[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-el-anisosyllava-oysiastika-kai-tonos":3,"grammar-exercises-by-page-01a12b61-8890-7982-9595-ee73398f8bd8":71,"exercise-list-path-el-none":128},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"vocabularyLists":20,"readyImages":70},"01a12b61-8890-7982-9595-ee73398f8bd8","Ανισοσύλλαβα ουσιαστικά και μετακίνηση του τόνου","anisosyllava-oysiastika-kai-tonos","Ανισοσύλλαβα ουσιαστικά στον ενικό και στον πληθυντικό: συλλαβές, μετακίνηση του τόνου και σωστός σχηματισμός της γενικής με καθημερινά παραδείγματα.","Τα ανισοσύλλαβα ουσιαστικά δεν έχουν τον ίδιο αριθμό συλλαβών σε όλους τους τύπους τους. Θα δούμε πώς συνδέονται οι επιπλέον συλλαβές με τον τόνο και πώς σχηματίζουμε σωστά κυρίως τη γενική, χωρίς να αλλάζουμε τον τόνο παντού με τον ίδιο τρόπο.\n\n## 1. Τι αλλάζει στις συλλαβές\n\nΣύγκρινε τον ενικό με τον πληθυντικό:\n\n| Ενικός | Πληθυντικός | Αριθμός συλλαβών |\n| --- | --- | --- |\n| ο καφές | οι καφέδες | 2 → 3 |\n| η αλεπού | οι αλεπούδες | 3 → 4 |\n| το μάθημα | τα μαθήματα | 3 → 4 |\n\nΟι τύποι **κα-φές → κα-φέ-δες**, **α-λε-πού → α-λε-πού-δες** και **μά-θη-μα → μα-θή-μα-τα** αποκτούν μία επιπλέον συλλαβή. Όμως ο τόνος δεν συμπεριφέρεται με τον ίδιο τρόπο: στο **καφέδες** μένει στο **φέ**, ενώ στο **μαθήματα** μετακινείται από το **μά** στο **θή**.\n\n## 2. Πώς μετράμε τη θέση του τόνου\n\nΜετράμε τις συλλαβές από το τέλος της λέξης:\n\n- **Λήγουσα**: η τελευταία συλλαβή, όπως στο κα-**φές**.\n- **Παραλήγουσα**: η δεύτερη από το τέλος, όπως στο κα-**φέ**-δες.\n- **Προπαραλήγουσα**: η τρίτη από το τέλος, όπως στο **μά**-θη-μα.\n\nΣτους κλιτούς τύπους των ουσιαστικών, ο τόνος βρίσκεται σε μία από αυτές τις τρεις θέσεις. Όταν προστίθεται μια συλλαβή, ο τόνος μερικές φορές πρέπει να μετακινηθεί προς το τέλος.\n\n:::note\nΗ αλλαγή της ονομασίας της θέσης δεν σημαίνει πάντα ότι τονίζεται διαφορετικό φωνήεν. Στα **καφές → καφέδες**, το **έ** παραμένει τονισμένο, αλλά από τη λήγουσα βρίσκεται πλέον στην παραλήγουσα.\n:::\n\n## 3. Τα ουδέτερα σε -μα\n\nΓνωρίζεις ήδη τον πληθυντικό σε **-ματα**. Τώρα πρόσεξε ιδιαίτερα τον τόνο στη γενική και στους τύπους του πληθυντικού.\n\n| Πτώση και αριθμός | μάθημα | όνομα | πράγμα |\n| --- | --- | --- | --- |\n| Ονομαστική ενικού | το **μάθημα** | το **όνομα** | το **πράγμα** |\n| Γενική ενικού | του **μαθήματος** | του **ονόματος** | του **πράγματος** |\n| Αιτιατική ενικού | το **μάθημα** | το **όνομα** | το **πράγμα** |\n| Ονομαστική και αιτιατική πληθυντικού | τα **μαθήματα** | τα **ονόματα** | τα **πράγματα** |\n| Γενική πληθυντικού | των **μαθημάτων** | των **ονομάτων** | των **πραγμάτων** |\n\nΣτα **μάθημα** και **όνομα**, ο τόνος βρίσκεται αρχικά στην προπαραλήγουσα. Με την επιπλέον συλλαβή, μετακινείται: **μαθήματος, μαθήματα**, **ονόματος, ονόματα**. Διαφορετικά, θα βρισκόταν στην τέταρτη συλλαβή από το τέλος.\n\nΣτο **πράγμα**, αντίθετα, ο τόνος μπορεί να μείνει στο ίδιο φωνήεν: **πράγματος, πράγματα**. Βρίσκεται πλέον στην προπαραλήγουσα.