[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-ar":3,"grammar-pages-ar":4,"grammar-page-ar-tafaala-wa-at-tadarruj":957,"grammar-lesson-path-ar-tafaala-wa-at-tadarruj-maani-al-afal-al-mazida-b1":1059,"grammar-exercises-by-page-01a14143-3e7b-75c5-8b27-d65f443797c9":1151,"grammar-quick-check-01a14143-3e7b-75c5-8b27-d65f443797c9":1170,"grammar-lesson-body-01a14143-3e7b-75c5-8b27-d65f443797c9-2t91vqddoc":1192},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,695,700,705,710,715,720,725,730,735,740,745,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,806,811,816,821,826,831,836,841,846,851,856,861,866,871,876,882,887,892,897,902,907,912,917,922,927,932,937,942,947,952],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a14143-3a76-7350-952f-45c2ce23147a","الحروف العربية واتصالها","al-huruf-al-arabiyya","ar","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a14143-3a6f-73f6-94f2-34b93411e8d4","الحركات القصيرة وحروف المد","al-harakat-wa-huruf-al-madd",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a14143-3c32-7722-9769-87fb49bec851","السكون والشدة","as-sukun-wa-ash-shadda",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a14143-3c3e-7e2f-9d91-2ccec1148748","التاء المربوطة والهاء والتاء المفتوحة","at-ta-al-marbuta",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a14143-3ac3-76cd-889b-5e9b4b475023","الاسم والفعل والحرف","al-ism-wa-al-fil-wa-al-harf",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a14143-3bd7-74c3-a994-5c1ef0571b5a","النكرة والمعرفة وأداة التعريف","an-nakira-wa-al-marifa",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a14143-3b06-7ca4-91d2-8025e01ac8f3","اللام الشمسية واللام القمرية","al-lam-ash-shamsiyya",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a14143-3b7d-7378-8468-3894d394edfd","المذكر والمؤنث في الأسماء الشائعة","al-mudhakkar-wa-al-muannath",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a14143-3cc4-7d9d-be92-9435da1f6a32","ضمائر المتكلم والمخاطب المفرد","damair-al-mutakallim-wa-al-mukhatab",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a14143-3cb8-72ba-abe6-af8b873e10c8","ضمائر الغائب المفرد والجمع","damair-al-ghaib",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a14143-3af7-7090-b3b4-b60c07b4d8c8","الجملة الاسمية للتعريف والوصف","al-jumla-al-ismiyya",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a14143-3c19-7144-925b-1022a70c25b1","الصفة بعد الاسم والمطابقة الأساسية","as-sifa-bada-al-ism",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a14143-3d03-7680-8af2-a2691c80bf26","هذا وهذه والإشارة إلى القريب","hadha-wa-hadhihi",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a14143-3ce4-76a5-8901-37bf84695503","ذلك وتلك والإشارة إلى البعيد","dhalika-wa-tilka",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a14143-3c2c-76f6-bfcf-b819a018b97e","السؤال بهل والهمزة","as-sual-bi-hal-wa-al-hamza",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a14143-3e15-7883-a323-0b56edcf2f0b","من وما وأين في الأسئلة","man-wa-ma-wa-ayna",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a14143-3cfd-711e-9f4e-fae36bfadb4d","في وعلى ومن وإلى","fi-wa-ala-wa-min-wa-ila",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a14143-3c4b-7c7d-8672-7c9055a2118c","التعبير عن المكان وهناك","at-tabir-an-al-makan",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a14143-3a7d-7bcb-9697-fc4c5086bbb1","الإضافة البسيطة بين اسمين","al-idafa-al-basita",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a14143-3b6a-73e0-a604-582998eff4ad","الملكية مع ياء المتكلم وكاف المخاطب","al-milkiyya-ma-a-al-damair",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a14143-3d2f-7271-b394-b010c88f7ad1","عندي ولي للتعبير عن الملكية","indi-wa-li",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a14143-3b9e-7f91-a997-716f6f5f3182","المثنى في التعرف على الأشياء","al-muthanna-al-asasi",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a14143-3ae7-7c44-b958-d87ce353265f","جمع المذكر السالم وجمع المؤنث السالم","al-jam-al-salim",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a14143-3d6f-7bc6-ab99-d6e5fec8401f","جموع التكسير الشائعة","jumu-at-taksir-ash-shaia",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a14143-3e35-7d06-a89c-b66ea6720ae7","مطابقة جمع غير العاقل","mutabaqat-jam-ghayr-al-aqil",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a14143-39d7-7d7f-b08f-98c57cdb092f","العد من واحد إلى عشرة","al-add-min-wahid-ila-ashara",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a14143-3d7c-72f3-9c0c-e4f6d067d17c","كم والعمر والسعر","kam-wa-al-umr-wa-as-sir",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a14143-3b70-7dd2-9b08-252623b74dc9","المضارع للأفعال اليومية","al-mudari-lil-afal-al-yawmiyya",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a14143-3b77-78f8-823c-48f519fc05da","المضارع مع نحن وأنتم وهم","al-mudari-ma-a-damair-al-jam",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a14143-3e3b-71a1-8d2c-cda25810ac24","نفي المضارع بلا","nafy-al-mudari-bi-la",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a14143-3def-7448-b76a-24fff070ba6d","ليس في نفي الوصف والهوية","laysa-fi-an-nafy",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a14143-3e22-7c15-a562-9203adde3aa0","متى وكيف ولماذا","mata-wa-kayfa-wa-limadha",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a14143-3eaa-7e84-b252-de6748acb1b3","ظروف المكان الأساسية","zuruf-al-makan-al-asasiyya",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a14143-3eb0-765f-acb6-655070aecd78","ظروف الوقت والتكرار","zuruf-al-waqt-wa-at-takrar",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a14143-3bfe-7921-80f1-e377cf50d71f","الربط بالواو وأو ولكن","ar-rabt-bi-al-waw-wa-aw-wa-lakin",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a14143-3b14-72bc-aa32-625ad7d091b2","الماضي للأحداث اليومية البسيطة","al-madi-al-asasi",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a14143-3b89-7a0b-b5aa-6ebf6e1a5a18","المستقبل بالسين وسوف","al-mustaqbal-bi-as-sin-wa-sawfa",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a14143-3e6d-725d-abd7-f5094817b580","صيغ الأمر اليومية الشائعة","siyagh-al-amr-ash-shaia",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":201,"displayOrder":202},"01a14143-3d0a-772d-8d47-0676427c8614","همزة الوصل وهمزة القطع","hamzat-al-wasl-wa-hamzat-al-qat","A2",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":201,"displayOrder":207},"01a14143-39eb-7e1c-9336-4a239b223978","الألف المقصورة والياء في آخر الكلمة","al-alif-al-maqsura-wa-al-ya",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":201,"displayOrder":212},"01a14143-3c6b-7824-a34a-168905965db5","التنوين والنطق عند الوقف","at-tanwin-wa-al-waqf",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":201,"displayOrder":217},"01a14143-3cca-7614-8ec0-3bc5d847e028","ضمائر المثنى والمخاطبات والغائبات","damair-al-muthanna-wa-al-inath",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":201,"displayOrder":222},"01a14143-3cbe-7a48-9901-8e39ebd5b6bd","ضمائر المفعول به المتصلة","damair-al-maful-bihi",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":201,"displayOrder":227},"01a14143-39a9-7ec0-9ca8-fab0cd0986e3","الضمائر