[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-el":3,"grammar-pages-el":4,"grammar-page-el-eleytheros-plagios-logos":1047,"grammar-lesson-path-el-eleytheros-plagios-logos-afigimatiki-optiki-kai-polyfonia-c2":1062,"grammar-exercises-by-page-01a12b61-893a-7c63-a1a6-d75bff04e602":1092,"grammar-quick-check-01a12b61-893a-7c63-a1a6-d75bff04e602":1103,"grammar-lesson-body-01a12b61-893a-7c63-a1a6-d75bff04e602-5j37439dy":1126},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,202,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,388,393,398,403,408,413,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,579,584,589,594,599,604,609,614,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,695,700,705,710,715,720,725,730,735,740,745,750,755,760,765,770,775,780,785,790,795,801,806,811,816,821,826,831,836,841,846,851,856,861,866,871,876,881,886,891,896,901,906,911,916,921,926,931,936,941,946,952,957,962,967,972,977,982,987,992,997,1002,1007,1012,1017,1022,1027,1032,1037,1042],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a12b61-8d04-7b15-8aa2-a2e8660291ed","Το ελληνικό αλφάβητο","to-elliniko-alfavito","el","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a12b61-89a9-75f5-b418-b8c8f6b78799","Φωνήεντα και συνδυασμοί γραμμάτων","fonienta-kai-syndyasmoi-grammaton",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a12b61-8c8d-7a87-8cff-dcf231a24fcd","Σύμφωνα και συνδυασμοί συμφώνων","symfona-kai-syndyasmoi-symfonon",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a12b61-8b4b-7b3b-bfa7-c02b382bafef","Ο τόνος και τα διαλυτικά","o-tonos-kai-ta-dialytika",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a12b61-8caf-78c0-9847-d3a35a350b53","Τελεία, κόμμα και ερωτηματικό","teleia-komma-kai-erotimatiko",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a12b61-892e-79b8-8f81-1a41e29ead69","Εγώ, εσύ, αυτός: προσωπικές αντωνυμίες","ego-esy-aftos-prosopikes-antonymies",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a12b61-8d25-74f2-88f6-7dd0193592e9","Το ρήμα είμαι στον ενεστώτα","to-rima-eimai-ston-enestota",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a12b61-88aa-7545-ac92-b1e70680f885","Απλές προτάσεις με υποκείμενο και ρήμα","aples-protaseis-me-ypokeimeno-kai-rima",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a12b61-8ca9-766d-a45f-510bbf9f5cc9","Τα τρία γένη των ουσιαστικών","ta-tria-geni-ton-oysiastikon",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a12b61-8d18-79da-b22e-8bcec57eb83a","Το οριστικό άρθρο: ο, η, το","to-oristiko-arthro",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a12b61-8cf7-7a0d-9a9a-245cf59efc32","Το αόριστο άρθρο: ένας, μία, ένα","to-aoristo-arthro",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a12b61-88de-725a-beea-8668be0779e0","Αρσενικά ουσιαστικά σε -ος, -ης και -ας: ενικός και πληθυντικός","arsenika-oysiastika-se-os-is-as",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a12b61-8cdd-7443-8615-c0bca94f0e88","Θηλυκά ουσιαστικά σε -α και -η: ενικός και πληθυντικός","thilyka-oysiastika-se-a-i",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a12b61-8ba0-7639-8a03-eafd4c76b631","Ουδέτερα ουσιαστικά σε -ο και -ι: ενικός και πληθυντικός","oydetera-oysiastika-se-o-i",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a12b61-897b-783e-bf7e-8d50d65c48d9","Επίθετα σε -ος, -η, -ο και -ος, -α, -ο","epitheta-se-os-i-o-kai-os-a-o",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a12b61-8d1f-7011-9a3a-09bc040268f7","Το ρήμα έχω στον ενεστώτα","to-rima-echo-ston-enestota",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a12b61-89e2-7602-9cae-0c38b928db85","Η αιτιατική ως άμεσο αντικείμενο","i-aitiatiki-os-ameso-antikeimeno",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a12b61-8c48-76a3-b5a7-4e0d395f05f1","Ρήματα σε -ω: μένω και δουλεύω","rimata-se-o-meno-kai-doylevo",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a12b61-8c43-70e4-8efc-abf7f2deb58d","Ρήματα σε -άω και -ώ: μιλάω","rimata-se-ao-kai-o-milao",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a12b61-8c81-781f-8f61-a8e0ef20ec27","Συχνά ρήματα: πάω, τρώω, ακούω και λέω","sychna-rimata-pao-troo-akoyo-leo",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a12b61-89e8-75b3-a988-1decb19cc93f","Η άρνηση με δεν","i-arnisi-me-den",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a12b61-8993-7d75-851a-4f078b594bde","Ερωτήσεις με τι, πού, πώς και πότε","erotiseis-me-ti-poy-pos-pote",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a12b61-8c01-7c54-bb59-dd8910026601","Ποιος, ποια, ποιο και πόσος, πόση, πόσο","poios-poia-poio-kai-posos-posi-poso",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a12b61-898e-7bbb-82ea-316aff22dc11","Ερωτήσεις με απάντηση ναι ή όχι","erotiseis-me-apantisi-nai-i-ochi",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a12b61-8a05-72d3-a847-0776615a76f7","Η κτήση με μου, σου, του και της","i-ktisi-me-moy-soy-toy-tis",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a12b61-8849-7674-a929-0f2a0ed182f9","Αυτός και εκείνος: δείχνω πρόσωπα και πράγματα","aftos-kai-ekeinos",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a12b61-8b5e-7237-a1bf-bb64ad541983","Οι αριθμοί από το μηδέν ως το εκατό","oi-arithmoi-apo-to-miden-os-to-ekato",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a12b61-8955-7653-9085-03ec39cac26a","Ένας, τρεις και τέσσερις: αριθμοί και γένος","enas-treis-kai-tesseris-arithmoi-kai-genos",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a12b61-8c5f-73e5-9093-36dd855c83af","Σε και από: τόπος και προέλευση","se-kai-apo-topos-kai-proelefsi",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a12b61-8c7b-7520-804c-9e87d66a35e6","Στον, στην, στο: σε και οριστικό άρθρο","ston-stin-sto",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a12b61-8aa6-7953-bb3d-d544c38bfdff","Με και για στην καθημερινή επικοινωνία","me-kai-gia-stin-kathimerini-epikoinonia",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a12b61-8929-7110-976f-61ab051c40c6","Εδώ, εκεί, πάνω και κάτω","edo-ekei-pano-kai-kato",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a12b61-8c65-73f9-adab-59006b263d5a","Σήμερα, αύριο και επιρρήματα συχνότητας","simera-avrio-kai-epirrimata-sychnotitas",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a12b61-8a16-71eb-b746-0b8eda571da4","Η ώρα και οι ημέρες της εβδομάδας","i-ora-kai-oi-imeres-tis-evdomadas",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a12b61-8d41-73b9-beb6-8a059a94d9f8","Υπάρχει και υπάρχουν","yparchei-kai-yparchoyn",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a12b61-8ae5-7f22-86c9-306dcdd00397","Μου αρέσει και μου αρέσουν","moy-aresei-kai-moy-aresoyn",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a12b61-8cc9-7a1b-b50b-f30bfc51d1c4","Θέλω να και μπορώ να σε απλά αιτήματα","thelo-na-kai-mporo-na",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a12b61-8a48-7acd-9feb-9018d9c55629","Και, αλλά, ή: ενώνω απλές προτάσεις","kai-alla-i-enono-aples-protaseis",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":10,"displayOrder":201},"01a12b61-899e-7e3a-a087-507fe05f7238","Εσύ και εσείς: ο πληθυντικός ευγενείας","esy-kai-eseis-plithyntikos-eygeneias",39,{"id":203,"title":204,"slug":205,"language":9,"level":206,"displayOrder":207},"01a12b61-89ed-7e95-a363-914300628759","Η γενική ενικού για κτήση και σχέσεις","i-geniki-enikoy-gia-ktisi-kai-scheseis","A2",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":206,"displayOrder":212},"01a12b61-89f9-7c99-a449-b43641a7cef4","Η γενική πληθυντικού των συχνών ουσιαστικών","i-geniki-plithyntikoy-ton-sychnon-oysiastikon",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":206,"displayOrder":217},"01a12b61-89ff-7aa7-908a-dc0e2f64108e","Η κλητική στην προσφώνηση","i-klitiki-stin-prosfonisi",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":206,"displayOrder":222},"01a12b61-8ba5-7999-93f0-9cbc0821e1ff","Ουδέτερα σε -μα και ο πληθυντικός