[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-ar":3,"grammar-pages-ar":4,"grammar-page-ar-kana-qad":957,"grammar-lesson-path-ar-kana-qad-tawkid-al-madi-wa-asbaqiyyatuhu-b1":972,"grammar-exercises-by-page-01a14143-3d8f-715e-969d-f346d869193e":1016,"grammar-quick-check-01a14143-3d8f-715e-969d-f346d869193e":1035,"grammar-lesson-body-01a14143-3d8f-715e-969d-f346d869193e-2xe1kcysce":1058},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,695,700,705,710,715,720,725,730,735,740,745,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,806,811,816,821,826,831,836,841,846,851,856,861,866,871,876,882,887,892,897,902,907,912,917,922,927,932,937,942,947,952],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a14143-3a76-7350-952f-45c2ce23147a","الحروف العربية واتصالها","al-huruf-al-arabiyya","ar","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a14143-3a6f-73f6-94f2-34b93411e8d4","الحركات القصيرة وحروف المد","al-harakat-wa-huruf-al-madd",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a14143-3c32-7722-9769-87fb49bec851","السكون والشدة","as-sukun-wa-ash-shadda",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a14143-3c3e-7e2f-9d91-2ccec1148748","التاء المربوطة والهاء والتاء المفتوحة","at-ta-al-marbuta",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a14143-3ac3-76cd-889b-5e9b4b475023","الاسم والفعل والحرف","al-ism-wa-al-fil-wa-al-harf",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a14143-3bd7-74c3-a994-5c1ef0571b5a","النكرة والمعرفة وأداة التعريف","an-nakira-wa-al-marifa",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a14143-3b06-7ca4-91d2-8025e01ac8f3","اللام الشمسية واللام القمرية","al-lam-ash-shamsiyya",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a14143-3b7d-7378-8468-3894d394edfd","المذكر والمؤنث في الأسماء الشائعة","al-mudhakkar-wa-al-muannath",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a14143-3cc4-7d9d-be92-9435da1f6a32","ضمائر المتكلم والمخاطب المفرد","damair-al-mutakallim-wa-al-mukhatab",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a14143-3cb8-72ba-abe6-af8b873e10c8","ضمائر الغائب المفرد والجمع","damair-al-ghaib",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a14143-3af7-7090-b3b4-b60c07b4d8c8","الجملة الاسمية للتعريف والوصف","al-jumla-al-ismiyya",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a14143-3c19-7144-925b-1022a70c25b1","الصفة بعد الاسم والمطابقة الأساسية","as-sifa-bada-al-ism",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a14143-3d03-7680-8af2-a2691c80bf26","هذا وهذه والإشارة إلى القريب","hadha-wa-hadhihi",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a14143-3ce4-76a5-8901-37bf84695503","ذلك وتلك والإشارة إلى البعيد","dhalika-wa-tilka",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a14143-3c2c-76f6-bfcf-b819a018b97e","السؤال بهل والهمزة","as-sual-bi-hal-wa-al-hamza",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a14143-3e15-7883-a323-0b56edcf2f0b","من وما وأين في الأسئلة","man-wa-ma-wa-ayna",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a14143-3cfd-711e-9f4e-fae36bfadb4d","في وعلى ومن وإلى","fi-wa-ala-wa-min-wa-ila",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a14143-3c4b-7c7d-8672-7c9055a2118c","التعبير عن المكان وهناك","at-tabir-an-al-makan",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a14143-3a7d-7bcb-9697-fc4c5086bbb1","الإضافة البسيطة بين اسمين","al-idafa-al-basita",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a14143-3b6a-73e0-a604-582998eff4ad","الملكية مع ياء المتكلم وكاف المخاطب","al-milkiyya-ma-a-al-damair",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a14143-3d2f-7271-b394-b010c88f7ad1","عندي ولي للتعبير عن الملكية","indi-wa-li",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a14143-3b9e-7f91-a997-716f6f5f3182","المثنى في التعرف على الأشياء","al-muthanna-al-asasi",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a14143-3ae7-7c44-b958-d87ce353265f","جمع المذكر السالم وجمع المؤنث السالم","al-jam-al-salim",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a14143-3d6f-7bc6-ab99-d6e5fec8401f","جموع التكسير الشائعة","jumu-at-taksir-ash-shaia",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a14143-3e35-7d06-a89c-b66ea6720ae7","مطابقة جمع غير العاقل","mutabaqat-jam-ghayr-al-aqil",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a14143-39d7-7d7f-b08f-98c57cdb092f","العد من واحد إلى عشرة","al-add-min-wahid-ila-ashara",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a14143-3d7c-72f3-9c0c-e4f6d067d17c","كم والعمر والسعر","kam-wa-al-umr-wa-as-sir",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a14143-3b70-7dd2-9b08-252623b74dc9","المضارع للأفعال اليومية","al-mudari-lil-afal-al-yawmiyya",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a14143-3b77-78f8-823c-48f519fc05da","المضارع مع نحن وأنتم وهم","al-mudari-ma-a-damair-al-jam",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a14143-3e3b-71a1-8d2c-cda25810ac24","نفي المضارع بلا","nafy-al-mudari-bi-la",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a14143-3def-7448-b76a-24fff070ba6d","ليس في نفي الوصف والهوية","laysa-fi-an-nafy",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a14143-3e22-7c15-a562-9203adde3aa0","متى وكيف ولماذا","mata-wa-kayfa-wa-limadha",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a14143-3eaa-7e84-b252-de6748acb1b3","ظروف المكان الأساسية","zuruf-al-makan-al-asasiyya",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a14143-3eb0-765f-acb6-655070aecd78","ظروف الوقت والتكرار","zuruf-al-waqt-wa-at-takrar",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a14143-3bfe-7921-80f1-e377cf50d71f","الربط بالواو وأو ولكن","ar-rabt-bi-al-waw-wa-aw-wa-lakin",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a14143-3b14-72bc-aa32-625ad7d091b2","الماضي للأحداث اليومية البسيطة","al-madi-al-asasi",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a14143-3b89-7a0b-b5aa-6ebf6e1a5a18","المستقبل بالسين وسوف","al-mustaqbal-bi-as-sin-wa-sawfa",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a14143-3e6d-725d-abd7-f5094817b580","صيغ الأمر اليومية الشائعة","siyagh-al-amr-ash-shaia",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":201,"displayOrder":202},"01a14143-3d0a-772d-8d47-0676427c8614","همزة الوصل وهمزة