المتصلة بحروف الجر","ad-damair-ma-a-huruf-al-jarr",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":201,"displayOrder":232},"01a14143-3d10-7a1f-9bc1-2bebeabd3c55","هؤلاء وأولئك وهذان وهاتان","haulai-wa-ulaika",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":201,"displayOrder":237},"01a14143-3a95-794d-8c05-0a1b25cb6557","الإضافة والتعريف والصفة","al-idafa-wa-at-tarif-wa-as-sifa",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":201,"displayOrder":242},"01a14143-3a8e-70ae-a3c2-808a3d11fa3a","الإضافة مع ضمائر الجمع والمثنى","al-idafa-ma-a-damair-al-jam",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":201,"displayOrder":247},"01a14143-3c05-7288-b91b-a5ee84fd9822","الرفع والنصب والجر في الجملة البسيطة","ar-raf-wa-an-nasb-wa-al-jarr",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":201,"displayOrder":252},"01a14143-3a10-714d-9334-484ac701f214","الفاعل والمفعول به وترتيبهما","al-fail-wa-al-maful-bihi",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":201,"displayOrder":257},"01a14143-3e2f-7cba-a19c-3ce0e5ae5e36","المطابقة مع الفعل قبل الفاعل وبعده","mutabaqat-al-fil-wa-al-fail",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":201,"displayOrder":262},"01a14143-3d47-7ced-a295-ae020fb964ab","إعراب المثنى والجمع السالم","irab-al-muthanna-wa-al-jam",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":201,"displayOrder":267},"01a14143-3d82-7563-b454-fe548f2feaba","كان في وصف الماضي","kana-fi-wasf-al-madi",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":201,"displayOrder":272},"01a14143-3df5-7779-bb2e-92cf6b8fe82c","ليس مع الضمائر المختلفة","laysa-ma-a-ad-damair",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":201,"displayOrder":277},"01a14143-3e8f-7f18-b83b-a5bfe90501b7","تصريف الماضي مع جميع الضمائر","tasrif-al-madi",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":201,"displayOrder":282},"01a14143-3d88-7c7d-9a41-cbf9b435a616","كان مع المضارع للعادات الماضية","kana-ma-a-al-mudari",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":201,"displayOrder":287},"01a14143-3dc7-7f0e-a0a9-522296c8b5e0","لم لنفي الماضي","lam-li-nafy-al-madi",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":201,"displayOrder":292},"01a14143-3dd5-71e6-a52a-97de4ba253b3","لن لنفي المستقبل","lan-li-nafy-al-mustaqbal",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":201,"displayOrder":297},"01a14143-39f5-79ec-841a-0a22acedcb25","الأمر والنهي مع المخاطبين","al-amr-wa-an-nahy",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":201,"displayOrder":302},"01a14143-3bd1-784b-8166-dfce9b6c4a08","أن بعد أريد وأستطيع","an-bada-uridu-wa-astatiu",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":201,"displayOrder":307},"01a14143-3e02-7b6f-89f7-1c0031c6975a","لأن للتعبير عن السبب","lianna-li-at-talil",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":201,"displayOrder":312},"01a14143-3bb5-7b56-9040-4fa02a2643b4","الذي والتي في وصف الأشخاص والأشياء","alladhi-wa-allati",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":201,"displayOrder":317},"01a14143-3d62-7a0e-b06e-df492c2186cb","اسم التفضيل مع من","ism-at-tafdil-ma-a-min",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":201,"displayOrder":322},"01a14143-39f0-7c73-90cc-f73c741dcab5","ألوان الأشياء وصفاتها","al-alwan-wa-as-sifat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":201,"displayOrder":327},"01a14143-3bea-716c-8901-97f7cc8bbe2f","النسبة إلى البلد والمهنة","an-nisba-ila-al-balad",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":201,"displayOrder":332},"01a14143-39d2-7548-8aa6-11abc7f21f79","الأعداد من أحد عشر إلى تسعة عشر","al-adad-min-ahada-ashar",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":201,"displayOrder":337},"01a14143-39fa-78f8-aad0-f4be89f0f058","العشرات والأعداد المعطوفة","al-asharat-wa-al-adad-al-matuf",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":201,"displayOrder":342},"01a14143-39cc-79c9-b992-23d380161047","الأعداد الترتيبية والتاريخ","al-adad-at-tartibiyya",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":201,"displayOrder":347},"01a14143-3da3-7a06-9480-7328ce152428","كل وبعض وكثير وقليل","kull-wa-bad-wa-kathir-wa-qalil",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":201,"displayOrder":352},"01a14143-3a06-7193-a979-f08a4012c311","الباء واللام ومع في الاستعمال اليومي","al-ba-wa-al-lam-wa-maa",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":201,"displayOrder":357},"01a14143-3e4f-7ed4-a535-dcf8efe47cb8","قبل وبعد مع الأسماء والجمل","qabl-wa-bad",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":201,"displayOrder":362},"01a14143-3e98-7991-baed-31566c94c964","ثم والفاء لترتيب الأحداث","thumma-wa-al-fa",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":201,"displayOrder":367},"01a14143-3d16-71dc-88e4-436b8bf60076","إذا في الخطط والنتائج المتوقعة","idha-fi-al-khutat",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":201,"displayOrder":372},"01a14143-3e65-75f1-b679-e99033da54cd","قال وباع في الماضي والمضارع","qala-wa-baa",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":201,"displayOrder":377},"01a14143-3cde-744d-b76d-c1cbc526382c","ذهب وجاء وكان في السرد اليومي","dhahaba-wa-jaa-wa-kana",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":201,"displayOrder":382},"01a14143-3ae0-7cbe-8e58-0192be600cce","الجذر والوزن واستعمال المعجم","al-jadhr-wa-al-wazn",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":387,"displayOrder":388},"01a14143-3d41-772b-957e-6d309c7f11d1","إعراب المضارع بين الرفع والنصب والجزم","irab-al-mudari","B1",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":387,"displayOrder":393},"01a14143-39dc-7bec-8dfb-79e9ee426ee4","الأفعال الخمسة وثبوت النون وحذفها","al-afal-al-khamsa",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":387,"displayOrder":398},"01a14143-3a27-7769-ad33-493783f81fbb","الفعل المثال في الماضي والمضارع والأمر","al-fil-al-mithal",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":387,"displayOrder":403},"01a14143-3a1b-751d-a85e-e264a2904dec","الفعل الأجوف مع الضمائر والجزم","al-fil-al-ajwaf",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":387,"displayOrder":408},"01a14143-3a36-779d-9d6f-2d5aa3a60957","الفعل الناقص وحذف حرف العلة","al-fil-an-naqis",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":387,"displayOrder":413},"01a14143-3a2f-7009-b7fd-ea42c9c14bbd","الفعل المضعف وفك الإدغام","al-fil-al-mudaaf",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":387,"displayOrder":418},"01a14143-3a21-7083-adc2-793143139c81","الفعل المهموز في التصريف","al-fil-al-mahmuz",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":387,"displayOrder":423},"01a14143-3cf0-78c1-a0f3-aeb6f3853c70","فعّل وأفعل والتعدية","faala-wa-afala",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":387,"displayOrder":428},"01a14143-3cf6-7ea2-88e8-ca37bee9e43b","فاعل وتفاعل والمشاركة","faala-wa-tafaala",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":387,"displayOrder":433},"01a14143-3e7b-75c5-8b27-d65f443797c9","تفعّل والمطاوعة