τους","oydetera-se-ma-kai-o-plithyntikos-toys",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":206,"displayOrder":227},"01a12b61-8cea-7975-b473-24c6318e2073","Θηλυκά σε -ση και -ξη: ο πληθυντικός σε -εις","thilyka-se-si-xi-plithyntikos-se-eis",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":206,"displayOrder":232},"01a12b61-888a-7610-b5b9-35629154f496","Ανισοσύλλαβα αρσενικά: παππούς και καφές","anisosyllava-arsenika-pappoys-kai-kafes",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":206,"displayOrder":237},"01a12b61-88e4-752c-80f8-de0531f054d9","Άρθρο με ονόματα, χώρες και γλώσσες","arthro-me-onomata-chores-kai-glosses",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":206,"displayOrder":242},"01a12b61-8d0a-7cb1-af40-b4e8e7232f59","Το επίθετο πολύς, πολλή, πολύ","to-epitheto-polys-polli-poly",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":206,"displayOrder":247},"01a12b61-8bed-7e57-8c94-35f2b69946f3","Πιο και ο πιο: απλή σύγκριση","pio-kai-o-pio-apli-sygkrisi",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":206,"displayOrder":252},"01a12b61-8a52-7df2-abbc-0a1d01f32fde","Καλύτερος, χειρότερος, μεγαλύτερος και μικρότερος","kalyteros-cheiroteros-megalyteros-mikroteros",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":206,"displayOrder":257},"01a12b61-8b57-7eec-bcc2-f620d363a9fa","Οι αδύνατοι τύποι του άμεσου αντικειμένου","oi-adynatoi-typoi-toy-amesoy-antikeimenoy",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":206,"displayOrder":262},"01a12b61-8aea-7d9e-866a-8a44aa372a3c","Μου και σου πριν από το ρήμα: έμμεσο αντικείμενο","moy-kai-soy-emmeso-antikeimeno",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":206,"displayOrder":267},"01a12b61-8910-78fd-aaa9-8adf4f77b7b2","Δικός μου και δικός σου","dikos-moy-kai-dikos-soy",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":206,"displayOrder":272},"01a12b61-8a5d-72c9-a5da-49020e354713","Κάποιος, κάτι, κανείς και τίποτα","kapoios-kati-kaneis-kai-tipota",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":206,"displayOrder":277},"01a12b61-8b64-7176-9d71-5dab93c4ec7c","Όλος, κάθε και άλλος","olos-kathe-kai-allos",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":206,"displayOrder":282},"01a12b61-8ab1-7908-84f3-737504030707","Μεγάλοι αριθμοί, ημερομηνίες και τακτικά αριθμητικά","megaloi-arithmoi-imerominies-taktika-arithmitika",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":206,"displayOrder":287},"01a12b61-8c4d-7cb4-a504-5c0b5f8a0fbc","Ρήματα σε -ώ: μπορώ και καλώ","rimata-se-o-mporo-kai-kalo",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":206,"displayOrder":292},"01a12b61-8c53-7478-ae32-7e51c3f03bc9","Ρήματα σε -ομαι: έρχομαι και χρειάζομαι","rimata-se-omai-erchomai-kai-chreiazomai",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":206,"displayOrder":297},"01a12b61-8a69-7bbe-9a48-0bb9b88bdeac","Λέγομαι, κάθομαι και θυμάμαι","legomai-kathomai-kai-thymamai",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":206,"displayOrder":302},"01a12b61-8a31-7d1e-89d3-dc1d5b85001f","Ήμουν και είχα","imoyn-kai-eicha",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":206,"displayOrder":307},"01a12b61-8b13-708d-a493-2acb68674045","Ο αόριστος σε -σα και -ξα","o-aoristos-se-sa-kai-xa",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":206,"displayOrder":312},"01a12b61-8b0d-76e6-b2a7-102b889254ce","Ο αόριστος σε -ψα και οι αλλαγές του θέματος","o-aoristos-se-psa",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":206,"displayOrder":317},"01a12b61-8c87-771e-b53b-fb8966005654","Συχνοί ανώμαλοι αόριστοι: πήγα, είδα, είπα","sychnoi-anomaloi-aoristoi",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":206,"displayOrder":322},"01a12b61-884f-7a0e-8d02-3c8b93f530ab","Αύξηση και τόνος στον αόριστο","afxisi-kai-tonos-ston-aoristo",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":206,"displayOrder":327},"01a12b61-8b33-721b-b7cf-9d31e064a62c","Ο παρατατικός για συνήθειες στο παρελθόν","o-paratatikos-gia-synitheies",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":206,"displayOrder":332},"01a12b61-88a4-769a-9570-19c934b00304","Αόριστος ή παρατατικός σε απλές αφηγήσεις","aoristos-i-paratatikos",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":206,"displayOrder":337},"01a12b61-8b3f-73b7-a859-a1b605f74613","Ο συνοπτικός μέλλοντας με θα","o-synoptikos-mellontas-me-tha",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":206,"displayOrder":342},"01a12b61-8b1e-70c9-a42d-96a3e83616b7","Ο εξακολουθητικός μέλλοντας","o-exakoloythitikos-mellontas",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":206,"displayOrder":347},"01a12b61-8afc-73e1-bbe9-4c49e10a3f4c","Να γράψω ή να γράφω: βασική διάκριση όψης","na-grapso-i-na-grafo",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":206,"displayOrder":352},"01a12b61-8c0f-77bb-9ac4-3c8648fb4c14","Πρέπει να και δεν πρέπει να","prepei-na-kai-den-prepei-na",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":206,"displayOrder":357},"01a12b61-8a20-7d27-aa44-734351cab3a5","Η προστακτική σε καθημερινές οδηγίες","i-prostaktiki-se-kathimerines-odigies",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":206,"displayOrder":362},"01a12b61-8ada-7d51-9642-6c1b2745bff3","Μην και μη: απαγορεύσεις και αποτροπές","min-kai-mi-apagoreyseis",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":206,"displayOrder":367},"01a12b61-88f0-7742-ae7a-acc25837be40","Ας: προτάσεις και προσκλήσεις","as-protaseis-kai-proskliseis",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":206,"displayOrder":372},"01a12b61-8abc-7d00-9a1c-c60fe8e67344","Μέσα σε, έξω από και δίπλα σε","mesa-se-exo-apo-kai-dipla-se",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":206,"displayOrder":377},"01a12b61-88b0-760d-9a1e-ecd14b18c214","Από, μέχρι και πριν: χρονικά όρια","apo-mechri-kai-prin-chronika-oria",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":206,"displayOrder":382},"01a12b61-8a4d-7a9c-ac51-39e0140dcce6","Καλά ή καλός: επίρρημα και επίθετο","kala-i-kalos-epirrima-kai-epitheto",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":206,"displayOrder":387},"01a12b61-8a58-7136-92e4-43496c8e4250","Κανείς και τίποτα μαζί με δεν","kaneis-kai-tipota-mazi-me-den",76,{"id":389,"title":390,"slug":391,"language":9,"level":206,"displayOrder":392},"01a12b61-89c6-74d9-88dc-c2469802156c","Γιατί και επειδή: απλές αιτιολογικές προτάσεις","giati-kai-epeidi",77,{"id":394,"title":395,"slug":396,"language":9,"level":206,"displayOrder":397},"01a12b61-8b93-7617-8030-1986b1c2966e","Όταν και μόλις: γεγονότα στον χρόνο","otan-kai-molis",78,{"id":399,"title":400,"slug":401,"language":9,"level":206,"displayOrder":402},"01a12b61-8864-758b-964a-e1a82a98d028","Αν: απλές πραγματικές υποθέσεις","an-aples-pragmatikes-ypotheseis",79,{"id":404,"title":405,"slug":406,"language":9,"level":206,"displayOrder":407},"01a12b61-8cf1-74f1-8e51-0318b9404d8e","Το αναφορικό που σε απλές περιγραφές","to-anaforiko-poy",80,{"id":409,"title":410,"slug":411,"language":9,"level":206,"displayOrder":412},"01a12b61-8c36-7ab2-a61b-f7388c3a7a80","Πρώτα, μετά και τέλος στην αφήγηση","prota-meta-kai-telos",81,{"id":414,"title":415,"slug":416,"language":9,"level":417,"displayOrder":418},"01a12b61-8baa-7e7d-9502-e9618cf3b47a","Ουδέτερα σε -ος: το μέρος και το γεγονός","oydetera-se-os","B1",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":417,"displayOrder":423},"01a12b61-8890-7982-9595-ee73398f8bd8","Ανισοσύλλαβα ουσιαστικά και μετακίνηση του τόνου","anisosyllava-oysiastika-kai-tonos",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":417,"displayOrder":428},"01a12b61-89bb-7c2c-b42d-a765b3c24076","Γενική ως έμμεσο αντικείμενο και σε με αιτιατική","geniki-os-emmeso-antikeimeno",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":417,"displayOrder":433},"01a12b61-89b6-7077-b633-dc333ba79c17","Γενική με επίθετα και ουσιαστικά","geniki-me-epitheta-kai-oysiastika",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":417,"displayOrder":438},"01a12b61-8981-7bda-98ab-6696b027888c","Επίθετα