[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-ar":3,"grammar-pages-ar":4,"grammar-page-ar-qad-ma-a-al-mudari":957,"grammar-lesson-path-ar-qad-ma-a-al-mudari-none":969,"grammar-exercises-by-page-01a14143-3e56-7941-bb78-3dab29744668":970,"grammar-quick-check-01a14143-3e56-7941-bb78-3dab29744668":986,"grammar-lesson-body-01a14143-3e56-7941-bb78-3dab29744668-3rxax38o0":1009},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,695,700,705,710,715,720,725,730,735,740,745,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,806,811,816,821,826,831,836,841,846,851,856,861,866,871,876,882,887,892,897,902,907,912,917,922,927,932,937,942,947,952],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a14143-3a76-7350-952f-45c2ce23147a","الحروف العربية واتصالها","al-huruf-al-arabiyya","ar","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a14143-3a6f-73f6-94f2-34b93411e8d4","الحركات القصيرة وحروف المد","al-harakat-wa-huruf-al-madd",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a14143-3c32-7722-9769-87fb49bec851","السكون والشدة","as-sukun-wa-ash-shadda",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a14143-3c3e-7e2f-9d91-2ccec1148748","التاء المربوطة والهاء والتاء المفتوحة","at-ta-al-marbuta",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a14143-3ac3-76cd-889b-5e9b4b475023","الاسم والفعل والحرف","al-ism-wa-al-fil-wa-al-harf",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a14143-3bd7-74c3-a994-5c1ef0571b5a","النكرة والمعرفة وأداة التعريف","an-nakira-wa-al-marifa",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a14143-3b06-7ca4-91d2-8025e01ac8f3","اللام الشمسية واللام القمرية","al-lam-ash-shamsiyya",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a14143-3b7d-7378-8468-3894d394edfd","المذكر والمؤنث في الأسماء الشائعة","al-mudhakkar-wa-al-muannath",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a14143-3cc4-7d9d-be92-9435da1f6a32","ضمائر المتكلم والمخاطب المفرد","damair-al-mutakallim-wa-al-mukhatab",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a14143-3cb8-72ba-abe6-af8b873e10c8","ضمائر الغائب المفرد والجمع","damair-al-ghaib",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a14143-3af7-7090-b3b4-b60c07b4d8c8","الجملة الاسمية للتعريف والوصف","al-jumla-al-ismiyya",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a14143-3c19-7144-925b-1022a70c25b1","الصفة بعد الاسم والمطابقة الأساسية","as-sifa-bada-al-ism",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a14143-3d03-7680-8af2-a2691c80bf26","هذا وهذه والإشارة إلى القريب","hadha-wa-hadhihi",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a14143-3ce4-76a5-8901-37bf84695503","ذلك وتلك والإشارة إلى البعيد","dhalika-wa-tilka",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a14143-3c2c-76f6-bfcf-b819a018b97e","السؤال بهل والهمزة","as-sual-bi-hal-wa-al-hamza",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a14143-3e15-7883-a323-0b56edcf2f0b","من وما وأين في الأسئلة","man-wa-ma-wa-ayna",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a14143-3cfd-711e-9f4e-fae36bfadb4d","في وعلى ومن وإلى","fi-wa-ala-wa-min-wa-ila",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a14143-3c4b-7c7d-8672-7c9055a2118c","التعبير عن المكان وهناك","at-tabir-an-al-makan",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a14143-3a7d-7bcb-9697-fc4c5086bbb1","الإضافة البسيطة بين اسمين","al-idafa-al-basita",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a14143-3b6a-73e0-a604-582998eff4ad","الملكية مع ياء المتكلم وكاف المخاطب","al-milkiyya-ma-a-al-damair",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a14143-3d2f-7271-b394-b010c88f7ad1","عندي ولي للتعبير عن الملكية","indi-wa-li",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a14143-3b9e-7f91-a997-716f6f5f3182","المثنى في التعرف على الأشياء","al-muthanna-al-asasi",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a14143-3ae7-7c44-b958-d87ce353265f","جمع المذكر السالم وجمع المؤنث السالم","al-jam-al-salim",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a14143-3d6f-7bc6-ab99-d6e5fec8401f","جموع التكسير الشائعة","jumu-at-taksir-ash-shaia",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a14143-3e35-7d06-a89c-b66ea6720ae7","مطابقة جمع غير العاقل","mutabaqat-jam-ghayr-al-aqil",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a14143-39d7-7d7f-b08f-98c57cdb092f","العد من واحد إلى عشرة","al-add-min-wahid-ila-ashara",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a14143-3d7c-72f3-9c0c-e4f6d067d17c","كم والعمر والسعر","kam-wa-al-umr-wa-as-sir",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a14143-3b70-7dd2-9b08-252623b74dc9","المضارع للأفعال اليومية","al-mudari-lil-afal-al-yawmiyya",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a14143-3b77-78f8-823c-48f519fc05da","المضارع مع نحن وأنتم وهم","al-mudari-ma-a-damair-al-jam",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a14143-3e3b-71a1-8d2c-cda25810ac24","نفي المضارع بلا","nafy-al-mudari-bi-la",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a14143-3def-7448-b76a-24fff070ba6d","ليس في نفي الوصف والهوية","laysa-fi-an-nafy",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a14143-3e22-7c15-a562-9203adde3aa0","متى وكيف ولماذا","mata-wa-kayfa-wa-limadha",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a14143-3eaa-7e84-b252-de6748acb1b3","ظروف المكان الأساسية","zuruf-al-makan-al-asasiyya",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a14143-3eb0-765f-acb6-655070aecd78","ظروف الوقت والتكرار","zuruf-al-waqt-wa-at-takrar",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a14143-3bfe-7921-80f1-e377cf50d71f","الربط بالواو وأو ولكن","ar-rabt-bi-al-waw-wa-aw-wa-lakin",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a14143-3b14-72bc-aa32-625ad7d091b2","الماضي للأحداث اليومية البسيطة","al-madi-al-asasi",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a14143-3b89-7a0b-b5aa-6ebf6e1a5a18","المستقبل بالسين وسوف","al-mustaqbal-bi-as-sin-wa-sawfa",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a14143-3e6d-725d-abd7-f5094817b580","صيغ الأمر اليومية الشائعة","siyagh-al-amr-ash-shaia",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":201,"displayOrder":202},"01a14143-3d0a-772d-8d47-0676427c8614","همزة الوصل وهمزة