القطع","hamzat-al-wasl-wa-hamzat-al-qat","A2",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":201,"displayOrder":207},"01a14143-39eb-7e1c-9336-4a239b223978","الألف المقصورة والياء في آخر الكلمة","al-alif-al-maqsura-wa-al-ya",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":201,"displayOrder":212},"01a14143-3c6b-7824-a34a-168905965db5","التنوين والنطق عند الوقف","at-tanwin-wa-al-waqf",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":201,"displayOrder":217},"01a14143-3cca-7614-8ec0-3bc5d847e028","ضمائر المثنى والمخاطبات والغائبات","damair-al-muthanna-wa-al-inath",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":201,"displayOrder":222},"01a14143-3cbe-7a48-9901-8e39ebd5b6bd","ضمائر المفعول به المتصلة","damair-al-maful-bihi",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":201,"displayOrder":227},"01a14143-39a9-7ec0-9ca8-fab0cd0986e3","الضمائر المتصلة بحروف الجر","ad-damair-ma-a-huruf-al-jarr",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":201,"displayOrder":232},"01a14143-3d10-7a1f-9bc1-2bebeabd3c55","هؤلاء وأولئك وهذان وهاتان","haulai-wa-ulaika",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":201,"displayOrder":237},"01a14143-3a95-794d-8c05-0a1b25cb6557","الإضافة والتعريف والصفة","al-idafa-wa-at-tarif-wa-as-sifa",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":201,"displayOrder":242},"01a14143-3a8e-70ae-a3c2-808a3d11fa3a","الإضافة مع ضمائر الجمع والمثنى","al-idafa-ma-a-damair-al-jam",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":201,"displayOrder":247},"01a14143-3c05-7288-b91b-a5ee84fd9822","الرفع والنصب والجر في الجملة البسيطة","ar-raf-wa-an-nasb-wa-al-jarr",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":201,"displayOrder":252},"01a14143-3a10-714d-9334-484ac701f214","الفاعل والمفعول به وترتيبهما","al-fail-wa-al-maful-bihi",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":201,"displayOrder":257},"01a14143-3e2f-7cba-a19c-3ce0e5ae5e36","المطابقة مع الفعل قبل الفاعل وبعده","mutabaqat-al-fil-wa-al-fail",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":201,"displayOrder":262},"01a14143-3d47-7ced-a295-ae020fb964ab","إعراب المثنى والجمع السالم","irab-al-muthanna-wa-al-jam",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":201,"displayOrder":267},"01a14143-3d82-7563-b454-fe548f2feaba","كان في وصف الماضي","kana-fi-wasf-al-madi",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":201,"displayOrder":272},"01a14143-3df5-7779-bb2e-92cf6b8fe82c","ليس مع الضمائر المختلفة","laysa-ma-a-ad-damair",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":201,"displayOrder":277},"01a14143-3e8f-7f18-b83b-a5bfe90501b7","تصريف الماضي مع جميع الضمائر","tasrif-al-madi",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":201,"displayOrder":282},"01a14143-3d88-7c7d-9a41-cbf9b435a616","كان مع المضارع للعادات الماضية","kana-ma-a-al-mudari",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":201,"displayOrder":287},"01a14143-3dc7-7f0e-a0a9-522296c8b5e0","لم لنفي الماضي","lam-li-nafy-al-madi",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":201,"displayOrder":292},"01a14143-3dd5-71e6-a52a-97de4ba253b3","لن لنفي المستقبل","lan-li-nafy-al-mustaqbal",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":201,"displayOrder":297},"01a14143-39f5-79ec-841a-0a22acedcb25","الأمر والنهي مع المخاطبين","al-amr-wa-an-nahy",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":201,"displayOrder":302},"01a14143-3bd1-784b-8166-dfce9b6c4a08","أن بعد أريد وأستطيع","an-bada-uridu-wa-astatiu",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":201,"displayOrder":307},"01a14143-3e02-7b6f-89f7-1c0031c6975a","لأن للتعبير عن السبب","lianna-li-at-talil",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":201,"displayOrder":312},"01a14143-3bb5-7b56-9040-4fa02a2643b4","الذي والتي في وصف الأشخاص والأشياء","alladhi-wa-allati",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":201,"displayOrder":317},"01a14143-3d62-7a0e-b06e-df492c2186cb","اسم التفضيل مع من","ism-at-tafdil-ma-a-min",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":201,"displayOrder":322},"01a14143-39f0-7c73-90cc-f73c741dcab5","ألوان الأشياء وصفاتها","al-alwan-wa-as-sifat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":201,"displayOrder":327},"01a14143-3bea-716c-8901-97f7cc8bbe2f","النسبة إلى البلد والمهنة","an-nisba-ila-al-balad",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":201,"displayOrder":332},"01a14143-39d2-7548-8aa6-11abc7f21f79","الأعداد من أحد عشر إلى تسعة عشر","al-adad-min-ahada-ashar",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":201,"displayOrder":337},"01a14143-39fa-78f8-aad0-f4be89f0f058","العشرات والأعداد المعطوفة","al-asharat-wa-al-adad-al-matuf",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":201,"displayOrder":342},"01a14143-39cc-79c9-b992-23d380161047","الأعداد الترتيبية والتاريخ","al-adad-at-tartibiyya",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":201,"displayOrder":347},"01a14143-3da3-7a06-9480-7328ce152428","كل وبعض وكثير وقليل","kull-wa-bad-wa-kathir-wa-qalil",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":201,"displayOrder":352},"01a14143-3a06-7193-a979-f08a4012c311","الباء واللام ومع في الاستعمال اليومي","al-ba-wa-al-lam-wa-maa",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":201,"displayOrder":357},"01a14143-3e4f-7ed4-a535-dcf8efe47cb8","قبل وبعد مع الأسماء والجمل","qabl-wa-bad",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":201,"displayOrder":362},"01a14143-3e98-7991-baed-31566c94c964","ثم والفاء لترتيب الأحداث","thumma-wa-al-fa",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":201,"displayOrder":367},"01a14143-3d16-71dc-88e4-436b8bf60076","إذا في الخطط والنتائج المتوقعة","idha-fi-al-khutat",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":201,"displayOrder":372},"01a14143-3e65-75f1-b679-e99033da54cd","قال وباع في الماضي والمضارع","qala-wa-baa",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":201,"displayOrder":377},"01a14143-3cde-744d-b76d-c1cbc526382c","ذهب وجاء وكان في السرد اليومي","dhahaba-wa-jaa-wa-kana",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":201,"displayOrder":382},"01a14143-3ae0-7cbe-8e58-0192be600cce","الجذر والوزن واستعمال المعجم","al-jadhr-wa-al-wazn",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":387,"displayOrder":388},"01a14143-3d41-772b-957e-6d309c7f11d1","إعراب