والتدرج","tafaala-wa-at-tadarruj",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":387,"displayOrder":438},"01a14143-3d34-7e2e-ad8d-a260ac97c5fd","انفعل وافتعل في الاستعمال الشائع","infala-wa-iftala",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":387,"displayOrder":443},"01a14143-3d69-71a0-8480-fe65e294ddaf","استفعل والطلب والتحول","istafala",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":387,"displayOrder":448},"01a14143-3b55-7034-9265-555363a7ce2b","المصدر من الثلاثي والمزيد","al-masdar",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":387,"displayOrder":453},"01a14143-3d4d-7a33-8925-e70008c58bcd","اسم الفاعل وتكوينه","ism-al-fail",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":387,"displayOrder":458},"01a14143-3d5b-7964-9012-41e9f6c2533b","اسم المفعول وتكوينه","ism-al-maful",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":387,"displayOrder":463},"01a14143-3d3b-7684-8676-57f6f500b4ed","إن وأن في التوكيد ونقل الكلام","inna-wa-anna",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":387,"displayOrder":468},"01a14143-3dc1-7051-b4ad-c76e4eebbbaa","لكن ولعل وليت ومعانيها","lakinna-wa-laalla-wa-layta",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":387,"displayOrder":473},"01a14143-39c6-7a19-94b9-469109d9f225","أصبح وصار وظل وأخوات كان","akhawat-kana",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":387,"displayOrder":478},"01a14143-3e5e-7b8b-be38-e04f30c6622a","قد ولقد مع الماضي","qad-wa-laqad",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":387,"displayOrder":483},"01a14143-3d8f-715e-969d-f346d869193e","كان قد وترتيب الأحداث الماضية","kana-qad",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":387,"displayOrder":488},"01a14143-3e08-7d38-b8e8-1fee16f660d4","ما زال ولم يعد واستمرار الحالة","ma-zala-wa-lam-yaud",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":387,"displayOrder":493},"01a14143-3e9e-7ec5-8473-f83f44ed0a25","يجب وينبغي ويمكن مع أن","yajib-wa-yanbaghi-wa-yumkin",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":387,"displayOrder":498},"01a14143-3d95-7767-961d-214de007bbf1","كي ولكي وحتى للتعبير عن الغاية","kay-wa-likay-wa-hatta",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":387,"displayOrder":503},"01a14143-3b5c-76cd-bd91-4d6dc57e958e","الموصولات مع الجمع والمثنى","al-mawsulat-ma-a-al-jam",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":387,"displayOrder":508},"01a14143-3c0b-77f3-80c6-3e6f7204c773","الصفة الجملة بعد النكرة","as-sifa-al-jumla",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":387,"displayOrder":513},"01a14143-39e6-7f88-a5f5-72101c264fb0","العائد في جملة الصلة","al-aid-fi-silat-al-mawsul",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":387,"displayOrder":518},"01a14143-3bf7-7d56-a260-0c0592e434cc","عندما وبينما وقبل أن وبعد أن","ar-rabt-az-zamani",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":387,"displayOrder":523},"01a14143-3d22-7753-ab13-49da57b2f000","إن الشرطية وجزم فعلين","in-ash-shartiyya",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":387,"displayOrder":528},"01a14143-3de1-7ecb-a2ff-8979ec75dded","لو للتعبير عن الافتراض المخالف","law-li-al-iftirad",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":387,"displayOrder":533},"01a14143-39bb-7154-a9cf-f19109576f91","من وما ومهما في الشرط","adawat-ash-shart",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":387,"displayOrder":538},"01a14143-3a69-783b-ac88-b2a94c0c8aed","الحال المفردة والجملة الحالية","al-hal",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":387,"displayOrder":543},"01a14143-3b1a-73f0-8752-6ac510e2086d","المفعول المطلق للتوكيد والنوع","al-maful-al-mutlaq",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":387,"displayOrder":548},"01a14143-3b21-7f3c-a069-83750781cfeb","المفعول لأجله وبيان السبب","al-maful-li-ajlihi",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":387,"displayOrder":553},"01a14143-3b62-7f5e-b6ae-f7565c91bea2","المئة والألف والمعدود","al-mia-wa-al-alf",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":387,"displayOrder":558},"01a14143-3afe-766c-b802-23a599fe1827","الكسور والنسب والمقادير","al-kusur-wa-an-nisab",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":387,"displayOrder":563},"01a14143-3c51-7cc6-86fd-cfaa2429442f","التفضيل بأكثر وأشد","at-tafdil-bi-akthar-wa-ashadd",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":387,"displayOrder":568},"01a14143-3e0f-75b9-94b0-20bb28c7c12c","مع أن ورغم أن للتنازل","maa-anna-wa-raghma-anna",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":387,"displayOrder":573},"01a14143-3ad1-7132-8439-771bfa420560","الاستثناء بإلا وغير وسوى","al-istithna",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":578,"displayOrder":579},"01a14143-3b0d-7cc8-9329-67ab79975f5c","المبني للمجهول ونائب الفاعل","al-mabni-lil-majhul","B2",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":578,"displayOrder":584},"01a14143-3b30-72bd-ba6a-862698cd02ef","المجهول في الأفعال المعتلة والمزيدة","al-majhul-fi-al-afal-al-mutalla",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":578,"displayOrder":589},"01a14143-3b97-7c23-92bc-40c25a2ef635","الفرق بين المطاوعة والبناء للمجهول","al-mutawaa-wa-al-majhul",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":578,"displayOrder":594},"01a14143-39e1-7c70-a5de-924f07a8820c","الأفعال الرباعية ومصادرها","al-afal-ar-rubaiyya",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":578,"displayOrder":599},"01a14143-3c38-7731-ac8d-ce391d7adb3c","اسم المكان واسم الزمان واسم الآلة","asma-al-makan-wa-az-zaman-wa-al-ala",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":578,"displayOrder":604},"01a14143-3c12-76ee-84ff-7971230b9869","الصفة المشبهة وصيغ المبالغة","as-sifa-al-mushabbaha",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":578,"displayOrder":609},"01a14143-3bc4-74b5-b00b-691289265053","عمل اسم الفاعل واسم المفعول","amal-al-mushtaqqat",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":578,"displayOrder":614},"01a14143-3b4b-7a7c-8324-d34acce01ed7","المصدر المؤول والمصدر الصريح","al-masdar-al-muawwal",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":578,"displayOrder":619},"01a14143-3b39-7315-8dde-843ba00b7c52","الممنوع من الصرف وشروط جره","al-mamnu-min-as-sarf",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":578,"displayOrder":624},"01a14143-3a00-78c4-b5ac-ea265547a4da","الأسماء الخمسة وشروط إعرابها","al-asma-al-khamsa",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":578,"displayOrder":629},"01a14143-3b41-7cff-99e6-6bb3c25f5a1a","الاسم المنقوص والمقصور والممدود","al-manqus-wa-al-maqsur-wa-al-mamdud",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":578,"displayOrder":634},"01a14143-3db2-7c6b-9f6a-bc08216a7622","لا النافية للجنس","la-an-nafiya-lil-jins",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":578,"displayOrder":639},"01a14143-3d75-7e33-8732-21edab383339","كاد وأوشك وأفعال الشروع","kada-wa-awshaka",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":578,"displayOrder":644},"01a14143-3ea5-70db-9b78-d8226093a029","ظن وأخواتها