القطع","hamzat-al-wasl-wa-hamzat-al-qat","A2",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":201,"displayOrder":207},"01a14143-39eb-7e1c-9336-4a239b223978","الألف المقصورة والياء في آخر الكلمة","al-alif-al-maqsura-wa-al-ya",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":201,"displayOrder":212},"01a14143-3c6b-7824-a34a-168905965db5","التنوين والنطق عند الوقف","at-tanwin-wa-al-waqf",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":201,"displayOrder":217},"01a14143-3cca-7614-8ec0-3bc5d847e028","ضمائر المثنى والمخاطبات والغائبات","damair-al-muthanna-wa-al-inath",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":201,"displayOrder":222},"01a14143-3cbe-7a48-9901-8e39ebd5b6bd","ضمائر المفعول به المتصلة","damair-al-maful-bihi",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":201,"displayOrder":227},"01a14143-39a9-7ec0-9ca8-fab0cd0986e3","الضمائر المتصلة بحروف الجر","ad-damair-ma-a-huruf-al-jarr",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":201,"displayOrder":232},"01a14143-3d10-7a1f-9bc1-2bebeabd3c55","هؤلاء وأولئك وهذان وهاتان","haulai-wa-ulaika",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":201,"displayOrder":237},"01a14143-3a95-794d-8c05-0a1b25cb6557","الإضافة والتعريف والصفة","al-idafa-wa-at-tarif-wa-as-sifa",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":201,"displayOrder":242},"01a14143-3a8e-70ae-a3c2-808a3d11fa3a","الإضافة مع ضمائر الجمع والمثنى","al-idafa-ma-a-damair-al-jam",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":201,"displayOrder":247},"01a14143-3c05-7288-b91b-a5ee84fd9822","الرفع والنصب والجر في الجملة البسيطة","ar-raf-wa-an-nasb-wa-al-jarr",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":201,"displayOrder":252},"01a14143-3a10-714d-9334-484ac701f214","الفاعل والمفعول به وترتيبهما","al-fail-wa-al-maful-bihi",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":201,"displayOrder":257},"01a14143-3e2f-7cba-a19c-3ce0e5ae5e36","المطابقة مع الفعل قبل الفاعل وبعده","mutabaqat-al-fil-wa-al-fail",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":201,"displayOrder":262},"01a14143-3d47-7ced-a295-ae020fb964ab","إعراب المثنى والجمع السالم","irab-al-muthanna-wa-al-jam",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":201,"displayOrder":267},"01a14143-3d82-7563-b454-fe548f2feaba","كان في وصف الماضي","kana-fi-wasf-al-madi",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":201,"displayOrder":272},"01a14143-3df5-7779-bb2e-92cf6b8fe82c","ليس مع الضمائر المختلفة","laysa-ma-a-ad-damair",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":201,"displayOrder":277},"01a14143-3e8f-7f18-b83b-a5bfe90501b7","تصريف الماضي مع جميع الضمائر","tasrif-al-madi",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":201,"displayOrder":282},"01a14143-3d88-7c7d-9a41-cbf9b435a616","كان مع المضارع للعادات الماضية","kana-ma-a-al-mudari",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":201,"displayOrder":287},"01a14143-3dc7-7f0e-a0a9-522296c8b5e0","لم لنفي الماضي","lam-li-nafy-al-madi",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":201,"displayOrder":292},"01a14143-3dd5-71e6-a52a-97de4ba253b3","لن لنفي المستقبل","lan-li-nafy-al-mustaqbal",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":201,"displayOrder":297},"01a14143-39f5-79ec-841a-0a22acedcb25","الأمر والنهي مع المخاطبين","al-amr-wa-an-nahy",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":201,"displayOrder":302},"01a14143-3bd1-784b-8166-dfce9b6c4a08","أن بعد أريد وأستطيع","an-bada-uridu-wa-astatiu",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":201,"displayOrder":307},"01a14143-3e02-7b6f-89f7-1c0031c6975a","لأن للتعبير عن السبب","lianna-li-at-talil",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":201,"displayOrder":312},"01a14143-3bb5-7b56-9040-4fa02a2643b4","الذي والتي في وصف الأشخاص والأشياء","alladhi-wa-allati",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":201,"displayOrder":317},"01a14143-3d62-7a0e-b06e-df492c2186cb","اسم التفضيل مع من","ism-at-tafdil-ma-a-min",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":201,"displayOrder":322},"01a14143-39f0-7c73-90cc-f73c741dcab5","ألوان الأشياء وصفاتها","al-alwan-wa-as-sifat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":201,"displayOrder":327},"01a14143-3bea-716c-8901-97f7cc8bbe2f","النسبة إلى البلد والمهنة","an-nisba-ila-al-balad",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":201,"displayOrder":332},"01a14143-39d2-7548-8aa6-11abc7f21f79","الأعداد من أحد عشر إلى تسعة عشر","al-adad-min-ahada-ashar",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":201,"displayOrder":337},"01a14143-39fa-78f8-aad0-f4be89f0f058","العشرات والأعداد المعطوفة","al-asharat-wa-al-adad-al-matuf",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":201,"displayOrder":342},"01a14143-39cc-79c9-b992-23d380161047","الأعداد الترتيبية والتاريخ","al-adad-at-tartibiyya",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":201,"displayOrder":347},"01a14143-3da3-7a06-9480-7328ce152428","كل وبعض وكثير وقليل","kull-wa-bad-wa-kathir-wa-qalil",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":201,"displayOrder":352},"01a14143-3a06-7193-a979-f08a4012c311","الباء واللام ومع في الاستعمال اليومي","al-ba-wa-al-lam-wa-maa",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":201,"displayOrder":357},"01a14143-3e4f-7ed4-a535-dcf8efe47cb8","قبل وبعد مع الأسماء والجمل","qabl-wa-bad",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":201,"displayOrder":362},"01a14143-3e98-7991-baed-31566c94c964","ثم والفاء لترتيب الأحداث","thumma-wa-al-fa",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":201,"displayOrder":367},"01a14143-3d16-71dc-88e4-436b8bf60076","إذا في الخطط والنتائج المتوقعة","idha-fi-al-khutat",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":201,"displayOrder":372},"01a14143-3e65-75f1-b679-e99033da54cd","قال وباع في الماضي والمضارع","qala-wa-baa",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":201,"displayOrder":377},"01a14143-3cde-744d-b76d-c1cbc526382c","ذهب وجاء وكان في السرد اليومي","dhahaba-wa-jaa-wa-kana",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":201,"displayOrder":382},"01a14143-3ae0-7cbe-8e58-0192be600cce","الجذر والوزن واستعمال