[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-el-epilogi-fonis-kai-apokrypsi-toy-drasti":3,"grammar-exercises-by-page-01a12b61-8961-790f-bcc6-2a40d04c43bd":25,"exercise-list-path-el-none":43},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":22,"readyImages":24},"01a12b61-8961-790f-bcc6-2a40d04c43bd","Επιλογή φωνής και απόκρυψη του δράστη","epilogi-fonis-kai-apokrypsi-toy-drasti","Επιλογή ενεργητικής ή παθητικής σύνταξης για έμφαση στο γεγονός, παράλειψη του δράστη και σαφή απόδοση ευθύνης σε επίσημα και καθημερινά κείμενα.","Η επιλογή ανάμεσα στην ενεργητική και την παθητική σύνταξη δεν αλλάζει μόνο τη μορφή μιας πρότασης. Επηρεάζει τι προβάλλεται ως θέμα, αν κατονομάζεται ο δράστης και πόσο καθαρά αποδίδεται η ευθύνη. Σε επίσημα και καθημερινά κείμενα, η παράλειψη του δράστη μπορεί να εξυπηρετεί τη συνοχή ή να αφήνει κρίσιμες πληροφορίες αδιευκρίνιστες.\n\n## 1. Το ίδιο γεγονός, διαφορετική οργάνωση\n\nΜε τον όρο **δράστης** εννοούμε εδώ το πρόσωπο ή τον φορέα που πραγματοποιεί μια ενέργεια. Στην παθητική σύνταξη, ο δράστης μπορεί να δηλώνεται με ποιητικό αίτιο ή να παραλείπεται.\n\n| Σύνταξη | Παράδειγμα | Τι προβάλλεται ως υποκείμενο |\n| --- | --- | --- |\n| Ενεργητική | **Η επιτροπή** απέρριψε την πρόταση. | Ο φορέας της απόφασης |\n| Παθητική με ποιητικό αίτιο | **Η πρόταση** απορρίφθηκε από την επιτροπή. | Αυτό που αφορά η απόφαση |\n| Παθητική χωρίς ποιητικό αίτιο | **Η πρόταση** απορρίφθηκε. | Αυτό που αφορά η απόφαση, χωρίς ρητή αναφορά στον φορέα |\n\nΟι τρεις προτάσεις μπορούν να περιγράφουν το ίδιο γεγονός, αλλά δεν δίνουν ακριβώς τις ίδιες πληροφορίες. Η τρίτη δεν προσδιορίζει ποιος πήρε την απόφαση, εκτός αν αυτό προκύπτει από τα συμφραζόμενα.\n\n:::note\nΗ παθητική σύνταξη δεν αποκρύπτει υποχρεωτικά τον δράστη. Στην πρόταση «Η πρόταση απορρίφθηκε **από την ίδια την επιτροπή που την είχε ζητήσει**», το ποιητικό αίτιο μεταφέρει την πιο αξιοπρόσεκτη πληροφορία.\n:::\n\n## 2. Η φωνή υπηρετεί τη συνοχή\n\nΣυχνά επιλέγουμε ως υποκείμενο κάτι που έχει ήδη αναφερθεί. Έτσι, η παθητική σύνταξη μας επιτρέπει να συνεχίσουμε να μιλάμε για το ίδιο θέμα, χωρίς να μεταφέρουμε το ενδιαφέρον στον δράστη.\n\n:::example\n**Θέμα: η αίτηση**\n\nΗ αίτηση κατατέθηκε τη Δευτέρα. **Εξετάστηκε** την Τρίτη και **εγκρίθηκε** την Παρασκευή.\n\n**Θέμα: η επιτροπή**\n\nΗ επιτροπή συνεδρίασε την Τρίτη. **Εξέτασε** την αίτηση και την **ενέκρινε** την Παρασκευή.\n:::\n\nΣτο πρώτο κείμενο παρακολουθούμε την πορεία της αίτησης. Στο δεύτερο παρακολουθούμε τις ενέργειες της επιτροπής. Η επιλογή δεν είναι απλώς ζήτημα επισημότητας: εξαρτάται από το τι θέλουμε να παραμείνει στο επίκεντρο.