المضارع بين الرفع والنصب والجزم","irab-al-mudari","B1",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":387,"displayOrder":393},"01a14143-39dc-7bec-8dfb-79e9ee426ee4","الأفعال الخمسة وثبوت النون وحذفها","al-afal-al-khamsa",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":387,"displayOrder":398},"01a14143-3a27-7769-ad33-493783f81fbb","الفعل المثال في الماضي والمضارع والأمر","al-fil-al-mithal",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":387,"displayOrder":403},"01a14143-3a1b-751d-a85e-e264a2904dec","الفعل الأجوف مع الضمائر والجزم","al-fil-al-ajwaf",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":387,"displayOrder":408},"01a14143-3a36-779d-9d6f-2d5aa3a60957","الفعل الناقص وحذف حرف العلة","al-fil-an-naqis",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":387,"displayOrder":413},"01a14143-3a2f-7009-b7fd-ea42c9c14bbd","الفعل المضعف وفك الإدغام","al-fil-al-mudaaf",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":387,"displayOrder":418},"01a14143-3a21-7083-adc2-793143139c81","الفعل المهموز في التصريف","al-fil-al-mahmuz",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":387,"displayOrder":423},"01a14143-3cf0-78c1-a0f3-aeb6f3853c70","فعّل وأفعل والتعدية","faala-wa-afala",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":387,"displayOrder":428},"01a14143-3cf6-7ea2-88e8-ca37bee9e43b","فاعل وتفاعل والمشاركة","faala-wa-tafaala",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":387,"displayOrder":433},"01a14143-3e7b-75c5-8b27-d65f443797c9","تفعّل والمطاوعة والتدرج","tafaala-wa-at-tadarruj",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":387,"displayOrder":438},"01a14143-3d34-7e2e-ad8d-a260ac97c5fd","انفعل وافتعل في الاستعمال الشائع","infala-wa-iftala",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":387,"displayOrder":443},"01a14143-3d69-71a0-8480-fe65e294ddaf","استفعل والطلب والتحول","istafala",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":387,"displayOrder":448},"01a14143-3b55-7034-9265-555363a7ce2b","المصدر من الثلاثي والمزيد","al-masdar",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":387,"displayOrder":453},"01a14143-3d4d-7a33-8925-e70008c58bcd","اسم الفاعل وتكوينه","ism-al-fail",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":387,"displayOrder":458},"01a14143-3d5b-7964-9012-41e9f6c2533b","اسم المفعول وتكوينه","ism-al-maful",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":387,"displayOrder":463},"01a14143-3d3b-7684-8676-57f6f500b4ed","إن وأن في التوكيد ونقل الكلام","inna-wa-anna",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":387,"displayOrder":468},"01a14143-3dc1-7051-b4ad-c76e4eebbbaa","لكن ولعل وليت ومعانيها","lakinna-wa-laalla-wa-layta",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":387,"displayOrder":473},"01a14143-39c6-7a19-94b9-469109d9f225","أصبح وصار وظل وأخوات كان","akhawat-kana",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":387,"displayOrder":478},"01a14143-3e5e-7b8b-be38-e04f30c6622a","قد ولقد مع الماضي","qad-wa-laqad",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":387,"displayOrder":483},"01a14143-3d8f-715e-969d-f346d869193e","كان قد وترتيب الأحداث الماضية","kana-qad",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":387,"displayOrder":488},"01a14143-3e08-7d38-b8e8-1fee16f660d4","ما زال ولم يعد واستمرار الحالة","ma-zala-wa-lam-yaud",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":387,"displayOrder":493},"01a14143-3e9e-7ec5-8473-f83f44ed0a25","يجب وينبغي ويمكن مع أن","yajib-wa-yanbaghi-wa-yumkin",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":387,"displayOrder":498},"01a14143-3d95-7767-961d-214de007bbf1","كي ولكي وحتى للتعبير عن الغاية","kay-wa-likay-wa-hatta",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":387,"displayOrder":503},"01a14143-3b5c-76cd-bd91-4d6dc57e958e","الموصولات مع الجمع والمثنى","al-mawsulat-ma-a-al-jam",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":387,"displayOrder":508},"01a14143-3c0b-77f3-80c6-3e6f7204c773","الصفة الجملة بعد النكرة","as-sifa-al-jumla",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":387,"displayOrder":513},"01a14143-39e6-7f88-a5f5-72101c264fb0","العائد في جملة الصلة","al-aid-fi-silat-al-mawsul",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":387,"displayOrder":518},"01a14143-3bf7-7d56-a260-0c0592e434cc","عندما وبينما وقبل أن وبعد أن","ar-rabt-az-zamani",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":387,"displayOrder":523},"01a14143-3d22-7753-ab13-49da57b2f000","إن الشرطية وجزم فعلين","in-ash-shartiyya",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":387,"displayOrder":528},"01a14143-3de1-7ecb-a2ff-8979ec75dded","لو للتعبير عن الافتراض المخالف","law-li-al-iftirad",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":387,"displayOrder":533},"01a14143-39bb-7154-a9cf-f19109576f91","من وما ومهما في الشرط","adawat-ash-shart",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":387,"displayOrder":538},"01a14143-3a69-783b-ac88-b2a94c0c8aed","الحال المفردة والجملة الحالية","al-hal",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":387,"displayOrder":543},"01a14143-3b1a-73f0-8752-6ac510e2086d","المفعول المطلق للتوكيد والنوع","al-maful-al-mutlaq",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":387,"displayOrder":548},"01a14143-3b21-7f3c-a069-83750781cfeb","المفعول لأجله وبيان السبب","al-maful-li-ajlihi",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":387,"displayOrder":553},"01a14143-3b62-7f5e-b6ae-f7565c91bea2","المئة والألف والمعدود","al-mia-wa-al-alf",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":387,"displayOrder":558},"01a14143-3afe-766c-b802-23a599fe1827","الكسور والنسب والمقادير","al-kusur-wa-an-nisab",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":387,"displayOrder":563},"01a14143-3c51-7cc6-86fd-cfaa2429442f","التفضيل بأكثر وأشد","at-tafdil-bi-akthar-wa-ashadd",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":387,"displayOrder":568},"01a14143-3e0f-75b9-94b0-20bb28c7c12c","مع أن ورغم أن للتنازل","maa-anna-wa-raghma-anna",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":387,"displayOrder":573},"01a14143-3ad1-7132-8439-771bfa420560","الاستثناء بإلا وغير وسوى","al-istithna",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":578,"displayOrder":579},"01a14143-3b0d-7cc8-9329-67ab79975f5c","المبني