka",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a14143-3c2c-76f6-bfcf-b819a018b97e","السؤال بهل والهمزة","as-sual-bi-hal-wa-al-hamza",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a14143-3e15-7883-a323-0b56edcf2f0b","من وما وأين في الأسئلة","man-wa-ma-wa-ayna",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a14143-3cfd-711e-9f4e-fae36bfadb4d","في وعلى ومن وإلى","fi-wa-ala-wa-min-wa-ila",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a14143-3c4b-7c7d-8672-7c9055a2118c","التعبير عن المكان وهناك","at-tabir-an-al-makan",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a14143-3a7d-7bcb-9697-fc4c5086bbb1","الإضافة البسيطة بين اسمين","al-idafa-al-basita",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a14143-3b6a-73e0-a604-582998eff4ad","الملكية مع ياء المتكلم وكاف المخاطب","al-milkiyya-ma-a-al-damair",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a14143-3d2f-7271-b394-b010c88f7ad1","عندي ولي للتعبير عن الملكية","indi-wa-li",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a14143-3b9e-7f91-a997-716f6f5f3182","المثنى في التعرف على الأشياء","al-muthanna-al-asasi",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a14143-3ae7-7c44-b958-d87ce353265f","جمع المذكر السالم وجمع المؤنث السالم","al-jam-al-salim",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a14143-3d6f-7bc6-ab99-d6e5fec8401f","جموع التكسير الشائعة","jumu-at-taksir-ash-shaia",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a14143-3e35-7d06-a89c-b66ea6720ae7","مطابقة جمع غير العاقل","mutabaqat-jam-ghayr-al-aqil",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a14143-39d7-7d7f-b08f-98c57cdb092f","العد من واحد إلى عشرة","al-add-min-wahid-ila-ashara",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a14143-3d7c-72f3-9c0c-e4f6d067d17c","كم والعمر والسعر","kam-wa-al-umr-wa-as-sir",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a14143-3b70-7dd2-9b08-252623b74dc9","المضارع للأفعال اليومية","al-mudari-lil-afal-al-yawmiyya",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a14143-3b77-78f8-823c-48f519fc05da","المضارع مع نحن وأنتم وهم","al-mudari-ma-a-damair-al-jam",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a14143-3e3b-71a1-8d2c-cda25810ac24","نفي المضارع بلا","nafy-al-mudari-bi-la",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a14143-3def-7448-b76a-24fff070ba6d","ليس في نفي الوصف والهوية","laysa-fi-an-nafy",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a14143-3e22-7c15-a562-9203adde3aa0","متى وكيف ولماذا","mata-wa-kayfa-wa-limadha",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a14143-3eaa-7e84-b252-de6748acb1b3","ظروف المكان الأساسية","zuruf-al-makan-al-asasiyya",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a14143-3eb0-765f-acb6-655070aecd78","ظروف الوقت والتكرار","zuruf-al-waqt-wa-at-takrar",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a14143-3bfe-7921-80f1-e377cf50d71f","الربط بالواو وأو ولكن","ar-rabt-bi-al-waw-wa-aw-wa-lakin",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a14143-3b14-72bc-aa32-625ad7d091b2","الماضي للأحداث اليومية البسيطة","al-madi-al-asasi",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a14143-3b89-7a0b-b5aa-6ebf6e1a5a18","المستقبل بالسين وسوف","al-mustaqbal-bi-as-sin-wa-sawfa",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a14143-3e6d-725d-abd7-f5094817b580","صيغ الأمر اليومية الشائعة","siyagh-al-amr-ash-shaia",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":201,"displayOrder":202},"01a14143-3d0a-772d-8d47-0676427c8614","همزة الوصل وهمزة القطع","hamzat-al-wasl-wa-hamzat-al-qat","A2",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":201,"displayOrder":207},"01a14143-39eb-7e1c-9336-4a239b223978","الألف المقصورة والياء في آخر الكلمة","al-alif-al-maqsura-wa-al-ya",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":201,"displayOrder":212},"01a14143-3c6b-7824-a34a-168905965db5","التنوين والنطق عند الوقف","at-tanwin-wa-al-waqf",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":201,"displayOrder":217},"01a14143-3cca-7614-8ec0-3bc5d847e028","ضمائر المثنى والمخاطبات والغائبات","damair-al-muthanna-wa-al-inath",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":201,"displayOrder":222},"01a14143-3cbe-7a48-9901-8e39ebd5b6bd","ضمائر المفعول به المتصلة","damair-al-maful-bihi",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":201,"displayOrder":227},"01a14143-39a9-7ec0-9ca8-fab0cd0986e3","الضمائر المتصلة بحروف الجر","ad-damair-ma-a-huruf-al-jarr",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":201,"displayOrder":232},"01a14143-3d10-7a1f-9bc1-2bebeabd3c55","هؤلاء وأولئك وهذان وهاتان","haulai-wa-ulaika",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":201,"displayOrder":237},"01a14143-3a95-794d-8c05-0a1b25cb6557","الإضافة والتعريف والصفة","al-idafa-wa-at-tarif-wa-as-sifa",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":201,"displayOrder":242},"01a14143-3a8e-70ae-a3c2-808a3d11fa3a","الإضافة مع ضمائر الجمع والمثنى","al-idafa-ma-a-damair-al-jam",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":201,"displayOrder":247},"01a14143-3c05-7288-b91b-a5ee84fd9822","الرفع والنصب والجر في الجملة البسيطة","ar-raf-wa-an-nasb-wa-al-jarr",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":201,"displayOrder":252},"01a14143-3a10-714d-9334-484ac701f214","الفاعل والمفعول به وترتيبهما","al-fail-wa-al-maful-bihi",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":201,"displayOrder":257},"01a14143-3e2f-7cba-a19c-3ce0e5ae5e36","المطابقة مع الفعل قبل الفاعل وبعده","mutabaqat-al-fil-wa-al-fail",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":201,"displayOrder":262},"01a14143-3d47-7ced-a295-ae020fb964ab","إعراب المثنى والجمع السالم","irab-al-muthanna-wa-al-jam",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":201,"displayOrder":267},"01a14143-3d82-7563-b454-fe548f2feaba","كان