المعجم","al-jadhr-wa-al-wazn",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":387,"displayOrder":388},"01a14143-3d41-772b-957e-6d309c7f11d1","إعراب المضارع بين الرفع والنصب والجزم","irab-al-mudari","B1",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":387,"displayOrder":393},"01a14143-39dc-7bec-8dfb-79e9ee426ee4","الأفعال الخمسة وثبوت النون وحذفها","al-afal-al-khamsa",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":387,"displayOrder":398},"01a14143-3a27-7769-ad33-493783f81fbb","الفعل المثال في الماضي والمضارع والأمر","al-fil-al-mithal",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":387,"displayOrder":403},"01a14143-3a1b-751d-a85e-e264a2904dec","الفعل الأجوف مع الضمائر والجزم","al-fil-al-ajwaf",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":387,"displayOrder":408},"01a14143-3a36-779d-9d6f-2d5aa3a60957","الفعل الناقص وحذف حرف العلة","al-fil-an-naqis",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":387,"displayOrder":413},"01a14143-3a2f-7009-b7fd-ea42c9c14bbd","الفعل المضعف وفك الإدغام","al-fil-al-mudaaf",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":387,"displayOrder":418},"01a14143-3a21-7083-adc2-793143139c81","الفعل المهموز في التصريف","al-fil-al-mahmuz",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":387,"displayOrder":423},"01a14143-3cf0-78c1-a0f3-aeb6f3853c70","فعّل وأفعل والتعدية","faala-wa-afala",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":387,"displayOrder":428},"01a14143-3cf6-7ea2-88e8-ca37bee9e43b","فاعل وتفاعل والمشاركة","faala-wa-tafaala",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":387,"displayOrder":433},"01a14143-3e7b-75c5-8b27-d65f443797c9","تفعّل والمطاوعة والتدرج","tafaala-wa-at-tadarruj",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":387,"displayOrder":438},"01a14143-3d34-7e2e-ad8d-a260ac97c5fd","انفعل وافتعل في الاستعمال الشائع","infala-wa-iftala",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":387,"displayOrder":443},"01a14143-3d69-71a0-8480-fe65e294ddaf","استفعل والطلب والتحول","istafala",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":387,"displayOrder":448},"01a14143-3b55-7034-9265-555363a7ce2b","المصدر من الثلاثي والمزيد","al-masdar",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":387,"displayOrder":453},"01a14143-3d4d-7a33-8925-e70008c58bcd","اسم الفاعل وتكوينه","ism-al-fail",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":387,"displayOrder":458},"01a14143-3d5b-7964-9012-41e9f6c2533b","اسم المفعول وتكوينه","ism-al-maful",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":387,"displayOrder":463},"01a14143-3d3b-7684-8676-57f6f500b4ed","إن وأن في التوكيد ونقل الكلام","inna-wa-anna",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":387,"displayOrder":468},"01a14143-3dc1-7051-b4ad-c76e4eebbbaa","لكن ولعل وليت ومعانيها","lakinna-wa-laalla-wa-layta",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":387,"displayOrder":473},"01a14143-39c6-7a19-94b9-469109d9f225","أصبح وصار وظل وأخوات كان","akhawat-kana",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":387,"displayOrder":478},"01a14143-3e5e-7b8b-be38-e04f30c6622a","قد ولقد مع الماضي","qad-wa-laqad",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":387,"displayOrder":483},"01a14143-3d8f-715e-969d-f346d869193e","كان قد وترتيب الأحداث الماضية","kana-qad",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":387,"displayOrder":488},"01a14143-3e08-7d38-b8e8-1fee16f660d4","ما زال ولم يعد واستمرار الحالة","ma-zala-wa-lam-yaud",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":387,"displayOrder":493},"01a14143-3e9e-7ec5-8473-f83f44ed0a25","يجب وينبغي ويمكن مع أن","yajib-wa-yanbaghi-wa-yumkin",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":387,"displayOrder":498},"01a14143-3d95-7767-961d-214de007bbf1","كي ولكي وحتى للتعبير عن الغاية","kay-wa-likay-wa-hatta",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":387,"displayOrder":503},"01a14143-3b5c-76cd-bd91-4d6dc57e958e","الموصولات مع الجمع والمثنى","al-mawsulat-ma-a-al-jam",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":387,"displayOrder":508},"01a14143-3c0b-77f3-80c6-3e6f7204c773","الصفة الجملة بعد النكرة","as-sifa-al-jumla",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":387,"displayOrder":513},"01a14143-39e6-7f88-a5f5-72101c264fb0","العائد في جملة الصلة","al-aid-fi-silat-al-mawsul",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":387,"displayOrder":518},"01a14143-3bf7-7d56-a260-0c0592e434cc","عندما وبينما وقبل أن وبعد أن","ar-rabt-az-zamani",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":387,"displayOrder":523},"01a14143-3d22-7753-ab13-49da57b2f000","إن الشرطية وجزم فعلين","in-ash-shartiyya",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":387,"displayOrder":528},"01a14143-3de1-7ecb-a2ff-8979ec75dded","لو للتعبير عن الافتراض المخالف","law-li-al-iftirad",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":387,"displayOrder":533},"01a14143-39bb-7154-a9cf-f19109576f91","من وما ومهما في الشرط","adawat-ash-shart",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":387,"displayOrder":538},"01a14143-3a69-783b-ac88-b2a94c0c8aed","الحال المفردة والجملة الحالية","al-hal",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":387,"displayOrder":543},"01a14143-3b1a-73f0-8752-6ac510e2086d","المفعول المطلق للتوكيد والنوع","al-maful-al-mutlaq",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":387,"displayOrder":548},"01a14143-3b21-7f3c-a069-83750781cfeb","المفعول لأجله وبيان السبب","al-maful-li-ajlihi",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":387,"displayOrder":553},"01a14143-3b62-7f5e-b6ae-f7565c91bea2","المئة والألف والمعدود","al-mia-wa-al-alf",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":387,"displayOrder":558},"01a14143-3afe-766c-b802-23a599fe1827","الكسور والنسب والمقادير","al-kusur-wa-an-nisab",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":387,"displayOrder":563},"01a14143-3c51-7cc6-86fd-cfaa2429442f","التفضيل بأكثر وأشد","at-tafdil-bi-akthar-wa-ashadd",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":387,"displayOrder":568},"01a14143-3e0f-75b9-94b0-20bb28c7c12c","مع أن ورغم أن للتنازل","maa-anna-wa-raghma-anna",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":387,"displayOrder":573},"01a14143-3ad1-7132-8439-771bfa420560","الاستثناء