[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-el-antonymies-meta-tin-prostaktiki":3,"grammar-exercises-by-page-01a12b61-889d-7bdb-8de5-cbc9cc822ab7":22,"exercise-list-path-el-none":80},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"vocabularyLists":20,"readyImages":21},"01a12b61-889d-7bdb-8de5-cbc9cc822ab7","Αντωνυμίες μετά την προστακτική","antonymies-meta-tin-prostaktiki","Η θέση των αδύνατων αντωνυμιών μετά την προστακτική, ο σωστός τονισμός τους και η αλλαγή θέσης στις απαγορεύσεις με μη και μην, με παραδείγματα.","Με την προστακτική ζητάμε από κάποιον να κάνει κάτι: **Άνοιξε την πόρτα! → Άνοιξέ την!** Όταν αντικαθιστούμε το αντικείμενο με μια αδύνατη αντωνυμία, προσέχουμε τη θέση και τον τόνο της. Στις απαγορεύσεις με **μη(ν)**, η θέση αλλάζει.\n\n## 1. Η αντωνυμία ακολουθεί την προστακτική\n\nΣτην καταφατική προστακτική, οι αδύνατες αντωνυμίες μπαίνουν **μετά το ρήμα**. Γράφονται ως χωριστές λέξεις, χωρίς παύλα.\n\n| Αντικείμενο με ουσιαστικό | Αντικείμενο με αντωνυμία |\n| --- | --- |\n| Πάρε τον φάκελο. | Πάρε **τον**. |\n| Κλείσε την πόρτα. | Κλείσε **την**. |\n| Διάβασε το μήνυμα. | Διάβασέ **το**. |\n| Φώναξε τα παιδιά. | Φώναξέ **τα**. |\n\nΗ ίδια θέση ισχύει όταν η αντωνυμία δηλώνει σε ποιον απευθύνεται η πράξη:\n\n- Πες **μου** την αλήθεια.\n- Τηλεφώνησέ **της** απόψε.\n- Στείλτε **μας** ένα μήνυμα.\n\n:::example\nΗ Άννα δεν βρίσκει το εισιτήριο. Ο φίλος της της λέει:\n\n— Είναι πάνω στο τραπέζι. Πάρε **το**!\n\nΗ Άννα δεν ξέρει τι ώρα φεύγει το τρένο:\n\n— Πες **μου**, σε παρακαλώ, τι ώρα φεύγουμε.\n:::\n\n## 2. Ο ενικός και ο πληθυντικός\n\nΗ αντωνυμία ακολουθεί την προστακτική και στον ενικό και στον πληθυντικό. Ο πληθυντικός χρησιμοποιείται επίσης όταν μιλάμε ευγενικά σε ένα άτομο.\n\n| Σε ένα οικείο πρόσωπο | Σε περισσότερα πρόσωπα ή ευγενικά |\n| --- | --- |\n| Πάρε το. | Πάρτε το. |\n| Περίμενέ με. | Περιμένετέ με. |\n| Πες μας. | Πείτε μας. |\n\nΤο πρόσωπο στο οποίο μιλάμε καθορίζει τον τύπο της προστακτικής. Το αντικείμενο καθορίζει την αντωνυμία:\n\n**Μαρία, πάρε τα κλειδιά. → Μαρία, πάρε τα.**\n\nΜιλάμε σε ένα άτομο, αλλά χρησιμοποιούμε **τα**, επειδή αναφερόμαστε στα κλειδιά.\n\n## 3. Πότε χρειάζεται πρόσθετος τόνος\n\nΟι αδύνατες αντωνυμίες συνδέονται στενά στην προφορά με τη λέξη που προηγείται. Αυτή η σύνδεση λέγεται *έγκλιση* και μπορεί να επηρεάσει τον γραπτό τόνο.\n\nΌταν η προστακτική τονίζεται στην **τρίτη συλλαβή από το τέλος**, παίρνει έναν πρόσθετο τόνο στην τελευταία συλλαβή πριν από την αντωνυμία.\n\n| Προστακτική μόνη της | Προστακτική με αντωνυμία |\n| --- | --- |\n| διάβασε | **διάβασέ το** |\n| άνοιξε | **άνοιξέ την** |\n| περίμενε | **περίμενέ με** |\n| διαβάστε | **διαβάστε το** |\n| πάρε | **πάρε το** |\n\n:::tip\nΚοίτα τον τύπο που χρησιμοποιείς, όχι μόνο το ρήμα γενικά: **διάβασέ το**, αλλά **διαβάστε το**. Στο «διαβάστε» ο τόνος βρίσκεται στη δεύτερη συλλαβή από το τέλος, οπότε μία αντωνυμία δεν προκαλεί πρόσθετο τόνο.