في وصف الماضي","kana-fi-wasf-al-madi",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":201,"displayOrder":272},"01a14143-3df5-7779-bb2e-92cf6b8fe82c","ليس مع الضمائر المختلفة","laysa-ma-a-ad-damair",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":201,"displayOrder":277},"01a14143-3e8f-7f18-b83b-a5bfe90501b7","تصريف الماضي مع جميع الضمائر","tasrif-al-madi",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":201,"displayOrder":282},"01a14143-3d88-7c7d-9a41-cbf9b435a616","كان مع المضارع للعادات الماضية","kana-ma-a-al-mudari",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":201,"displayOrder":287},"01a14143-3dc7-7f0e-a0a9-522296c8b5e0","لم لنفي الماضي","lam-li-nafy-al-madi",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":201,"displayOrder":292},"01a14143-3dd5-71e6-a52a-97de4ba253b3","لن لنفي المستقبل","lan-li-nafy-al-mustaqbal",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":201,"displayOrder":297},"01a14143-39f5-79ec-841a-0a22acedcb25","الأمر والنهي مع المخاطبين","al-amr-wa-an-nahy",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":201,"displayOrder":302},"01a14143-3bd1-784b-8166-dfce9b6c4a08","أن بعد أريد وأستطيع","an-bada-uridu-wa-astatiu",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":201,"displayOrder":307},"01a14143-3e02-7b6f-89f7-1c0031c6975a","لأن للتعبير عن السبب","lianna-li-at-talil",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":201,"displayOrder":312},"01a14143-3bb5-7b56-9040-4fa02a2643b4","الذي والتي في وصف الأشخاص والأشياء","alladhi-wa-allati",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":201,"displayOrder":317},"01a14143-3d62-7a0e-b06e-df492c2186cb","اسم التفضيل مع من","ism-at-tafdil-ma-a-min",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":201,"displayOrder":322},"01a14143-39f0-7c73-90cc-f73c741dcab5","ألوان الأشياء وصفاتها","al-alwan-wa-as-sifat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":201,"displayOrder":327},"01a14143-3bea-716c-8901-97f7cc8bbe2f","النسبة إلى البلد والمهنة","an-nisba-ila-al-balad",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":201,"displayOrder":332},"01a14143-39d2-7548-8aa6-11abc7f21f79","الأعداد من أحد عشر إلى تسعة عشر","al-adad-min-ahada-ashar",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":201,"displayOrder":337},"01a14143-39fa-78f8-aad0-f4be89f0f058","العشرات والأعداد المعطوفة","al-asharat-wa-al-adad-al-matuf",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":201,"displayOrder":342},"01a14143-39cc-79c9-b992-23d380161047","الأعداد الترتيبية والتاريخ","al-adad-at-tartibiyya",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":201,"displayOrder":347},"01a14143-3da3-7a06-9480-7328ce152428","كل وبعض وكثير وقليل","kull-wa-bad-wa-kathir-wa-qalil",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":201,"displayOrder":352},"01a14143-3a06-7193-a979-f08a4012c311","الباء واللام ومع في الاستعمال اليومي","al-ba-wa-al-lam-wa-maa",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":201,"displayOrder":357},"01a14143-3e4f-7ed4-a535-dcf8efe47cb8","قبل وبعد مع الأسماء والجمل","qabl-wa-bad",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":201,"displayOrder":362},"01a14143-3e98-7991-baed-31566c94c964","ثم والفاء لترتيب الأحداث","thumma-wa-al-fa",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":201,"displayOrder":367},"01a14143-3d16-71dc-88e4-436b8bf60076","إذا في الخطط والنتائج المتوقعة","idha-fi-al-khutat",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":201,"displayOrder":372},"01a14143-3e65-75f1-b679-e99033da54cd","قال وباع في الماضي والمضارع","qala-wa-baa",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":201,"displayOrder":377},"01a14143-3cde-744d-b76d-c1cbc526382c","ذهب وجاء وكان في السرد اليومي","dhahaba-wa-jaa-wa-kana",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":201,"displayOrder":382},"01a14143-3ae0-7cbe-8e58-0192be600cce","الجذر والوزن واستعمال المعجم","al-jadhr-wa-al-wazn",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":387,"displayOrder":388},"01a14143-3d41-772b-957e-6d309c7f11d1","إعراب المضارع بين الرفع والنصب والجزم","irab-al-mudari","B1",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":387,"displayOrder":393},"01a14143-39dc-7bec-8dfb-79e9ee426ee4","الأفعال الخمسة وثبوت النون وحذفها","al-afal-al-khamsa",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":387,"displayOrder":398},"01a14143-3a27-7769-ad33-493783f81fbb","الفعل المثال في الماضي والمضارع والأمر","al-fil-al-mithal",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":387,"displayOrder":403},"01a14143-3a1b-751d-a85e-e264a2904dec","الفعل الأجوف مع الضمائر والجزم","al-fil-al-ajwaf",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":387,"displayOrder":408},"01a14143-3a36-779d-9d6f-2d5aa3a60957","الفعل الناقص وحذف حرف العلة","al-fil-an-naqis",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":387,"displayOrder":413},"01a14143-3a2f-7009-b7fd-ea42c9c14bbd","الفعل المضعف وفك الإدغام","al-fil-al-mudaaf",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":387,"displayOrder":418},"01a14143-3a21-7083-adc2-793143139c81","الفعل المهموز في التصريف","al-fil-al-mahmuz",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":387,"displayOrder":423},"01a14143-3cf0-78c1-a0f3-aeb6f3853c70","فعّل وأفعل والتعدية","faala-wa-afala",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":387,"displayOrder":428},"01a14143-3cf6-7ea2-88e8-ca37bee9e43b","فاعل وتفاعل والمشاركة","faala-wa-tafaala",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":387,"displayOrder":433},"01a14143-3e7b-75c5-8b27-d65f443797c9","تفعّل والمطاوعة والتدرج","tafaala-wa-at-tadarruj",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":387,"displayOrder":438},"01a14143-3d34-7e2e-ad8d-a260ac97c5fd","انفعل وافتعل في الاستعمال