للمجهول ونائب الفاعل","al-mabni-lil-majhul","B2",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":578,"displayOrder":584},"01a14143-3b30-72bd-ba6a-862698cd02ef","المجهول في الأفعال المعتلة والمزيدة","al-majhul-fi-al-afal-al-mutalla",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":578,"displayOrder":589},"01a14143-3b97-7c23-92bc-40c25a2ef635","الفرق بين المطاوعة والبناء للمجهول","al-mutawaa-wa-al-majhul",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":578,"displayOrder":594},"01a14143-39e1-7c70-a5de-924f07a8820c","الأفعال الرباعية ومصادرها","al-afal-ar-rubaiyya",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":578,"displayOrder":599},"01a14143-3c38-7731-ac8d-ce391d7adb3c","اسم المكان واسم الزمان واسم الآلة","asma-al-makan-wa-az-zaman-wa-al-ala",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":578,"displayOrder":604},"01a14143-3c12-76ee-84ff-7971230b9869","الصفة المشبهة وصيغ المبالغة","as-sifa-al-mushabbaha",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":578,"displayOrder":609},"01a14143-3bc4-74b5-b00b-691289265053","عمل اسم الفاعل واسم المفعول","amal-al-mushtaqqat",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":578,"displayOrder":614},"01a14143-3b4b-7a7c-8324-d34acce01ed7","المصدر المؤول والمصدر الصريح","al-masdar-al-muawwal",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":578,"displayOrder":619},"01a14143-3b39-7315-8dde-843ba00b7c52","الممنوع من الصرف وشروط جره","al-mamnu-min-as-sarf",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":578,"displayOrder":624},"01a14143-3a00-78c4-b5ac-ea265547a4da","الأسماء الخمسة وشروط إعرابها","al-asma-al-khamsa",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":578,"displayOrder":629},"01a14143-3b41-7cff-99e6-6bb3c25f5a1a","الاسم المنقوص والمقصور والممدود","al-manqus-wa-al-maqsur-wa-al-mamdud",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":578,"displayOrder":634},"01a14143-3db2-7c6b-9f6a-bc08216a7622","لا النافية للجنس","la-an-nafiya-lil-jins",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":578,"displayOrder":639},"01a14143-3d75-7e33-8732-21edab383339","كاد وأوشك وأفعال الشروع","kada-wa-awshaka",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":578,"displayOrder":644},"01a14143-3ea5-70db-9b78-d8226093a029","ظن وأخواتها والمفعولان","zanna-wa-akhawatuha",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":578,"displayOrder":649},"01a14143-3e88-7431-a016-08032ce6871b","تقديم الخبر وتأخير المبتدأ","taqdim-al-khabar",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":578,"displayOrder":654},"01a14143-3cd0-77c4-bdf4-185aef4f2ed2","ضمير الفصل والتمييز بين الخبر والصفة","damir-al-fasl",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":578,"displayOrder":659},"01a14143-3c94-769f-b6a1-e76378fd971b","نفس وعين وكل في التوكيد","at-tawkid-al-manawi",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":578,"displayOrder":664},"01a14143-3a0a-7dba-88b9-cde6c92e4f28","البدل وعطف البيان","al-badal-wa-atf-al-bayan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":578,"displayOrder":669},"01a14143-3c5e-720c-ae49-678194a4117e","التمييز بعد المقادير وفي الجملة","at-tamyiz",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":578,"displayOrder":674},"01a14143-3b82-7a07-936d-fcf9311d41de","المنادى المضاف والنكرة المقصودة","al-munada",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":578,"displayOrder":679},"01a14143-3cea-7274-8ec3-1a49f54891ed","فاء جواب الشرط","fa-jawab-ash-shart",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":578,"displayOrder":684},"01a14143-3de8-7a4e-8e4d-fe4adcf625ac","لولا ولوما والشرط الامتناعي","lawla-wa-lawma",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":578,"displayOrder":689},"01a14143-3ddb-761f-957e-4faf14c51fd4","لو كان ولو أن والافتراض الماضي","law-kana-wa-law-anna",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":578,"displayOrder":694},"01a14143-3dce-74f6-acd1-930edbb0584a","لم ولما وما في نفي الماضي","lam-wa-lamma-wa-ma",137,{"id":696,"title":697,"slug":698,"language":9,"level":578,"displayOrder":699},"01a14143-3dfc-7198-bbfb-f1f65777033a","ليس وغير ودون في النفي الاسمي","laysa-wa-ghayr-wa-dun",138,{"id":701,"title":702,"slug":703,"language":9,"level":578,"displayOrder":704},"01a14143-3e1b-78fe-8c11-0966292ab46d","من وما وأي في الجمل الموصولة","man-wa-ma-wa-ayy-al-mawsula",139,{"id":706,"title":707,"slug":708,"language":9,"level":578,"displayOrder":709},"01a14143-3c1e-7ed8-8625-ff5d7e3ef91b","تداخل الصلة والصفة والحال","as-sila-wa-as-sifa-wa-al-hal",140,{"id":711,"title":712,"slug":713,"language":9,"level":578,"displayOrder":714},"01a14143-3e82-7006-bb08-de39fd9533e0","تغير المعنى بتغير حرف الجر","taghayyur-harf-al-jarr",141,{"id":716,"title":717,"slug":718,"language":9,"level":578,"displayOrder":719},"01a14143-39c0-78c1-bfc0-57b755a14ee0","أحكام العدد والمعدود في النص المتصل","ahkam-al-adad-wa-al-madud",142,{"id":721,"title":722,"slug":723,"language":9,"level":578,"displayOrder":724},"01a14143-3bcb-708b-826f-198498fde766","أما وإما لتقسيم الأفكار","amma-wa-imma",143,{"id":726,"title":727,"slug":728,"language":9,"level":578,"displayOrder":729},"01a14143-3ca2-7489-a2e9-a4622199e810","بل بل إن وليس فقط بل أيضا","bal-wa-bal-inna",144,{"id":731,"title":732,"slug":733,"language":9,"level":578,"displayOrder":734},"01a14143-3a9e-7040-9618-98250892a663","الإحالة بالضمائر واتساق الفقرة","al-ihala-wa-ittisaq-al-faqra",145,{"id":736,"title":737,"slug":738,"language":9,"level":578,"displayOrder":739},"01a14143-3d9c-7512-8098-303d405b408b","كتابة الهمزة المتوسطة والمتطرفة","kitabat-al-hamza",146,{"id":741,"title":742,"slug":743,"language":9,"level":578,"displayOrder":744},"01a14143-3a55-7eee-9cb4-3c67b75e65bd","الفصحى والعامية وحدود المقارنة","al-fusha-wa-al-ammiyya",147,{"id":746,"title":747,"slug":748,"language":9,"level":749,"displayOrder":750},"01a14143-3a84-7d85-bd22-ae540f4d6a17","الإضافة اللفظية والمعنوية","al-idafa-al-lafziyya-wa-al-manawiyya","C1",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":749,"displayOrder":755},"01a14143-3be3-792f-82b2-55ff95e7338d","النعت السببي والمطابقة","an-nat-as-sababi",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":749,"displayOrder":760},"01a14143-3bbc-75ea-a1be-f7bc73c9dae3","عمل