\n\nΗ φωνή, πάντως, δεν καθορίζει μόνη της την έμφαση. Η σειρά των όρων, τα συμφραζόμενα και, στον προφορικό λόγο, ο επιτονισμός μπορούν να αναδείξουν διαφορετική πληροφορία.\n\n## 3. Πότε παραλείπουμε τον δράστη\n\nΗ παράλειψη του ποιητικού αιτίου εξυπηρετεί διαφορετικές ανάγκες:\n\n- **Ο δράστης είναι άγνωστος:** «Το αρχείο διαγράφηκε, αλλά δεν γνωρίζουμε από ποιον».\n- **Ο δράστης είναι ήδη γνωστός:** «Η επιτροπή ολοκλήρωσε τον έλεγχο των αιτήσεων. Όλες οι αιτήσεις εγκρίθηκαν».\n- **Η ταυτότητά του δεν ενδιαφέρει στο συγκεκριμένο σημείο:** «Οι πετσέτες αλλάζονται καθημερινά».\n- **Προέχει η διαδικασία:** «Τα δείγματα εξετάστηκαν σε θερμοκρασία δωματίου».\n\nΣε επιστημονικές περιγραφές, οδηγίες και ανακοινώσεις, η παθητική σύνταξη συχνά στρέφει την προσοχή στη μέθοδο, στην υπηρεσία ή στο αποτέλεσμα. Δεν κάνει όμως από μόνη της μια διατύπωση ακριβέστερη ή πιο αντικειμενική.\n\n:::tip\nΓια να κρίνεις αν η παράλειψη βοηθά, ρώτησε: **Χρειάζεται ο αναγνώστης να γνωρίζει ποιος έκανε την ενέργεια;** Αν όχι, η αναφορά στον δράστη μπορεί να είναι περιττή. Αν ναι, η παράλειψη αφήνει ουσιαστικό κενό.\n:::\n\n## 4. Παράλειψη και απόδοση ευθύνης\n\nΗ ίδια γραμματική επιλογή μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για να μείνει η ευθύνη στο παρασκήνιο. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε απολογισμούς, δημόσιες δηλώσεις και ανακοινώσεις για σφάλματα.\n\n:::example\n**Χωρίς κατονομασία του υπευθύνου:**\n\n«**Έγιναν λάθη** στον υπολογισμό των χρεώσεων».\n\n**Με σαφή ανάληψη ευθύνης:**\n\n«**Υπολογίσαμε λανθασμένα** τις χρεώσεις».\n\n**Με κατονομασία συγκεκριμένου φορέα:**\n\n«**Το λογιστήριό μας υπολόγισε λανθασμένα** τις χρεώσεις».\n:::\n\nΗ πρώτη διατύπωση αναγνωρίζει την ύπαρξη λαθών, αλλά δεν κατονομάζει υπεύθυνο. Οι άλλες δύο συνδέουν ρητά το σφάλμα με εκείνον που το έκανε. Το «έγιναν λάθη» δεν είναι απλή παθητική μετατροπή του «υπολογίσαμε»: είναι διαφορετική διατύπωση με παρόμοια λειτουργία ως προς την παράλειψη του υπευθύνου.\n\n:::warning\nΗ απουσία δράστη **δεν αποδεικνύει πρόθεση απόκρυψης**. Για μια τέτοια ερμηνεία χρειάζονται συμφραζόμενα: είναι γνωστός ο υπεύθυνος; Έχει ζητηθεί να κατονομαστεί; Είναι η ευθύνη κεντρικό ζήτημα του κειμένου;\n:::\n\n## 5. Η ενεργητική σύνταξη δεν αρκεί πάντα\n\nΗ αντίθεση «ενεργητική = σαφής ευθύνη, παθητική = απόκρυψη» είναι υπερβολικά απλή. Μπορούμε να μη δηλώσουμε συγκεκριμένο δράστη και με άλλους τρόπους.\n\n| Διατύπωση | Πώς παρουσιάζεται ο δράστης |\n| --- | --- |\n| **Αποφασίστηκε** η αναβολή. | Δεν δηλώνεται στην παθητική σύνταξη. |\n| **Αποφάσισαν** την αναβολή. | Δεν κατονομάζεται· μπορεί να είναι γνωστός από τα συμφραζόμενα. |\n| **Κάποιοι αποφάσισαν** την αναβολή. | Δηλώνεται αόριστα. |\n| **Η απόφαση για αναβολή** προκάλεσε αντιδράσεις. | Η ενέργεια παρουσιάζεται με ουσιαστικό, χωρίς να δηλώνεται ποιος αποφάσισε. |\n\nΗ παράλειψη της προσωπικής αντωνυμίας δεν αποτελεί από μόνη της απόκρυψη. Στο «**Αποφασίσαμε** την αναβολή», η κατάληξη δηλώνει πρώτο πληθυντικό πρόσωπο, ακόμη και χωρίς το «εμείς». Το ποιοι ακριβώς περιλαμβάνονται σε αυτό το «εμείς» εξαρτάται από την περίσταση.