[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-el":3,"grammar-pages-el":4,"grammar-page-el-istorikos-enestotas":1047,"grammar-lesson-path-el-istorikos-enestotas-chroniki-optiki-zontania-afigisis-b2":1062,"grammar-exercises-by-page-01a12b61-8a3d-71b7-a25c-ed191782f7fa":1093,"grammar-quick-check-01a12b61-8a3d-71b7-a25c-ed191782f7fa":1104,"grammar-lesson-body-01a12b61-8a3d-71b7-a25c-ed191782f7fa-3jt1853i7h":1127},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,202,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,388,393,398,403,408,413,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,579,584,589,594,599,604,609,614,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,695,700,705,710,715,720,725,730,735,740,745,750,755,760,765,770,775,780,785,790,795,801,806,811,816,821,826,831,836,841,846,851,856,861,866,871,876,881,886,891,896,901,906,911,916,921,926,931,936,941,946,952,957,962,967,972,977,982,987,992,997,1002,1007,1012,1017,1022,1027,1032,1037,1042],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a12b61-8d04-7b15-8aa2-a2e8660291ed","Το ελληνικό αλφάβητο","to-elliniko-alfavito","el","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a12b61-89a9-75f5-b418-b8c8f6b78799","Φωνήεντα και συνδυασμοί γραμμάτων","fonienta-kai-syndyasmoi-grammaton",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a12b61-8c8d-7a87-8cff-dcf231a24fcd","Σύμφωνα και συνδυασμοί συμφώνων","symfona-kai-syndyasmoi-symfonon",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a12b61-8b4b-7b3b-bfa7-c02b382bafef","Ο τόνος και τα διαλυτικά","o-tonos-kai-ta-dialytika",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a12b61-8caf-78c0-9847-d3a35a350b53","Τελεία, κόμμα και ερωτηματικό","teleia-komma-kai-erotimatiko",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a12b61-892e-79b8-8f81-1a41e29ead69","Εγώ, εσύ, αυτός: προσωπικές αντωνυμίες","ego-esy-aftos-prosopikes-antonymies",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a12b61-8d25-74f2-88f6-7dd0193592e9","Το ρήμα είμαι στον ενεστώτα","to-rima-eimai-ston-enestota",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a12b61-88aa-7545-ac92-b1e70680f885","Απλές προτάσεις με υποκείμενο και ρήμα","aples-protaseis-me-ypokeimeno-kai-rima",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a12b61-8ca9-766d-a45f-510bbf9f5cc9","Τα τρία γένη των ουσιαστικών","ta-tria-geni-ton-oysiastikon",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a12b61-8d18-79da-b22e-8bcec57eb83a","Το οριστικό άρθρο: ο, η, το","to-oristiko-arthro",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a12b61-8cf7-7a0d-9a9a-245cf59efc32","Το αόριστο άρθρο: ένας, μία, ένα","to-aoristo-arthro",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a12b61-88de-725a-beea-8668be0779e0","Αρσενικά ουσιαστικά σε -ος, -ης και -ας: ενικός και πληθυντικός","arsenika-oysiastika-se-os-is-as",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a12b61-8cdd-7443-8615-c0bca94f0e88","Θηλυκά ουσιαστικά σε -α και -η: ενικός και πληθυντικός","thilyka-oysiastika-se-a-i",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a12b61-8ba0-7639-8a03-eafd4c76b631","Ουδέτερα ουσιαστικά σε -ο και -ι: ενικός και πληθυντικός","oydetera-oysiastika-se-o-i",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a12b61-897b-783e-bf7e-8d50d65c48d9","Επίθετα σε -ος, -η, -ο και -ος, -α, -ο","epitheta-se-os-i-o-kai-os-a-o",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a12b61-8d1f-7011-9a3a-09bc040268f7","Το ρήμα έχω στον ενεστώτα","to-rima-echo-ston-enestota",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a12b61-89e2-7602-9cae-0c38b928db85","Η αιτιατική ως άμεσο αντικείμενο","i-aitiatiki-os-ameso-antikeimeno",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a12b61-8c48-76a3-b5a7-4e0d395f05f1","Ρήματα σε -ω: μένω και δουλεύω","rimata-se-o-meno-kai-doylevo",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a12b61-8c43-70e4-8efc-abf7f2deb58d","Ρήματα