المصدر وشروطه","amal-al-masdar",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":749,"displayOrder":765},"01a14143-3c8d-7b9b-b518-460136d010d3","التصغير ودلالاته في السياق","at-tasghir",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":749,"displayOrder":770},"01a14143-3bdc-7cb1-b29b-6e3dc07918c8","النسب إلى المركب والمنقوص والمقصور","an-nasab-al-mutaqaddim",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":749,"displayOrder":775},"01a14143-3d54-703d-b3ca-faedb0d6483c","اسم الجنس واسم الجمع واسم الوحدة","ism-al-jins-wa-ism-al-jam",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":749,"displayOrder":780},"01a14143-3b90-7a19-a568-f7827d29c862","المطابقة بحسب اللفظ والمعنى","al-mutabaqa-bi-hasab-al-mana",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":749,"displayOrder":785},"01a14143-3aee-7e70-a038-78fb75e45c94","الجمل التي لها محل من الإعراب","al-jumal-dhat-al-mahall",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":749,"displayOrder":790},"01a14143-3bf0-7568-9098-acc6f993b594","الاستثناء التام والمفرغ والمنقطع","anwa-al-istithna",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":749,"displayOrder":795},"01a14143-3ba5-752f-ac60-71d28623cbdd","القصر بإنما والنفي والاستثناء","al-qasr",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":749,"displayOrder":800},"01a14143-3ac9-7c7f-b3f8-900ff0e52f75","الاستفهام الإنكاري والتقريري","al-istifham-al-inkari",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":749,"displayOrder":805},"01a14143-3cb0-7a1e-b437-84b6e0d55434","الأمر والنهي في الإرشاد والالتماس","dalalat-al-amr-wa-an-nahy",159,{"id":807,"title":808,"slug":809,"language":9,"level":749,"displayOrder":810},"01a14143-3e56-7941-bb78-3dab29744668","قد مع المضارع والاحتمال","qad-ma-a-al-mudari",160,{"id":812,"title":813,"slug":814,"language":9,"level":749,"displayOrder":815},"01a14143-3c9a-7f9a-86d3-122704fef114","الماضي والمضارع في السرد الحي","az-zaman-fi-as-sard",161,{"id":817,"title":818,"slug":819,"language":9,"level":749,"displayOrder":820},"01a14143-3c86-7bf5-89f4-05a8db6fe260","التراكيب الزمنية المركبة في التقارير","at-tarakib-az-zamaniyya-al-murakkaba",162,{"id":822,"title":823,"slug":824,"language":9,"level":749,"displayOrder":825},"01a14143-3d29-7015-96aa-57fdd3603364","إن وإذا ولو في بناء الحجة","in-wa-idha-wa-law",163,{"id":827,"title":828,"slug":829,"language":9,"level":749,"displayOrder":830},"01a14143-3dab-75b2-905c-5ae1f553a468","كلما وأيا كان ومهما يكن","kullama-wa-ayyan-kana",164,{"id":832,"title":833,"slug":834,"language":9,"level":749,"displayOrder":835},"01a14143-3e28-7d8f-b568-b8ceeb0c8084","المصدر المؤول في مواقع نحوية متعددة","mawaqi-al-masdar-al-muawwal",165,{"id":837,"title":838,"slug":839,"language":9,"level":749,"displayOrder":840},"01a14143-3ad9-718b-9545-a30ed0b9b8de","الاعتراض والاستدراك في الجملة الطويلة","al-itirad-wa-al-istidrak",166,{"id":842,"title":843,"slug":844,"language":9,"level":749,"displayOrder":845},"01a14143-3ca9-7680-b00a-cde07f4af711","التقديم والتأخير وبؤرة المعلومة","bu-rat-al-maluma",167,{"id":847,"title":848,"slug":849,"language":9,"level":749,"displayOrder":850},"01a14143-3a63-70e7-b9a1-ed1134701ab0","الحذف واستعادة المحذوف من السياق","al-hadhf-fi-as-siyaq",168,{"id":852,"title":853,"slug":854,"language":9,"level":749,"displayOrder":855},"01a14143-3c78-7eaf-8db2-4baf4a227d81","التراكيب الاسمية في الأسلوب الأكاديمي","at-tarakib-al-ismiyya-al-akadimiyya",169,{"id":857,"title":858,"slug":859,"language":9,"level":749,"displayOrder":860},"01a14143-3e40-77f1-bb7a-7755cbab1c42","نقل الأقوال والموقف من المصدر","naql-al-aqwal",170,{"id":862,"title":863,"slug":864,"language":9,"level":749,"displayOrder":865},"01a14143-3c57-7c1f-8b9a-8756d4887bcd","التحفظ والاحتمال في الكتابة العلمية","at-tahaffuz-wa-al-ihtimal",171,{"id":867,"title":868,"slug":869,"language":9,"level":749,"displayOrder":870},"01a14143-3c25-7a59-a627-b67c7910d72c","الصياغة الإدارية والقانونية المعاصرة","as-siyagha-al-idariyya",172,{"id":872,"title":873,"slug":874,"language":9,"level":749,"displayOrder":875},"01a14143-3c44-7d7e-90e0-1fc38905a4b0","التعجب والمدح والذم","at-taajjub-wa-al-madh-wa-adh-dhamm",173,{"id":877,"title":878,"slug":879,"language":9,"level":880,"displayOrder":881},"01a14143-3bad-7aee-9881-8597330b4ca7","العدول بين الخبر والإنشاء وأثره","al-udul-bayna-al-khabar-wa-al-insha","C2",174,{"id":883,"title":884,"slug":885,"language":9,"level":880,"displayOrder":886},"01a14143-3ab4-7dd7-9c18-6cc240d60051","الالتفات وتحول الضمائر في النص الأدبي","al-iltifat",175,{"id":888,"title":889,"slug":890,"language":9,"level":880,"displayOrder":891},"01a14143-3a15-7344-a201-e498d909a359","الفصل والوصل في بناء النص","al-fasl-wa-al-wasl",176,{"id":893,"title":894,"slug":895,"language":9,"level":880,"displayOrder":896},"01a14143-3aa6-722a-abdf-92a2a36e1d46","الإيجاز والحذف وحدود استنتاج المعنى","al-ijaz-wa-al-hadhf",177,{"id":898,"title":899,"slug":900,"language":9,"level":880,"displayOrder":901},"01a14143-3c71-7c34-bc16-593c334a1d7b","التقديم للاختصاص والحصر في النص الأدبي","at-taqdim-li-al-ikhtisas",178,{"id":903,"title":904,"slug":905,"language":9,"level":880,"displayOrder":906},"01a14143-3abc-761f-b84c-ad57171015a8","الاشتغال في قراءة النصوص الفصيحة","al-ishtighal",179,{"id":908,"title":909,"slug":910,"language":9,"level":880,"displayOrder":911},"01a14143-3c64-7f80-acfc-fd896eb807e1","التنازع وتحديد العامل","at-tanazu",180,{"id":913,"title":914,"slug":915,"language":9,"level":880,"displayOrder":916},"01a14143-3aad-7870-aa38-609a1caf4bfe","الاختصاص والتحذير والإغراء","al-ikhtisas-wa-at-tahdhir",181,{"id":918,"title":919,"slug":920,"language":9,"level":880,"displayOrder":921},"01a14143-3b28-779d-9ba1-03923e51543e","المفعول معه والتمييز من العطف","al-maful-maahu",182,{"id":923,"title":924,"slug":925,"language":9,"level":880,"displayOrder":926},"01a14143-3e47-7385-8a7e-bc7d6f00153c","نون التوكيد ولام القسم في القراءة","nun-at-tawkid-wa-lam-al-qasam",183,{"id":928,"title":929,"slug":930,"language":9,"level":880,"displayOrder":931},"01a14143-3d1b-7b6f-b9f8-e3ec9b8920af","إن المخففة واللام الفارقة في النصوص","in-al-mukhaffafa",184,{"id":933,"title":934,"slug":935,"language":9,"level":880,"displayOrder":936},"01a14143-3db9-79a6-97b4-cb9a95ebdd33","لا ولات وإن المشبهة بليس