σε -ύς, -ιά, -ύ","epitheta-se-ys-ia-y",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":417,"displayOrder":443},"01a12b61-8967-7de3-84de-5ae4b3499534","Επίθετα σε -ής, -ιά, -ί για χρώματα","epitheta-chromaton-se-is-ia-i",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":417,"displayOrder":448},"01a12b61-8d2b-7743-be10-60aaedba259b","Τόσο όσο και λιγότερο από","toso-oso-kai-ligotero-apo",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":417,"displayOrder":453},"01a12b61-8923-7443-a279-8fb2726dffe2","Δύο αδύνατες αντωνυμίες μαζί: μου το δίνει","dyo-adynates-antonymies-mazi",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":417,"displayOrder":458},"01a12b61-889d-7bdb-8de5-cbc9cc822ab7","Αντωνυμίες μετά την προστακτική","antonymies-meta-tin-prostaktiki",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":417,"displayOrder":463},"01a12b61-8b18-73a5-8bc8-92303d8b5c44","Ο εαυτός μου και ο ένας τον άλλον","o-eaftos-moy-kai-o-enas-ton-allon",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":417,"displayOrder":468},"01a12b61-8b23-72ab-93a9-398f287dfb41","Ο ίδιος, μόνος μου και καθένας","o-idios-monos-moy-kai-kathenas",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":417,"displayOrder":473},"01a12b61-8b2d-73d6-a53e-f6e8e35df983","Ο παρακείμενος με έχω","o-parakeimenos-me-echo",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":417,"displayOrder":478},"01a12b61-8bb6-746b-84c3-3202c0958546","Παρακείμενος ή αόριστος","parakeimenos-i-aoristos",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":417,"displayOrder":483},"01a12b61-8b51-7c87-9516-b62a44ea82fe","Ο υπερσυντέλικος στην αφήγηση","o-ypersyntelikos-stin-afigisi",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":417,"displayOrder":488},"01a12b61-8bbd-7092-9de2-8c7b1520846d","Παρατατικός των ρημάτων σε -ομαι και -ιέμαι","paratatikos-rimaton-se-omai-iemai",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":417,"displayOrder":493},"01a12b61-8bda-721c-a5c3-05f1a2e99dfd","Παθητικός ενεστώτας: γίνεται και χρησιμοποιείται","pathitikos-enestotas",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":417,"displayOrder":498},"01a12b61-8b38-7a39-8082-ec8051f91224","Ο παθητικός αόριστος σε -θηκα","o-pathitikos-aoristos-se-thika",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":417,"displayOrder":503},"01a12b61-8bd3-75e9-8aad-1411133ca50e","Συχνοί παθητικοί αόριστοι σε -τηκα και -στηκα","pathitikoi-aoristoi-se-tika-stika",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":417,"displayOrder":508},"01a12b61-895b-7573-ba62-bd183258524d","Ενεργητική και παθητική σύνταξη με από","energitiki-kai-pathitiki-syntaxi",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":417,"displayOrder":513},"01a12b61-8842-7a68-bf52-1451e7e863a4","Αυτοπαθή ρήματα: πλένομαι και ντύνομαι","aftopathi-rimata",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":417,"displayOrder":518},"01a12b61-8cc3-72c7-b1c8-51ea7f05768b","Θα ήθελα και θα μπορούσα: ευγενικά αιτήματα","tha-ithela-kai-tha-mporoysa",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":417,"displayOrder":523},"01a12b61-8aef-7b26-a16b-56a2e29bc6fb","Μπορεί να, ίσως και μάλλον","mporei-na-isos-kai-mallon",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":417,"displayOrder":528},"01a12b61-8c30-79ee-ae9f-bebb2dd36dc8","Προστακτική με διάρκεια ή επανάληψη","prostaktiki-me-diarkeia-i-epanalipsi",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":417,"displayOrder":533},"01a12b61-8a26-7303-9f1b-bd0531dce452","Η ρηματική όψη με πάντα, συχνά και μία φορά","i-rimatiki-opsi-me-chronikoys-prosdiorismoys",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":417,"displayOrder":538},"01a12b61-8b99-78d1-9db4-a968f0609be0","Ότι, πως και που μετά από ρήματα","oti-pos-kai-poy-meta-apo-rimata",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":417,"displayOrder":543},"01a12b61-8bf4-7343-80aa-07ad15398027","Πλάγιες ερωτήσεις με αν και ερωτηματικές λέξεις","plagies-erotiseis",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":417,"displayOrder":548},"01a12b61-89c1-707f-adca-dbce53884461","Για να: σκοπός και κοινό ή διαφορετικό υποκείμενο","gia-na-skopos",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":417,"displayOrder":553},"01a12b61-8c1c-7541-9004-03008ae95007","Πριν να, αφού και ενώ σε χρονικές προτάσεις","prin-na-afoy-kai-eno",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":417,"displayOrder":558},"01a12b61-8870-71e8-8623-946996faf899","Αν και, παρόλο που και όμως","an-kai-parolo-poy-kai-omos",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":417,"displayOrder":563},"01a12b61-8b8c-7af7-aed6-a9fb470b74a5","Ώστε και τόσο που: αποτέλεσμα","oste-kai-toso-poy",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":417,"displayOrder":568},"01a12b61-886a-7690-b832-277c3772cc56","Αν είχα χρόνο, θα ερχόμουν","an-eicha-chrono-tha-erchomoyn",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":417,"displayOrder":573},"01a12b61-8b28-748b-92a8-8c936ebb3d45","Ο οποίος, η οποία, το οποίο","o-opoios-i-opoia-to-opoio",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":417,"displayOrder":578},"01a12b61-8a10-7b3c-a7e0-7df52d59cb92","Η μετοχή σε -οντας και -ώντας","i-metochi-se-ontas",114,{"id":580,"title":581,"slug":582,"language":9,"level":417,"displayOrder":583},"01a12b61-8a0a-745d-991b-f34ac8474383","Η μετοχή σε -μένος ως επίθετο","i-metochi-se-menos-os-epitheto",115,{"id":585,"title":586,"slug":587,"language":9,"level":417,"displayOrder":588},"01a12b61-8c3c-7cd4-9ba8-f84305b097ff","Ρήματα με προθέσεις: εξαρτώμαι από και ασχολούμαι με","rimata-me-protheseis",116,{"id":590,"title":591,"slug":592,"language":9,"level":417,"displayOrder":593},"01a12b61-8cd6-7f15-a4b9-579f85b9bebe","Θέση των αντωνυμιών με θα, να και δεν","thesi-antonymion-me-tha-na-den",117,{"id":595,"title":596,"slug":597,"language":9,"level":417,"displayOrder":598},"01a12b61-8a1b-75a3-b5eb-7a0be923b450","Η παράλειψη του υποκειμένου στην αφήγηση","i-paraleipsi-toy-ypokeimenoy",118,{"id":600,"title":601,"slug":602,"language":9,"level":417,"displayOrder":603},"01a12b61-89a3-7d16-9dc6-f0ce4641e83d","Εξάλλου, επομένως και ωστόσο","exalloy-epomenos-kai-ostoso",119,{"id":605,"title":606,"slug":607,"language":9,"level":417,"displayOrder":608},"01a12b61-8cb5-76e1-9679-96efe7b1e2f4","Τελικό ν και ορθογραφία των μικρών λέξεων","teliko-n-kai-orthografia",120,{"id":610,"title":611,"slug":612,"language":9,"level":417,"displayOrder":613},"01a12b61-88f6-7408-b3a3-b07b33aab203","Δεύτερος τόνος με εγκλιτικές αντωνυμίες","defteros-tonos-me-egklitikes-antonymies",121,{"id":615,"title":616,"slug":617,"language":9,"level":618,"displayOrder":619},"01a12b61-8ce3-7ca9-8d6c-bc9eeaad9ee4","Θηλυκά σε -ος και κοινό γένος","thilyka-se-os-kai-koino-genos","B2",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":618,"displayOrder":624},"01a12b61-8a70-730f-b36d-beb018bfbea9","Λόγια ουδέτερα σε -ον και -εν","logia-oydetera-se-on-en",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":618,"displayOrder":629},"01a12b61-896e-7545-88b3-e06c1d890d79","Επίθετα σε -ής, -ές","epitheta-se-is-es",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":618,"displayOrder":634},"01a12b61-8974-788f-b7c7-e1f87fb801ca","Επίθετα σε -ων, -ουσα, -ον","epitheta-se-on-oysa-on",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":618,"displayOrder":639},"01a12b61-88bd-7c03-a45d-656f9c264bdd","Απόλυτος υπερθετικός και βαθμός ιδιότητας","apolytos-yperthetikos",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":618,"displayOrder":644},"01a12b61-88ea-73ce-9662-6fac61ca8d1d","Παρουσία και απουσία άρθρου στις γενικεύσεις","arthro-stis-genikeyseis",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":618,"displayOrder":649},"01a12b61-89f3-79ca-a2eb-12b1f12913dc","Η γενική για χρόνο, μέτρο και ιδιότητα","i-geniki-gia-chrono-metro-idiotita",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":618,"displayOrder":654},"01a12b61-891c-7e85-924f-339dc46d6eb1","Διπλασιασμός