بإلا وغير وسوى","al-istithna",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":578,"displayOrder":579},"01a14143-3b0d-7cc8-9329-67ab79975f5c","المبني للمجهول ونائب الفاعل","al-mabni-lil-majhul","B2",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":578,"displayOrder":584},"01a14143-3b30-72bd-ba6a-862698cd02ef","المجهول في الأفعال المعتلة والمزيدة","al-majhul-fi-al-afal-al-mutalla",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":578,"displayOrder":589},"01a14143-3b97-7c23-92bc-40c25a2ef635","الفرق بين المطاوعة والبناء للمجهول","al-mutawaa-wa-al-majhul",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":578,"displayOrder":594},"01a14143-39e1-7c70-a5de-924f07a8820c","الأفعال الرباعية ومصادرها","al-afal-ar-rubaiyya",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":578,"displayOrder":599},"01a14143-3c38-7731-ac8d-ce391d7adb3c","اسم المكان واسم الزمان واسم الآلة","asma-al-makan-wa-az-zaman-wa-al-ala",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":578,"displayOrder":604},"01a14143-3c12-76ee-84ff-7971230b9869","الصفة المشبهة وصيغ المبالغة","as-sifa-al-mushabbaha",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":578,"displayOrder":609},"01a14143-3bc4-74b5-b00b-691289265053","عمل اسم الفاعل واسم المفعول","amal-al-mushtaqqat",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":578,"displayOrder":614},"01a14143-3b4b-7a7c-8324-d34acce01ed7","المصدر المؤول والمصدر الصريح","al-masdar-al-muawwal",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":578,"displayOrder":619},"01a14143-3b39-7315-8dde-843ba00b7c52","الممنوع من الصرف وشروط جره","al-mamnu-min-as-sarf",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":578,"displayOrder":624},"01a14143-3a00-78c4-b5ac-ea265547a4da","الأسماء الخمسة وشروط إعرابها","al-asma-al-khamsa",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":578,"displayOrder":629},"01a14143-3b41-7cff-99e6-6bb3c25f5a1a","الاسم المنقوص والمقصور والممدود","al-manqus-wa-al-maqsur-wa-al-mamdud",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":578,"displayOrder":634},"01a14143-3db2-7c6b-9f6a-bc08216a7622","لا النافية للجنس","la-an-nafiya-lil-jins",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":578,"displayOrder":639},"01a14143-3d75-7e33-8732-21edab383339","كاد وأوشك وأفعال الشروع","kada-wa-awshaka",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":578,"displayOrder":644},"01a14143-3ea5-70db-9b78-d8226093a029","ظن وأخواتها والمفعولان","zanna-wa-akhawatuha",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":578,"displayOrder":649},"01a14143-3e88-7431-a016-08032ce6871b","تقديم الخبر وتأخير المبتدأ","taqdim-al-khabar",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":578,"displayOrder":654},"01a14143-3cd0-77c4-bdf4-185aef4f2ed2","ضمير الفصل والتمييز بين الخبر والصفة","damir-al-fasl",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":578,"displayOrder":659},"01a14143-3c94-769f-b6a1-e76378fd971b","نفس وعين وكل في التوكيد","at-tawkid-al-manawi",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":578,"displayOrder":664},"01a14143-3a0a-7dba-88b9-cde6c92e4f28","البدل وعطف البيان","al-badal-wa-atf-al-bayan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":578,"displayOrder":669},"01a14143-3c5e-720c-ae49-678194a4117e","التمييز بعد المقادير وفي الجملة","at-tamyiz",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":578,"displayOrder":674},"01a14143-3b82-7a07-936d-fcf9311d41de","المنادى المضاف والنكرة المقصودة","al-munada",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":578,"displayOrder":679},"01a14143-3cea-7274-8ec3-1a49f54891ed","فاء جواب الشرط","fa-jawab-ash-shart",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":578,"displayOrder":684},"01a14143-3de8-7a4e-8e4d-fe4adcf625ac","لولا ولوما والشرط الامتناعي","lawla-wa-lawma",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":578,"displayOrder":689},"01a14143-3ddb-761f-957e-4faf14c51fd4","لو كان ولو أن والافتراض الماضي","law-kana-wa-law-anna",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":578,"displayOrder":694},"01a14143-3dce-74f6-acd1-930edbb0584a","لم ولما وما في نفي الماضي","lam-wa-lamma-wa-ma",137,{"id":696,"title":697,"slug":698,"language":9,"level":578,"displayOrder":699},"01a14143-3dfc-7198-bbfb-f1f65777033a","ليس وغير ودون في النفي الاسمي","laysa-wa-ghayr-wa-dun",138,{"id":701,"title":702,"slug":703,"language":9,"level":578,"displayOrder":704},"01a14143-3e1b-78fe-8c11-0966292ab46d","من وما وأي في الجمل الموصولة","man-wa-ma-wa-ayy-al-mawsula",139,{"id":706,"title":707,"slug":708,"language":9,"level":578,"displayOrder":709},"01a14143-3c1e-7ed8-8625-ff5d7e3ef91b","تداخل الصلة والصفة والحال","as-sila-wa-as-sifa-wa-al-hal",140,{"id":711,"title":712,"slug":713,"language":9,"level":578,"displayOrder":714},"01a14143-3e82-7006-bb08-de39fd9533e0","تغير المعنى بتغير حرف الجر","taghayyur-harf-al-jarr",141,{"id":716,"title":717,"slug":718,"language":9,"level":578,"displayOrder":719},"01a14143-39c0-78c1-bfc0-57b755a14ee0","أحكام العدد والمعدود في النص المتصل","ahkam-al-adad-wa-al-madud",142,{"id":721,"title":722,"slug":723,"language":9,"level":578,"displayOrder":724},"01a14143-3bcb-708b-826f-198498fde766","أما وإما لتقسيم الأفكار","amma-wa-imma",143,{"id":726,"title":727,"slug":728,"language":9,"level":578,"displayOrder":729},"01a14143-3ca2-7489-a2e9-a4622199e810","بل بل إن وليس فقط بل أيضا","bal-wa-bal-inna",144,{"id":731,"title":732,"slug":733,"language":9,"level":578,"displayOrder":734},"01a14143-3a9e-7040-9618-98250892a663","الإحالة بالضمائر واتساق الفقرة","al-ihala-wa-ittisaq-al-faqra",145,{"id":736,"title":737,"slug":738,"language":9,"level":578,"displayOrder":739},"01a14143-3d9c-7512-8098-303d405b408b","كتابة الهمزة المتوسطة والمتطرفة","kitabat-al-hamza",146,{"id":741,"title":742,"slug":743,"language":9,"level":578,"displayOrder":744},"01a14143-3a55-7eee-9cb4-3c67b75e65bd","الفصحى والعامية وحدود المقارنة","al-fusha-wa-al-ammiyya",147,{"id":746,"title":747,"slug":748,"language":9,"level":749,"displayOrder":750},"01a14143-3a84-7d85-bd22-ae540f4d6a17","الإضافة اللفظية والمعنوية","al-idafa-al-lafziyya-wa-al-manawiyya","C1",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":749,"displayOrder":755},"01a14143-3be3-792f-82b2-55ff95e7338d","النعت