في القراءة","la-wa-lata-wa-in",185,{"id":938,"title":939,"slug":940,"language":9,"level":880,"displayOrder":941},"01a14143-3cd7-752b-85f3-7fdcd9881ff7","ضمير الشأن والقصة وتفسيره","damir-ash-shan",186,{"id":943,"title":944,"slug":945,"language":9,"level":880,"displayOrder":946},"01a14143-3a5c-7452-9f79-57e7ae583138","الحذف في جملة الصلة وشروط فهمه","al-hadhf-fi-as-sila",187,{"id":948,"title":949,"slug":950,"language":9,"level":880,"displayOrder":951},"01a14143-3e73-7cbd-9916-78149163b2df","تعدد التحليل النحوي وأثره في المعنى","taaddud-at-tahlil-an-nahwi",188,{"id":953,"title":954,"slug":955,"language":9,"level":880,"displayOrder":956},"01a14143-3c7f-7adb-8468-77f42fa800a5","التراكيب التراثية في الاقتباس المعاصر","at-tarakib-at-turathiyya",189,{"id":480,"title":481,"slug":482,"seoDescription":958,"content":959,"language":9,"level":387,"displayOrder":483,"grammarTopics":960,"createdAt":966,"updatedAt":967,"vocabularyLists":968,"primaryTopicHub":969,"readyImages":971},"تعلّم استخدام كان قد مع الفعل الماضي لبيان حدث سبق حدثا آخر، وتصريفها مع الضمائر، وترتيب أحداث القصة باستعمال عندما وقبل أن وبعد أن مع أمثلة واضحة.","## المعنى: حدث قبل حدث آخر\n\nعندما تحكي عن الماضي، قد تحتاج إلى توضيح أن حدثًا وقع قبل حدث آخر. يساعدك تركيب **كان قد + الفعل الماضي** على بيان هذا الترتيب، حتى لو ذكرت الحدث الأسبق في نهاية الجملة. ستتعلّم استعمال هذا التركيب مع الضمائر، وربطه بعبارات مثل **عندما** و**قبل أن** و**بعد أن**.\n\n:::example\nوَصَلْتُ إِلَى الْمَحَطَّةِ فِي التَّاسِعَةِ، وَكَانَ الْقِطَارُ **قَدْ غَادَرَ** فِي الثَّامِنَةِ وَالنِّصْفِ.\n\nالمغادرة أولًا، ثم الوصول. ذكرتُ الوصول أولًا في الكلام، لكن المغادرة حدثت قبله.\n:::\n\nالحدث الثاني هنا هو نقطة المقارنة في الماضي. وقد تكون نقطة المقارنة وقتًا محدّدًا، لا حدثًا:\n\n**فِي السَّاعَةِ الْعَاشِرَةِ، كُنْتُ قَدْ أَنْهَيْتُ عَمَلِي.**\n\nأي إن إنهاء العمل سبق الساعة العاشرة في السياق الماضي الذي أتحدّث عنه.\n\n## بناء التركيب مع الضمائر\n\nالصيغة الأساسية هي: **كان بحسب الضمير + قَدْ + فعل ماضٍ بحسب الضمير نفسه**. لا تتغيّر **قَدْ**.\n\nيعرض الجدول بعض الصيغ الشائعة:\n\n| الضمير | التركيب | مثال |\n| --- | --- | --- |\n| أَنَا | كُنْتُ قَدْ كَتَبْتُ | كُنْتُ قَدْ كَتَبْتُ الرِّسَالَةَ قَبْلَ وُصُولِكَ. |\n| هُوَ | كَانَ قَدْ كَتَبَ | كَانَ قَدْ كَتَبَ الرِّسَالَةَ قَبْلَ وُصُولِكَ. |\n| هِيَ | كَانَتْ قَدْ كَتَبَتْ | كَانَتْ قَدْ كَتَبَتِ الرِّسَالَةَ قَبْلَ وُصُولِكَ. |\n| نَحْنُ | كُنَّا قَدْ كَتَبْنَا | كُنَّا قَدْ كَتَبْنَا الرِّسَالَةَ قَبْلَ وُصُولِكَ. |\n| هُمْ | كَانُوا قَدْ كَتَبُوا | كَانُوا قَدْ كَتَبُوا الرِّسَالَةَ قَبْلَ وُصُولِكَ. |\n\nفي مثال **كَتَبَتِ الرِّسَالَةَ**، كُسرت التاء لتسهيل الوصل، وأصل الصيغة **كَتَبَتْ**.\n\nيمكن أن يظهر الاسم بين «كان» و«قد»: **كَانَ خَالِدٌ قَدْ كَتَبَ الرِّسَالَةَ**. ويمكن أن تبدأ به: **خَالِدٌ كَانَ قَدْ كَتَبَ الرِّسَالَةَ**.\n\n:::warning\nإذا كان الفعلان للشخص نفسه، فلا تغيّر الضمير بينهما:\n\n✓ أَنَا **كُنْتُ قَدْ أَنْهَيْتُ** الْعَمَلَ.\n\n✗ أَنَا **كَانَ قَدْ أَنْهَيْتُ** الْعَمَلَ.\n:::\n\n## ترتيب الأحداث مع عندما وقبل أن وبعد أن\n\nتساعدك الكلمات التي تربط الجمل على معرفة ترتيب الأحداث، لكنها لا تؤدّي المعنى نفسه.\n\n:::example\n**عندما:** عِنْدَمَا وَصَلْتُ إِلَى الْبَيْتِ، كَانَ أَخِي قَدْ أَعَدَّ الْعَشَاءَ.\n\nأعدّ أخي العشاء قبل وصولي؛ كان العشاء جاهزًا عند الوصول.\n\n**قبل أن:** كُنْتُ قَدْ حَجَزْتُ غُرْفَةً قَبْلَ أَنْ أُسَافِرَ.\n\nالحجز أولًا، ثم السفر. جاءت **أُسَافِرَ** بصيغة المضارع المنصوب بعد «أن»، لكن السفر هنا جزء من قصة ماضية.\n\n**بعد أن:** خَرَجْنَا مِنَ الْبَيْتِ بَعْدَ أَنْ تَوَقَّفَ الْمَطَرُ.\n\nتوقّف المطر أولًا، ثم خرجنا. عبارة «بعد أن» توضّح الترتيب، فلا نحتاج هنا إلى «كان قد».\n:::\n\n:::note\nلا تعني **عندما** وحدها أن أحد الحدثين وقع قبل الآخر. قارن:\n\n- **عِنْدَمَا وَصَلْتُ، بَدَأَ الِاجْتِمَاعُ.** بدأ الاجتماع عند وصولي.\n- **عِنْدَمَا وَصَلْتُ، كَانَ الِاجْتِمَاعُ قَدْ بَدَأَ.** بدأ الاجتماع قبل وصولي.\n:::\n\n## متى تختار كان قد؟\n\nاستعمل **كان قد** عندما تريد الرجوع من نقطة ماضية إلى حدث أسبق، أو إزالة الشك في ترتيب حدثين.\n\nقارن بين طريقتين لحكاية الأحداث نفسها:\n\n- **بالترتيب الزمني:** غَادَرَتْ سَلْمَى الْمَكْتَبَ، ثُمَّ وَصَلَ خَالِدٌ.\n- **بالرجوع إلى الحدث الأسبق:** وَصَلَ خَالِدٌ إِلَى الْمَكْتَبِ، وَكَانَتْ سَلْمَى قَدْ غَادَرَتْ.\n\nفي الجملتين، غادرت سلمى أولًا. لكن الجملة الثانية تبدأ بوصول خالد، ثم توضّح ما حدث قبل وصوله.\n\n:::tip\n**كان قد** ليست واجبة كلما سبق حدثٌ حدثًا آخر. يمكنك استعمال الماضي وحده إذا وضّحت الترتيب بكلمات مثل «ثمّ» أو «قبل» أو «بعد».\n\nكذلك لا تجعل **قَدْ** وحدها علامةً على أن الحدث سبق حدثًا آخر؛ فعبارة **قَدْ وَصَلَ خَالِدٌ** لا تحدّد وحدها نقطة مقارنة في الماضي.\n:::\n\n## خطوات سريعة عند كتابة قصة\n\n1. حدّد نقطة المقارنة في الماضي: وصول شخص، أو بداية اجتماع، أو وقت معيّن.\n2. اسأل نفسك: هل أريد بيان حدث وقع قبل هذه النقطة؟ إذا كان الجواب نعم، يمكنك استعمال **كان قد + الماضي**.\n3. طابِق صيغتي الفعلين مع الضمير المقصود: **كُنَّا قَدْ وَصَلْنَا**.\n4. راجع كلمات الربط؛ فقد يكون الترتيب واضحًا من دون «كان قد».\n\n**عِنْدَمَا اتَّصَلْتَ بِي، كُنْتُ قَدْ وَصَلْتُ إِلَى الْبَيْتِ.**\n\nتذكّر: **الوصول أولًا، ثم الاتصال**، مهما كان ترتيب ذكرهما في الجملة.",[961],{"id":962,"name":963,"level":387,"language":9,"isCompleted":964,"completionPercentage":965,"totalExercises":46,"completedExercises":965},"01a14143-3918-73de-b7d9-02574a473609","تأكيد الحدث الماضي وتحديد أسبقيته",false,0,"2026-10-15T20:31:28+00:00","2026-10-16T06:40:27+00:00",[],{"name":963,"slug":970,"language":9},"tawkid-al-madi-wa-asbaqiyyatuhu-b1",[],{"id":962,"name":963,"slug":970,"language":9,"level":387,"introduction":973,"lessonCount":16,"totalExercises":46,"objectives":974,"prerequisites":978,"lessons":981},"ابدأ بقد ولقد لتعرض حدثًا متحققًا بدرجات من التوكيد، مع ترك تحديد وقته للسياق. ثم أضف كان حين تحتاج إلى الرجوع من نقطة ماضية إلى حدث سبقها. تقارن بذلك تأكيد وقوع الحدث بتحديد أسبقيته، وتختار متى تكفي روابط مثل قبل وبعد.",[975,976,977],"اختيار قد أو لقد بحسب مقدار التوكيد المطلوب.","تمييز تحقق الحدث من وقوعه قبل نقطة ماضية.","صياغة كان قد مع الضمائر والروابط الزمنية المناسبة.",[979,980],"معرفة تصريف الماضي وكان مع الضمائر.","فهم قبل وبعد وعندما في ترتيب الأحداث.",[982,1000],{"id":475,"contentId":983,"slug":477,"title":476,"level":387,"summary":984,"order":11,"exercises":985},"pg_70e1c231-72dc-404f-8867-044f17d4c163","يميز الإخبار بالماضي من توكيده بقد ولقد، دون افتراض قرب الحدث أو استنتاج زمنه من الأداة