του αντικειμένου με αντωνυμία","diplasiasmos-toy-antikeimenoy",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":618,"displayOrder":659},"01a12b61-8b78-7434-b738-79bb2736c0c1","Όποιος, ό,τι και όσος: ελεύθερες αναφορικές","opoios-oti-kai-osos",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":618,"displayOrder":664},"01a12b61-8b7f-70cd-a6f8-848e16b1d5c9","Οποιοσδήποτε και κανένας: αναφορά και εμβέλεια","opoiosdipote-kai-kanenas",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":618,"displayOrder":669},"01a12b61-8b45-7719-a6e2-e36ac968978b","Ο συντελεσμένος μέλλοντας","o-syntelesmenos-mellontas",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":618,"displayOrder":674},"01a12b61-8b85-7c91-9c30-25c33323723a","Όψη σε αφηγήσεις με εναλλαγή χρονικών επιπέδων","opsi-se-afigiseis",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":618,"displayOrder":679},"01a12b61-8a3d-71b7-a25c-ed191782f7fa","Ιστορικός ενεστώτας και αφηγηματική ζωντάνια","istorikos-enestotas",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":618,"displayOrder":684},"01a12b61-8cbc-79d5-8e74-8627e157978e","Θα για πιθανότητα: θα είναι και θα έχει φύγει","tha-gia-pithanotita",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":618,"displayOrder":689},"01a12b61-8c15-794b-a30a-f3cd4f5c6189","Πρέπει να: υποχρέωση ή συμπέρασμα","prepei-na-ypochreosi-i-symperasma",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":618,"displayOrder":694},"01a12b61-8b01-793f-ba92-4e2b5f0e052b","Να και ας σε ευχές, παραχωρήσεις και απορίες","na-kai-as-se-eyches-parachoriseis-apories",137,{"id":696,"title":697,"slug":698,"language":9,"level":618,"displayOrder":699},"01a12b61-8c29-7925-97b8-34ec78f1a0a1","Προστακτική και υποτακτική σε έμμεσα αιτήματα","prostaktiki-kai-ypotaktiki-se-emmesa-aitimata",138,{"id":701,"title":702,"slug":703,"language":9,"level":618,"displayOrder":704},"01a12b61-8be0-7710-9f4e-3085ce19b17a","Παθητικός παρακείμενος και υπερσυντέλικος","pathitikos-parakeimenos-kai-ypersyntelikos",139,{"id":706,"title":707,"slug":708,"language":9,"level":618,"displayOrder":709},"01a12b61-8bcb-78e2-8654-e07be12f09b8","Παθητική φωνή χωρίς παθητική σημασία","pathitiki-foni-choris-pathitiki-simasia",140,{"id":711,"title":712,"slug":713,"language":9,"level":618,"displayOrder":714},"01a12b61-88c4-703f-bf28-c5eb5f9908eb","Απρόσωπη παθητική σύνταξη: θεωρείται ότι","aprosopi-pathitiki-syntaxi",141,{"id":716,"title":717,"slug":718,"language":9,"level":618,"displayOrder":719},"01a12b61-89cb-7f47-b295-fa69f3b26c75","Γίνομαι και είμαι με μετοχή: γεγονός ή κατάσταση","ginomai-kai-eimai-me-metochi",142,{"id":721,"title":722,"slug":723,"language":9,"level":618,"displayOrder":724},"01a12b61-8d47-77ce-8c05-d7a3af3477a7","Αν είχα φύγει νωρίτερα: υποθέσεις στο παρελθόν","ypotheseis-sto-parelthon",143,{"id":726,"title":727,"slug":728,"language":9,"level":618,"displayOrder":729},"01a12b61-8934-75c9-aed7-cbaa1bd816f8","Εκτός αν, αρκεί να και εφόσον","ektos-an-arkei-na-kai-efoson",144,{"id":731,"title":732,"slug":733,"language":9,"level":618,"displayOrder":734},"01a12b61-885d-79b0-828c-f2a2baa2a49e","Ακόμη κι αν και όσο κι αν: παραχώρηση","akomi-ki-an-kai-oso-ki-an",145,{"id":736,"title":737,"slug":738,"language":9,"level":618,"displayOrder":739},"01a12b61-8aab-7ac0-b923-bd124a562c7f","Μέχρι να και χωρίς να: όψη και χρονική σχέση","mechri-na-kai-choris-na",146,{"id":741,"title":742,"slug":743,"language":9,"level":618,"displayOrder":744},"01a12b61-8883-74a0-b9fc-392336811214","Αναφορικές προτάσεις με πρόθεση και γενική","anaforikes-protaseis-me-prothesi-kai-geniki",147,{"id":746,"title":747,"slug":748,"language":9,"level":618,"displayOrder":749},"01a12b61-8be7-7261-ad69-0ca9280c6c43","Περιοριστικές και μη περιοριστικές αναφορικές","perioristikes-kai-mi-perioristikes-anaforikes",148,{"id":751,"title":752,"slug":753,"language":9,"level":618,"displayOrder":754},"01a12b61-8bfa-794e-bfc9-3ec6c1ce24f1","Πλάγιος λόγος: χρόνος, πρόσωπο και δείξη","plagios-logos-chronos-prosopo-deixi",149,{"id":756,"title":757,"slug":758,"language":9,"level":618,"displayOrder":759},"01a12b61-8ace-7d50-bf4c-f50f8e20c105","Μετοχές σε -μένος: σχηματισμός και συμφωνία","metoches-se-menos-schimatismos-kai-symfonia",150,{"id":761,"title":762,"slug":763,"language":9,"level":618,"displayOrder":764},"01a12b61-8d11-7134-b3c8-63319dcb696e","Το να και η ονοματική χρήση προτάσεων","to-na-kai-onomatiki-chrisi-protaseon",151,{"id":766,"title":767,"slug":768,"language":9,"level":618,"displayOrder":769},"01a12b61-8cd0-709d-bf8a-365ae1f363f5","Θέμα και εστίαση στη σειρά των όρων","thema-kai-estiasi-sti-seira-ton-oron",152,{"id":771,"title":772,"slug":773,"language":9,"level":618,"displayOrder":774},"01a12b61-88fc-75d1-826b-321d4b6b4231","Δεν, μην και ούτε σε σύνθετες προτάσεις","den-min-kai-oyte-se-synthetes-protaseis",153,{"id":776,"title":777,"slug":778,"language":9,"level":618,"displayOrder":779},"01a12b61-8a9f-7e8d-8cf4-6009aa55feb8","Λόγω, εξαιτίας και χάρη σε","logo-exaitias-kai-chari-se",154,{"id":781,"title":782,"slug":783,"language":9,"level":618,"displayOrder":784},"01a12b61-8834-77dd-b677-8f658522b5b1","Αφενός και αφετέρου: οργάνωση επιχειρημάτων","afenos-kai-afeteroy",155,{"id":786,"title":787,"slug":788,"language":9,"level":618,"displayOrder":789},"01a12b61-8875-7e4f-a67c-5e11f46b0f22","Αναφορά με αυτό, τούτο και τέτοιος μέσα στο κείμενο","anafora-mesa-sto-keimeno",156,{"id":791,"title":792,"slug":793,"language":9,"level":618,"displayOrder":794},"01a12b61-8c22-7c24-bd98-fc44875dce39","Προφορικές και γραπτές παραλλαγές ρηματικών τύπων","proforikes-kai-graptes-parallages-rimatikon-typon",157,{"id":796,"title":797,"slug":798,"language":9,"level":799,"displayOrder":800},"01a12b61-8a7e-73b1-b419-622e08c0d743","Λόγιες γενικές: πόλεως, δυνάμεως και συγγραφέως","logies-genikes-poleos-dynameos-syggrafeos","C1",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":799,"displayOrder":805},"01a12b61-8bb0-76e5-ab63-ef20de67486d","Ουσιαστικά με περιορισμούς στον αριθμό","oysiastika-me-periorismoys-ston-arithmo",159,{"id":807,"title":808,"slug":809,"language":9,"level":799,"displayOrder":810},"01a12b61-8a2b-7ab2-be3f-af43f9f973d9","Η θέση του επιθέτου και η αλλαγή σημασίας","i-thesi-toy-epithetoy-kai-i-allagi-simasias",160,{"id":812,"title":813,"slug":814,"language":9,"level":799,"displayOrder":815},"01a12b61-8902-7987-8641-075d27aa87a9","Διαδοχικές γενικές και σαφήνεια της αναφοράς","diadochikes-genikes",161,{"id":817,"title":818,"slug":819,"language":9,"level":799,"displayOrder":820},"01a12b61-8cfd-7a89-a2fe-8b9f72be6dd1","Το άρθρο σε ονοματοποιήσεις και αφηρημένες έννοιες","to-arthro-se-onomatopoiiseis",162,{"id":822,"title":823,"slug":824,"language":9,"level":799,"displayOrder":825},"01a12b61-8a37-71fa-b13d-a031e008e0af","Ισχυρές και αδύνατες αντωνυμίες για αντίθεση","ischyres-kai-adynates-antonymies-gia-antithesi",163,{"id":827,"title":828,"slug":829,"language":9,"level":799,"displayOrder":830},"01a12b61-8a42-7dd2-9a50-a0dd022b5cc7","Ηθική γενική και προσωπική εμπλοκή","ithiki-geniki",164,{"id":832,"title":833,"slug":834,"language":9,"level":799,"displayOrder":835},"01a12b61-8d32-72c4-84a2-46c2b00e7543","Τροπικές χρήσεις του παρατατικού","tropikes-chriseis-toy-paratatikoy",165,{"id":837,"title":838,"slug":839,"language":9,"level":799,"displayOrder":840},"01a12b61-8ca2-7877-abab-0e7547d8e3c5","Συντελεσμένοι χρόνοι και οπτική γωνία του ομιλητή","syntelesmenoi-chronoi-kai-optiki-gonia",166,{"id":842,"title":843,"slug":844,"language":9,"level":799,"displayOrder":845},"01a12b61-8af5-7899-abf8-8f91383038bb","Να είχα και μακάρι: ανεκπλήρωτες ευχές","na-eicha-kai-makari",167,{"id":847,"title":848,"slug":849,"language":9,"level":799,"displayOrder":850},"01a12b61-8987-7f6b-a648-dd10bf9acd22","Επρόκειτο να, μέλλει να και πρόκειται να","eprokeito-na-mellei-na-kai-prokeitai-na",168,{"id":852,"title":853,"slug":854,"language":9,"level":799,"displayOrder":855},"01a12b61-8d39-7a51-886c-93df366d21df","Τροπικότητα