الشائع","infala-wa-iftala",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":387,"displayOrder":443},"01a14143-3d69-71a0-8480-fe65e294ddaf","استفعل والطلب والتحول","istafala",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":387,"displayOrder":448},"01a14143-3b55-7034-9265-555363a7ce2b","المصدر من الثلاثي والمزيد","al-masdar",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":387,"displayOrder":453},"01a14143-3d4d-7a33-8925-e70008c58bcd","اسم الفاعل وتكوينه","ism-al-fail",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":387,"displayOrder":458},"01a14143-3d5b-7964-9012-41e9f6c2533b","اسم المفعول وتكوينه","ism-al-maful",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":387,"displayOrder":463},"01a14143-3d3b-7684-8676-57f6f500b4ed","إن وأن في التوكيد ونقل الكلام","inna-wa-anna",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":387,"displayOrder":468},"01a14143-3dc1-7051-b4ad-c76e4eebbbaa","لكن ولعل وليت ومعانيها","lakinna-wa-laalla-wa-layta",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":387,"displayOrder":473},"01a14143-39c6-7a19-94b9-469109d9f225","أصبح وصار وظل وأخوات كان","akhawat-kana",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":387,"displayOrder":478},"01a14143-3e5e-7b8b-be38-e04f30c6622a","قد ولقد مع الماضي","qad-wa-laqad",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":387,"displayOrder":483},"01a14143-3d8f-715e-969d-f346d869193e","كان قد وترتيب الأحداث الماضية","kana-qad",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":387,"displayOrder":488},"01a14143-3e08-7d38-b8e8-1fee16f660d4","ما زال ولم يعد واستمرار الحالة","ma-zala-wa-lam-yaud",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":387,"displayOrder":493},"01a14143-3e9e-7ec5-8473-f83f44ed0a25","يجب وينبغي ويمكن مع أن","yajib-wa-yanbaghi-wa-yumkin",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":387,"displayOrder":498},"01a14143-3d95-7767-961d-214de007bbf1","كي ولكي وحتى للتعبير عن الغاية","kay-wa-likay-wa-hatta",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":387,"displayOrder":503},"01a14143-3b5c-76cd-bd91-4d6dc57e958e","الموصولات مع الجمع والمثنى","al-mawsulat-ma-a-al-jam",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":387,"displayOrder":508},"01a14143-3c0b-77f3-80c6-3e6f7204c773","الصفة الجملة بعد النكرة","as-sifa-al-jumla",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":387,"displayOrder":513},"01a14143-39e6-7f88-a5f5-72101c264fb0","العائد في جملة الصلة","al-aid-fi-silat-al-mawsul",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":387,"displayOrder":518},"01a14143-3bf7-7d56-a260-0c0592e434cc","عندما وبينما وقبل أن وبعد أن","ar-rabt-az-zamani",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":387,"displayOrder":523},"01a14143-3d22-7753-ab13-49da57b2f000","إن الشرطية وجزم فعلين","in-ash-shartiyya",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":387,"displayOrder":528},"01a14143-3de1-7ecb-a2ff-8979ec75dded","لو للتعبير عن الافتراض المخالف","law-li-al-iftirad",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":387,"displayOrder":533},"01a14143-39bb-7154-a9cf-f19109576f91","من وما ومهما في الشرط","adawat-ash-shart",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":387,"displayOrder":538},"01a14143-3a69-783b-ac88-b2a94c0c8aed","الحال المفردة والجملة الحالية","al-hal",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":387,"displayOrder":543},"01a14143-3b1a-73f0-8752-6ac510e2086d","المفعول المطلق للتوكيد والنوع","al-maful-al-mutlaq",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":387,"displayOrder":548},"01a14143-3b21-7f3c-a069-83750781cfeb","المفعول لأجله وبيان السبب","al-maful-li-ajlihi",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":387,"displayOrder":553},"01a14143-3b62-7f5e-b6ae-f7565c91bea2","المئة والألف والمعدود","al-mia-wa-al-alf",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":387,"displayOrder":558},"01a14143-3afe-766c-b802-23a599fe1827","الكسور والنسب والمقادير","al-kusur-wa-an-nisab",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":387,"displayOrder":563},"01a14143-3c51-7cc6-86fd-cfaa2429442f","التفضيل بأكثر وأشد","at-tafdil-bi-akthar-wa-ashadd",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":387,"displayOrder":568},"01a14143-3e0f-75b9-94b0-20bb28c7c12c","مع أن ورغم أن للتنازل","maa-anna-wa-raghma-anna",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":387,"displayOrder":573},"01a14143-3ad1-7132-8439-771bfa420560","الاستثناء بإلا وغير وسوى","al-istithna",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":578,"displayOrder":579},"01a14143-3b0d-7cc8-9329-67ab79975f5c","المبني للمجهول ونائب الفاعل","al-mabni-lil-majhul","B2",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":578,"displayOrder":584},"01a14143-3b30-72bd-ba6a-862698cd02ef","المجهول في الأفعال المعتلة والمزيدة","al-majhul-fi-al-afal-al-mutalla",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":578,"displayOrder":589},"01a14143-3b97-7c23-92bc-40c25a2ef635","الفرق بين المطاوعة والبناء للمجهول","al-mutawaa-wa-al-majhul",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":578,"displayOrder":594},"01a14143-39e1-7c70-a5de-924f07a8820c","الأفعال الرباعية ومصادرها","al-afal-ar-rubaiyya",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":578,"displayOrder":599},"01a14143-3c38-7731-ac8d-ce391d7adb3c","اسم المكان واسم الزمان واسم الآلة","asma-al-makan-wa-az-zaman-wa-al-ala",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":578,"displayOrder":604},"01a14143-3c12-76ee-84ff-7971230b9869","الصفة المشبهة وصيغ المبالغة","as-sifa-al-mushabbaha",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":578,"displayOrder":609},"01a14143-3bc4-74b5-b00b-691289265053","عمل اسم الفاعل واسم المفعول","amal-al-mushtaqqat",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":578,"displayOrder":614},"01a14143-3b4b-7a7c-8324-d34acce01ed7","المصدر