\n\nΣτη **γενική πληθυντικού**, τα ουδέτερα σε **-μα** τονίζονται στην παραλήγουσα: **μαθημάτων, ονομάτων, πραγμάτων**. Αυτό είναι κανόνας της κλίσης τους, όχι απλώς αποτέλεσμα του ορίου των τριών συλλαβών.\n\n:::example\nΤο **μάθημα** αρχίζει στις εννέα. → Η διάρκεια του **μαθήματος** είναι μία ώρα.\n\nΓράψε το **όνομα** του μαθητή. → Έλεγξε την ορθογραφία των **ονομάτων**.\n\nΤα **πράγματα** είναι στο κουτί. → Κάνε μια λίστα των **πραγμάτων** που χρειάζεσαι.\n:::\n\n## 4. Όταν ο τόνος μένει στο ίδιο φωνήεν\n\nΣτα παρακάτω ανισοσύλλαβα, οι επιπλέον συλλαβές δεν προκαλούν μετακίνηση του τόνου σε άλλο φωνήεν.\n\n| Ονομαστική ενικού | Γενική ενικού | Ονομαστική πληθυντικού | Γενική πληθυντικού |\n| --- | --- | --- | --- |\n| ο **καφές** | του **καφέ** | οι **καφέδες** | των **καφέδων** |\n| η **αλεπού** | της **αλεπούς** | οι **αλεπούδες** | των **αλεπούδων** |\n| η **γιαγιά** | της **γιαγιάς** | οι **γιαγιάδες** | των **γιαγιάδων** |\n\nΣτα δύο θηλυκά, η αιτιατική είναι **την αλεπού, τη γιαγιά** στον ενικό και **τις αλεπούδες, τις γιαγιάδες** στον πληθυντικό.\n\n:::example\nΕίδαμε δύο **αλεπούδες**. Τα ίχνη των **αλεπούδων** ήταν πάνω στο χιόνι.\n\nΟι **γιαγιάδες** μας μένουν κοντά. Πηγαίνουμε συχνά στα σπίτια των **γιαγιάδων** μας.\n:::\n\n:::tip\nΜάθαινε μαζί την ονομαστική ενικού, τη γενική ενικού και τη γενική πληθυντικού: **η αλεπού — της αλεπούς — των αλεπούδων**. Έτσι θυμάσαι και την κατάληξη και τον τόνο.\n:::\n\n## 5. Δύο λάθη που χρειάζονται προσοχή\n\n:::warning\nΔεν κρατάμε πάντα τον τόνο στην ίδια συλλαβή του αρχικού τύπου:\n\n✗ του **μάθηματος** → ✓ του **μαθήματος**\n\nΔεν μετακινούμε όμως τον τόνο σε όλα τα ανισοσύλλαβα:\n\n✗ οι **αλεπουδές** → ✓ οι **αλεπούδες**\n:::\n\nΟ κανόνας των τριών τελευταίων συλλαβών μάς βοηθά να αποκλείσουμε ορισμένους λανθασμένους τύπους. Δεν αρκεί όμως για να επιλέξουμε πάντοτε τον σωστό τόνο. Για παράδειγμα, λέμε **των πραγμάτων**, όχι **των πράγματων**, παρόλο που και στις δύο γραφές ο τόνος βρίσκεται μέσα στις τρεις τελευταίες συλλαβές.\n\n## 6. Έλεγχος πριν γράψεις\n\n1. Βρες την πτώση και τον αριθμό που χρειάζεσαι.\n2. Σχημάτισε τον τύπο σύμφωνα με την κλίση του ουσιαστικού.\n3. Έλεγξε αν προστέθηκε συλλαβή και πού βρίσκεται τώρα ο τόνος.\n4. Θυμήσου τον ιδιαίτερο τονισμό της γενικής πληθυντικού, όπως **των μαθημάτων**.\n\n**Ανισοσύλλαβο** δεν σημαίνει ότι ο τόνος μετακινείται πάντα. Σύγκρινε: **αλεπού → αλεπούδες**, αλλά **μάθημα → μαθήματα → μαθημάτων**.","el","B1",83,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a12b61-8793-7b10-af51-4d1de2d647bd",false,0,8,"2026-10-11T14:32:54+00:00","2026-10-12T17:41:45+00:00",[21],{"id":22,"title":5,"vocabularyListWords":23,"isPublished":69},"01a12b61-eb3e-7a66-97fb-4573a105b582",[24,32,41,48,55,62],{"id":25,"vocabularyWord":26,"displayOrder":31},"01a12b61-eb3e-7abe-97fb-4573a1930238",{"id":27,"word":28,"frequency":17,"level":29,"language":9,"partsOfSpeech":30,"audio":15},"01a12b61-cfd3-733a-bdc3-d8bb638ea72f","καφές","A1",[],1,{"id":33,"vocabularyWord":34,"displayOrder":40},"01a12b61-eb3e-7af2-97fb-4573a1a36ef1",{"id":35,"word":36,"frequency":37,"level":38,"language":9,"partsOfSpeech":39,"audio":15},"01a12b61-cec8-73ba-96d3-2912a688fceb","αλεπού",7,"A2",[],2,{"id":42,"vocabularyWord":43,"displayOrder":47},"01a12b61-eb3e-7b16-97fb-4573a2495aec",{"id":44,"word":45,"frequency":37,"level":38,"language":9,"partsOfSpeech":46,"audio":15},"01a12b61-cfed-721b-b241-5d7c51a49fed","μάθημα",[],3,{"id":49,"vocabularyWord":50,"displayOrder":54},"01a12b61-eb3e-7b36-97fb-4573a3192709",{"id":51,"word":52,"frequency":17,"level":29,"language":9,"partsOfSpeech":53,"audio":15},"01a12b61-d116-7829-a09e-06ab7a77ab56","όνομα",[],4,{"id":56,"vocabularyWord":57,"displayOrder":61},"01a12b61-eb3e-7b56-97fb-4573a35dd0b9",{"id":58,"word":59,"frequency":17,"level":29,"language":9,"partsOfSpeech":60,"audio":15},"01a12b61-d075-72c2-b48d-89c9cd8f3628","πράγμα",[],5,{"id":63,"vocabularyWord":64,"displayOrder":68},"01a12b61-eb3e-7b72-97fb-4573a4530079",{"id":65,"word":66,"frequency":37,"level":29,"language":9,"partsOfSpeech":67,"audio":15},"01a12b61-cf29-7b6e-b50e-c8620bba442d","γιαγιά",[],6,true,[],[72,82,88,96,102,109,115,122],{"@id":73,"@type":74,"id":75,"grammarPage":76,"title":77,"instructions":78,"displayOrder":16,"type":79,"questionCount":80,"blankCount":80,"isCompleted":15,"ogImageUrl":81},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-9119-7925-a1c9-ac4511c688e8","GrammarExercise","01a12b61-9119-7925-a1c9-ac4511c688e8","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a12b61-8890-7982-9595-ee73398f8bd8","Ουδέτερα σε -μα: μορφή και τόνος","Συμπλήρωσε κάθε κενό με τον σωστό τύπο ή τη σωστή θέση του τόνου.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0103ce74-ebe4-468f-9d84-983fe3446165_hero.webp?v=1791729176",{"@id":83,"@type":74,"id":84,"grammarPage":76,"title":85,"instructions":86,"displayOrder":31,"type":79,"questionCount":80,"blankCount":80,"isCompleted":15,"ogImageUrl":87},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-9130-7d9b-b12a-632f590512fd","01a12b61-9130-7d9b-b12a-632f590512fd","Καφές, αλεπού, γιαγιά: ο τόνος μένει","Διάλεξε τον σωστό τύπο. Πρόσεξε την πτώση, τον αριθμό και το φωνήεν που κρατά τον τόνο.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_96a7bd0c-f121-4452-99bc-a5a67fa773ff_hero.webp?v=1791729176",{"@id":89,"@type":74,"id":90,"grammarPage":76,"title":91,"instructions":92,"displayOrder":40,"type":93,"questionCount":94,"blankCount":94,"isCompleted":15,"ogImageUrl":95},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-9145-76fb-8b05-43feabd84588","01a12b61-9145-76fb-8b05-43feabd84588","Μαθήματα, ονόματα και πράγματα στη σειρά","Βάλε τις κάρτες στη σειρά για να σχηματίσεις μια πρόταση. Υπάρχει μία περιττή κάρτα. Πρόσεξε τα άρθρα, τις καταλήξεις και τον