και βαθμός δέσμευσης του ομιλητή","tropikotita-kai-vathmos-desmeysis",169,{"id":857,"title":858,"slug":859,"language":9,"level":799,"displayOrder":860},"01a12b61-8ac2-73f1-90fb-ba0f3049ddfa","Μέση διάθεση και γενικευμένο υποκείμενο","mesi-diathesi-kai-genikeymeno-ypokeimeno",170,{"id":862,"title":863,"slug":864,"language":9,"level":799,"displayOrder":865},"01a12b61-8961-790f-bcc6-2a40d04c43bd","Επιλογή φωνής και απόκρυψη του δράστη","epilogi-fonis-kai-apokrypsi-toy-drasti",171,{"id":867,"title":868,"slug":869,"language":9,"level":799,"displayOrder":870},"01a12b61-8ab7-714e-99f6-2c0495fb6de7","Μεικτοί υποθετικοί λόγοι","meiktoi-ypothetikoi-logoi",172,{"id":872,"title":873,"slug":874,"language":9,"level":799,"displayOrder":875},"01a12b61-8856-7199-baad-d75e0ad1c152","Αιτία, τεκμήριο και δικαιολόγηση με αφού και καθώς","aitia-tekmirio-kai-dikaiologisi",173,{"id":877,"title":878,"slug":879,"language":9,"level":799,"displayOrder":880},"01a12b61-894e-79b1-89d5-ba91baade49d","Εναντίωση και παραχώρηση με μολονότι και έστω κι αν","enantiosi-kai-parachorisi",174,{"id":882,"title":883,"slug":884,"language":9,"level":799,"displayOrder":885},"01a12b61-8b6a-751c-b9b0-68342bfdcbc5","Το γεγονός ότι και η ιδέα να: ονοματικά συμπληρώματα","onomatika-sympliromata",175,{"id":887,"title":888,"slug":889,"language":9,"level":799,"displayOrder":890},"01a12b61-8a85-70ea-a1fa-04421bd6a4f0","Λόγιες μετοχές σε -όμενος και -ούμενος","logies-metoches-se-omenos-oymenos",176,{"id":892,"title":893,"slug":894,"language":9,"level":799,"displayOrder":895},"01a12b61-8ad4-7bfd-922d-d4ccb1df6877","Μετοχικές φράσεις και έλεγχος του υποκειμένου","metochikes-fraseis-kai-elegchos-ypokeimenoy",177,{"id":897,"title":898,"slug":899,"language":9,"level":799,"displayOrder":900},"01a12b61-8b71-7428-8d1d-3c0c6dd73f99","Ονοματοποιήσεις και πυκνότητα του γραπτού λόγου","onomatopoiiseis-kai-pyknotita",178,{"id":902,"title":903,"slug":904,"language":9,"level":799,"displayOrder":905},"01a12b61-88c9-7ec6-90d4-086c246dd623","Αριστερή και δεξιά εκτόπιση","aristeri-kai-dexia-ektopisi",179,{"id":907,"title":908,"slug":909,"language":9,"level":799,"displayOrder":910},"01a12b61-8941-7bf3-ac7d-cc74a3837702","Ελλειπτικές προτάσεις και ανακτήσιμο νόημα","elleiptikes-protaseis",180,{"id":912,"title":913,"slug":914,"language":9,"level":799,"displayOrder":915},"01a12b61-8948-74be-8dc4-440b8bc26c6d","Εμβέλεια της άρνησης και της ποσότητας","emveleia-tis-arnisis-kai-tis-posotitas",181,{"id":917,"title":918,"slug":919,"language":9,"level":799,"displayOrder":920},"01a12b61-8a8b-7f66-8bcc-d63f47c07a6b","Εντός, εκτός, βάσει και μέσω: λόγιες προθέσεις","logies-protheseis",182,{"id":922,"title":923,"slug":924,"language":9,"level":799,"displayOrder":925},"01a12b61-8c94-7404-99fa-bfc527e206f9","Συνοχή χωρίς επανάληψη: υποκατάσταση και έλλειψη","synochi-choris-epanalipsi",183,{"id":927,"title":928,"slug":929,"language":9,"level":799,"displayOrder":930},"01a12b61-8916-751f-b7a2-e49715b0b086","Δηλαδή, άλλωστε και πάντως: στάση και αναδιατύπωση","diladi-alloste-kai-pantos",184,{"id":932,"title":933,"slug":934,"language":9,"level":799,"displayOrder":935},"01a12b61-89d2-7ccc-b68b-37b042f40faa","Γραμματικές επιλογές σε διοικητικό και ακαδημαϊκό λόγο","grammatikes-epiloges-se-episimo-logo",185,{"id":937,"title":938,"slug":939,"language":9,"level":799,"displayOrder":940},"01a12b61-8ae0-71db-92c1-97e27894c09b","Μόρια στον προφορικό λόγο: πια, τάχα και κιόλας","moria-ston-proforiko-logo",186,{"id":942,"title":943,"slug":944,"language":9,"level":799,"displayOrder":945},"01a12b61-8c73-7e2d-8f9c-c158549f16b1","Στίξη σε παρενθέσεις, παρεμβολές και παράθεση λόγου","stixi-se-paremvoles-kai-parathesi-logoy",187,{"id":947,"title":948,"slug":949,"language":9,"level":950,"displayOrder":951},"01a12b61-8a77-7124-af55-da05467b3119","Λόγια ουσιαστικά με ανταγωνιστικά κλιτικά πρότυπα","logia-oysiastika-me-antagonistika-protypa","C2",188,{"id":953,"title":954,"slug":955,"language":9,"level":950,"displayOrder":956},"01a12b61-88b6-78fb-a416-31d90ae19663","Απολιθωμένες δοτικές σε σύγχρονες εκφράσεις","apolithomenes-dotikes",189,{"id":958,"title":959,"slug":960,"language":9,"level":950,"displayOrder":961},"01a12b61-8a99-76e0-a95a-86fb3e23bbb5","Λόγιοι συγκριτικοί: ελάσσων, μείζων και ήσσων","logioi-sygkritikoi",190,{"id":963,"title":964,"slug":965,"language":9,"level":950,"displayOrder":966},"01a12b61-8c59-7159-9cb4-5d2cc6c32590","Ρηματική όψη και υπονοούμενο σε αξιολογικές κρίσεις","rimatiki-opsi-kai-yponooymeno",191,{"id":968,"title":969,"slug":970,"language":9,"level":950,"displayOrder":971},"01a12b61-8897-7138-886a-b898586e81e6","Αντιγεγονική τροπικότητα και αποστασιοποίηση","antigegoniki-tropikotita",192,{"id":973,"title":974,"slug":975,"language":9,"level":950,"displayOrder":976},"01a12b61-8b07-75ac-a089-3ae2568b529e","Να και θα σε ηχώ, αμφισβήτηση και ειρωνεία","na-kai-tha-se-echo-amfisvitisi-eironeia",193,{"id":978,"title":979,"slug":980,"language":9,"level":950,"displayOrder":981},"01a12b61-8c08-730e-aff0-1cdcbc23c5ee","Πολλαπλή υπόταξη και διαχείριση αμφισημίας","pollapli-ypotaxi",194,{"id":983,"title":984,"slug":985,"language":9,"level":950,"displayOrder":986},"01a12b61-887c-7983-b849-3b0285c5ce36","Αναφορικές προτάσεις με αμφίσημο σημείο αναφοράς","anaforikes-protaseis-me-amfisimo-simeio-anaforas",195,{"id":988,"title":989,"slug":990,"language":9,"level":950,"displayOrder":991},"01a12b61-8ac8-7a70-a026-c9e0bc008cfc","Μετοχές αορίστου σε σύγχρονο επίσημο λόγο","metoches-aoristoy-se-sygchrono-episimo-logo",196,{"id":993,"title":994,"slug":995,"language":9,"level":950,"displayOrder":996},"01a12b61-89af-761f-a268-066641dc7d15","Γενική απόλυτη σε λόγιες στερεότυπες χρήσεις","geniki-apolyti-se-logies-chriseis",197,{"id":998,"title":999,"slug":1000,"language":9,"level":950,"displayOrder":1001},"01a12b61-8c9b-785c-a527-a916e174f08e","Συντακτική ασυνέχεια και επανεκκίνηση στον προφορικό λόγο","syntaktiki-asynecheia-kai-epanekkinisi",198,{"id":1003,"title":1004,"slug":1005,"language":9,"level":950,"displayOrder":1006},"01a12b61-8998-7f22-ae00-604fcef34c91","Εστιακές κατασκευές και προϋποθέσεις του μηνύματος","estiakes-kataskeyes-kai-proypotheseis",199,{"id":1008,"title":1009,"slug":1010,"language":9,"level":950,"displayOrder":1011},"01a12b61-88d0-7549-836f-dbd1a6a647c4","Άρνηση ως διόρθωση διατύπωσης και μεταγλωσσικό σχόλιο","arnisi-os-diorthosi-diatyposis",200,{"id":1013,"title":1014,"slug":1015,"language":9,"level":950,"displayOrder":1016},"01a12b61-8a92-7b07-9829-f6cd64a39350","Λόγιες προθετικές εκφράσεις και εναλλαγή πτώσης","logies-prothetikes-ekfraseis",201,{"id":1018,"title":1019,"slug":1020,"language":9,"level":950,"displayOrder":1021},"01a12b61-893a-7c63-a1a6-d75bff04e602","Ελεύθερος πλάγιος λόγος και αλλαγή οπτικής","eleytheros-plagios-logos",202,{"id":1023,"title":1024,"slug":1025,"language":9,"level":950,"displayOrder":1026},"01a12b61-8bc4-724f-b8c6-44322ab9136e","Παράθεση, υπαινιγμός και πολυφωνία στο κείμενο","parathesi-ypainigmos-kai-polyfonia",203,{"id":1028,"title":1029,"slug":1030,"language":9,"level":950,"displayOrder":1031},"01a12b61-8a62-7c4f-a338-a21dbf9f9a4a","Καθαρεύουσα και δημοτική σε σύγχρονα κείμενα","kathareyoysa-kai-dimotiki",204,{"id":1033,"title":1034,"slug":1035,"language":9,"level":950,"displayOrder":1036},"01a12b61-8909-7630-8db7-1e8ab33bb8a6","Διαλεκτική μορφοσύνταξη ως δηλωμένη υφολογική επιλογή","dialektiki-morfosyntaxi",205,{"id":1038,"title":1039,"slug":1040,"language":9,"level":950,"displayOrder":1041},"01a12b61-8c6b-79af-9751-024af1494ebd","Σκόπιμη απόκλιση από τη σύνταξη στη λογοτεχνία","skopimi-apoklisi-sti-logotechnia",206,{"id":1043,"title":1044,"slug":1045,"language":9,"level":950,"displayOrder":1046},"01a12b61-89da-7afe-b225-d0082da47d1a","Γραμματική ακρίβεια σε νομικές διατυπώσεις","grammatiki-akriveia-se-nomikes-diatyposeis",207,{"id":1018,"title":1019,"slug":1020,"seoDescription":1048,"content":1049,"language":9,"level":950,"displayOrder":1021,"grammarTopics":1050,"createdAt":1056,"updatedAt":1057,"vocabularyLists":1058,"primaryTopicHub":1059,"readyImages":1061},"Ο ελεύθερος πλάγιος λόγος στη νεοελληνική αφήγηση: πρόσωπα, χρόνοι, δείκτες τόπου και χρόνου, φωνή του ήρωα και μεταβολές της αφηγηματικής οπτικής.","Ο ελεύθερος πλάγιος λόγος επιτρέπει στην αφήγηση να ενσωματώνει τα λόγια ή τις σκέψεις ενός προσώπου χωρίς να τα παραθέτει αυτούσια ή να τα εξαρτά από ένα «είπε ότι» ή «σκέφτηκε πως». Η γραμματική οργάνωση μπορεί να παραμένει στον αφηγητή, ενώ οι αξιολογήσεις, οι ερωτήσεις και η αίσθηση του «εδώ και τώρα» να ανήκουν στον ήρωα. Για να αναγνωρίσουμε αυτή τη μετατόπιση, εξετάζουμε μαζί πρόσωπα, χρόνους, δείκτες και συμφραζόμενα.