المؤول والمصدر الصريح","al-masdar-al-muawwal",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":578,"displayOrder":619},"01a14143-3b39-7315-8dde-843ba00b7c52","الممنوع من الصرف وشروط جره","al-mamnu-min-as-sarf",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":578,"displayOrder":624},"01a14143-3a00-78c4-b5ac-ea265547a4da","الأسماء الخمسة وشروط إعرابها","al-asma-al-khamsa",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":578,"displayOrder":629},"01a14143-3b41-7cff-99e6-6bb3c25f5a1a","الاسم المنقوص والمقصور والممدود","al-manqus-wa-al-maqsur-wa-al-mamdud",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":578,"displayOrder":634},"01a14143-3db2-7c6b-9f6a-bc08216a7622","لا النافية للجنس","la-an-nafiya-lil-jins",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":578,"displayOrder":639},"01a14143-3d75-7e33-8732-21edab383339","كاد وأوشك وأفعال الشروع","kada-wa-awshaka",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":578,"displayOrder":644},"01a14143-3ea5-70db-9b78-d8226093a029","ظن وأخواتها والمفعولان","zanna-wa-akhawatuha",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":578,"displayOrder":649},"01a14143-3e88-7431-a016-08032ce6871b","تقديم الخبر وتأخير المبتدأ","taqdim-al-khabar",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":578,"displayOrder":654},"01a14143-3cd0-77c4-bdf4-185aef4f2ed2","ضمير الفصل والتمييز بين الخبر والصفة","damir-al-fasl",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":578,"displayOrder":659},"01a14143-3c94-769f-b6a1-e76378fd971b","نفس وعين وكل في التوكيد","at-tawkid-al-manawi",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":578,"displayOrder":664},"01a14143-3a0a-7dba-88b9-cde6c92e4f28","البدل وعطف البيان","al-badal-wa-atf-al-bayan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":578,"displayOrder":669},"01a14143-3c5e-720c-ae49-678194a4117e","التمييز بعد المقادير وفي الجملة","at-tamyiz",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":578,"displayOrder":674},"01a14143-3b82-7a07-936d-fcf9311d41de","المنادى المضاف والنكرة المقصودة","al-munada",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":578,"displayOrder":679},"01a14143-3cea-7274-8ec3-1a49f54891ed","فاء جواب الشرط","fa-jawab-ash-shart",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":578,"displayOrder":684},"01a14143-3de8-7a4e-8e4d-fe4adcf625ac","لولا ولوما والشرط الامتناعي","lawla-wa-lawma",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":578,"displayOrder":689},"01a14143-3ddb-761f-957e-4faf14c51fd4","لو كان ولو أن والافتراض الماضي","law-kana-wa-law-anna",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":578,"displayOrder":694},"01a14143-3dce-74f6-acd1-930edbb0584a","لم ولما وما في نفي الماضي","lam-wa-lamma-wa-ma",137,{"id":696,"title":697,"slug":698,"language":9,"level":578,"displayOrder":699},"01a14143-3dfc-7198-bbfb-f1f65777033a","ليس وغير ودون في النفي الاسمي","laysa-wa-ghayr-wa-dun",138,{"id":701,"title":702,"slug":703,"language":9,"level":578,"displayOrder":704},"01a14143-3e1b-78fe-8c11-0966292ab46d","من وما وأي في الجمل الموصولة","man-wa-ma-wa-ayy-al-mawsula",139,{"id":706,"title":707,"slug":708,"language":9,"level":578,"displayOrder":709},"01a14143-3c1e-7ed8-8625-ff5d7e3ef91b","تداخل الصلة والصفة والحال","as-sila-wa-as-sifa-wa-al-hal",140,{"id":711,"title":712,"slug":713,"language":9,"level":578,"displayOrder":714},"01a14143-3e82-7006-bb08-de39fd9533e0","تغير المعنى بتغير حرف الجر","taghayyur-harf-al-jarr",141,{"id":716,"title":717,"slug":718,"language":9,"level":578,"displayOrder":719},"01a14143-39c0-78c1-bfc0-57b755a14ee0","أحكام العدد والمعدود في النص المتصل","ahkam-al-adad-wa-al-madud",142,{"id":721,"title":722,"slug":723,"language":9,"level":578,"displayOrder":724},"01a14143-3bcb-708b-826f-198498fde766","أما وإما لتقسيم الأفكار","amma-wa-imma",143,{"id":726,"title":727,"slug":728,"language":9,"level":578,"displayOrder":729},"01a14143-3ca2-7489-a2e9-a4622199e810","بل بل إن وليس فقط بل أيضا","bal-wa-bal-inna",144,{"id":731,"title":732,"slug":733,"language":9,"level":578,"displayOrder":734},"01a14143-3a9e-7040-9618-98250892a663","الإحالة بالضمائر واتساق الفقرة","al-ihala-wa-ittisaq-al-faqra",145,{"id":736,"title":737,"slug":738,"language":9,"level":578,"displayOrder":739},"01a14143-3d9c-7512-8098-303d405b408b","كتابة الهمزة المتوسطة والمتطرفة","kitabat-al-hamza",146,{"id":741,"title":742,"slug":743,"language":9,"level":578,"displayOrder":744},"01a14143-3a55-7eee-9cb4-3c67b75e65bd","الفصحى والعامية وحدود المقارنة","al-fusha-wa-al-ammiyya",147,{"id":746,"title":747,"slug":748,"language":9,"level":749,"displayOrder":750},"01a14143-3a84-7d85-bd22-ae540f4d6a17","الإضافة اللفظية والمعنوية","al-idafa-al-lafziyya-wa-al-manawiyya","C1",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":749,"displayOrder":755},"01a14143-3be3-792f-82b2-55ff95e7338d","النعت السببي والمطابقة","an-nat-as-sababi",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":749,"displayOrder":760},"01a14143-3bbc-75ea-a1be-f7bc73c9dae3","عمل المصدر وشروطه","amal-al-masdar",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":749,"displayOrder":765},"01a14143-3c8d-7b9b-b518-460136d010d3","التصغير ودلالاته في السياق","at-tasghir",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":749,"displayOrder":770},"01a14143-3bdc-7cb1-b29b-6e3dc07918c8","النسب إلى المركب والمنقوص والمقصور","an-nasab-al-mutaqaddim",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":749,"displayOrder":775},"01a14143-3d54-703d-b3ca-faedb0d6483c","اسم الجنس واسم الجمع واسم الوحدة","ism-al-jins-wa-ism-al-jam",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":749,"displayOrder":780},"01a14143-3b90-7a19-a568-f7827d29c862","المطابقة بحسب اللفظ والمعنى","al-mutabaqa-bi-hasab-al-mana",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":749,"displayOrder":785},"01a14143-3aee-7e70-a038-78fb75e45c94","الجمل