والمفعولان","zanna-wa-akhawatuha",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":578,"displayOrder":649},"01a14143-3e88-7431-a016-08032ce6871b","تقديم الخبر وتأخير المبتدأ","taqdim-al-khabar",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":578,"displayOrder":654},"01a14143-3cd0-77c4-bdf4-185aef4f2ed2","ضمير الفصل والتمييز بين الخبر والصفة","damir-al-fasl",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":578,"displayOrder":659},"01a14143-3c94-769f-b6a1-e76378fd971b","نفس وعين وكل في التوكيد","at-tawkid-al-manawi",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":578,"displayOrder":664},"01a14143-3a0a-7dba-88b9-cde6c92e4f28","البدل وعطف البيان","al-badal-wa-atf-al-bayan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":578,"displayOrder":669},"01a14143-3c5e-720c-ae49-678194a4117e","التمييز بعد المقادير وفي الجملة","at-tamyiz",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":578,"displayOrder":674},"01a14143-3b82-7a07-936d-fcf9311d41de","المنادى المضاف والنكرة المقصودة","al-munada",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":578,"displayOrder":679},"01a14143-3cea-7274-8ec3-1a49f54891ed","فاء جواب الشرط","fa-jawab-ash-shart",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":578,"displayOrder":684},"01a14143-3de8-7a4e-8e4d-fe4adcf625ac","لولا ولوما والشرط الامتناعي","lawla-wa-lawma",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":578,"displayOrder":689},"01a14143-3ddb-761f-957e-4faf14c51fd4","لو كان ولو أن والافتراض الماضي","law-kana-wa-law-anna",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":578,"displayOrder":694},"01a14143-3dce-74f6-acd1-930edbb0584a","لم ولما وما في نفي الماضي","lam-wa-lamma-wa-ma",137,{"id":696,"title":697,"slug":698,"language":9,"level":578,"displayOrder":699},"01a14143-3dfc-7198-bbfb-f1f65777033a","ليس وغير ودون في النفي الاسمي","laysa-wa-ghayr-wa-dun",138,{"id":701,"title":702,"slug":703,"language":9,"level":578,"displayOrder":704},"01a14143-3e1b-78fe-8c11-0966292ab46d","من وما وأي في الجمل الموصولة","man-wa-ma-wa-ayy-al-mawsula",139,{"id":706,"title":707,"slug":708,"language":9,"level":578,"displayOrder":709},"01a14143-3c1e-7ed8-8625-ff5d7e3ef91b","تداخل الصلة والصفة والحال","as-sila-wa-as-sifa-wa-al-hal",140,{"id":711,"title":712,"slug":713,"language":9,"level":578,"displayOrder":714},"01a14143-3e82-7006-bb08-de39fd9533e0","تغير المعنى بتغير حرف الجر","taghayyur-harf-al-jarr",141,{"id":716,"title":717,"slug":718,"language":9,"level":578,"displayOrder":719},"01a14143-39c0-78c1-bfc0-57b755a14ee0","أحكام العدد والمعدود في النص المتصل","ahkam-al-adad-wa-al-madud",142,{"id":721,"title":722,"slug":723,"language":9,"level":578,"displayOrder":724},"01a14143-3bcb-708b-826f-198498fde766","أما وإما لتقسيم الأفكار","amma-wa-imma",143,{"id":726,"title":727,"slug":728,"language":9,"level":578,"displayOrder":729},"01a14143-3ca2-7489-a2e9-a4622199e810","بل بل إن وليس فقط بل أيضا","bal-wa-bal-inna",144,{"id":731,"title":732,"slug":733,"language":9,"level":578,"displayOrder":734},"01a14143-3a9e-7040-9618-98250892a663","الإحالة بالضمائر واتساق الفقرة","al-ihala-wa-ittisaq-al-faqra",145,{"id":736,"title":737,"slug":738,"language":9,"level":578,"displayOrder":739},"01a14143-3d9c-7512-8098-303d405b408b","كتابة الهمزة المتوسطة والمتطرفة","kitabat-al-hamza",146,{"id":741,"title":742,"slug":743,"language":9,"level":578,"displayOrder":744},"01a14143-3a55-7eee-9cb4-3c67b75e65bd","الفصحى والعامية وحدود المقارنة","al-fusha-wa-al-ammiyya",147,{"id":746,"title":747,"slug":748,"language":9,"level":749,"displayOrder":750},"01a14143-3a84-7d85-bd22-ae540f4d6a17","الإضافة اللفظية والمعنوية","al-idafa-al-lafziyya-wa-al-manawiyya","C1",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":749,"displayOrder":755},"01a14143-3be3-792f-82b2-55ff95e7338d","النعت السببي والمطابقة","an-nat-as-sababi",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":749,"displayOrder":760},"01a14143-3bbc-75ea-a1be-f7bc73c9dae3","عمل المصدر وشروطه","amal-al-masdar",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":749,"displayOrder":765},"01a14143-3c8d-7b9b-b518-460136d010d3","التصغير ودلالاته في السياق","at-tasghir",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":749,"displayOrder":770},"01a14143-3bdc-7cb1-b29b-6e3dc07918c8","النسب إلى المركب والمنقوص والمقصور","an-nasab-al-mutaqaddim",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":749,"displayOrder":775},"01a14143-3d54-703d-b3ca-faedb0d6483c","اسم الجنس واسم الجمع واسم الوحدة","ism-al-jins-wa-ism-al-jam",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":749,"displayOrder":780},"01a14143-3b90-7a19-a568-f7827d29c862","المطابقة بحسب اللفظ والمعنى","al-mutabaqa-bi-hasab-al-mana",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":749,"displayOrder":785},"01a14143-3aee-7e70-a038-78fb75e45c94","الجمل التي لها محل من الإعراب","al-jumal-dhat-al-mahall",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":749,"displayOrder":790},"01a14143-3bf0-7568-9098-acc6f993b594","الاستثناء التام والمفرغ والمنقطع","anwa-al-istithna",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":749,"displayOrder":795},"01a14143-3ba5-752f-ac60-71d28623cbdd","القصر بإنما والنفي والاستثناء","al-qasr",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":749,"displayOrder":800},"01a14143-3ac9-7c7f-b3f8-900ff0e52f75","الاستفهام الإنكاري والتقريري","al-istifham-al-inkari",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":749,"displayOrder":805},"01a14143-3cb0-7a1e-b437-84b6e0d55434","الأمر والنهي في الإرشاد والالتماس","dalalat-al-amr-wa-an-nahy",159,{"id":807,"title":808,"slug":809,"language":9,"level":749,"displayOrder":810},"01a14143-3e56-7941-bb78-3dab29744668","قد مع المضارع والاحتمال","qad-ma-a-al-mudari",160,{"id":812,"title":813,"slug":814,"language":9,"level":749,"displayOrder":815},"01a14143-3c9a-7f9a-86d3-122704fef114","الماضي والمضارع في السرد الحي","az-zaman-fi-as-sard",161,{"id":817,"title":818,"slug":819,"language":9,"level":749,"displayOrder":820},"01a14143-3c86-7bf5-89f4-05a8db6fe260","التراكيب الزمنية المركبة في التقارير","at-tarakib-az-zamaniyya-al-murakkaba",162,{"id":822,"title":823,"slug":824,"language":9,"level":749,"displayOrder":825},"01a14143-3d29-7015-96aa-57fdd3603364","إن وإذا ولو في بناء الحجة","in-wa-idha-wa-law",163,{"id":827,"title":828,"slug":829,"language":9,"level":749,"displayOrder":830},"01a14143-3dab-75b2-905c-5ae1f553a468","كلما وأيا كان ومهما يكن","kullama-wa-ayyan-kana",164,{"id":832,"title":833,"slug":834,"language":9,"level":749,"displayOrder":835},"01a14143-3e28-7d8f-b568-b8ceeb0c8084","المصدر المؤول في مواقع نحوية متعددة","mawaqi-al-masdar-al-muawwal",165,{"id":837,"title":838,"slug":839,"language":9,"level":749,"displayOrder":840},"01a14143-3ad9-718b-9545-a30ed0b9b8de","الاعتراض والاستدراك في الجملة الطويلة","al-itirad-wa-al-istidrak",166,{"id":842,"title":843,"slug":844,"language":9,"level":749,"displayOrder":845},"01a14143-3ca9-7680-b00a-cde07f4af711","التقديم والتأخير وبؤرة المعلومة","bu-rat-al-maluma",167,{"id":847,"title":848,"slug":849,"language":9,"level":749,"displayOrder":850},"01a14143-3a63-70e7-b9a1-ed1134701ab0","الحذف