\n\n## 1. Δύο φωνές μέσα στην ίδια αφήγηση\n\nΣτον ελεύθερο πλάγιο λόγο η φωνή του αφηγητή και η φωνή του προσώπου συνυπάρχουν, χωρίς να χωρίζονται πάντοτε με σαφή όρια. Δεν πληροφορούμαστε απλώς τι σκέφτηκε κάποιος· προσλαμβάνουμε την κατάσταση μέσα από τη δική του αγωνία, βεβαιότητα ή προκατάληψη.\n\n:::example\nΗ Άννα κοίταξε το άδειο γραμματοκιβώτιο. **Πάλι τίποτα! Ως πότε θα την άφηναν να περιμένει;** Έκλεισε το καπάκι με δύναμη.\n:::\n\nΤο **την** αναφέρεται στην Άννα σε τρίτο πρόσωπο, όπως στην αφήγηση. Το **πάλι τίποτα** και η αγανακτισμένη ερώτηση, όμως, αποδίδουν τη δική της αντίδραση. Δεν είναι ουδέτερες πληροφορίες του αφηγητή.\n\nΗ τεχνική εμφανίζεται κυρίως στη λογοτεχνική αφήγηση, αλλά αξιοποιείται και σε άλλα αφηγηματικά κείμενα. Μπορεί να αποδίδει τόσο εσωτερικές σκέψεις όσο και λόγια που έχουν ειπωθεί.\n\n## 2. Η διαφορά από τις άλλες μορφές απόδοσης\n\nΑς υποθέσουμε ότι η Άννα σκέφτεται αν πρέπει να επιστρέψει την επόμενη ημέρα στον ίδιο χώρο.\n\n| Μορφή απόδοσης | Παράδειγμα | Τι προβάλλεται |\n| --- | --- | --- |\n| Ευθύς λόγος | Η Άννα σκέφτηκε: «Πρέπει να ξανάρθω εδώ αύριο;» | Η σκέψη παρουσιάζεται ως αυτούσια διατύπωση. |\n| Πλάγιος λόγος | Η Άννα αναρωτήθηκε αν έπρεπε να επιστρέψει εκεί την επόμενη μέρα. | Η σκέψη εξαρτάται συντακτικά από το «αναρωτήθηκε». |\n| Ελεύθερος πλάγιος λόγος | Η Άννα στάθηκε στην έξοδο. Έπρεπε λοιπόν να ξανάρθει εδώ αύριο; | Το τρίτο πρόσωπο συνδυάζεται με την ερώτηση και τους δείκτες της Άννας. |\n\nΣτην τρίτη εκδοχή δεν υπάρχει εξάρτηση από ρήμα αναφοράς με **ότι**, **πως** ή **αν**. Η ερώτηση διατηρεί τη μορφή αυτόνομης πρότασης, αλλά το **να ξανάρθει** εντάσσει την Άννα στη γραμματική προοπτική της τριτοπρόσωπης αφήγησης.\n\n:::note\nΗ απουσία εισαγωγικών δεν αρκεί για την αναγνώριση. Μια σκέψη όπως «Γιατί να ξανάρθω αύριο;», ακόμη και χωρίς εισαγωγικά, μπορεί να αποτελεί ελεύθερο ευθύ λόγο ή εσωτερικό μονόλογο. Στον ελεύθερο πλάγιο λόγο αναζητούμε τη συνύπαρξη της αφηγηματικής οργάνωσης με την οπτική του προσώπου.\n:::\n\n## 3. Πρόσωπο, χρόνος και δεικτικό κέντρο\n\n*Δεικτικό κέντρο* είναι το σημείο αναφοράς από το οποίο ερμηνεύονται εκφράσεις όπως **εδώ**, **τώρα**, **αύριο**. Στον ελεύθερο πλάγιο λόγο αυτό το κέντρο μπορεί να βρίσκεται στο πρόσωπο, παρότι η αφήγηση το αναφέρει σε τρίτο πρόσωπο.\n\n:::example\nΤο πρωί της Δευτέρας η Άννα διάβασε την ειδοποίηση. **Αύριο θα έχανε το σπίτι της. Και τώρα; Πού θα πήγαινε;**\n:::\n\nΤο **αύριο** σημαίνει την Τρίτη, με αφετηρία τη Δευτέρα που ζει η Άννα, όχι την επόμενη ημέρα από τη στιγμή κατά την οποία ο αφηγητής διηγείται την ιστορία. Το **τώρα** αποδίδει το παρόν της δικής της κρίσης. Τα **θα έχανε** και **θα πήγαινε** δηλώνουν εδώ κάτι μελλοντικό ως προς εκείνη την παρελθοντική στιγμή.\n\nΔεν υπάρχει, ωστόσο, ένας υποχρεωτικός πίνακας μετατροπών για τη Νέα Ελληνική:\n\n- Το **τρίτο πρόσωπο** είναι συχνό στην τριτοπρόσωπη αφήγηση, αλλά δεν αποτελεί από μόνο του διαγνωστικό κριτήριο.\n- Οι **παρελθοντικοί χρόνοι** συνδέονται συχνά με το χρονικό πλαίσιο της αφήγησης· δεν είναι υποχρεωτικοί σε κάθε ελεύθερο πλάγιο λόγο.\n- Τα **εδώ, τώρα, αύριο** μπορούν να διατηρούν την αναφορά τους στον κόσμο του προσώπου. Δεν απαιτείται να γίνονται πάντοτε «εκεί», «τότε», «την επόμενη μέρα».\n\n:::warning\nΜην εφαρμόζετε μηχανική οπισθοχώρηση των χρόνων. Η επιλογή χρόνου εξαρτάται από τη χρονική σχέση, την όψη και την αφηγηματική προοπτική. Ούτε κάθε τύπος **θα + παρατατικός** δηλώνει μέλλον στο παρελθόν: μπορεί, σε διαφορετικό πλαίσιο, να έχει υποθετική σημασία.\n:::\n\n## 4. Ποιος μιλά και ποιος αντιλαμβάνεται;\n\nΓια να περιγράψουμε την αλλαγή οπτικής, διακρίνουμε τη **φωνή**, δηλαδή ποιος εκφέρει την αφήγηση, από την **εστίαση**, δηλαδή μέσα από ποιανού την αντίληψη παρουσιάζονται τα γεγονότα. Στον ελεύθερο πλάγιο λόγο ο αφηγητής δεν παύει αναγκαστικά να αφηγείται· η αφήγηση όμως υιοθετεί εκφραστικά στοιχεία του προσώπου.\n\nΗ πρόσβαση στις σκέψεις ενός ήρωα δεν αρκεί από μόνη της:\n\n| Διατύπωση | Ανάλυση |\n| --- | --- |\n| Ο Νίκος φοβόταν ότι είχε χάσει το τρένο. | Ο αφηγητής αναφέρει το περιεχόμενο του φόβου. |\n| Ο Νίκος κοίταξε το ρολόι. Πάει, το είχε χάσει το τρένο! Τι θα έκανε τώρα; | Οι εκφράσεις «πάει» και «τι θα έκανε τώρα;» αποδίδουν άμεσα την αντίδραση του Νίκου. |\n\nΗ μετατόπιση αναγνωρίζεται από έναν συνδυασμό ενδείξεων: επιφωνήματα, ερωτήσεις, χαρακτηριστικό λεξιλόγιο, αξιολογικούς χαρακτηρισμούς και γνώσεις περιορισμένες στον ορίζοντα του προσώπου.\n\nΑυτή η συνύπαρξη φωνών μπορεί να δημιουργεί είτε εγγύτητα είτε ειρωνική απόσταση.\n\n:::example\nΟ διευθυντής έκλεισε την πόρτα. **Αχάριστοι όλοι τους! Εκείνος δεν είχε κάνει τόσες θυσίες για την εταιρεία;** Στο γραφείο περίμεναν ακόμη οι απλήρωτοι λογαριασμοί των εργαζομένων.\n:::\n\nΟι χαρακτηρισμοί αποδίδονται στον διευθυντή· δεν αποτελούν κατ’ ανάγκην κρίση του αφηγητή. Η τελευταία πρόταση ευνοεί μια ειρωνική ανάγνωση της αυτοδικαίωσής του.\n\n## 5. Αναγνώριση χωρίς υπερερμηνεία\n\nΜια μεμονωμένη πρόταση μπορεί να επιδέχεται περισσότερες από μία αναγνώσεις. Το «Ήταν απαράδεκτο» μπορεί να εκφράζει κρίση του αφηγητή ή αντίδραση του προσώπου. Ούτε το θαυμαστικό ούτε ο παρατατικός λύνουν αυτόματα την αμφισημία.\n\nΓια μια τεκμηριωμένη ανάγνωση:\n\n1. Εντοπίστε ποιο πρόσωπο βρίσκεται στο επίκεντρο πριν από την επίμαχη φράση.\n2. Εξετάστε σε ποιον ανήκουν οι γνώσεις, οι αξιολογήσεις και το λεξιλόγιό της.\n3. Βρείτε από ποια χρονική και τοπική αφετηρία ερμηνεύονται οι δείκτες.\n4. Ελέγξτε αν συνυπάρχουν στοιχεία της αφήγησης και στοιχεία της έκφρασης του προσώπου.\n5. Διαβάστε και τη συνέχεια: μπορεί να επιβεβαιώνει, να ανατρέπει ή να αφήνει ανοιχτή την απόδοση της φωνής.\n\n:::tip\nΑν τα συμφραζόμενα δεν αρκούν, προτιμήστε τη διατύπωση «η φράση μπορεί να αποδίδει τη σκέψη της ηρωίδας» αντί για μια απόλυτη κατάταξη. Η αμφισημία μπορεί να αποτελεί σκόπιμο αφηγηματικό αποτέλεσμα.\n:::\n\n## 6. Συνειδητή αλλαγή οπτικής στη γραφή\n\nΓια να περάσετε από την εξωτερική αφήγηση στην οπτική ενός προσώπου, δώστε πρώτα ένα σαφές σημείο αναφοράς. Έπειτα ενσωματώστε μια χαρακτηριστική αντίδραση χωρίς υποχρεωτική εισαγωγή με «σκέφτηκε ότι». Για την επιστροφή στην εξωτερική αφήγηση, μια παρατηρήσιμη πράξη μπορεί να λειτουργήσει ως όριο.\n\n:::example\nΗ Ελένη διάβασε ξανά το μήνυμα. **Ώστε αυτό ήταν το ευχαριστώ τους! Γιατί να τους βοηθήσει άλλη φορά;** Ακούμπησε το κινητό στο τραπέζι και σηκώθηκε.\n:::\n\nΗ ανάγνωση του μηνύματος εισάγει την Ελένη, οι δύο επόμενες προτάσεις μεταφέρουν την αγανάκτησή της και η τελική πράξη επαναφέρει την εξωτερική περιγραφή.