السببي والمطابقة","an-nat-as-sababi",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":749,"displayOrder":760},"01a14143-3bbc-75ea-a1be-f7bc73c9dae3","عمل المصدر وشروطه","amal-al-masdar",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":749,"displayOrder":765},"01a14143-3c8d-7b9b-b518-460136d010d3","التصغير ودلالاته في السياق","at-tasghir",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":749,"displayOrder":770},"01a14143-3bdc-7cb1-b29b-6e3dc07918c8","النسب إلى المركب والمنقوص والمقصور","an-nasab-al-mutaqaddim",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":749,"displayOrder":775},"01a14143-3d54-703d-b3ca-faedb0d6483c","اسم الجنس واسم الجمع واسم الوحدة","ism-al-jins-wa-ism-al-jam",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":749,"displayOrder":780},"01a14143-3b90-7a19-a568-f7827d29c862","المطابقة بحسب اللفظ والمعنى","al-mutabaqa-bi-hasab-al-mana",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":749,"displayOrder":785},"01a14143-3aee-7e70-a038-78fb75e45c94","الجمل التي لها محل من الإعراب","al-jumal-dhat-al-mahall",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":749,"displayOrder":790},"01a14143-3bf0-7568-9098-acc6f993b594","الاستثناء التام والمفرغ والمنقطع","anwa-al-istithna",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":749,"displayOrder":795},"01a14143-3ba5-752f-ac60-71d28623cbdd","القصر بإنما والنفي والاستثناء","al-qasr",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":749,"displayOrder":800},"01a14143-3ac9-7c7f-b3f8-900ff0e52f75","الاستفهام الإنكاري والتقريري","al-istifham-al-inkari",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":749,"displayOrder":805},"01a14143-3cb0-7a1e-b437-84b6e0d55434","الأمر والنهي في الإرشاد والالتماس","dalalat-al-amr-wa-an-nahy",159,{"id":807,"title":808,"slug":809,"language":9,"level":749,"displayOrder":810},"01a14143-3e56-7941-bb78-3dab29744668","قد مع المضارع والاحتمال","qad-ma-a-al-mudari",160,{"id":812,"title":813,"slug":814,"language":9,"level":749,"displayOrder":815},"01a14143-3c9a-7f9a-86d3-122704fef114","الماضي والمضارع في السرد الحي","az-zaman-fi-as-sard",161,{"id":817,"title":818,"slug":819,"language":9,"level":749,"displayOrder":820},"01a14143-3c86-7bf5-89f4-05a8db6fe260","التراكيب الزمنية المركبة في التقارير","at-tarakib-az-zamaniyya-al-murakkaba",162,{"id":822,"title":823,"slug":824,"language":9,"level":749,"displayOrder":825},"01a14143-3d29-7015-96aa-57fdd3603364","إن وإذا ولو في بناء الحجة","in-wa-idha-wa-law",163,{"id":827,"title":828,"slug":829,"language":9,"level":749,"displayOrder":830},"01a14143-3dab-75b2-905c-5ae1f553a468","كلما وأيا كان ومهما يكن","kullama-wa-ayyan-kana",164,{"id":832,"title":833,"slug":834,"language":9,"level":749,"displayOrder":835},"01a14143-3e28-7d8f-b568-b8ceeb0c8084","المصدر المؤول في مواقع نحوية متعددة","mawaqi-al-masdar-al-muawwal",165,{"id":837,"title":838,"slug":839,"language":9,"level":749,"displayOrder":840},"01a14143-3ad9-718b-9545-a30ed0b9b8de","الاعتراض والاستدراك في الجملة الطويلة","al-itirad-wa-al-istidrak",166,{"id":842,"title":843,"slug":844,"language":9,"level":749,"displayOrder":845},"01a14143-3ca9-7680-b00a-cde07f4af711","التقديم والتأخير وبؤرة المعلومة","bu-rat-al-maluma",167,{"id":847,"title":848,"slug":849,"language":9,"level":749,"displayOrder":850},"01a14143-3a63-70e7-b9a1-ed1134701ab0","الحذف واستعادة المحذوف من السياق","al-hadhf-fi-as-siyaq",168,{"id":852,"title":853,"slug":854,"language":9,"level":749,"displayOrder":855},"01a14143-3c78-7eaf-8db2-4baf4a227d81","التراكيب الاسمية في الأسلوب الأكاديمي","at-tarakib-al-ismiyya-al-akadimiyya",169,{"id":857,"title":858,"slug":859,"language":9,"level":749,"displayOrder":860},"01a14143-3e40-77f1-bb7a-7755cbab1c42","نقل الأقوال والموقف من المصدر","naql-al-aqwal",170,{"id":862,"title":863,"slug":864,"language":9,"level":749,"displayOrder":865},"01a14143-3c57-7c1f-8b9a-8756d4887bcd","التحفظ والاحتمال في الكتابة العلمية","at-tahaffuz-wa-al-ihtimal",171,{"id":867,"title":868,"slug":869,"language":9,"level":749,"displayOrder":870},"01a14143-3c25-7a59-a627-b67c7910d72c","الصياغة الإدارية والقانونية المعاصرة","as-siyagha-al-idariyya",172,{"id":872,"title":873,"slug":874,"language":9,"level":749,"displayOrder":875},"01a14143-3c44-7d7e-90e0-1fc38905a4b0","التعجب والمدح والذم","at-taajjub-wa-al-madh-wa-adh-dhamm",173,{"id":877,"title":878,"slug":879,"language":9,"level":880,"displayOrder":881},"01a14143-3bad-7aee-9881-8597330b4ca7","العدول بين الخبر والإنشاء وأثره","al-udul-bayna-al-khabar-wa-al-insha","C2",174,{"id":883,"title":884,"slug":885,"language":9,"level":880,"displayOrder":886},"01a14143-3ab4-7dd7-9c18-6cc240d60051","الالتفات وتحول الضمائر في النص الأدبي","al-iltifat",175,{"id":888,"title":889,"slug":890,"language":9,"level":880,"displayOrder":891},"01a14143-3a15-7344-a201-e498d909a359","الفصل والوصل في بناء النص","al-fasl-wa-al-wasl",176,{"id":893,"title":894,"slug":895,"language":9,"level":880,"displayOrder":896},"01a14143-3aa6-722a-abdf-92a2a36e1d46","الإيجاز والحذف وحدود استنتاج المعنى","al-ijaz-wa-al-hadhf",177,{"id":898,"title":899,"slug":900,"language":9,"level":880,"displayOrder":901},"01a14143-3c71-7c34-bc16-593c334a1d7b","التقديم للاختصاص والحصر في النص الأدبي","at-taqdim-li-al-ikhtisas",178,{"id":903,"title":904,"slug":905,"language":9,"level":880,"displayOrder":906},"01a14143-3abc-761f-b84c-ad57171015a8","الاشتغال في قراءة النصوص الفصيحة","al-ishtighal",179,{"id":908,"title":909,"slug":910,"language":9,"level":880,"displayOrder":911},"01a14143-3c64-7f80-acfc-fd896eb807e1","التنازع وتحديد العامل","at-tanazu",180,{"id":913,"title":914,"slug":915,"language":9,"level":880,"displayOrder":916},"01a14143-3aad-7870-aa38-609a1caf4bfe","الاختصاص والتحذير والإغراء","al-ikhtisas-wa-at-tahdhir",181,{"id":918,"title":919,"slug":920,"language":9,"level":880,"displayOrder":921},"01a14143-3b28-779d-9ba1-03923e51543e","المفعول معه والتمييز من العطف","al-maful-maahu",182,{"id":923,"title":924,"slug":925,"language":9,"level":880,"displayOrder":926},"01a14143-3e47-7385-8a7e-bc7d6f00153c","نون التوكيد ولام القسم في القراءة","nun-at-tawkid-wa-lam-al-qasam",183,{"id":928,"title":929,"slug":930,"language":9,"level":880,"displayOrder":931},"01a14143-3d1b-7b6f-b9f8-e3ec9b8920af","إن المخففة واللام الفارقة