واستعادة المحذوف من السياق","al-hadhf-fi-as-siyaq",168,{"id":852,"title":853,"slug":854,"language":9,"level":749,"displayOrder":855},"01a14143-3c78-7eaf-8db2-4baf4a227d81","التراكيب الاسمية في الأسلوب الأكاديمي","at-tarakib-al-ismiyya-al-akadimiyya",169,{"id":857,"title":858,"slug":859,"language":9,"level":749,"displayOrder":860},"01a14143-3e40-77f1-bb7a-7755cbab1c42","نقل الأقوال والموقف من المصدر","naql-al-aqwal",170,{"id":862,"title":863,"slug":864,"language":9,"level":749,"displayOrder":865},"01a14143-3c57-7c1f-8b9a-8756d4887bcd","التحفظ والاحتمال في الكتابة العلمية","at-tahaffuz-wa-al-ihtimal",171,{"id":867,"title":868,"slug":869,"language":9,"level":749,"displayOrder":870},"01a14143-3c25-7a59-a627-b67c7910d72c","الصياغة الإدارية والقانونية المعاصرة","as-siyagha-al-idariyya",172,{"id":872,"title":873,"slug":874,"language":9,"level":749,"displayOrder":875},"01a14143-3c44-7d7e-90e0-1fc38905a4b0","التعجب والمدح والذم","at-taajjub-wa-al-madh-wa-adh-dhamm",173,{"id":877,"title":878,"slug":879,"language":9,"level":880,"displayOrder":881},"01a14143-3bad-7aee-9881-8597330b4ca7","العدول بين الخبر والإنشاء وأثره","al-udul-bayna-al-khabar-wa-al-insha","C2",174,{"id":883,"title":884,"slug":885,"language":9,"level":880,"displayOrder":886},"01a14143-3ab4-7dd7-9c18-6cc240d60051","الالتفات وتحول الضمائر في النص الأدبي","al-iltifat",175,{"id":888,"title":889,"slug":890,"language":9,"level":880,"displayOrder":891},"01a14143-3a15-7344-a201-e498d909a359","الفصل والوصل في بناء النص","al-fasl-wa-al-wasl",176,{"id":893,"title":894,"slug":895,"language":9,"level":880,"displayOrder":896},"01a14143-3aa6-722a-abdf-92a2a36e1d46","الإيجاز والحذف وحدود استنتاج المعنى","al-ijaz-wa-al-hadhf",177,{"id":898,"title":899,"slug":900,"language":9,"level":880,"displayOrder":901},"01a14143-3c71-7c34-bc16-593c334a1d7b","التقديم للاختصاص والحصر في النص الأدبي","at-taqdim-li-al-ikhtisas",178,{"id":903,"title":904,"slug":905,"language":9,"level":880,"displayOrder":906},"01a14143-3abc-761f-b84c-ad57171015a8","الاشتغال في قراءة النصوص الفصيحة","al-ishtighal",179,{"id":908,"title":909,"slug":910,"language":9,"level":880,"displayOrder":911},"01a14143-3c64-7f80-acfc-fd896eb807e1","التنازع وتحديد العامل","at-tanazu",180,{"id":913,"title":914,"slug":915,"language":9,"level":880,"displayOrder":916},"01a14143-3aad-7870-aa38-609a1caf4bfe","الاختصاص والتحذير والإغراء","al-ikhtisas-wa-at-tahdhir",181,{"id":918,"title":919,"slug":920,"language":9,"level":880,"displayOrder":921},"01a14143-3b28-779d-9ba1-03923e51543e","المفعول معه والتمييز من العطف","al-maful-maahu",182,{"id":923,"title":924,"slug":925,"language":9,"level":880,"displayOrder":926},"01a14143-3e47-7385-8a7e-bc7d6f00153c","نون التوكيد ولام القسم في القراءة","nun-at-tawkid-wa-lam-al-qasam",183,{"id":928,"title":929,"slug":930,"language":9,"level":880,"displayOrder":931},"01a14143-3d1b-7b6f-b9f8-e3ec9b8920af","إن المخففة واللام الفارقة في النصوص","in-al-mukhaffafa",184,{"id":933,"title":934,"slug":935,"language":9,"level":880,"displayOrder":936},"01a14143-3db9-79a6-97b4-cb9a95ebdd33","لا ولات وإن المشبهة بليس في القراءة","la-wa-lata-wa-in",185,{"id":938,"title":939,"slug":940,"language":9,"level":880,"displayOrder":941},"01a14143-3cd7-752b-85f3-7fdcd9881ff7","ضمير الشأن والقصة وتفسيره","damir-ash-shan",186,{"id":943,"title":944,"slug":945,"language":9,"level":880,"displayOrder":946},"01a14143-3a5c-7452-9f79-57e7ae583138","الحذف في جملة الصلة وشروط فهمه","al-hadhf-fi-as-sila",187,{"id":948,"title":949,"slug":950,"language":9,"level":880,"displayOrder":951},"01a14143-3e73-7cbd-9916-78149163b2df","تعدد التحليل النحوي وأثره في المعنى","taaddud-at-tahlil-an-nahwi",188,{"id":953,"title":954,"slug":955,"language":9,"level":880,"displayOrder":956},"01a14143-3c7f-7adb-8468-77f42fa800a5","التراكيب التراثية في الاقتباس المعاصر","at-tarakib-at-turathiyya",189,{"id":430,"title":431,"slug":432,"seoDescription":958,"content":959,"language":9,"level":387,"displayOrder":433,"grammarTopics":960,"createdAt":966,"updatedAt":967,"vocabularyLists":968,"primaryTopicHub":1056,"readyImages":1058},"تعرّف وزن تفعّل وصيغتي الماضي والمضارع، وافهم المطاوعة في أفعال مثل تكسّر، والتدرج في تعلّم وتحسّن، مع قرائن السياق وحدود دلالة الوزن وأمثلة واضحة.","نستخدم أفعالًا مثل **تَكَسَّرَ** و**تَحَسَّنَ** و**تَعَلَّمَ** لوصف نتيجة فعل أو تغيّر في حالة شخص أو شيء. ستتعرّف صيغة **تَفَعَّلَ**، وتفهم المطاوعة والتدرّج، وتستعين بالسياق لتحديد المعنى.\n\n## ١. كيف تتعرّف وزن تَفَعَّلَ؟\n\nفي الفعل الماضي على وزن **تَفَعَّلَ**، تأتي تاء قبل الحرف الأول من الجذر، ويُشدَّد الحرف الثاني. ففي **تَعَلَّمَ**، الجذر هو **ع ل م**، واللام مشدّدة.\n\nيعرض الجدول صيغة الماضي والمضارع مع الضمير **هُوَ**:\n\n| الجذر | الماضي: تَفَعَّلَ | المضارع: يَتَفَعَّلُ |\n| --- | --- | --- |\n| ك س ر | تَكَسَّرَ | يَتَكَسَّرُ |\n| ح س ن | تَحَسَّنَ | يَتَحَسَّنُ |\n| ع ل م | تَعَلَّمَ | يَتَعَلَّمُ |\n\n:::tip\nانتبه إلى الشدّة: **تَعَلَّمَ** على وزن **تَفَعَّلَ**، أمّا **تَعْمَلُ** فليست على هذا الوزن؛ إنها مضارع **عَمِلَ** مع «أنتَ» أو «هي». وجود التاء وحده لا يكفي لتحديد الوزن.\n:::\n\n## ٢. المطاوعة: الفعل ونتيجته\n\n**المطاوعة** هي ظهور أثر الفعل في الشخص أو الشيء الذي وقع عليه. لا تعني هنا الطاعة أو الموافقة؛ فالزجاج، مثلًا، لا يختار أن يتكسّر.\n\nقارن بين الحدثين:\n\n:::example\n**كَسَّرَ العَامِلُ الزُّجَاجَ، فَتَكَسَّرَ الزُّجَاجُ.**\n\nفي الجزء الأول، العامل يفعل شيئًا بالزجاج. وفي الجزء الثاني، نذكر النتيجة التي حدثت للزجاج نفسه.\n:::\n\nتأتي المطاوعة في عدد من الأفعال على صورة **فَعَّلَ ← تَفَعَّلَ**:\n\n| الفعل المؤثّر | النتيجة |\n| --- | --- |\n| قَطَّعْتُ الوَرَقَ. | تَقَطَّعَ الوَرَقُ. |\n| جَمَّعْتُ القَطَعَ. | تَجَمَّعَتِ القَطَعُ. |\n\nفي **قَطَّعْتُ الوَرَقَ**، الورق مفعول به. وفي **تَقَطَّعَ الوَرَقُ**، صار الورق فاعلًا من جهة الإعراب، مع أنه لا يقوم بفعل مقصود.\n\n:::note\nالمطاوعة معنى، وليست اسمًا آخر للبناء للمجهول. الفعل **تَقَطَّعَ** في المثال مبني للمعلوم، و**الوَرَقُ** فاعله.\n:::\n\n## ٣. التدرّج: التغيّر مع الوقت\n\nقد تصف أفعال على وزن **تَفَعَّلَ** تغيّرًا يحدث على مراحل. نسمّي هذا المعنى **التدرّج**، ويساعد السياق على توضيحه.\n\n:::example\n**تَحَسَّنَتْ صِحَّةُ لَيْلَى شَيْئًا فَشَيْئًا.**\n\nلم يحدث التحسّن كلّه في لحظة واحدة.\n\n**تَعَلَّمَ سَامِرٌ القِرَاءَةَ خُطْوَةً خُطْوَةً.**\n\nاكتسب سامر مهارة القراءة على مراحل.\n:::\n\nمن العبارات التي توضّح التدرّج:\n\n- **شَيْئًا فَشَيْئًا**: تغيّر قليل بعد قليل.\n- **تَدْرِيجِيًّا**: تغيّر على مراحل.\n- **خُطْوَةً خُطْوَةً**: تقدّم من مرحلة إلى أخرى.\n\nلا نحتاج إلى ذكر هذه العبارات دائمًا، لكنها تجعل معنى التدرّج واضحًا.\n\n## ٤. الوزن يساعد، والسياق يحدّد\n\nلا يدلّ كل فعل على وزن **تَفَعَّلَ** على المطاوعة، ولا يفرض هذا الوزن أن يحدث الفعل ببطء. قارن:\n\n| المثال | المعنى في السياق |\n| --- | --- |\n| تَكَسَّرَ الزُّجَاجُ فَجْأَةً. | حدث التكسّر فجأة، لا بالتدريج. |\n| تَحَسَّنَتْ صِحَّتُهُ تَدْرِيجِيًّا. | حدث التحسّن على مراحل. |\n| تَذَكَّرْتُ اسْمَهُ فَجْأَةً. | عاد الاسم إلى ذاكرتي؛ لا يصف المثال مطاوعة أو تدرّجًا. |\n\nوقد يجتمع معنى النتيجة مع التدرّج؛ فقولك **حَسَّنْتُ خَطِّي بِالتَّدْرِيبِ، فَتَحَسَّنَ تَدْرِيجِيًّا** يصف نتيجة التدريب وكيف تطوّرت مع الوقت.