\n\nΚρατήστε τη βασική διάκριση: **δεν αρκεί να αφηγούμαστε μια σκέψη· χρειάζεται να ακούγεται μέσα στην αφήγηση ο ιδιαίτερος τρόπος με τον οποίο το πρόσωπο βιώνει και διατυπώνει την εμπειρία του**. Η αλλαγή οπτικής προκύπτει από τη συνεργασία γραμματικής, λεξιλογίου και συμφραζομένων, όχι από έναν μεμονωμένο τύπο.",[1051],{"id":1052,"name":1053,"level":950,"language":9,"isCompleted":1054,"completionPercentage":1055,"totalExercises":26,"completedExercises":1055},"01a12b61-87d8-79d2-8882-0b56e20f6e06","Αφηγηματική οπτική και πολυφωνία",false,0,"2026-10-11T14:32:54+00:00","2026-10-12T17:41:45+00:00",[],{"name":1053,"slug":1060,"language":9},"afigimatiki-optiki-kai-polyfonia-c2",[],{"id":1052,"name":1053,"slug":1060,"language":9,"level":950,"introduction":1063,"lessonCount":16,"totalExercises":26,"objectives":1064,"prerequisites":1067,"lessons":1070},"Θα ξεκινήσεις με τον ελεύθερο πλάγιο λόγο και θα συνεχίσεις με παράθεση, υπαινιγμό και πολυφωνία, ελέγχοντας ποιος ευθύνεται για κάθε διατύπωση.",[1065,1066],"Να εντοπίζεις το δεικτικό κέντρο και την οπτική ενός προσώπου.","Να ξεχωρίζεις αυτούσια λόγια, απόδοση, υπαινιγμό και ειρωνική απόσταση.",[1068,1069],"Ξεχωρίζεις ευθύ και πλάγιο λόγο.","Παρακολουθείς πρόσωπο, χρόνο και δείξη στην αφήγηση.",[1071,1082],{"id":1018,"contentId":1072,"slug":1020,"title":1019,"level":950,"summary":1073,"order":11,"exercises":1074},"pg_d52ec89e-0049-4047-99e8-168bedd37fc3","Παρακολούθησε την οπτική ενός προσώπου μέσα στην αφήγηση χωρίς εισαγωγικό ρήμα ή αυτούσια παράθεση.",[1075,1079],{"id":1076,"title":1077,"order":1055,"type":1078},"01a12b61-98f2-7a38-a1a3-2a4cb89dc0d9","Αναγνωρίζοντας τις δύο φωνές","word_select",{"id":1080,"title":1081,"order":11,"type":1078},"01a12b61-990c-78d7-896e-5aebde7d296c","Δείκτες, χρόνος και μετατόπιση της οπτικής",{"id":1023,"contentId":1083,"slug":1025,"title":1024,"level":950,"summary":1084,"order":16,"exercises":1085},"pg_5f49f428-a0a6-4ffc-9dfc-9862e4f806d7","Διεύρυνε την ανάλυση από αυτή τη διπλή φωνή σε παράθεση, υπαινιγμό και πολλαπλές πηγές λόγου.",[1086,1089],{"id":1087,"title":1088,"order":1055,"type":1078},"01a12b61-b9fe-7929-b102-2ed7f046078d","Ξένος λόγος: πηγή, πιστότητα και στάση",{"id":1090,"title":1091,"order":11,"type":1078},"01a12b61-ba16-7dbe-a6de-4fe3919a7243","Υπαινιγμοί, αποστάσεις και αντίλογος",[1093,1099],{"@id":1094,"@type":1095,"id":1076,"grammarPage":1096,"title":1077,"instructions":1097,"displayOrder":1055,"type":1078,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":1054,"ogImageUrl":1098},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-98f2-7a38-a1a3-2a4cb89dc0d9","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a12b61-893a-7c63-a1a6-d75bff04e602","Διάβασε κάθε απόσπασμα και συμπλήρωσε την ανάλυση με την επιλογή που τεκμηριώνεται από τα συμφραζόμενα.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_75648170-aede-48a9-892a-568c79a36601_hero.webp?v=1791729178",{"@id":1100,"@type":1095,"id":1080,"grammarPage":1096,"title":1081,"instructions":1101,"displayOrder":11,"type":1078,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":1054,"ogImageUrl":1102},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-990c-78d7-896e-5aebde7d296c","Συμπλήρωσε την ερμηνεία ή επίλεξε τη διατύπωση που ανταποκρίνεται στη ζητούμενη αφηγηματική οπτική. Έλεγξε και τη συνέχεια κάθε αποσπάσματος.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_4a6222e0-a299-4bbf-a262-407b476fc5d5_hero.webp?v=1791729178",{"id":1076,"grammarPage":1096,"title":1077,"instructions":1097,"seoTitle":1104,"seoDescription":1105,"displayOrder":1055,"type":1078,"questions":1106,"ogImageUrl":1098},"Ελεύθερος πλάγιος λόγος: αναγνώριση φωνών","Ασκήσεις επιλογής για τον ελεύθερο πλάγιο λόγο: διάκριση αφηγητή και προσώπου σε σκηνές αναμονής, εργασίας και σύγκρουσης, με ερωτήσεις και αξιολογήσεις.",[1107],{"id":1108,"sentenceTemplate":1109,"displayOrder":1055,"explanation":1110,"exampleSentence":1111,"blanks":1112},"01a12b61-98f2-7d5c-a1a3-2a4cbbd79c02","Η Δάφνη έλεγξε την κατάσταση της αίτησής της. Ακόμη σε αναμονή! Πόσους μήνες θα την ταλαιπωρούσαν; Η συνύπαρξη του «την» με την αγανακτισμένη ερώτηση στηρίζει την αναγνώριση __1__.","Το «την» διατηρεί την τριτοπρόσωπη οργάνωση, ενώ η αναμονή και η ερώτηση μεταφέρουν την αγανάκτηση της Δάφνης. Δεν υπάρχει συντακτική εξάρτηση από ρήμα αναφοράς ούτε πρωτοπρόσωπη αυτούσια σκέψη.","Ο φύλακας τράβηξε το βρεγμένο παλτό του. Τέτοια τύχη πια! Γιατί έβρεχε πάντα στη δική του βάρδια;",[1113],{"id":1114,"blankNumber":11,"options":1115},"01a12b61-98f2-7d0c-a1a3-2a4cbb11f2a4",[1116,1119,1123],{"id":1117,"optionText":1118,"isCorrect":1054,"displayOrder":1055},"01a12b61-98f2-7c74-a1a3-2a4cb9610176","εξαρτημένου πλάγιου λόγου",{"id":1120,"optionText":1121,"isCorrect":1122,"displayOrder":11},"01a12b61-98f2-7cb8-a1a3-2a4cba078b0e","ελεύθερου πλάγιου λόγου",true,{"id":1124,"optionText":1125,"isCorrect":1054,"displayOrder":16},"01a12b61-98f2-7ce8-a1a3-2a4cbaef8f48","αυτούσιας πρωτοπρόσωπης διατύπωσης",{"html":1127,"toc":1128},"\u003Cp>Ο ελεύθερος πλάγιος λόγος επιτρέπει στην αφήγηση να ενσωματώνει τα λόγια ή τις σκέψεις ενός προσώπου χωρίς να τα παραθέτει αυτούσια ή να τα εξαρτά από ένα «είπε ότι» ή «σκέφτηκε πως». Η γραμματική οργάνωση μπορεί να παραμένει στον αφηγητή, ενώ οι αξιολογήσεις, οι ερωτήσεις και η αίσθηση του «εδώ και τώρα» να ανήκουν στον ήρωα. Για να αναγνωρίσουμε αυτή τη μετατόπιση, εξετάζουμε μαζί πρόσωπα, χρόνους, δείκτες και συμφραζόμενα.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Δύο φωνές μέσα στην ίδια αφήγηση\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Στον ελεύθερο πλάγιο λόγο η φωνή του αφηγητή και η φωνή του προσώπου συνυπάρχουν, χωρίς να χωρίζονται πάντοτε με σαφή όρια. Δεν πληροφορούμαστε απλώς τι σκέφτηκε κάποιος· προσλαμβάνουμε την κατάσταση μέσα από τη δική του αγωνία, βεβαιότητα ή προκατάληψη.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Η Άννα κοίταξε το άδειο γραμματοκιβώτιο. \u003Cstrong>Πάλι τίποτα! Ως πότε θα την άφηναν να περιμένει;\u003C\u002Fstrong> Έκλεισε το καπάκι με δύναμη.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Το \u003Cstrong>την\u003C\u002Fstrong> αναφέρεται στην Άννα σε τρίτο πρόσωπο, όπως στην αφήγηση. Το \u003Cstrong>πάλι τίποτα\u003C\u002Fstrong> και η αγανακτισμένη ερώτηση, όμως, αποδίδουν τη δική της αντίδραση. Δεν είναι ουδέτερες πληροφορίες του αφηγητή.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Η τεχνική εμφανίζεται κυρίως στη λογοτεχνική αφήγηση, αλλά αξιοποιείται και σε άλλα αφηγηματικά κείμενα. Μπορεί να αποδίδει τόσο εσωτερικές σκέψεις όσο και λόγια που έχουν ειπωθεί.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-2\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Η διαφορά από τις άλλες μορφές απόδοσης\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ας υποθέσουμε ότι η Άννα σκέφτεται αν πρέπει να επιστρέψει την επόμενη ημέρα στον ίδιο χώρο.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Μορφή απόδοσης\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Παράδειγμα\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Τι προβάλλεται\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Ευθύς λόγος\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Η Άννα σκέφτηκε: «Πρέπει να ξανάρθω εδώ αύριο;»\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Η σκέψη παρουσιάζεται ως αυτούσια διατύπωση.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Πλάγιος λόγος\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Η Άννα αναρωτήθηκε αν έπρεπε να επιστρέψει εκεί την επόμενη μέρα.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Η σκέψη εξαρτάται συντακτικά από το «αναρωτήθηκε».\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Ελεύθερος πλάγιος λόγος\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Η Άννα στάθηκε στην έξοδο. Έπρεπε λοιπόν να ξανάρθει εδώ αύριο;\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Το τρίτο πρόσωπο συνδυάζεται με την ερώτηση και τους δείκτες της Άννας.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Στην τρίτη εκδοχή δεν υπάρχει εξάρτηση από ρήμα αναφοράς με \u003Cstrong>ότι\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>πως\u003C\u002Fstrong> ή \u003Cstrong>αν\u003C\u002Fstrong>. Η ερώτηση διατηρεί τη μορφή αυτόνομης πρότασης, αλλά το \u003Cstrong>να ξανάρθει\u003C\u002Fstrong> εντάσσει την Άννα στη γραμματική προοπτική της τριτοπρόσωπης αφήγησης.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Η απουσία εισαγωγικών δεν αρκεί για την αναγνώριση. Μια σκέψη όπως «Γιατί να ξανάρθω αύριο;», ακόμη και χωρίς εισαγωγικά, μπορεί να αποτελεί ελεύθερο ευθύ λόγο ή εσωτερικό μονόλογο. Στον ελεύθερο πλάγιο λόγο αναζητούμε τη συνύπαρξη της αφηγηματικής οργάνωσης με την οπτική του προσώπου.