\n:::\n\n## 4. Δύο αντωνυμίες μετά το ρήμα\n\nΌταν χρειάζονται δύο αδύνατες αντωνυμίες, μπαίνουν και οι δύο μετά την καταφατική προστακτική. Μια συνηθισμένη σειρά είναι **σε ποιον + τι**.\n\n**Δώσε το βιβλίο σε μένα. → Δώσε μού το.**\n\nΕδώ το **μου** δηλώνει σε ποιον θα δοθεί το βιβλίο και το **το** αντικαθιστά το βιβλίο.\n\nΜε δύο αντωνυμίες προσέχουμε ιδιαίτερα τον τόνο:\n\n- Αν η προστακτική τονίζεται στη δεύτερη συλλαβή από το τέλος, τονίζεται η πρώτη από τις δύο αντωνυμίες: **δώσε μού το**.\n- Αν τονίζεται στην τρίτη συλλαβή από το τέλος, παίρνει πρόσθετο τόνο το ρήμα: **φέρετέ μου το**.\n\n:::note\nΜετά την προστακτική είναι δυνατή και η αντίστροφη σειρά: **δώσε μού το → δώσε τό μου**. Και οι δύο διατυπώσεις είναι αποδεκτές. Στα παραδείγματα αυτά τονίζεται η πρώτη από τις δύο αντωνυμίες.\n:::\n\n## 5. Στις απαγορεύσεις η θέση αλλάζει\n\nΓια να πούμε σε κάποιον να μην κάνει κάτι, χρησιμοποιούμε **μη(ν)** με τον κατάλληλο ρηματικό τύπο, όχι με τον τύπο της καταφατικής προστακτικής. Η αντωνυμία μπαίνει τότε **πριν από το ρήμα**.\n\n| Καταφατική εντολή | Απαγόρευση |\n| --- | --- |\n| Πάρε το. | Μην το πάρεις. |\n| Άνοιξέ την. | Μην την ανοίξεις. |\n| Πες μου. | Μη μου πεις. |\n| Δώσε μού το. | Μη μου το δώσεις. |\n\n:::warning\n✗ Μην πάρε το.\n\n✓ **Μην το πάρεις.**\n\nΔεν προσθέτουμε απλώς «μην» στην καταφατική προστακτική. Αλλάζουμε και τον ρηματικό τύπο και τη θέση της αντωνυμίας.\n:::\n\n## 6. Έλεγχος πριν μιλήσεις ή γράψεις\n\n1. Δίνεις καταφατική εντολή; Βάλε την αντωνυμία **μετά**: **Κλείσε την.**\n2. Εκφράζεις απαγόρευση; Βάλε την αντωνυμία **πριν από το ρήμα**, μετά το μη(ν): **Μην την κλείσεις.**\n3. Έλεγξε τον τόνο της προστακτικής: **άνοιξε → άνοιξέ την**.\n4. Έχεις δύο αντωνυμίες μετά την προστακτική; Έλεγξε και τον τονισμό τους: **δώσε μού το**, αλλά **φέρετέ μου το**.","el","B1",90,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a12b61-8794-7814-8835-2e3ff26a8da7",false,0,7,"2026-10-11T14:32:54+00:00","2026-10-12T17:41:45+00:00",[],[],[23,33,40,49,56,65,73],{"@id":24,"@type":25,"id":26,"grammarPage":27,"title":28,"instructions":29,"displayOrder":16,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":31,"isCompleted":15,"ogImageUrl":32},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-91b0-7114-a931-dfebfbdfffa9","GrammarExercise","01a12b61-91b0-7114-a931-dfebfbdfffa9","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a12b61-889d-7bdb-8de5-cbc9cc822ab7","Εντολές με μία αντωνυμία","Συμπλήρωσε κάθε εντολή. Πρόσεξε τη θέση της αντωνυμίας, το πρόσωπο και τον τόνο.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_7cd8392e-fb33-4b72-aab7-54b7f5dc1644_hero.webp?v=1791729177",{"@id":34,"@type":25,"id":35,"grammarPage":27,"title":36,"instructions":37,"displayOrder":38,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":31,"isCompleted":15,"ogImageUrl":39},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-91c3-787d-9ff5-496bb4443c22","01a12b61-91c3-787d-9ff5-496bb4443c22","Δύο αντωνυμίες και απαγορεύσεις","Διάλεξε τη σωστή διατύπωση. Πρόσεξε τις δύο αντωνυμίες, τον τονισμό και τη θέση τους στις