\n\n:::warning\nلا تصنع فعلًا على وزن **تَفَعَّلَ** من كل فعل على وزن **فَعَّلَ** اعتمادًا على الشكل وحده. تعلّم الأفعال المستعملة ومعانيها، وراجع المعجم إذا لم تكن متأكدًا.\n:::\n\n## ٥. هل يأتي بعد الفعل مفعول به؟\n\nلا يحدّد الوزن وحده حاجة الفعل إلى مفعول به. فبعض هذه الأفعال لازم، وبعضها متعدٍّ:\n\n- **تَحَسَّنَ الطَّقْسُ.** الفعل لازم؛ **الطَّقْسُ** فاعل، ولا يحتاج الفعل هنا إلى مفعول به.\n- **تَعَلَّمَتْ مَرْيَمُ العَرَبِيَّةَ.** الفعل متعدٍّ؛ **مَرْيَمُ** فاعل، و**العَرَبِيَّةَ** مفعول به.\n\nلذلك، تعلّم الفعل في جملة، لا بوصفه وزنًا فقط.\n\n## ٦. خلاصة للاستخدام\n\nعندما تقرأ فعلًا جديدًا:\n\n1. حدّد الجذر، وتحقّق من التاء والشدّة لتتعرّف وزن **تَفَعَّلَ**.\n2. اسأل: هل تصف الجملة أثر فعل سابق؟ إذا كان الجواب نعم، فقد يكون المعنى **المطاوعة**.\n3. ابحث عن سياق يدلّ على المراحل أو التغيّر مع الوقت لتفهم **التدرّج**.\n4. تحقّق من معنى الفعل واستعماله؛ فلا المطاوعة ولا التدرّج معنى ثابت لكل أفعال هذا الوزن.",[961],{"id":962,"name":963,"level":387,"language":9,"isCompleted":964,"completionPercentage":965,"totalExercises":106,"completedExercises":965},"01a14143-391e-75eb-93eb-0e60e05409ce","فهم أدوار المشاركين ومعاني الأفعال المزيدة",false,0,"2026-10-15T20:31:28+00:00","2026-10-16T06:40:27+00:00",[969],{"id":970,"title":971,"vocabularyListWords":972,"isPublished":983},"01a14143-9414-7416-8d63-b594136a2756","أفعال التغير والتدرج",[973,984,990,996,1002,1010,1018,1024,1030,1038,1044,1050],{"id":974,"vocabularyWord":975,"displayOrder":11},"01a14143-9414-747a-8d63-b59414564e8e",{"id":976,"word":977,"frequency":41,"level":201,"language":9,"partsOfSpeech":978,"audio":964},"01a14143-72cd-7757-afe5-c91d611a2e7e","كسّر",[979],{"id":980,"partOfSpeech":981,"definition":982,"isPrimary":983,"meaningOrder":11},"01a14143-7312-7c97-aacf-584c61ba5726","VERB","",true,{"id":985,"vocabularyWord":986,"displayOrder":16},"01a14143-9414-74ae-8d63-b5941527f3d3",{"id":987,"word":988,"frequency":41,"level":387,"language":9,"partsOfSpeech":989,"audio":964},"01a14143-74c6-779f-b4c0-318ca1379c52","تكسّر",[],{"id":991,"vocabularyWord":992,"displayOrder":21},"01a14143-9414-74d2-8d63-b594154fe872",{"id":993,"word":994,"frequency":41,"level":201,"language":9,"partsOfSpeech":995,"audio":964},"01a14143-739b-7060-add7-b7a9c46fceae","قطّع",[],{"id":997,"vocabularyWord":998,"displayOrder":26},"01a14143-9414-74f2-8d63-b59415df8b20",{"id":999,"word":1000,"frequency":11,"level":387,"language":9,"partsOfSpeech":1001,"audio":964},"01a14143-7429-7865-b657-58bd52d8e334","تقطّع",[],{"id":1003,"vocabularyWord":1004,"displayOrder":31},"01a14143-9414-7512-8d63-b59416203b9b",{"id":1005,"word":1006,"frequency":41,"level":201,"language":9,"partsOfSpeech":1007,"audio":964},"01a14143-72cc-76b6-ae5c-72abb8da24ab","جمّع",[1008],{"id":1009,"partOfSpeech":981,"definition":982,"isPrimary":983,"meaningOrder":11},"01a14143-7312-7b6f-aacf-584c61a02f6e",{"id":1011,"vocabularyWord":1012,"displayOrder":36},"01a14143-9414-752e-8d63-b59416414ccb",{"id":1013,"word":1014,"frequency":41,"level":578,"language":9,"partsOfSpeech":1015,"audio":964},"01a14143-74ee-77e1-99f6-4f7ae181751c","تجمّع",[1016],{"id":1017,"partOfSpeech":981,"definition":982,"isPrimary":983,"meaningOrder":11},"01a14143-7518-7397-af59-b41e9f1135b1",{"id":1019,"vocabularyWord":1020,"displayOrder":41},"01a14143-9414-754e-8d63-b5941677a935",{"id":1021,"word":1022,"frequency":41,"level":387,"language":9,"partsOfSpeech":1023,"audio":964},"01a14143-74c5-7747-b788-f7d10c56edc1","تحسّن",[],{"id":1025,"vocabularyWord":1026,"displayOrder":46},"01a14143-9414-756a-8d63-b59416deff23",{"id":1027,"word":1028,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1029,"audio":964},"01a14143-7256-7564-a605-31b8a3f5215f","تعلّم",[],{"id":1031,"vocabularyWord":1032,"displayOrder":51},"01a14143-9414-7586-8d63-b59416e94b5b",{"id":1033,"word":1034,"frequency":41,"level":387,"language":9,"partsOfSpeech":1035,"audio":964},"01a14143-73c4-7f1c-b54a-613c929ee98b","تذكّر",[1036],{"id":1037,"partOfSpeech":981,"definition":982,"isPrimary":983,"meaningOrder":11},"01a14143-73cc-75e2-9ae2-00829957dab2",{"id":1039,"vocabularyWord":1040,"displayOrder":56},"01a14143-9414-75a2-8d63-b59416fc8f39",{"id":1041,"word":1042,"frequency":16,"level":387,"language":9,"partsOfSpeech":1043,"audio":964},"01a14143-7456-77a2-b609-12d682516e15","شيئا فشيئا",[],{"id":1045,"vocabularyWord":1046,"displayOrder":61},"01a14143-9414-75be-8d63-b594178dc171",{"id":1047,"word":1048,"frequency":16,"level":387,"language":9,"partsOfSpeech":1049,"audio":964},"01a14143-7437-7a73-94c9-a533542b12b3","تدريجيا",[],{"id":1051,"vocabularyWord":1052,"displayOrder":66},"01a14143-9414-75da-8d63-b59418424373",{"id":1053,"word":1054,"frequency":16,"level":201,"language":9,"partsOfSpeech":1055,"audio":964},"01a14143-738f-750d-88c7-6a22a1832237","خطوة خطوة",[],{"name":963,"slug":1057,"language":9},"maani-al-afal-al-mazida-b1",[],{"id":962,"name":963,"slug":1057,"language":9,"level":387,"introduction":1060,"lessonCount":31,"totalExercises":106,"objectives":1061,"prerequisites":1065,"lessons":1068},"ابدأ بمن يسبب الحدث في فعّل وأفعل، ثم تابع أثره في تفعّل وانفعل وبعض أفعال افتعل. بعد ذلك قارن طرق عرض المشاركين بفاعل وتفاعل، وانتقل إلى الطلب والتحول في استفعل. تربط هذه الخطوات شكل الفعل بأدوار الأسماء حوله، مع التحقق دائمًا من الاستعمال بدل إسناد معنى ثابت إلى كل وزن.",[1062,1063,1064],"تمييز التسبب في الحدث من نتيجته والمشاركة فيه وطلبه.","بناء جمل تراعي مفاعيل الفعل وحروف الجر التي يستعملها.","تفسير الأفعال المزيدة بالسياق مع تجنب تعميم معنى واحد على الوزن.",[1066,1067],"معرفة الجذر الثلاثي وصيغ الماضي والمضارع الأساسية.","تمييز الفاعل والمفعول به والفعل اللازم من المتعدي.",[1069,1087,1103,1119,1135],{"id":420,"contentId":1070,"slug":422,"title":421,"level":387,"summary":1071,"order":11,"exercises":1072},"pg_77da09fb-7929-49a6-9d2b-e69ca18a49ef","ينطلق من الحدث إلى التسبب فيه بفعّل وأفعل، ويميز زيادة المفاعيل من التكثير وتغير المعنى.",[1073,1077,1080,1084],{"id":1074,"title":1075,"order":965,"type":1076},"01a14143-5e1d-7e23-9558-3e3efdccac77","فعّل وأفعل: الصيغة وبناء الجملة","word_select",{"id":1078,"title":1079,"order":11,"type":1076},"01a14143-5e39-7d2a-ad70-791e37a72477","فعّل وأفعل: المعنى وعدد المفاعيل",{"id":1081,"title":1082,"order":16,"type":1083},"01a14143-5e53-729d-b4a8-0c638227ded8","فعّل وأفعل: الصيغة والتسبب","word_sort",{"id":1085,"title":1086,"order":21,"type":1083},"01a14143-5e5a-7601-8eae-d288f68dbe02","فعّل وأفعل: المعنى والمفاعيل",{"id":430,"contentId":1088,"slug":432,"title":431,"level":387,"summary":1089,"order":16,"exercises":1090},"pg_38bf90ad-4ccf-4913-9178-7650d3615bde","يتتبع أثر فعّل في تفعّل، ويفصل المطاوعة عن التدرج الذي توضحه قرائن السياق.",[1091,1094,1097,1100],{"id":1092,"title":1093,"order":965,"type":1076},"01a14143-6d86-7caa-8f64-aa54b413bacd","تعرّف وزن تفعّل وبناء الجملة",{"id":1095,"title":1096,"order":11,"type":1076},"01a14143-6d9c-7cda-bf68-2aa76f4f045f","المطاوعة والتدرّج: السياق يحدّد المعنى",{"id":1098,"title":1099,"order":16,"type":1083},"01a14143-6db5-7083-9458-74abbfcf2197","تفعّل: الصيغة وبناء