في النصوص","in-al-mukhaffafa",184,{"id":933,"title":934,"slug":935,"language":9,"level":880,"displayOrder":936},"01a14143-3db9-79a6-97b4-cb9a95ebdd33","لا ولات وإن المشبهة بليس في القراءة","la-wa-lata-wa-in",185,{"id":938,"title":939,"slug":940,"language":9,"level":880,"displayOrder":941},"01a14143-3cd7-752b-85f3-7fdcd9881ff7","ضمير الشأن والقصة وتفسيره","damir-ash-shan",186,{"id":943,"title":944,"slug":945,"language":9,"level":880,"displayOrder":946},"01a14143-3a5c-7452-9f79-57e7ae583138","الحذف في جملة الصلة وشروط فهمه","al-hadhf-fi-as-sila",187,{"id":948,"title":949,"slug":950,"language":9,"level":880,"displayOrder":951},"01a14143-3e73-7cbd-9916-78149163b2df","تعدد التحليل النحوي وأثره في المعنى","taaddud-at-tahlil-an-nahwi",188,{"id":953,"title":954,"slug":955,"language":9,"level":880,"displayOrder":956},"01a14143-3c7f-7adb-8468-77f42fa800a5","التراكيب التراثية في الاقتباس المعاصر","at-tarakib-at-turathiyya",189,{"id":807,"title":808,"slug":809,"seoDescription":958,"content":959,"language":9,"level":749,"displayOrder":810,"grammarTopics":960,"createdAt":965,"updatedAt":966,"vocabularyLists":967,"readyImages":968},"تعرف دلالة قد مع المضارع في الاحتمال والتحفظ، وكيف يحدد السياق الفرق بين الإمكان وقلة التكرار والتحقيق، مع ضبط الفعل وتمييز نفي الوقوع من احتمال عدمه.","تُتيح لك **قَدْ مع المضارع** عرضَ تفسير أو نتيجة بوصفهما محتملين، والتحفّظَ في الحكم دون نفيه. ويتوقف فهمها الدقيق على السياق: فقد تدل على الاحتمال، أو ترتبط بقلة التكرار، أو تأتي للتحقيق في استعمالات مخصوصة.\n\n## ١. الاحتمال لا يساوي الشكَّ التامَّ\n\nفي الاستعمال المعاصر، تدل **قَدْ مع المضارع** كثيرًا على أن المتكلم يطرح أمرًا ممكنًا، ولا يجزم بوقوعه. وهي لا تحدد وحدها درجة الاحتمال، ولا تعني أن وقوع الأمر وعدم وقوعه متساويان.\n\n:::example\n**السياق:** تأخرت شحنة، ولم يصل تقرير يوضح السبب.\n\n- **يَرْجِعُ** التأخيرُ إلى عطلٍ فنيٍّ: يعرض الكاتب السبب على أنه حقيقة.\n- **قَدْ يَرْجِعُ** التأخيرُ إلى عطلٍ فنيٍّ: يعرض الكاتب تفسيرًا محتملًا.\n- **قَدْ يَرْجِعُ** التأخيرُ إلى عطلٍ فنيٍّ، لكنَّنا نحتاجُ إلى فحصِ السجلّاتِ: يوضح السياق أن التفسير لم يُتحقق منه بعد.\n:::\n\nفي التقارير والنقاشات، يساعد هذا التحفظ على الفصل بين **ما تثبته الأدلة** و**ما تسمح بافتراضه**. لكن إضافة «قد» لا تجعل التخمين مدعومًا بالأدلة تلقائيًّا.\n\n## ٢. الصيغة وأثرها في إعراب الفعل\n\n«قَدْ» حرف يدخل على الفعل. وهي **لا تنصب المضارع ولا تجزمه**؛ لذلك يبقى مرفوعًا إذا لم يوجد عامل آخر يغيّر حكمه.\n\n| نوع المضارع | المثال | علامة الرفع |\n| --- | --- | --- |\n| صحيح الآخر | قَدْ **يَتَأَخَّرُ** القطارُ. | الضمة الظاهرة |\n| من الأفعال الخمسة | قَدْ **يَصِلُونَ** مساءً. | ثبوت النون |\n| معتل الآخر بالألف | قَدْ **يَبْقَى** الخلافُ قائمًا. | الضمة المقدرة على الألف |\n\n:::warning\nلا تحذف نون الأفعال الخمسة بسبب «قد»:\n\n✓ هُمْ قَدْ **يَخْتَلِفُونَ** في تفسيرِ النتائجِ.\n\n✗ هُمْ قَدْ **يَخْتَلِفُوا** في تفسيرِ النتائجِ.\n\nالصيغة الثانية غير صحيحة في هذه الجملة؛ فلا يوجد ناصب أو جازم يقتضي حذف النون.\n:::\n\n## ٣. الزمن يحدده السياق\n\nليست «قد» علامةً للمستقبل. فقد يتعلق الاحتمال بحالة حاضرة، أو بحدث مستقبل، أو بأمر يمكن وقوعه في ظروف متكررة.\n\n| السياق | المثال | القراءة المقصودة |\n| --- | --- | --- |\n| حالة حاضرة غير معلومة | قَدْ يَكُونُ المديرُ في اجتماعٍ الآنَ. | احتمال قائم وقت الكلام |\n| حدث مستقبل | قَدْ تَصْدُرُ النتائجُ غدًا. | احتمال صدورها في وقت لاحق |\n| ظروف متكررة | قَدْ يَتَوَقَّفُ الجهازُ عندَ ارتفاعِ حرارتِهِ. | إمكان التوقف عند تحقق الظرف |\n\nالمثال الأخير لا يخبرنا وحده بأن الجهاز يتوقف نادرًا أو كثيرًا. إنه يربط إمكان التوقف بظرف محدد؛ أما تواتر ذلك فيحتاج إلى معلومات إضافية.\n\n## ٤. الاحتمال والتقليل والتحقيق\n\nتذكر كتب النحو لـ«قد» مع المضارع دلالاتٍ منها **التقليل والتكثير والتحقيق**. لا تُستخرج هذه الدلالات من الصيغة وحدها؛ بل من طبيعة الحدث والسياق ومقصد المتكلم.\n\n- **الاحتمال:** «قَدْ يَزُورُنا سامرٌ غدًا؛ لم يُؤكِّدْ موعدَهُ بعدُ». الحديث عن زيارة مستقبلية غير مؤكدة.\n- **قلة التكرار:** «لا يَزُورُنا سامرٌ إلّا نادرًا؛ قَدْ يَزُورُنا مرّةً في العامِ». قلة الزيارات واضحة من «نادرًا» و«مرّة في العام»، لا من «قد» وحدها.\n- **كثرة التكرار:** «قَدْ يَتَكَرَّرُ هذا الخطأُ عشراتِ المرّاتِ يوميًّا، كما تُبَيِّنُ السجلّاتُ». لا تمنع «قد» كثرة الوقوع؛ فالتكرار هنا توضحه العبارة العددية والسجلّات.\n\nأما **التحقيق** فمعناه تقرير ثبوت الأمر، لا عرضه بوصفه احتمالًا. ومن شواهده في النص القرآني: «قَدْ يَعْلَمُ اللَّهُ الْمُعَوِّقِينَ مِنْكُمْ» (الأحزاب: ١٨). لا تفيد «قد» هنا الشك في العلم؛ وهذا استعمال ينبغي التعرف إليه عند قراءة النصوص الدينية والتراثية.\n\n:::note\nلا تجعل معنى التحقيق في هذا الشاهد قاعدةً عامة لكل جملة حديثة تبدأ بـ«قد يعلم». ففي قولك «قَدْ يَعْلَمُ المديرُ بالخبرِ، لكنَّني لم أسألْهُ» يدل السياق على الاحتمال.\n:::\n\n## ٥. النفي والتسليم في الحجاج\n\nفي **قَدْ لا + المضارع** يقع النفي داخل الأمر المحتمل: المتكلم يطرح احتمال عدم وقوع الفعل، ولا يجزم بعدم وقوعه.\n\n:::example\n- **قَدْ يَحْضُرُ** المتحدثُ غدًا: حضوره ممكن.\n- **قَدْ لا يَحْضُرُ** المتحدثُ غدًا: عدم حضوره ممكن.\n- **لَنْ يَحْضُرَ** المتحدثُ غدًا: ينفي المتكلم حضوره في المستقبل، ولا يكتفي بطرح احتمال غيابه.\n:::\n\n«لا» في المثال الثاني نافية غير جازمة؛ ولذلك بقي الفعل **يَحْضُرُ** مرفوعًا. ومن جهة الإمكان، يمكن أن يصدق القولان الأول والثاني معًا إذا كان الأمر غير محسوم، لكن كلًّا منهما يوجّه الانتباه إلى نتيجة مختلفة.\n\nوتُستعمل «قد» أيضًا في الحجاج للتسليم بنقطة قبل تقييد أثرها:\n\n:::example\n**السياق:** أثبتت المقارنة أن الخطة الجديدة أعلى تكلفة، ويختلف الفريق حول جدواها.\n\n**قَدْ تَكُونُ** الخطةُ أعلى تكلفةً، لكنَّها تُقَلِّلُ وقتَ الانتظارِ.\n\nيسلّم المتكلم هنا بارتفاع التكلفة، ثم يرفض اعتباره سببًا كافيًا لرفض الخطة. لا يلزم أن يكون شاكًّا في التكلفة.\n:::\n\nإذا غاب هذا السياق، فقد تُفهم الجملة نفسها على أنها تطرح احتمال ارتفاع التكلفة. أما «لكنّ» فتدل على الاستدراك، ولا تحسم وحدها ما إذا كانت المقدمة مؤكدة أو مفترضة.\n\n## ٦. قائمة مراجعة للقراءة والكتابة\n\n1. **حدّد موضع التحفظ:** هل تعرض تفسيرًا محتملًا، أم خبرًا ثابتًا؟\n2. **ابحث عن قرينة الزمن:** مثل «الآن» و«غدًا» والظروف المتكررة؛ فلا تستنتج المستقبل من «قد» وحدها.\n3. **افصل الاحتمال عن التواتر:** إمكان الحدث غير عدد مرات وقوعه.\n4. **راجع النفي والسياق الحجاجي:** «قد لا يحدث» احتمال لعدم الحدوث، والتسليم بنقطة لا يعني دائمًا الشك فيها.\n5. **اضبط المضارع:** «قد» ليست من أدوات النصب أو الجزم.