وحدها.",[986,990,993,997],{"id":987,"title":988,"order":965,"type":989},"01a14143-6cae-795e-91da-ea43ea71e298","قد ولقد: الصيغة ودرجة التوكيد","word_select",{"id":991,"title":992,"order":11,"type":989},"01a14143-6cc2-703d-81b5-debc34243df3","قد ولقد: الصيغة والوقت والسياق",{"id":994,"title":995,"order":21,"type":996},"01a14143-6cd7-79e9-8498-0a7331f93389","قد ولقد: تصنيف التوكيد وقواعد الاستعمال","word_sort",{"id":998,"title":999,"order":26,"type":996},"01a14143-6cde-7555-acb8-ee874cc3a84e","قد ولقد: التوكيد والاحتمال وسياق الحدث",{"id":480,"contentId":1001,"slug":482,"title":481,"level":387,"summary":1002,"order":16,"exercises":1003},"pg_9d3864d6-b90c-42b7-92fb-aa44782f192e","يبني كان قد لحدث مكتمل قبل نقطة ماضية، ويضبط الضمائر ويقارنه بالترتيب الواضح من الروابط.",[1004,1007,1010,1013],{"id":1005,"title":1006,"order":965,"type":989},"01a14143-6478-74ef-8fbf-09c5f2711cbb","بناء كان قد مع الضمائر",{"id":1008,"title":1009,"order":11,"type":989},"01a14143-6491-7821-9fe7-637068fbde48","فهم ترتيب الأحداث في الماضي",{"id":1011,"title":1012,"order":16,"type":996},"01a14143-64a6-7d41-84e7-17bf7e6a9b87","ترتيب الأحداث وتحديد نقطة المقارنة",{"id":1014,"title":1015,"order":21,"type":996},"01a14143-64ad-7a84-ad6c-a9c969572b10","بناء كان قد ودلالة السبق",[1017,1023,1027,1031],{"@id":1018,"@type":1019,"id":1005,"grammarPage":1020,"title":1006,"instructions":1021,"displayOrder":965,"type":989,"questionCount":66,"blankCount":76,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1022},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-6478-74ef-8fbf-09c5f2711cbb","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a14143-3d8f-715e-969d-f346d869193e","اختر الصيغة التي تكمل الجملة، مع مطابقة الفعلين للشخص المذكور.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_bfc4e017-73a4-4416-b45f-efdd4c4be812_hero.webp?v=1792096298",{"@id":1024,"@type":1019,"id":1008,"grammarPage":1020,"title":1009,"instructions":1025,"displayOrder":11,"type":989,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1026},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-6491-7821-9fe7-637068fbde48","اقرأ السياق، ثم اختر العبارة أو الصيغة التي توافق معنى الجملة وترتيب أحداثها.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0925ac26-8d1c-4591-b88a-5958033f439d_hero.webp?v=1792096298",{"@id":1028,"@type":1019,"id":1011,"grammarPage":1020,"title":1012,"instructions":1029,"displayOrder":16,"type":996,"questionCount":26,"blankCount":965,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1030},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-64a6-7d41-84e7-17bf7e6a9b87","اضغط على البطاقة، ثم على العمود المناسب لترتيبها في السياق المذكور.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_55147da3-2dc8-4711-a43b-7c1e873b981b_hero.webp?v=1792096298",{"@id":1032,"@type":1019,"id":1014,"grammarPage":1020,"title":1015,"instructions":1033,"displayOrder":21,"type":996,"questionCount":26,"blankCount":965,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1034},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-64ad-7a84-ad6c-a9c969572b10","اضغط على كل بطاقة، ثم اختر العمود الذي يوافق مبدأ التصنيف في اللوحة.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_e37ea993-7ac5-4083-9763-e0c73567e8bb_hero.webp?v=1792096298",{"id":1005,"grammarPage":1020,"title":1006,"instructions":1021,"seoTitle":1036,"seoDescription":1037,"displayOrder":965,"type":989,"questions":1038,"ogImageUrl":1022},"كان قد مع الضمائر: تمارين بناء الجملة","تدرّب على تركيب كان قد مع الضمائر باختيار الصيغة المناسبة لملء الفراغات في جمل عن الدراسة والعمل والتسوّق، مع مطابقة الفعلين وتحديد حدث سابق في الماضي.",[1039],{"id":1040,"sentenceTemplate":1041,"displayOrder":965,"explanation":1042,"exampleSentence":1043,"blanks":1044},"01a14143-6478-771b-8fbf-09c5f57eac6e","أنا __1__ قد دفعتُ ثمن الدواء قبل مغادرة الصيدلية.","الضمير أنا وصيغة دفعتُ يدلان على المتكلم المفرد، فتكون الصيغة كُنْتُ، لا كان أو كنّا.","عندما فتح المتجر، كنتُ قد وصلتُ إلى بابه.",[1045],{"id":1046,"blankNumber":11,"options":1047},"01a14143-6478-76cb-8fbf-09c5f5286aab",[1048,1051,1055],{"id":1049,"optionText":1050,"isCorrect":964,"displayOrder":965},"01a14143-6478-763b-8fbf-09c5f2e1c18c","كَانَ",{"id":1052,"optionText":1053,"isCorrect":1054,"displayOrder":11},"01a14143-6478-767b-8fbf-09c5f35c5eed","كُنْتُ",true,{"id":1056,"optionText":1057,"isCorrect":964,"displayOrder":16},"01a14143-6478-76a7-8fbf-09c5f44f17b8","كُنَّا",{"html":1059,"toc":1060},"\u003Ch2 id=\"section\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>المعنى: حدث قبل حدث آخر\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>عندما تحكي عن الماضي، قد تحتاج إلى توضيح أن حدثًا وقع قبل حدث آخر. يساعدك تركيب \u003Cstrong>كان قد + الفعل الماضي\u003C\u002Fstrong> على بيان هذا الترتيب، حتى لو ذكرت الحدث الأسبق في نهاية الجملة. ستتعلّم استعمال هذا التركيب مع الضمائر، وربطه بعبارات مثل \u003Cstrong>عندما\u003C\u002Fstrong> و\u003Cstrong>قبل أن\u003C\u002Fstrong> و\u003Cstrong>بعد أن\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>وَصَلْتُ إِلَى الْمَحَطَّةِ فِي التَّاسِعَةِ، وَكَانَ الْقِطَارُ \u003Cstrong>قَدْ غَادَرَ\u003C\u002Fstrong> فِي الثَّامِنَةِ وَالنِّصْفِ.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>المغادرة أولًا، ثم الوصول. ذكرتُ الوصول أولًا في الكلام، لكن المغادرة حدثت قبله.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>الحدث الثاني هنا هو نقطة المقارنة في الماضي. وقد تكون نقطة المقارنة وقتًا محدّدًا، لا حدثًا:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>فِي السَّاعَةِ الْعَاشِرَةِ، كُنْتُ قَدْ أَنْهَيْتُ عَمَلِي.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>أي إن إنهاء العمل سبق الساعة العاشرة في السياق الماضي الذي أتحدّث عنه.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-2\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>بناء التركيب مع الضمائر\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>الصيغة الأساسية هي: \u003Cstrong>كان بحسب الضمير + قَدْ + فعل ماضٍ بحسب الضمير نفسه\u003C\u002Fstrong>. لا تتغيّر \u003Cstrong>قَدْ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>يعرض الجدول بعض الصيغ الشائعة:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>الضمير\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>التركيب\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>مثال\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>أَنَا\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كُنْتُ قَدْ كَتَبْتُ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كُنْتُ قَدْ كَتَبْتُ الرِّسَالَةَ قَبْلَ وُصُولِكَ.