التي لها محل من الإعراب","al-jumal-dhat-al-mahall",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":749,"displayOrder":790},"01a14143-3bf0-7568-9098-acc6f993b594","الاستثناء التام والمفرغ والمنقطع","anwa-al-istithna",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":749,"displayOrder":795},"01a14143-3ba5-752f-ac60-71d28623cbdd","القصر بإنما والنفي والاستثناء","al-qasr",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":749,"displayOrder":800},"01a14143-3ac9-7c7f-b3f8-900ff0e52f75","الاستفهام الإنكاري والتقريري","al-istifham-al-inkari",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":749,"displayOrder":805},"01a14143-3cb0-7a1e-b437-84b6e0d55434","الأمر والنهي في الإرشاد والالتماس","dalalat-al-amr-wa-an-nahy",159,{"id":807,"title":808,"slug":809,"language":9,"level":749,"displayOrder":810},"01a14143-3e56-7941-bb78-3dab29744668","قد مع المضارع والاحتمال","qad-ma-a-al-mudari",160,{"id":812,"title":813,"slug":814,"language":9,"level":749,"displayOrder":815},"01a14143-3c9a-7f9a-86d3-122704fef114","الماضي والمضارع في السرد الحي","az-zaman-fi-as-sard",161,{"id":817,"title":818,"slug":819,"language":9,"level":749,"displayOrder":820},"01a14143-3c86-7bf5-89f4-05a8db6fe260","التراكيب الزمنية المركبة في التقارير","at-tarakib-az-zamaniyya-al-murakkaba",162,{"id":822,"title":823,"slug":824,"language":9,"level":749,"displayOrder":825},"01a14143-3d29-7015-96aa-57fdd3603364","إن وإذا ولو في بناء الحجة","in-wa-idha-wa-law",163,{"id":827,"title":828,"slug":829,"language":9,"level":749,"displayOrder":830},"01a14143-3dab-75b2-905c-5ae1f553a468","كلما وأيا كان ومهما يكن","kullama-wa-ayyan-kana",164,{"id":832,"title":833,"slug":834,"language":9,"level":749,"displayOrder":835},"01a14143-3e28-7d8f-b568-b8ceeb0c8084","المصدر المؤول في مواقع نحوية متعددة","mawaqi-al-masdar-al-muawwal",165,{"id":837,"title":838,"slug":839,"language":9,"level":749,"displayOrder":840},"01a14143-3ad9-718b-9545-a30ed0b9b8de","الاعتراض والاستدراك في الجملة الطويلة","al-itirad-wa-al-istidrak",166,{"id":842,"title":843,"slug":844,"language":9,"level":749,"displayOrder":845},"01a14143-3ca9-7680-b00a-cde07f4af711","التقديم والتأخير وبؤرة المعلومة","bu-rat-al-maluma",167,{"id":847,"title":848,"slug":849,"language":9,"level":749,"displayOrder":850},"01a14143-3a63-70e7-b9a1-ed1134701ab0","الحذف واستعادة المحذوف من السياق","al-hadhf-fi-as-siyaq",168,{"id":852,"title":853,"slug":854,"language":9,"level":749,"displayOrder":855},"01a14143-3c78-7eaf-8db2-4baf4a227d81","التراكيب الاسمية في الأسلوب الأكاديمي","at-tarakib-al-ismiyya-al-akadimiyya",169,{"id":857,"title":858,"slug":859,"language":9,"level":749,"displayOrder":860},"01a14143-3e40-77f1-bb7a-7755cbab1c42","نقل الأقوال والموقف من المصدر","naql-al-aqwal",170,{"id":862,"title":863,"slug":864,"language":9,"level":749,"displayOrder":865},"01a14143-3c57-7c1f-8b9a-8756d4887bcd","التحفظ والاحتمال في الكتابة العلمية","at-tahaffuz-wa-al-ihtimal",171,{"id":867,"title":868,"slug":869,"language":9,"level":749,"displayOrder":870},"01a14143-3c25-7a59-a627-b67c7910d72c","الصياغة الإدارية والقانونية المعاصرة","as-siyagha-al-idariyya",172,{"id":872,"title":873,"slug":874,"language":9,"level":749,"displayOrder":875},"01a14143-3c44-7d7e-90e0-1fc38905a4b0","التعجب والمدح والذم","at-taajjub-wa-al-madh-wa-adh-dhamm",173,{"id":877,"title":878,"slug":879,"language":9,"level":880,"displayOrder":881},"01a14143-3bad-7aee-9881-8597330b4ca7","العدول بين الخبر والإنشاء وأثره","al-udul-bayna-al-khabar-wa-al-insha","C2",174,{"id":883,"title":884,"slug":885,"language":9,"level":880,"displayOrder":886},"01a14143-3ab4-7dd7-9c18-6cc240d60051","الالتفات وتحول الضمائر في النص الأدبي","al-iltifat",175,{"id":888,"title":889,"slug":890,"language":9,"level":880,"displayOrder":891},"01a14143-3a15-7344-a201-e498d909a359","الفصل والوصل في بناء النص","al-fasl-wa-al-wasl",176,{"id":893,"title":894,"slug":895,"language":9,"level":880,"displayOrder":896},"01a14143-3aa6-722a-abdf-92a2a36e1d46","الإيجاز والحذف وحدود استنتاج المعنى","al-ijaz-wa-al-hadhf",177,{"id":898,"title":899,"slug":900,"language":9,"level":880,"displayOrder":901},"01a14143-3c71-7c34-bc16-593c334a1d7b","التقديم للاختصاص والحصر في النص الأدبي","at-taqdim-li-al-ikhtisas",178,{"id":903,"title":904,"slug":905,"language":9,"level":880,"displayOrder":906},"01a14143-3abc-761f-b84c-ad57171015a8","الاشتغال في قراءة النصوص الفصيحة","al-ishtighal",179,{"id":908,"title":909,"slug":910,"language":9,"level":880,"displayOrder":911},"01a14143-3c64-7f80-acfc-fd896eb807e1","التنازع وتحديد العامل","at-tanazu",180,{"id":913,"title":914,"slug":915,"language":9,"level":880,"displayOrder":916},"01a14143-3aad-7870-aa38-609a1caf4bfe","الاختصاص والتحذير والإغراء","al-ikhtisas-wa-at-tahdhir",181,{"id":918,"title":919,"slug":920,"language":9,"level":880,"displayOrder":921},"01a14143-3b28-779d-9ba1-03923e51543e","المفعول معه والتمييز من العطف","al-maful-maahu",182,{"id":923,"title":924,"slug":925,"language":9,"level":880,"displayOrder":926},"01a14143-3e47-7385-8a7e-bc7d6f00153c","نون التوكيد ولام القسم في القراءة","nun-at-tawkid-wa-lam-al-qasam",183,{"id":928,"title":929,"slug":930,"language":9,"level":880,"displayOrder":931},"01a14143-3d1b-7b6f-b9f8-e3ec9b8920af","إن المخففة واللام الفارقة في النصوص","in-al-mukhaffafa",184,{"id":933,"title":934,"slug":935,"language":9,"level":880,"displayOrder":936},"01a14143-3db9-79a6-97b4-cb9a95ebdd33","لا ولات وإن المشبهة بليس في القراءة","la-wa-lata-wa-in",185,{"id":938,"title":939,"slug":940,"language":9,"level":880,"displayOrder":941},"01a14143-3cd7-752b-85f3-7fdcd9881ff7","ضمير الشأن والقصة وتفسيره","damir-ash-shan",186,{"id":943,"title":944,"slug":945,"language":9,"level":880,"displayOrder":946},"01a14143-3a5c-7452-9f79-57e7ae583138","الحذف في جملة