\n\nالخلاصة: **قَدْ + المضارع** وسيلة شائعة للتعبير عن الاحتمال والتحفظ، لكن القراءة الدقيقة تحتاج إلى السياق، ولا تُختزل في معنى الندرة أو المستقبل.",[961],{"id":962,"name":808,"level":749,"language":9,"isCompleted":963,"completionPercentage":964,"totalExercises":16,"completedExercises":964},"01a14143-394e-7b7f-8fa9-2568b2b08843",false,0,"2026-10-15T20:31:28+00:00","2026-10-16T06:40:27+00:00",[],[],null,[971,980],{"@id":972,"@type":973,"id":974,"grammarPage":975,"title":976,"instructions":977,"displayOrder":964,"type":978,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":963,"ogImageUrl":979},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-6c85-7cbe-a711-52af63679c0e","GrammarExercise","01a14143-6c85-7cbe-a711-52af63679c0e","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a14143-3e56-7941-bb78-3dab29744668","قد في التقارير: الصيغة وحدود الاستنتاج","اختر الصيغة الصحيحة أو العبارة التي توافق دلالة السياق، دون إضافة معلومات لم يذكرها النص.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_1b4eb2b2-4263-4a8b-b68d-218125b2f0d9_hero.webp?v=1792096300",{"@id":981,"@type":973,"id":982,"grammarPage":975,"title":983,"instructions":984,"displayOrder":11,"type":978,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":963,"ogImageUrl":985},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-6c99-7926-8f5d-dfba16149136","01a14143-6c99-7926-8f5d-dfba16149136","قراءة قد في النفي والتكرار والحجاج","أكمل التحليل بالعبارة الوحيدة التي يجيزها السياق، وانتبه إلى الفرق بين الاحتمال والتواتر والتسليم.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_97d9fe11-3c7d-4504-ba16-a55eebf84960_hero.webp?v=1792096300",{"id":974,"grammarPage":975,"title":976,"instructions":977,"seoTitle":987,"seoDescription":988,"displayOrder":964,"type":978,"questions":989,"ogImageUrl":979},"قد مع المضارع: تدريب على الصيغة والاحتمال","تدرّب على قد مع المضارع بأسئلة اختيار لملء الفراغات في تقارير عن العمل والبحث والخدمات، مع ضبط الفعل وتمييز الاحتمال من اليقين وتحديد الزمن من السياق.",[990],{"id":991,"sentenceTemplate":992,"displayOrder":964,"explanation":993,"exampleSentence":994,"blanks":995},"01a14143-6c85-7f5e-a711-52af65788400","لم تكتمل مراجعة الحسابات؛ قد __1__ خطأٌ في المجموع النهائي.","قد لا تنصب المضارع ولا تجزمه؛ لذلك يرفع يظهر بالضمة، ولا يوجد هنا عامل يقتضي الفتحة أو السكون.","بعد تعديل البرنامج، قد تَتَحَسَّنُ سرعةُ البحث.",[996],{"id":997,"blankNumber":11,"options":998},"01a14143-6c85-7f0a-a711-52af64eb9018",[999,1002,1006],{"id":1000,"optionText":1001,"isCorrect":963,"displayOrder":964},"01a14143-6c85-7e72-a711-52af63846cf1","يَظْهَرَ",{"id":1003,"optionText":1004,"isCorrect":1005,"displayOrder":11},"01a14143-6c85-7eba-a711-52af6433d525","يَظْهَرُ",true,{"id":1007,"optionText":1008,"isCorrect":963,"displayOrder":16},"01a14143-6c85-7ee6-a711-52af6498df49","يَظْهَرْ",{"html":1010,"toc":1011},"\u003Cp>تُتيح لك \u003Cstrong>قَدْ مع المضارع\u003C\u002Fstrong> عرضَ تفسير أو نتيجة بوصفهما محتملين، والتحفّظَ في الحكم دون نفيه. ويتوقف فهمها الدقيق على السياق: فقد تدل على الاحتمال، أو ترتبط بقلة التكرار، أو تأتي للتحقيق في استعمالات مخصوصة.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>١. الاحتمال لا يساوي الشكَّ التامَّ\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>في الاستعمال المعاصر، تدل \u003Cstrong>قَدْ مع المضارع\u003C\u002Fstrong> كثيرًا على أن المتكلم يطرح أمرًا ممكنًا، ولا يجزم بوقوعه. وهي لا تحدد وحدها درجة الاحتمال، ولا تعني أن وقوع الأمر وعدم وقوعه متساويان.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>السياق:\u003C\u002Fstrong> تأخرت شحنة، ولم يصل تقرير يوضح السبب.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>يَرْجِعُ\u003C\u002Fstrong> التأخيرُ إلى عطلٍ فنيٍّ: يعرض الكاتب السبب على أنه حقيقة.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>قَدْ يَرْجِعُ\u003C\u002Fstrong> التأخيرُ إلى عطلٍ فنيٍّ: يعرض الكاتب تفسيرًا محتملًا.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>قَدْ يَرْجِعُ\u003C\u002Fstrong> التأخيرُ إلى عطلٍ فنيٍّ، لكنَّنا نحتاجُ إلى فحصِ السجلّاتِ: يوضح السياق أن التفسير لم يُتحقق منه بعد.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>في التقارير والنقاشات، يساعد هذا التحفظ على الفصل بين \u003Cstrong>ما تثبته الأدلة\u003C\u002Fstrong> و\u003Cstrong>ما تسمح بافتراضه\u003C\u002Fstrong>. لكن إضافة «قد» لا تجعل التخمين مدعومًا بالأدلة تلقائيًّا.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-2\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>٢. الصيغة وأثرها في إعراب الفعل\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>«قَدْ» حرف يدخل على الفعل. وهي \u003Cstrong>لا تنصب المضارع ولا تجزمه\u003C\u002Fstrong>؛ لذلك يبقى مرفوعًا إذا لم يوجد عامل آخر يغيّر حكمه.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>نوع المضارع\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>المثال\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>علامة الرفع\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>صحيح الآخر\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>قَدْ \u003Cstrong>يَتَأَخَّرُ\u003C\u002Fstrong> القطارُ.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>الضمة الظاهرة\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>من الأفعال الخمسة\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>قَدْ \u003Cstrong>يَصِلُونَ\u003C\u002Fstrong> مساءً.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ثبوت النون\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>معتل الآخر بالألف\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>قَدْ \u003Cstrong>يَبْقَى\u003C\u002Fstrong> الخلافُ قائمًا.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>الضمة المقدرة على الألف\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>لا تحذف نون الأفعال الخمسة بسبب «قد»:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✓ هُمْ قَدْ \u003Cstrong>يَخْتَلِفُونَ\u003C\u002Fstrong> في تفسيرِ النتائجِ.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✗ هُمْ قَدْ \u003Cstrong>يَخْتَلِفُوا\u003C\u002Fstrong> في تفسيرِ النتائجِ.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>الصيغة الثانية غير صحيحة في هذه الجملة؛ فلا يوجد ناصب أو جازم يقتضي حذف النون.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-3\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>٣. الزمن يحدده السياق\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>ليست «قد» علامةً للمستقبل. فقد يتعلق الاحتمال بحالة حاضرة، أو بحدث مستقبل، أو بأمر يمكن وقوعه في ظروف متكررة.