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-3\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Πρόσωπο, χρόνος και δεικτικό κέντρο\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cem>Δεικτικό κέντρο\u003C\u002Fem> είναι το σημείο αναφοράς από το οποίο ερμηνεύονται εκφράσεις όπως \u003Cstrong>εδώ\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>τώρα\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>αύριο\u003C\u002Fstrong>. Στον ελεύθερο πλάγιο λόγο αυτό το κέντρο μπορεί να βρίσκεται στο πρόσωπο, παρότι η αφήγηση το αναφέρει σε τρίτο πρόσωπο.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Το πρωί της Δευτέρας η Άννα διάβασε την ειδοποίηση. \u003Cstrong>Αύριο θα έχανε το σπίτι της. Και τώρα; Πού θα πήγαινε;\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Το \u003Cstrong>αύριο\u003C\u002Fstrong> σημαίνει την Τρίτη, με αφετηρία τη Δευτέρα που ζει η Άννα, όχι την επόμενη ημέρα από τη στιγμή κατά την οποία ο αφηγητής διηγείται την ιστορία. Το \u003Cstrong>τώρα\u003C\u002Fstrong> αποδίδει το παρόν της δικής της κρίσης. Τα \u003Cstrong>θα έχανε\u003C\u002Fstrong> και \u003Cstrong>θα πήγαινε\u003C\u002Fstrong> δηλώνουν εδώ κάτι μελλοντικό ως προς εκείνη την παρελθοντική στιγμή.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Δεν υπάρχει, ωστόσο, ένας υποχρεωτικός πίνακας μετατροπών για τη Νέα Ελληνική:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Το \u003Cstrong>τρίτο πρόσωπο\u003C\u002Fstrong> είναι συχνό στην τριτοπρόσωπη αφήγηση, αλλά δεν αποτελεί από μόνο του διαγνωστικό κριτήριο.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Οι \u003Cstrong>παρελθοντικοί χρόνοι\u003C\u002Fstrong> συνδέονται συχνά με το χρονικό πλαίσιο της αφήγησης· δεν είναι υποχρεωτικοί σε κάθε ελεύθερο πλάγιο λόγο.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Τα \u003Cstrong>εδώ, τώρα, αύριο\u003C\u002Fstrong> μπορούν να διατηρούν την αναφορά τους στον κόσμο του προσώπου. Δεν απαιτείται να γίνονται πάντοτε «εκεί», «τότε», «την επόμενη μέρα».\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Μην εφαρμόζετε μηχανική οπισθοχώρηση των χρόνων. Η επιλογή χρόνου εξαρτάται από τη χρονική σχέση, την όψη και την αφηγηματική προοπτική. Ούτε κάθε τύπος \u003Cstrong>θα + παρατατικός\u003C\u002Fstrong> δηλώνει μέλλον στο παρελθόν: μπορεί, σε διαφορετικό πλαίσιο, να έχει υποθετική σημασία.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-4\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Ποιος μιλά και ποιος αντιλαμβάνεται;\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Για να περιγράψουμε την αλλαγή οπτικής, διακρίνουμε τη \u003Cstrong>φωνή\u003C\u002Fstrong>, δηλαδή ποιος εκφέρει την αφήγηση, από την \u003Cstrong>εστίαση\u003C\u002Fstrong>, δηλαδή μέσα από ποιανού την αντίληψη παρουσιάζονται τα γεγονότα. Στον ελεύθερο πλάγιο λόγο ο αφηγητής δεν παύει αναγκαστικά να αφηγείται· η αφήγηση όμως υιοθετεί εκφραστικά στοιχεία του προσώπου.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Η πρόσβαση στις σκέψεις ενός ήρωα δεν αρκεί από μόνη της:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Διατύπωση\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Ανάλυση\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Ο Νίκος φοβόταν ότι είχε χάσει το τρένο.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ο αφηγητής αναφέρει το περιεχόμενο του φόβου.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Ο Νίκος κοίταξε το ρολόι. Πάει, το είχε χάσει το τρένο! Τι θα έκανε τώρα;\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Οι εκφράσεις «πάει» και «τι θα έκανε τώρα;» αποδίδουν άμεσα την αντίδραση του Νίκου.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Η μετατόπιση αναγνωρίζεται από έναν συνδυασμό ενδείξεων: επιφωνήματα, ερωτήσεις, χαρακτηριστικό λεξιλόγιο, αξιολογικούς χαρακτηρισμούς και γνώσεις περιορισμένες στον ορίζοντα του προσώπου.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Αυτή η συνύπαρξη φωνών μπορεί να δημιουργεί είτε εγγύτητα είτε ειρωνική απόσταση.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Ο διευθυντής έκλεισε την πόρτα. \u003Cstrong>Αχάριστοι όλοι τους! Εκείνος δεν είχε κάνει τόσες θυσίες για την εταιρεία;\u003C\u002Fstrong> Στο γραφείο περίμεναν ακόμη οι απλήρωτοι λογαριασμοί των εργαζομένων.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Οι χαρακτηρισμοί αποδίδονται στον διευθυντή· δεν αποτελούν κατ’ ανάγκην κρίση του αφηγητή. Η τελευταία πρόταση ευνοεί μια ειρωνική ανάγνωση της αυτοδικαίωσής του.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-5\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Αναγνώριση χωρίς υπερερμηνεία\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Μια μεμονωμένη πρόταση μπορεί να επιδέχεται περισσότερες από μία αναγνώσεις. Το «Ήταν απαράδεκτο» μπορεί να εκφράζει κρίση του αφηγητή ή αντίδραση του προσώπου. Ούτε το θαυμαστικό ούτε ο παρατατικός λύνουν αυτόματα την αμφισημία.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Για μια τεκμηριωμένη ανάγνωση:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>Εντοπίστε ποιο πρόσωπο βρίσκεται στο επίκεντρο πριν από την επίμαχη φράση.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Εξετάστε σε ποιον ανήκουν οι γνώσεις, οι αξιολογήσεις και το λεξιλόγιό της.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Βρείτε από ποια χρονική και τοπική αφετηρία ερμηνεύονται οι δείκτες.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Ελέγξτε αν συνυπάρχουν στοιχεία της αφήγησης και στοιχεία της έκφρασης του προσώπου.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Διαβάστε και τη συνέχεια: μπορεί να επιβεβαιώνει, να ανατρέπει ή να αφήνει ανοιχτή την απόδοση της φωνής.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Αν τα συμφραζόμενα δεν αρκούν, προτιμήστε τη διατύπωση «η φράση μπορεί να αποδίδει τη σκέψη της ηρωίδας» αντί για μια απόλυτη κατάταξη. Η αμφισημία μπορεί να αποτελεί σκόπιμο αφηγηματικό αποτέλεσμα.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-6\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Συνειδητή αλλαγή οπτικής στη γραφή\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Για να περάσετε από την εξωτερική αφήγηση στην οπτική ενός προσώπου, δώστε πρώτα ένα σαφές σημείο αναφοράς. Έπειτα ενσωματώστε μια χαρακτηριστική αντίδραση χωρίς υποχρεωτική εισαγωγή με «σκέφτηκε ότι». Για την επιστροφή στην εξωτερική αφήγηση, μια παρατηρήσιμη πράξη μπορεί να λειτουργήσει ως όριο.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Η Ελένη διάβασε ξανά το μήνυμα. \u003Cstrong>Ώστε αυτό ήταν το ευχαριστώ τους! Γιατί να τους βοηθήσει άλλη φορά;\u003C\u002Fstrong> Ακούμπησε το κινητό στο τραπέζι και σηκώθηκε.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Η ανάγνωση του μηνύματος εισάγει την Ελένη, οι δύο επόμενες προτάσεις μεταφέρουν την αγανάκτησή της και η τελική πράξη επαναφέρει την εξωτερική περιγραφή.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Κρατήστε τη βασική διάκριση: \u003Cstrong>δεν αρκεί να αφηγούμαστε μια σκέψη· χρειάζεται να ακούγεται μέσα στην αφήγηση ο ιδιαίτερος τρόπος με τον οποίο το πρόσωπο βιώνει και διατυπώνει την εμπειρία του\u003C\u002Fstrong>. Η αλλαγή οπτικής προκύπτει από τη συνεργασία γραμματικής, λεξιλογίου και συμφραζομένων, όχι από έναν μεμονωμένο τύπο.\u003C\u002Fp>\n",[1129,1133,1137,1141,1145,1149],{"id":1130,"text":1131,"depth":16,"number":1132},"section","Δύο φωνές μέσα στην ίδια αφήγηση","1",{"id":1134,"text":1135,"depth":16,"number":1136},"section-2","Η διαφορά από τις άλλες μορφές απόδοσης","2",{"id":1138,"text":1139,"depth":16,"number":1140},"section-3","Πρόσωπο, χρόνος και δεικτικό κέντρο","3",{"id":1142,"text":1143,"depth":16,"number":1144},"section-4","Ποιος μιλά και ποιος αντιλαμβάνεται;","4",{"id":1146,"text":1147,"depth":16,"number":1148},"section-5","Αναγνώριση χωρίς υπερερμηνεία","5",{"id":1150,"text":1151,"depth":16,"number":1152},"section-6","Συνειδητή αλλαγή οπτικής στη γραφή","6"]