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>هُوَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كَانَ قَدْ كَتَبَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كَانَ قَدْ كَتَبَ الرِّسَالَةَ قَبْلَ وُصُولِكَ.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>هِيَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كَانَتْ قَدْ كَتَبَتْ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كَانَتْ قَدْ كَتَبَتِ الرِّسَالَةَ قَبْلَ وُصُولِكَ.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>نَحْنُ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كُنَّا قَدْ كَتَبْنَا\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كُنَّا قَدْ كَتَبْنَا الرِّسَالَةَ قَبْلَ وُصُولِكَ.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>هُمْ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كَانُوا قَدْ كَتَبُوا\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>كَانُوا قَدْ كَتَبُوا الرِّسَالَةَ قَبْلَ وُصُولِكَ.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>في مثال \u003Cstrong>كَتَبَتِ الرِّسَالَةَ\u003C\u002Fstrong>، كُسرت التاء لتسهيل الوصل، وأصل الصيغة \u003Cstrong>كَتَبَتْ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>يمكن أن يظهر الاسم بين «كان» و«قد»: \u003Cstrong>كَانَ خَالِدٌ قَدْ كَتَبَ الرِّسَالَةَ\u003C\u002Fstrong>. ويمكن أن تبدأ به: \u003Cstrong>خَالِدٌ كَانَ قَدْ كَتَبَ الرِّسَالَةَ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>إذا كان الفعلان للشخص نفسه، فلا تغيّر الضمير بينهما:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✓ أَنَا \u003Cstrong>كُنْتُ قَدْ أَنْهَيْتُ\u003C\u002Fstrong> الْعَمَلَ.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✗ أَنَا \u003Cstrong>كَانَ قَدْ أَنْهَيْتُ\u003C\u002Fstrong> الْعَمَلَ.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-3\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>ترتيب الأحداث مع عندما وقبل أن وبعد أن\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>تساعدك الكلمات التي تربط الجمل على معرفة ترتيب الأحداث، لكنها لا تؤدّي المعنى نفسه.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>عندما:\u003C\u002Fstrong> عِنْدَمَا وَصَلْتُ إِلَى الْبَيْتِ، كَانَ أَخِي قَدْ أَعَدَّ الْعَشَاءَ.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>أعدّ أخي العشاء قبل وصولي؛ كان العشاء جاهزًا عند الوصول.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>قبل أن:\u003C\u002Fstrong> كُنْتُ قَدْ حَجَزْتُ غُرْفَةً قَبْلَ أَنْ أُسَافِرَ.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>الحجز أولًا، ثم السفر. جاءت \u003Cstrong>أُسَافِرَ\u003C\u002Fstrong> بصيغة المضارع المنصوب بعد «أن»، لكن السفر هنا جزء من قصة ماضية.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>بعد أن:\u003C\u002Fstrong> خَرَجْنَا مِنَ الْبَيْتِ بَعْدَ أَنْ تَوَقَّفَ الْمَطَرُ.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>توقّف المطر أولًا، ثم خرجنا. عبارة «بعد أن» توضّح الترتيب، فلا نحتاج هنا إلى «كان قد».\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>لا تعني \u003Cstrong>عندما\u003C\u002Fstrong> وحدها أن أحد الحدثين وقع قبل الآخر. قارن:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>عِنْدَمَا وَصَلْتُ، بَدَأَ الِاجْتِمَاعُ.\u003C\u002Fstrong> بدأ الاجتماع عند وصولي.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>عِنْدَمَا وَصَلْتُ، كَانَ الِاجْتِمَاعُ قَدْ بَدَأَ.\u003C\u002Fstrong> بدأ الاجتماع قبل وصولي.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-4\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>متى تختار كان قد؟\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>استعمل \u003Cstrong>كان قد\u003C\u002Fstrong> عندما تريد الرجوع من نقطة ماضية إلى حدث أسبق، أو إزالة الشك في ترتيب حدثين.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>قارن بين طريقتين لحكاية الأحداث نفسها:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>بالترتيب الزمني:\u003C\u002Fstrong> غَادَرَتْ سَلْمَى الْمَكْتَبَ، ثُمَّ وَصَلَ خَالِدٌ.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>بالرجوع إلى الحدث الأسبق:\u003C\u002Fstrong> وَصَلَ خَالِدٌ إِلَى الْمَكْتَبِ، وَكَانَتْ سَلْمَى قَدْ غَادَرَتْ.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>في الجملتين، غادرت سلمى أولًا. لكن الجملة الثانية تبدأ بوصول خالد، ثم توضّح ما حدث قبل وصوله.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>\u003Cstrong>كان قد\u003C\u002Fstrong> ليست واجبة كلما سبق حدثٌ حدثًا آخر. يمكنك استعمال الماضي وحده إذا وضّحت الترتيب بكلمات مثل «ثمّ» أو «قبل» أو «بعد».\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>كذلك لا تجعل \u003Cstrong>قَدْ\u003C\u002Fstrong> وحدها علامةً على أن الحدث سبق حدثًا آخر؛ فعبارة \u003Cstrong>قَدْ وَصَلَ خَالِدٌ\u003C\u002Fstrong> لا تحدّد وحدها نقطة مقارنة في الماضي.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-5\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>خطوات سريعة عند كتابة قصة\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>حدّد نقطة المقارنة في الماضي: وصول شخص، أو بداية اجتماع، أو وقت معيّن.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>اسأل نفسك: هل أريد بيان حدث وقع قبل هذه النقطة؟ إذا كان الجواب نعم، يمكنك استعمال \u003Cstrong>كان قد + الماضي\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>طابِق صيغتي الفعلين مع الضمير المقصود: \u003Cstrong>كُنَّا قَدْ وَصَلْنَا\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>راجع كلمات الربط؛ فقد يكون الترتيب واضحًا من دون «كان قد».\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>\u003Cstrong>عِنْدَمَا اتَّصَلْتَ بِي، كُنْتُ قَدْ وَصَلْتُ إِلَى الْبَيْتِ.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>تذكّر: \u003Cstrong>الوصول أولًا، ثم الاتصال\u003C\u002Fstrong>، مهما كان ترتيب ذكرهما في الجملة.\u003C\u002Fp>\n",[1061,1065,1069,1073,1077],{"id":1062,"text":1063,"depth":16,"number":1064},"section","المعنى: حدث قبل حدث آخر","1",{"id":1066,"text":1067,"depth":16,"number":1068},"section-2","بناء التركيب مع الضمائر","2",{"id":1070,"text":1071,"depth":16,"number":1072},"section-3","ترتيب الأحداث مع عندما وقبل أن وبعد أن","3",{"id":1074,"text":1075,"depth":16,"number":1076},"section-4","متى تختار كان قد؟","4",{"id":1078,"text":1079,"depth":16,"number":1080},"section-5","خطوات سريعة عند كتابة قصة","5"]