الجملة",{"id":1101,"title":1102,"order":21,"type":1083},"01a14143-6dbb-75a3-baab-0bca3aa04f90","تفعّل: اقرأ السياق وحدّد المعنى",{"id":435,"contentId":1104,"slug":437,"title":436,"level":387,"summary":1105,"order":21,"exercises":1106},"pg_916860e6-7ca0-4947-85f8-86891fb5ba66","يوسع وصف النتيجة بانفعل، ثم يبين تنوع افتعل وحروف الجر والصيغ المتغيرة مثل اتصل واختار.",[1107,1110,1113,1116],{"id":1108,"title":1109,"order":965,"type":1076},"01a14143-60e7-7080-a846-2c7bf3ced4e2","صيغ انفعل وافتعل في الماضي والمضارع",{"id":1111,"title":1112,"order":11,"type":1076},"01a14143-60fd-7eb2-98d9-5f7e278ffb21","معاني انفعل وافتعل وتراكيبهما",{"id":1114,"title":1115,"order":16,"type":1083},"01a14143-6112-75cc-957e-846a83b6c362","انفعل وافتعل: تصنيف الصيغ والمطاوعة والتراكيب",{"id":1117,"title":1118,"order":21,"type":1083},"01a14143-6117-7979-99d6-7298ae50c6a5","انفعل وافتعل: تصنيف المعاني والتراكيب",{"id":425,"contentId":1120,"slug":427,"title":426,"level":387,"summary":1121,"order":26,"exercises":1122},"pg_101cc4cf-8e3d-4f6a-bed6-4d23466635ee","يقارن عرض المشاركين في ناقش وتناقش، ويفصل المشاركة عن التبادل المتساوي وعن الأفعال غير الدالة عليها.",[1123,1126,1129,1132],{"id":1124,"title":1125,"order":965,"type":1076},"01a14143-5e61-71cc-8322-57c3abf54361","بناء فاعل وتفاعل وذكر المشاركين",{"id":1127,"title":1128,"order":11,"type":1076},"01a14143-5e7a-724b-994a-257b95b53361","المشاركة ومعاني الأفعال في السياق",{"id":1130,"title":1131,"order":16,"type":1083},"01a14143-5e96-7494-8af4-9e8503b65b48","فاعل وتفاعل: الصيغة وذكر الشريك",{"id":1133,"title":1134,"order":21,"type":1083},"01a14143-5e9d-7b83-a062-f44dd225171a","فاعل وتفاعل: المعنى ودور المفعول به",{"id":440,"contentId":1136,"slug":442,"title":441,"level":387,"summary":1137,"order":31,"exercises":1138},"pg_7d52c5f3-6d5d-4573-a504-cb99ab2625be","يختم بتمييز الطلب والتحول والاعتبار في استفعل، مع مراعاة المعنى المعجمي والسجل الأدبي لبعض الأمثلة.",[1139,1142,1145,1148],{"id":1140,"title":1141,"order":965,"type":1076},"01a14143-6315-798e-8a9f-c8d2686c6f54","صيغ استفعل في مواقف يومية",{"id":1143,"title":1144,"order":11,"type":1076},"01a14143-6329-7420-8aab-6c61c3e401d1","معاني استفعل وحدود دلالة الوزن",{"id":1146,"title":1147,"order":16,"type":1083},"01a14143-6341-72d8-a2bc-9dfc8f03ad13","استفعل: تصنيف الصيغ والجذور",{"id":1149,"title":1150,"order":21,"type":1083},"01a14143-6348-7240-bf5d-8cf66cd3f703","استفعل: المعنى والتركيب والسياق",[1152,1158,1162,1166],{"@id":1153,"@type":1154,"id":1092,"grammarPage":1155,"title":1093,"instructions":1156,"displayOrder":965,"type":1076,"questionCount":66,"blankCount":71,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1157},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-6d86-7caa-8f64-aa54b413bacd","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a14143-3e7b-75c5-8b27-d65f443797c9","اختر الصيغة أو الوصف الصحيح، وانتبه إلى الشدّة ودور الاسم في الجملة.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_815077fb-a0e0-4fd1-835e-f4faeb808e96_hero.webp?v=1792096300",{"@id":1159,"@type":1154,"id":1095,"grammarPage":1155,"title":1096,"instructions":1160,"displayOrder":11,"type":1076,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1161},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-6d9c-7cda-bf68-2aa76f4f045f","اقرأ السياق، ثم اختر الوصف الذي يوافق معنى الفعل أو قاعدة استعماله.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_460b7e16-a308-4726-bc1d-df0d30bd1224_hero.webp?v=1792096300",{"@id":1163,"@type":1154,"id":1098,"grammarPage":1155,"title":1099,"instructions":1164,"displayOrder":16,"type":1083,"questionCount":26,"blankCount":965,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1165},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-6db5-7083-9458-74abbfcf2197","اضغط على البطاقة، ثم على العمود المناسب لتصنيفها.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d59d5e1e-0e3f-470e-942b-522aabe4eb65_hero.webp?v=1792096300",{"@id":1167,"@type":1154,"id":1101,"grammarPage":1155,"title":1102,"instructions":1168,"displayOrder":21,"type":1083,"questionCount":26,"blankCount":965,"isCompleted":964,"ogImageUrl":1169},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a14143-6dbb-75a3-baab-0bca3aa04f90","اقرأ كل بطاقة، ثم اضغط عليها وعلى العمود الذي يوافق سياقها.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_3abe5ef1-8126-48a9-ad4f-94678cc9fcda_hero.webp?v=1792096300",{"id":1092,"grammarPage":1155,"title":1093,"instructions":1156,"seoTitle":1171,"seoDescription":1172,"displayOrder":965,"type":1076,"questions":1173,"ogImageUrl":1157},"وزن تفعّل: تدريب على الصيغة وبناء الجملة","تدرّب على وزن تفعّل باختيار الصيغ والأوصاف المناسبة في جمل عن التعلّم والصحة والأشياء اليومية، مع تمييز الجذر والشدّة والفاعل والمفعول به في السياق.",[1174],{"id":1175,"sentenceTemplate":1176,"displayOrder":965,"explanation":1177,"exampleSentence":1178,"blanks":1179},"01a14143-6d86-7ee6-8f64-aa54b5933f6a","لصياغة الماضي على وزن تَفَعَّلَ من الجذر ع ل م، نختار: __1__.","المطلوب وزن تفعّل: نضيف التاء قبل العين ونشدّد اللام، وهي الحرف الثاني من الجذر. علّم على وزن فعّل، وعلم بلا هذه الزيادة.","تَعَلَّمَ أخي السباحة في النادي.",[1180],{"id":1181,"blankNumber":11,"options":1182},"01a14143-6d86-7e9a-8f64-aa54b4fbb522",[1183,1186,1189],{"id":1184,"optionText":1185,"isCorrect":964,"displayOrder":965},"01a14143-6d86-7e0a-8f64-aa54b41ac14b","عَلَّمَ",{"id":1187,"optionText":1188,"isCorrect":983,"displayOrder":11},"01a14143-6d86-7e4a-8f64-aa54b464df3e","تَعَلَّمَ",{"id":1190,"optionText":1191,"isCorrect":964,"displayOrder":16},"01a14143-6d86-7e76-8f64-aa54b4841678","عَلِمَ",{"html":1193,"toc":1194},"\u003Cp>نستخدم أفعالًا مثل \u003Cstrong>تَكَسَّرَ\u003C\u002Fstrong> و\u003Cstrong>تَحَسَّنَ\u003C\u002Fstrong> و\u003Cstrong>تَعَلَّمَ\u003C\u002Fstrong> لوصف نتيجة فعل أو تغيّر في حالة شخص أو شيء. ستتعرّف صيغة \u003Cstrong>تَفَعَّلَ\u003C\u002Fstrong>، وتفهم المطاوعة والتدرّج، وتستعين بالسياق لتحديد المعنى.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>١. كيف تتعرّف وزن تَفَعَّلَ؟\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>في الفعل الماضي على وزن \u003Cstrong>تَفَعَّلَ\u003C\u002Fstrong>، تأتي تاء قبل الحرف الأول من الجذر، ويُشدَّد الحرف الثاني. ففي \u003Cstrong>تَعَلَّمَ\u003C\u002Fstrong>، الجذر هو \u003Cstrong>ع ل م\u003C\u002Fstrong>، واللام مشدّدة.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>يعرض الجدول صيغة الماضي والمضارع مع الضمير \u003Cstrong>هُوَ\u003C\u002Fstrong>:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>الجذر\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>الماضي: تَفَعَّلَ\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>المضارع: يَتَفَعَّلُ\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>ك س ر\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>تَكَسَّرَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>يَتَكَسَّرُ\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>ح س ن\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>تَحَسَّنَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>يَتَحَسَّنُ\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>ع ل م\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>تَعَلَّمَ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>يَتَعَلَّمُ\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>انتبه إلى الشدّة: \u003Cstrong>تَعَلَّمَ\u003C\u002Fstrong> على وزن \u003Cstrong>تَفَعَّلَ\u003C\u002Fstrong>، أمّا \u003Cstrong>تَعْمَلُ\u003C\u002Fstrong> فليست على هذا الوزن؛ إنها مضارع \u003Cstrong>عَمِلَ\u003C\u002Fstrong> مع «أنتَ» أو «هي». وجود التاء وحده لا يكفي لتحديد الوزن.