الصلة وشروط فهمه","al-hadhf-fi-as-sila",187,{"id":948,"title":949,"slug":950,"language":9,"level":880,"displayOrder":951},"01a14143-3e73-7cbd-9916-78149163b2df","تعدد التحليل النحوي وأثره في المعنى","taaddud-at-tahlil-an-nahwi",188,{"id":953,"title":954,"slug":955,"language":9,"level":880,"displayOrder":956},"01a14143-3c7f-7adb-8468-77f42fa800a5","التراكيب التراثية في الاقتباس المعاصر","at-tarakib-at-turathiyya",189,{"id":279,"title":280,"slug":281,"seoDescription":958,"content":959,"language":9,"level":201,"displayOrder":282,"grammarTopics":960,"createdAt":966,"updatedAt":967,"vocabularyLists":968,"primaryTopicHub":969,"readyImages":971},"تعلّم استعمال كان مع الفعل المضارع لوصف العادات الماضية، وتصريفها مع الضمائر، واختيار عبارات التكرار، والتمييز بين العادة القديمة والفعل الجاري الآن.","لِلْحَديثِ عن عادةٍ في الماضي، نستخدم **كانَ مع الفعل المضارع**: «كُنْتُ أَمْشي إِلى الْمَدْرَسَةِ كُلَّ يَوْمٍ». ستتعلّم اختيار الصيغة المناسبة مع الضمير، وإضافة عبارات توضّح تكرار الفعل في الماضي.\n\n## ١. كيف نصف عادةً قديمةً؟\n\nالعادة فعل يتكرّر، مثل القراءة كلّ مساء أو زيارة الأسرة كلّ أسبوع. نستخدم **كانَ + المضارع** لوصف هذا التكرار في فترة ماضية.\n\n:::example\n**في الطُّفولَةِ، كُنْتُ أَلْعَبُ** مَعَ أَخِي كُلَّ مَساءٍ.\n\n**عِنْدَما كُنَّا صِغارًا، كُنَّا نَزورُ** جَدَّتَنا كُلَّ جُمُعَةٍ.\n:::\n\nفي المثال الأوّل، اللعب عادة متكرّرة في الطفولة، وليس حدثًا واحدًا فقط.\n\n## ٢. الصيغة المناسبة مع الضمير\n\nنختار صيغة **كانَ** بحسب الشخص الذي نتحدّث عنه، ثم نختار صيغة المضارع المناسبة للشخص نفسه. يوضّح الجدول بعض الضمائر الشائعة:\n\n| الضمير | صيغة كانَ | مع المضارع |\n| --- | --- | --- |\n| أَنا | كُنْتُ | كُنْتُ أَقْرَأُ |\n| أَنْتَ | كُنْتَ | كُنْتَ تَقْرَأُ |\n| أَنْتِ | كُنْتِ | كُنْتِ تَقْرَئِينَ |\n| هُوَ | كانَ | كانَ يَقْرَأُ |\n| هِيَ | كانَتْ | كانَتْ تَقْرَأُ |\n| نَحْنُ | كُنَّا | كُنَّا نَقْرَأُ |\n| أَنْتُمْ | كُنْتُمْ | كُنْتُمْ تَقْرَؤونَ |\n| هُمْ | كانُوا | كانُوا يَقْرَؤونَ |\n\nيمكن أن نذكر الضمير، أو نبدأ بالفعل عندما يكون الشخص واضحًا: **أَنا كُنْتُ أَقْرَأُ**، أو **كُنْتُ أَقْرَأُ**.\n\n:::warning\nمع «أَنا» نقول: **كُنْتُ أَقْرَأُ**، لا «كُنْتُ يَقْرَأُ» إذا كان المقصود أنّني أنا الذي يقرأ. يجب أن تناسب الصيغتان الشخص المقصود.\n:::\n\n## ٣. عبارات توضّح الوقت والتكرار\n\nلتوضيح العادة الماضية، يمكنك الجمع بين فترة ماضية وعبارة تدلّ على التكرار:\n\n- **في الطُّفولَةِ**: فترة ماضية.\n- **عِنْدَما كُنْتُ صَغيرًا**: فترة ماضية؛ وتقول المتحدّثة عن نفسها: **عِنْدَما كُنْتُ صَغيرَةً**.\n- **كُلَّ يَوْمٍ** أو **كُلَّ أُسْبوعٍ**: تكرار منتظم.\n- **عادَةً** أو **غالِبًا**: تكرار، ولكن ليس في كلّ مرّة بالضرورة.\n\n:::example\nفي الطُّفولَةِ، **كُنْتُ أَشْرَبُ** الْحَليبَ **كُلَّ صَباحٍ**.\n\nعِنْدَما كُنْتُ صَغيرَةً، **كُنْتُ أَرْسُمُ** بَعْدَ الْمَدْرَسَةِ **غالِبًا**.\n:::\n\nليس من الضروري ذكر هذه العبارات كلّها؛ قد يكون الوقت أو التكرار واضحًا من الكلام السابق.\n\n## ٤. الفرق بين الماضي والحاضر\n\nقارن بين الجملتين:\n\n| الوقت المقصود | المثال |\n| --- | --- |\n| عادة الآن | الآنَ أَذْهَبُ إِلى الْعَمَلِ بِالْحافِلَةِ كُلَّ يَوْمٍ. |\n| عادة في الماضي | قَبْلَ سَنَةٍ، كُنْتُ أَذْهَبُ إِلى الْعَمَلِ بِالْحافِلَةِ كُلَّ يَوْمٍ. |\n\nوجود المضارع بعد **كانَ** لا يجعل العادة حاضرةً؛ فالجملة الثانية تصف عادةً في فترة ماضية.\n\n:::note\n**كانَ مع المضارع** لا يدلّ دائمًا على عادة. في جملة «عِنْدَما وَصَلْتُ، كانَ أَخِي يَقْرَأُ»، كانت القراءة جاريةً وقت وصولي. أمّا «كانَ أَخِي يَقْرَأُ كُلَّ مَساءٍ» فتصف عادةً متكرّرة.\n:::\n\nكذلك، لا تعني الصيغة وحدها أنّ العادة توقّفت. لتوضيح الفرق بين الماضي والحاضر، أضف جملةً عن الآن:\n\n:::example\n**كُنْتُ أَمْشي** إِلى الْعَمَلِ كُلَّ يَوْمٍ، وَالآنَ أَذْهَبُ بِالْحافِلَةِ.\n:::\n\n## ٥. خطوات لتذكّر القاعدة\n\n1. حدّد العادة والفترة الماضية التي تتحدّث عنها.\n2. اختر صيغة **كانَ** المناسبة: **كُنْتُ، كانَتْ، كُنَّا…**\n3. أضف المضارع المناسب للشخص نفسه.\n4. أضف عبارة تكرار عند الحاجة، مثل **كُلَّ مَساءٍ**.\n\n**في الطُّفولَةِ، كُنْتُ أَقْرَأُ قِصَّةً كُلَّ مَساءٍ**: فترة ماضية، وصيغة مناسبة للشخص، وعادة متكرّرة.",[961],{"id":962,"name":963,"level":201,"language":9,"isCompleted":964,"completionPercentage":965,"totalExercises":56,"completedExercises":965},"01a14143-3901-7dcb-9b28-ca7818072e19","الأحداث والعادات في الماضي",false,0,"2026-10-15T20:31:28+00:00","2026-10-16T06:40:27+00:00",[],{"name":963,"slug":970,"language":9},"al-ahdath-wa-al-adat-fi-al-madi-a2",[],{"id":962,"name":963,"slug":970,"language":9,"level":201,"introduction":973,"lessonCount":16,"totalExercises":56,"objectives":974,"prerequisites":978,"lessons":980},"تبدأ بتصريف الفعل الماضي مع جميع الضمائر، وتنتبه إلى النهايات التي تميّز المتكلّم والمخاطب والغائب والمثنّى والجمع. ثم تنتقل من حكاية حدث انتهى إلى وصف عادة في فترة ماضية باستعمال كان مع المضارع وعبارات التكرار، دون افتراض أن هذه الصيغة تعني دائمًا عادة أو أنها توقّفت الآن.",[975,976,977],"تصريف نموذج الماضي الصحيح مع جميع الضمائر.","وصف عادة ماضية بكان والمضارع المناسبين للشخص نفسه.","استخدام السياق وعبارات التكرار لفهم العادة الماضية وتمييزها من حدث جارٍ في الماضي.",[979],"معرفة الضمائر وصيغ المضارع الأساسية وتصريف كان الشائع.",[981,1006],{"id":274,"contentId":982,"slug":276,"title":275,"level":201,"summary":983,"order":11,"exercises":984},"pg_c0470788-d6f0-47a6-8974-416d349ba5f5","يثبّت نهايات الماضي مع جميع الضمائر بنموذج كتب، ويميّز تاء الفاعل من تاء التأنيث وصيغ المثنّى والجمع.",[985,989,992,996,999,1003],{"id":986,"title":987,"order":965,"type":988},"01a14143-6e24-7be7-9b54-696576ccef35","تصريف الماضي في الحياة اليومية","word_select",{"id":990,"title":991,"order":11,"type":988},"01a14143-6e3f-71b8-b77c-7a939deeebbc","نهايات الماضي في المواقف والحوارات",{"id":993,"title":994,"order":16,"type":995},"01a14143-6e58-755d-859b-d84aa33a9a06","الماضي مع المتكلم والمخاطب: اكتشف الخطأ","find_and_fix",{"id":997,"title":998,"order":21,"type":995},"01a14143-6e61-7489-95f9-164f97c46113","الماضي مع الغائب: اكتشف