τόνο.","sentence_builder",10,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_397c18fa-eff7-4ec5-a0aa-b3ebbd8ec2ac_hero.webp?v=1791729176",{"@id":97,"@type":74,"id":98,"grammarPage":76,"title":99,"instructions":100,"displayOrder":47,"type":93,"questionCount":94,"blankCount":94,"isCompleted":15,"ogImageUrl":101},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-9154-7c69-b59e-00660435a4c6","01a12b61-9154-7c69-b59e-00660435a4c6","Καφέδες, αλεπούδες και γιαγιάδες στη σειρά","Βάλε τις κάρτες στη σειρά για να σχηματίσεις μια πρόταση. Υπάρχει μία περιττή κάρτα. Σύνδεσε κάθε άρθρο με τον σωστό τύπο του ουσιαστικού.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0cc4b73f-bbf6-434a-9b71-96e77552546d_hero.webp?v=1791729176",{"@id":103,"@type":74,"id":104,"grammarPage":76,"title":105,"instructions":106,"displayOrder":54,"type":107,"questionCount":17,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":108},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-9163-7834-839f-7657a530b220","01a12b61-9163-7834-839f-7657a530b220","Ουδέτερα σε -μα: βρες και διόρθωσε τον τύπο","Κάθε πρόταση έχει μία λανθασμένη λέξη. Επίλεξέ την και μετά διάλεξε τη σωστή διόρθωση.","find_and_fix","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c405ddca-01c8-4d4b-b92e-bc49cdc2c3f6_hero.webp?v=1791729176",{"@id":110,"@type":74,"id":111,"grammarPage":76,"title":112,"instructions":113,"displayOrder":61,"type":107,"questionCount":80,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":114},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-916a-7a65-9062-4a14cf0c86be","01a12b61-916a-7a65-9062-4a14cf0c86be","Ανισοσύλλαβα: διόρθωσε την κλίση και τον τόνο","Βρες τη μία λανθασμένη λέξη σε κάθε πρόταση και επίλεξε τη διόρθωσή της.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_4d1d6f40-16b9-4d65-b84b-1debdff43eb9_hero.webp?v=1791729176",{"@id":116,"@type":74,"id":117,"grammarPage":76,"title":118,"instructions":119,"displayOrder":68,"type":120,"questionCount":54,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":121},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-9175-731e-bdce-c891372fa7cd","01a12b61-9175-731e-bdce-c891372fa7cd","Συλλαβές και τόνος: σύγκρινε τους τύπους","Πάτησε κάθε κάρτα και μετά τη σωστή στήλη. Πρόσεξε το κριτήριο κάθε πίνακα.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_461ad3eb-6181-4ce0-b403-462c3ceac066_hero.webp?v=1791729176",{"@id":123,"@type":74,"id":124,"grammarPage":76,"title":125,"instructions":126,"displayOrder":37,"type":120,"questionCount":54,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":127},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-917b-77ab-b447-358a83519308","01a12b61-917b-77ab-b447-358a83519308","Ανισοσύλλαβα: έλεγξε τον γραπτό τόνο","Πάτησε κάθε κάρτα και μετά τη στήλη της. Ξεχώρισε τον σωστό από τον λανθασμένο τονισμό.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_6078e3df-7612-43be-8f38-d776aee9c7b9_hero.webp?v=1791729176",null]