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-2\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>٢. المطاوعة: الفعل ونتيجته\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cstrong>المطاوعة\u003C\u002Fstrong> هي ظهور أثر الفعل في الشخص أو الشيء الذي وقع عليه. لا تعني هنا الطاعة أو الموافقة؛ فالزجاج، مثلًا، لا يختار أن يتكسّر.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>قارن بين الحدثين:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>كَسَّرَ العَامِلُ الزُّجَاجَ، فَتَكَسَّرَ الزُّجَاجُ.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>في الجزء الأول، العامل يفعل شيئًا بالزجاج. وفي الجزء الثاني، نذكر النتيجة التي حدثت للزجاج نفسه.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>تأتي المطاوعة في عدد من الأفعال على صورة \u003Cstrong>فَعَّلَ ← تَفَعَّلَ\u003C\u002Fstrong>:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>الفعل المؤثّر\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>النتيجة\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>قَطَّعْتُ الوَرَقَ.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>تَقَطَّعَ الوَرَقُ.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>جَمَّعْتُ القَطَعَ.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>تَجَمَّعَتِ القَطَعُ.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>في \u003Cstrong>قَطَّعْتُ الوَرَقَ\u003C\u002Fstrong>، الورق مفعول به. وفي \u003Cstrong>تَقَطَّعَ الوَرَقُ\u003C\u002Fstrong>، صار الورق فاعلًا من جهة الإعراب، مع أنه لا يقوم بفعل مقصود.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>المطاوعة معنى، وليست اسمًا آخر للبناء للمجهول. الفعل \u003Cstrong>تَقَطَّعَ\u003C\u002Fstrong> في المثال مبني للمعلوم، و\u003Cstrong>الوَرَقُ\u003C\u002Fstrong> فاعله.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-3\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>٣. التدرّج: التغيّر مع الوقت\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>قد تصف أفعال على وزن \u003Cstrong>تَفَعَّلَ\u003C\u002Fstrong> تغيّرًا يحدث على مراحل. نسمّي هذا المعنى \u003Cstrong>التدرّج\u003C\u002Fstrong>، ويساعد السياق على توضيحه.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>تَحَسَّنَتْ صِحَّةُ لَيْلَى شَيْئًا فَشَيْئًا.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>لم يحدث التحسّن كلّه في لحظة واحدة.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>تَعَلَّمَ سَامِرٌ القِرَاءَةَ خُطْوَةً خُطْوَةً.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>اكتسب سامر مهارة القراءة على مراحل.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>من العبارات التي توضّح التدرّج:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>شَيْئًا فَشَيْئًا\u003C\u002Fstrong>: تغيّر قليل بعد قليل.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>تَدْرِيجِيًّا\u003C\u002Fstrong>: تغيّر على مراحل.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>خُطْوَةً خُطْوَةً\u003C\u002Fstrong>: تقدّم من مرحلة إلى أخرى.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>لا نحتاج إلى ذكر هذه العبارات دائمًا، لكنها تجعل معنى التدرّج واضحًا.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-4\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>٤. الوزن يساعد، والسياق يحدّد\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>لا يدلّ كل فعل على وزن \u003Cstrong>تَفَعَّلَ\u003C\u002Fstrong> على المطاوعة، ولا يفرض هذا الوزن أن يحدث الفعل ببطء. قارن:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>المثال\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>المعنى في السياق\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>تَكَسَّرَ الزُّجَاجُ فَجْأَةً.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>حدث التكسّر فجأة، لا بالتدريج.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>تَحَسَّنَتْ صِحَّتُهُ تَدْرِيجِيًّا.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>حدث التحسّن على مراحل.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>تَذَكَّرْتُ اسْمَهُ فَجْأَةً.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>عاد الاسم إلى ذاكرتي؛ لا يصف المثال مطاوعة أو تدرّجًا.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>وقد يجتمع معنى النتيجة مع التدرّج؛ فقولك \u003Cstrong>حَسَّنْتُ خَطِّي بِالتَّدْرِيبِ، فَتَحَسَّنَ تَدْرِيجِيًّا\u003C\u002Fstrong> يصف نتيجة التدريب وكيف تطوّرت مع الوقت.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>لا تصنع فعلًا على وزن \u003Cstrong>تَفَعَّلَ\u003C\u002Fstrong> من كل فعل على وزن \u003Cstrong>فَعَّلَ\u003C\u002Fstrong> اعتمادًا على الشكل وحده. تعلّم الأفعال المستعملة ومعانيها، وراجع المعجم إذا لم تكن متأكدًا.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-5\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>٥. هل يأتي بعد الفعل مفعول به؟\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>لا يحدّد الوزن وحده حاجة الفعل إلى مفعول به. فبعض هذه الأفعال لازم، وبعضها متعدٍّ:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>تَحَسَّنَ الطَّقْسُ.\u003C\u002Fstrong> الفعل لازم؛ \u003Cstrong>الطَّقْسُ\u003C\u002Fstrong> فاعل، ولا يحتاج الفعل هنا إلى مفعول به.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>تَعَلَّمَتْ مَرْيَمُ العَرَبِيَّةَ.\u003C\u002Fstrong> الفعل متعدٍّ؛ \u003Cstrong>مَرْيَمُ\u003C\u002Fstrong> فاعل، و\u003Cstrong>العَرَبِيَّةَ\u003C\u002Fstrong> مفعول به.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>لذلك، تعلّم الفعل في جملة، لا بوصفه وزنًا فقط.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-6\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>٦. خلاصة للاستخدام\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>عندما تقرأ فعلًا جديدًا:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>حدّد الجذر، وتحقّق من التاء والشدّة لتتعرّف وزن \u003Cstrong>تَفَعَّلَ\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>اسأل: هل تصف الجملة أثر فعل سابق؟ إذا كان الجواب نعم، فقد يكون المعنى \u003Cstrong>المطاوعة\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>ابحث عن سياق يدلّ على المراحل أو التغيّر مع الوقت لتفهم \u003Cstrong>التدرّج\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>تحقّق من معنى الفعل واستعماله؛ فلا المطاوعة ولا التدرّج معنى ثابت لكل أفعال هذا الوزن.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n",[1195,1199,1203,1207,1211,1215],{"id":1196,"text":1197,"depth":16,"number":1198},"section","١. كيف تتعرّف وزن تَفَعَّلَ؟","1",{"id":1200,"text":1201,"depth":16,"number":1202},"section-2","٢. المطاوعة: الفعل ونتيجته","2",{"id":1204,"text":1205,"depth":16,"number":1206},"section-3","٣. التدرّج: التغيّر مع الوقت","3",{"id":1208,"text":1209,"depth":16,"number":1210},"section-4","٤. الوزن يساعد، والسياق يحدّد","4",{"id":1212,"text":1213,"depth":16,"number":1214},"section-5","٥. هل يأتي بعد الفعل مفعول به؟","5",{"id":1216,"text":1217,"depth":16,"number":1218},"section-6","٦. خلاصة للاستخدام","6"]