الخطأ",{"id":1000,"title":1001,"order":26,"type":1002},"01a14143-6e6a-72bf-b8de-8f0ac2f96103","نهايات الماضي والضمائر","word_sort",{"id":1004,"title":1005,"order":31,"type":1002},"01a14143-6e71-7bf2-b28c-6ce2c557b066","الماضي: الجنس والعدد ومن قام بالفعل",{"id":279,"contentId":1007,"slug":281,"title":280,"level":201,"summary":1008,"order":16,"exercises":1009},"pg_12b969d5-f101-41e3-b16a-15de770a89d2","ينتقل إلى وصف عادة ماضية بكان والمضارع المتوافقين في الشخص، مع عبارات التكرار والتمييز عن فعل جارٍ في وقت ماضٍ.",[1010,1013,1016,1019],{"id":1011,"title":1012,"order":965,"type":988},"01a14143-643c-782a-bd2c-0017e3c0a38e","عادات قديمة مع ضمائر مختلفة",{"id":1014,"title":1015,"order":11,"type":988},"01a14143-6453-7920-8ed7-128978be3168","وقت العادة وتكرارها ومعناها",{"id":1017,"title":1018,"order":16,"type":1002},"01a14143-646a-7bcd-8af4-5b2c1bf9dafe","من كان يفعل ذلك؟",{"id":1020,"title":1021,"order":21,"type":1002},"01a14143-6471-7656-aa13-7ebd2479e348","وقت العادة وتكرارها واستمرارها",[1023,1029,1033,1037],{"@id":1024,"@type":1025,"id":1011,"grammarPage":1026,"title":1012,"instructions":1027,"displayOrder":965,"type":988,"questionCount":66,"blankCount":76,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1028},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-643c-782a-bd2c-0017e3c0a38e","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a14143-3d88-7c7d-9a41-cbf9b435a616","اختر الصيغة التي تناسب الشخص المقصود في كل جملة.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b95cb2b1-11b1-4b2f-95d0-369125b02762_hero.webp?v=1792096298",{"@id":1030,"@type":1025,"id":1014,"grammarPage":1026,"title":1015,"instructions":1031,"displayOrder":11,"type":988,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1032},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-6453-7920-8ed7-128978be3168","اقرأ السياق، ثم اختر العبارة أو الصيغة التي توافق المعنى المذكور.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_9b933ce2-f786-48e4-b711-4c4ec01f6272_hero.webp?v=1792096298",{"@id":1034,"@type":1025,"id":1017,"grammarPage":1026,"title":1018,"instructions":1035,"displayOrder":16,"type":1002,"questionCount":26,"blankCount":965,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1036},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-646a-7bcd-8af4-5b2c1bf9dafe","اضغط على البطاقة، ثم على عمود الضمير الذي يناسب صيغتي كان والمضارع فيها.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_6155e02f-ecca-4a08-8d5a-a7f28dc44eb9_hero.webp?v=1792096298",{"@id":1038,"@type":1025,"id":1020,"grammarPage":1026,"title":1021,"instructions":1039,"displayOrder":21,"type":1002,"questionCount":31,"blankCount":965,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1040},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-6471-7656-aa13-7ebd2479e348","اضغط على كل بطاقة، ثم على العمود الذي يصف معناها وفق تعليمة اللوحة.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_53ab2220-608e-481e-9d86-964700a03fa3_hero.webp?v=1792096298",{"id":1011,"grammarPage":1026,"title":1012,"instructions":1027,"seoTitle":1042,"seoDescription":1043,"displayOrder":965,"type":988,"questions":1044,"ogImageUrl":1028},"كان مع المضارع: تدريب على مطابقة الضمائر","تدرّب على كان مع المضارع باختيار الصيغ المناسبة للضمائر في جمل عن عادات الدراسة والطعام واللعب والعمل في الماضي، مع شرح لكل إجابة ومثال إضافي واضح.",[1045],{"id":1046,"sentenceTemplate":1047,"displayOrder":965,"explanation":1048,"exampleSentence":1049,"blanks":1050},"01a14143-643c-7b86-bd2c-0017e569f8bc","أنا __1__ أرتّب غرفتي كل خميس عندما كنت في المدرسة.","الضمير «أنا» يقتضي «كُنْتُ»، والمضارع «أرتّب» للشخص نفسه. أما «كُنْتَ» و«كُنْتِ» فللمخاطب والمخاطبة.","كُنْتُ أحمل حقيبة ثقيلة كل يوم في السنة الماضية.",[1051],{"id":1052,"blankNumber":11,"options":1053},"01a14143-643c-7b02-bd2c-0017e51e1b9a",[1054,1057,1061],{"id":1055,"optionText":1056,"isCorrect":964,"displayOrder":965},"01a14143-643c-7a1e-bd2c-0017e458dbfb","كُنْتَ",{"id":1058,"optionText":1059,"isCorrect":1060,"displayOrder":11},"01a14143-643c-7a76-bd2c-0017e478126f","كُنْتُ",true,{"id":1062,"optionText":1063,"isCorrect":964,"displayOrder":16},"01a14143-643c-7abe-bd2c-0017e4d11f60","كُنْتِ",{"html":1065,"toc":1066},"\u003Cp>لِلْحَديثِ عن عادةٍ في الماضي، نستخدم \u003Cstrong>كانَ مع الفعل المضارع\u003C\u002Fstrong>: «كُنْتُ أَمْشي إِلى الْمَدْرَسَةِ كُلَّ يَوْمٍ». ستتعلّم اختيار الصيغة المناسبة مع الضمير، وإضافة عبارات توضّح تكرار الفعل في الماضي.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>١. كيف نصف عادةً قديمةً؟\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>العادة فعل يتكرّر، مثل القراءة كلّ مساء أو زيارة الأسرة كلّ أسبوع. نستخدم \u003Cstrong>كانَ + المضارع\u003C\u002Fstrong> لوصف هذا التكرار في فترة ماضية.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>في الطُّفولَةِ، كُنْتُ أَلْعَبُ\u003C\u002Fstrong> مَعَ أَخِي كُلَّ مَساءٍ.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>عِنْدَما كُنَّا صِغارًا، كُنَّا نَزورُ\u003C\u002Fstrong> جَدَّتَنا كُلَّ جُمُعَةٍ.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>في المثال الأوّل، اللعب عادة متكرّرة في الطفولة، وليس حدثًا واحدًا فقط.