\n\nΕπίσης, εξετάζουμε τη σύνταξη και τη σημασία, όχι μόνο την κατάληξη του ρήματος. Το «Η υπεύθυνη **δέχτηκε** την πρόταση» δεν είναι παθητική σύνταξη, παρότι το ρήμα έχει παθητική μορφολογία.\n\n## 6. Έλεγχος πριν από την τελική διατύπωση\n\n1. **Όρισε το θέμα:** παρακολουθείς τις ενέργειες ενός φορέα ή την πορεία ενός αιτήματος, αντικειμένου ή έργου;\n2. **Έλεγξε την πληροφορία:** ο δράστης είναι άγνωστος, αυτονόητος ή απαραίτητος για την κατανόηση;\n3. **Έλεγξε την ευθύνη:** μήπως η διατύπωση αφήνει αδιευκρίνιστο κάτι που ο αναγνώστης χρειάζεται να γνωρίζει;\n4. **Διάλεξε σύνταξη:** κράτησε την παθητική όταν εξυπηρετεί το θέμα, πρόσθεσε ποιητικό αίτιο όταν χρειάζεται ή χρησιμοποίησε ενεργητική με σαφές υποκείμενο.\n\n**Η ουσιαστική επιλογή δεν είναι «επίσημο ή ανεπίσημο», αλλά «ποια πληροφορία προβάλλω και ποια αφήνω άρρητη».**","el","C1",171,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a12b61-87d4-7999-81e6-e8b054acfdf8","Φωνή, διάθεση και ορατότητα του δράστη",false,0,4,"2026-10-11T14:32:54+00:00","2026-10-12T17:41:45+00:00",[],{"name":15,"slug":23,"language":9},"foni-diathesi-kai-oratotita-toy-drasti-c1",[],[26,36],{"@id":27,"@type":28,"id":29,"grammarPage":30,"title":31,"instructions":32,"displayOrder":17,"type":33,"questionCount":34,"blankCount":34,"isCompleted":16,"ogImageUrl":35},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-9a8d-731e-85cf-ed9add24ff23","GrammarExercise","01a12b61-9a8d-731e-85cf-ed9add24ff23","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a12b61-8961-790f-bcc6-2a40d04c43bd","Ποιο θέμα διατηρούμε, ποιον δράστη δηλώνουμε;","Διάλεξε τη διατύπωση ή την ερμηνεία που ανταποκρίνεται ακριβώς στο πλαίσιο και στον δηλωμένο στόχο.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_9c2d918e-2fd2-4208-bb95-b437bec869ea_hero.webp?v=1791729179",{"@id":37,"@type":28,"id":38,"grammarPage":30,"title":39,"instructions":40,"displayOrder":41,"type":33,"questionCount":34,"blankCount":34,"isCompleted":16,"ogImageUrl":42},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-9aa4-7b76-81d1-77b981600c28","01a12b61-9aa4-7b76-81d1-77b981600c28","Ευθύνη και πληροφορίες που μένουν άρρητες","Συμπλήρωσε κάθε κενό με βάση όσα δηλώνονται ρητά. Ξεχώρισε τη γραμματική μορφή από την κατονομασία και την ευθύνη.",1,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_5a8026af-1c42-4c6a-b78c-829e64f1c8e0_hero.webp?v=1791729179",null]