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>السياق\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>المثال\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>القراءة المقصودة\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>حالة حاضرة غير معلومة\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>قَدْ يَكُونُ المديرُ في اجتماعٍ الآنَ.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>احتمال قائم وقت الكلام\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>حدث مستقبل\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>قَدْ تَصْدُرُ النتائجُ غدًا.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>احتمال صدورها في وقت لاحق\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>ظروف متكررة\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>قَدْ يَتَوَقَّفُ الجهازُ عندَ ارتفاعِ حرارتِهِ.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>إمكان التوقف عند تحقق الظرف\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>المثال الأخير لا يخبرنا وحده بأن الجهاز يتوقف نادرًا أو كثيرًا. إنه يربط إمكان التوقف بظرف محدد؛ أما تواتر ذلك فيحتاج إلى معلومات إضافية.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-4\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>٤. الاحتمال والتقليل والتحقيق\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>تذكر كتب النحو لـ«قد» مع المضارع دلالاتٍ منها \u003Cstrong>التقليل والتكثير والتحقيق\u003C\u002Fstrong>. لا تُستخرج هذه الدلالات من الصيغة وحدها؛ بل من طبيعة الحدث والسياق ومقصد المتكلم.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>الاحتمال:\u003C\u002Fstrong> «قَدْ يَزُورُنا سامرٌ غدًا؛ لم يُؤكِّدْ موعدَهُ بعدُ». الحديث عن زيارة مستقبلية غير مؤكدة.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>قلة التكرار:\u003C\u002Fstrong> «لا يَزُورُنا سامرٌ إلّا نادرًا؛ قَدْ يَزُورُنا مرّةً في العامِ». قلة الزيارات واضحة من «نادرًا» و«مرّة في العام»، لا من «قد» وحدها.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>كثرة التكرار:\u003C\u002Fstrong> «قَدْ يَتَكَرَّرُ هذا الخطأُ عشراتِ المرّاتِ يوميًّا، كما تُبَيِّنُ السجلّاتُ». لا تمنع «قد» كثرة الوقوع؛ فالتكرار هنا توضحه العبارة العددية والسجلّات.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>أما \u003Cstrong>التحقيق\u003C\u002Fstrong> فمعناه تقرير ثبوت الأمر، لا عرضه بوصفه احتمالًا. ومن شواهده في النص القرآني: «قَدْ يَعْلَمُ اللَّهُ الْمُعَوِّقِينَ مِنْكُمْ» (الأحزاب: ١٨). لا تفيد «قد» هنا الشك في العلم؛ وهذا استعمال ينبغي التعرف إليه عند قراءة النصوص الدينية والتراثية.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>لا تجعل معنى التحقيق في هذا الشاهد قاعدةً عامة لكل جملة حديثة تبدأ بـ«قد يعلم». ففي قولك «قَدْ يَعْلَمُ المديرُ بالخبرِ، لكنَّني لم أسألْهُ» يدل السياق على الاحتمال.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-5\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>٥. النفي والتسليم في الحجاج\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>في \u003Cstrong>قَدْ لا + المضارع\u003C\u002Fstrong> يقع النفي داخل الأمر المحتمل: المتكلم يطرح احتمال عدم وقوع الفعل، ولا يجزم بعدم وقوعه.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>قَدْ يَحْضُرُ\u003C\u002Fstrong> المتحدثُ غدًا: حضوره ممكن.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>قَدْ لا يَحْضُرُ\u003C\u002Fstrong> المتحدثُ غدًا: عدم حضوره ممكن.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>لَنْ يَحْضُرَ\u003C\u002Fstrong> المتحدثُ غدًا: ينفي المتكلم حضوره في المستقبل، ولا يكتفي بطرح احتمال غيابه.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>«لا» في المثال الثاني نافية غير جازمة؛ ولذلك بقي الفعل \u003Cstrong>يَحْضُرُ\u003C\u002Fstrong> مرفوعًا. ومن جهة الإمكان، يمكن أن يصدق القولان الأول والثاني معًا إذا كان الأمر غير محسوم، لكن كلًّا منهما يوجّه الانتباه إلى نتيجة مختلفة.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>وتُستعمل «قد» أيضًا في الحجاج للتسليم بنقطة قبل تقييد أثرها:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>السياق:\u003C\u002Fstrong> أثبتت المقارنة أن الخطة الجديدة أعلى تكلفة، ويختلف الفريق حول جدواها.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>قَدْ تَكُونُ\u003C\u002Fstrong> الخطةُ أعلى تكلفةً، لكنَّها تُقَلِّلُ وقتَ الانتظارِ.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>يسلّم المتكلم هنا بارتفاع التكلفة، ثم يرفض اعتباره سببًا كافيًا لرفض الخطة. لا يلزم أن يكون شاكًّا في التكلفة.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>إذا غاب هذا السياق، فقد تُفهم الجملة نفسها على أنها تطرح احتمال ارتفاع التكلفة. أما «لكنّ» فتدل على الاستدراك، ولا تحسم وحدها ما إذا كانت المقدمة مؤكدة أو مفترضة.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-6\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>٦. قائمة مراجعة للقراءة والكتابة\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>حدّد موضع التحفظ:\u003C\u002Fstrong> هل تعرض تفسيرًا محتملًا، أم خبرًا ثابتًا؟\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>ابحث عن قرينة الزمن:\u003C\u002Fstrong> مثل «الآن» و«غدًا» والظروف المتكررة؛ فلا تستنتج المستقبل من «قد» وحدها.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>افصل الاحتمال عن التواتر:\u003C\u002Fstrong> إمكان الحدث غير عدد مرات وقوعه.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>راجع النفي والسياق الحجاجي:\u003C\u002Fstrong> «قد لا يحدث» احتمال لعدم الحدوث، والتسليم بنقطة لا يعني دائمًا الشك فيها.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>اضبط المضارع:\u003C\u002Fstrong> «قد» ليست من أدوات النصب أو الجزم.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>الخلاصة: \u003Cstrong>قَدْ + المضارع\u003C\u002Fstrong> وسيلة شائعة للتعبير عن الاحتمال والتحفظ، لكن القراءة الدقيقة تحتاج إلى السياق، ولا تُختزل في معنى الندرة أو المستقبل.\u003C\u002Fp>\n",[1012,1016,1020,1024,1028,1032],{"id":1013,"text":1014,"depth":16,"number":1015},"section","١. الاحتمال لا يساوي الشكَّ التامَّ","1",{"id":1017,"text":1018,"depth":16,"number":1019},"section-2","٢. الصيغة وأثرها في إعراب الفعل","2",{"id":1021,"text":1022,"depth":16,"number":1023},"section-3","٣. الزمن يحدده السياق","3",{"id":1025,"text":1026,"depth":16,"number":1027},"section-4","٤. الاحتمال والتقليل والتحقيق","4",{"id":1029,"text":1030,"depth":16,"number":1031},"section-5","٥. النفي والتسليم في الحجاج","5",{"id":1033,"text":1034,"depth":16,"number":1035},"section-6","٦. قائمة مراجعة للقراءة والكتابة","6"]