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-2\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>٢. الصيغة المناسبة مع الضمير\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>نختار صيغة \u003Cstrong>كانَ\u003C\u002Fstrong> بحسب الشخص الذي نتحدّث عنه، ثم نختار صيغة المضارع المناسبة للشخص نفسه. يوضّح الجدول بعض الضمائر الشائعة:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>الضمير\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>صيغة كانَ\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>مع المضارع\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>أَنا\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كُنْتُ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كُنْتُ أَقْرَأُ\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>أَنْتَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كُنْتَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كُنْتَ تَقْرَأُ\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>أَنْتِ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كُنْتِ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كُنْتِ تَقْرَئِينَ\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>هُوَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كانَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كانَ يَقْرَأُ\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>هِيَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كانَتْ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كانَتْ تَقْرَأُ\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>نَحْنُ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كُنَّا\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كُنَّا نَقْرَأُ\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>أَنْتُمْ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كُنْتُمْ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كُنْتُمْ تَقْرَؤونَ\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>هُمْ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كانُوا\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كانُوا يَقْرَؤونَ\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>يمكن أن نذكر الضمير، أو نبدأ بالفعل عندما يكون الشخص واضحًا: \u003Cstrong>أَنا كُنْتُ أَقْرَأُ\u003C\u002Fstrong>، أو \u003Cstrong>كُنْتُ أَقْرَأُ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>مع «أَنا» نقول: \u003Cstrong>كُنْتُ أَقْرَأُ\u003C\u002Fstrong>، لا «كُنْتُ يَقْرَأُ» إذا كان المقصود أنّني أنا الذي يقرأ. يجب أن تناسب الصيغتان الشخص المقصود.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-3\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>٣. عبارات توضّح الوقت والتكرار\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>لتوضيح العادة الماضية، يمكنك الجمع بين فترة ماضية وعبارة تدلّ على التكرار:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>في الطُّفولَةِ\u003C\u002Fstrong>: فترة ماضية.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>عِنْدَما كُنْتُ صَغيرًا\u003C\u002Fstrong>: فترة ماضية؛ وتقول المتحدّثة عن نفسها: \u003Cstrong>عِنْدَما كُنْتُ صَغيرَةً\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>كُلَّ يَوْمٍ\u003C\u002Fstrong> أو \u003Cstrong>كُلَّ أُسْبوعٍ\u003C\u002Fstrong>: تكرار منتظم.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>عادَةً\u003C\u002Fstrong> أو \u003Cstrong>غالِبًا\u003C\u002Fstrong>: تكرار، ولكن ليس في كلّ مرّة بالضرورة.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>في الطُّفولَةِ، \u003Cstrong>كُنْتُ أَشْرَبُ\u003C\u002Fstrong> الْحَليبَ \u003Cstrong>كُلَّ صَباحٍ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>عِنْدَما كُنْتُ صَغيرَةً، \u003Cstrong>كُنْتُ أَرْسُمُ\u003C\u002Fstrong> بَعْدَ الْمَدْرَسَةِ \u003Cstrong>غالِبًا\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>ليس من الضروري ذكر هذه العبارات كلّها؛ قد يكون الوقت أو التكرار واضحًا من الكلام السابق.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-4\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>٤. الفرق بين الماضي والحاضر\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>قارن بين الجملتين:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>الوقت المقصود\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>المثال\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>عادة الآن\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>الآنَ أَذْهَبُ إِلى الْعَمَلِ بِالْحافِلَةِ كُلَّ يَوْمٍ.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>عادة في الماضي\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>قَبْلَ سَنَةٍ، كُنْتُ أَذْهَبُ إِلى الْعَمَلِ بِالْحافِلَةِ كُلَّ يَوْمٍ.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>وجود المضارع بعد \u003Cstrong>كانَ\u003C\u002Fstrong> لا يجعل العادة حاضرةً؛ فالجملة الثانية تصف عادةً في فترة ماضية.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>\u003Cstrong>كانَ مع المضارع\u003C\u002Fstrong> لا يدلّ دائمًا على عادة. في جملة «عِنْدَما وَصَلْتُ، كانَ أَخِي يَقْرَأُ»، كانت القراءة جاريةً وقت وصولي. أمّا «كانَ أَخِي يَقْرَأُ كُلَّ مَساءٍ» فتصف عادةً متكرّرة.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>كذلك، لا تعني الصيغة وحدها أنّ العادة توقّفت. لتوضيح الفرق بين الماضي والحاضر، أضف جملةً عن الآن:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>كُنْتُ أَمْشي\u003C\u002Fstrong> إِلى الْعَمَلِ كُلَّ يَوْمٍ، وَالآنَ أَذْهَبُ بِالْحافِلَةِ.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-5\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>٥. خطوات لتذكّر القاعدة\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>حدّد العادة والفترة الماضية التي تتحدّث عنها.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>اختر صيغة \u003Cstrong>كانَ\u003C\u002Fstrong> المناسبة: \u003Cstrong>كُنْتُ، كانَتْ، كُنَّا…\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>أضف المضارع المناسب للشخص نفسه.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>أضف عبارة تكرار عند الحاجة، مثل \u003Cstrong>كُلَّ مَساءٍ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>\u003Cstrong>في الطُّفولَةِ، كُنْتُ أَقْرَأُ قِصَّةً كُلَّ مَساءٍ\u003C\u002Fstrong>: فترة ماضية، وصيغة مناسبة للشخص، وعادة متكرّرة.\u003C\u002Fp>\n",[1067,1071,1075,1079,1083],{"id":1068,"text":1069,"depth":16,"number":1070},"section","١. كيف نصف عادةً قديمةً؟","1",{"id":1072,"text":1073,"depth":16,"number":1074},"section-2","٢. الصيغة المناسبة مع الضمير","2",{"id":1076,"text":1077,"depth":16,"number":1078},"section-3","٣. عبارات توضّح الوقت والتكرار","3",{"id":1080,"text":1081,"depth":16,"number":1082},"section-4","٤. الفرق بين الماضي والحاضر","4",{"id":1084,"text":1085,"depth":16,"number":1086},"section-5","٥. خطوات لتذكّر القاعدة","5"]