απαγορεύσεις.",1,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_89f54b4d-2570-4f20-9fa5-5d3ae2e36532_hero.webp?v=1791729177",{"@id":41,"@type":25,"id":42,"grammarPage":27,"title":43,"instructions":44,"displayOrder":45,"type":46,"questionCount":47,"blankCount":47,"isCompleted":15,"ogImageUrl":48},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-91d5-79d9-a341-21b777e88c43","01a12b61-91d5-79d9-a341-21b777e88c43","Καταφατικές εντολές με δύο αντωνυμίες","Βάλε τις κάρτες στη σειρά για να σχηματίσεις μία εντολή. Υπάρχουν περιττές λέξεις. Πρόσεξε τους τόνους και τη στίξη.",2,"sentence_builder",10,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a0f21c88-7938-42ae-95aa-eb0eb57ad5b9_hero.webp?v=1791729177",{"@id":50,"@type":25,"id":51,"grammarPage":27,"title":52,"instructions":53,"displayOrder":54,"type":46,"questionCount":47,"blankCount":47,"isCompleted":15,"ogImageUrl":55},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-91e5-7167-9ccd-49df40c912c0","01a12b61-91e5-7167-9ccd-49df40c912c0","Απαγορεύσεις με μία ή δύο αντωνυμίες","Βάλε τις κάρτες στη σειρά για να σχηματίσεις μία απαγόρευση. Υπάρχουν περιττές λέξεις. Πρόσεξε τον ρηματικό τύπο και τη θέση των αντωνυμιών.",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_9ee367cc-0e6e-4c7c-99ad-094a721ebdce_hero.webp?v=1791729177",{"@id":57,"@type":25,"id":58,"grammarPage":27,"title":59,"instructions":60,"displayOrder":61,"type":62,"questionCount":63,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":64},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-91f3-721c-a179-d39c0651515d","01a12b61-91f3-721c-a179-d39c0651515d","Απαγορεύσεις: βρες τον λάθος ρηματικό τύπο","Κάθε πρόταση έχει μία λανθασμένη λέξη. Επίλεξέ την και διάλεξε τη σωστή αντικατάσταση.",4,"find_and_fix",8,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_60e8924b-52e9-43fc-8115-05a3c55160ec_hero.webp?v=1791729177",{"@id":66,"@type":25,"id":67,"grammarPage":27,"title":68,"instructions":69,"displayOrder":70,"type":71,"questionCount":61,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":72},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-91fc-7132-8f13-4ec7ff2fe613","01a12b61-91fc-7132-8f13-4ec7ff2fe613","Εντολές και απαγορεύσεις: θέση αντωνυμιών","Πάτησε κάθε κάρτα και μετά τη στήλη όπου ανήκει. Πρόσεξε το κριτήριο κάθε πίνακα.",5,"word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_1cee9773-5eb5-4f7a-9e25-9256d1c9a1c5_hero.webp?v=1791729177",{"@id":74,"@type":25,"id":75,"grammarPage":27,"title":76,"instructions":77,"displayOrder":78,"type":71,"questionCount":61,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":79},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-9203-70cf-b63b-6a1fb5e9d4ba","01a12b61-9203-70cf-b63b-6a1fb5e9d4ba","Προστακτική με αντωνυμίες: έλεγχος τόνων","Πάτησε μια κάρτα και μετά τη σωστή στήλη. Έλεγξε τους τόνους και, στον τελευταίο πίνακα, ολόκληρη τη δομή.",6,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_f1a971fc-3e30-45a5-b3a5-24baef92cb30_hero.webp?v=1791729177",null]