σε -άω και -ώ: μιλάω","rimata-se-ao-kai-o-milao",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a12b61-8c81-781f-8f61-a8e0ef20ec27","Συχνά ρήματα: πάω, τρώω, ακούω και λέω","sychna-rimata-pao-troo-akoyo-leo",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a12b61-89e8-75b3-a988-1decb19cc93f","Η άρνηση με δεν","i-arnisi-me-den",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a12b61-8993-7d75-851a-4f078b594bde","Ερωτήσεις με τι, πού, πώς και πότε","erotiseis-me-ti-poy-pos-pote",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a12b61-8c01-7c54-bb59-dd8910026601","Ποιος, ποια, ποιο και πόσος, πόση, πόσο","poios-poia-poio-kai-posos-posi-poso",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a12b61-898e-7bbb-82ea-316aff22dc11","Ερωτήσεις με απάντηση ναι ή όχι","erotiseis-me-apantisi-nai-i-ochi",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a12b61-8a05-72d3-a847-0776615a76f7","Η κτήση με μου, σου, του και της","i-ktisi-me-moy-soy-toy-tis",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a12b61-8849-7674-a929-0f2a0ed182f9","Αυτός και εκείνος: δείχνω πρόσωπα και πράγματα","aftos-kai-ekeinos",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a12b61-8b5e-7237-a1bf-bb64ad541983","Οι αριθμοί από το μηδέν ως το εκατό","oi-arithmoi-apo-to-miden-os-to-ekato",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a12b61-8955-7653-9085-03ec39cac26a","Ένας, τρεις και τέσσερις: αριθμοί και γένος","enas-treis-kai-tesseris-arithmoi-kai-genos",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a12b61-8c5f-73e5-9093-36dd855c83af","Σε και από: τόπος και προέλευση","se-kai-apo-topos-kai-proelefsi",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a12b61-8c7b-7520-804c-9e87d66a35e6","Στον, στην, στο: σε και οριστικό άρθρο","ston-stin-sto",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a12b61-8aa6-7953-bb3d-d544c38bfdff","Με και για στην καθημερινή επικοινωνία","me-kai-gia-stin-kathimerini-epikoinonia",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a12b61-8929-7110-976f-61ab051c40c6","Εδώ, εκεί, πάνω και κάτω","edo-ekei-pano-kai-kato",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a12b61-8c65-73f9-adab-59006b263d5a","Σήμερα, αύριο και επιρρήματα συχνότητας","simera-avrio-kai-epirrimata-sychnotitas",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a12b61-8a16-71eb-b746-0b8eda571da4","Η ώρα και οι ημέρες της εβδομάδας","i-ora-kai-oi-imeres-tis-evdomadas",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a12b61-8d41-73b9-beb6-8a059a94d9f8","Υπάρχει και υπάρχουν","yparchei-kai-yparchoyn",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a12b61-8ae5-7f22-86c9-306dcdd00397","Μου αρέσει και μου αρέσουν","moy-aresei-kai-moy-aresoyn",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a12b61-8cc9-7a1b-b50b-f30bfc51d1c4","Θέλω να και μπορώ να σε απλά αιτήματα","thelo-na-kai-mporo-na",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a12b61-8a48-7acd-9feb-9018d9c55629","Και, αλλά, ή: ενώνω απλές προτάσεις","kai-alla-i-enono-aples-protaseis",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":10,"displayOrder":201},"01a12b61-899e-7e3a-a087-507fe05f7238","Εσύ και εσείς: ο πληθυντικός ευγενείας","esy-kai-eseis-plithyntikos-eygeneias",39,{"id":203,"title":204,"slug":205,"language":9,"level":206,"displayOrder":207},"01a12b61-89ed-7e95-a363-914300628759","Η γενική ενικού για κτήση και σχέσεις","i-geniki-enikoy-gia-ktisi-kai-scheseis","A2",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":206,"displayOrder":212},"01a12b61-89f9-7c99-a449-b43641a7cef4","Η γενική πληθυντικού των συχνών ουσιαστικών","i-geniki-plithyntikoy-ton-sychnon-oysiastikon",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":206,"displayOrder":217},"01a12b61-89ff-7aa7-908a-dc0e2f64108e","Η κλητική στην προσφώνηση","i-klitiki-stin-prosfonisi",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":206,"displayOrder":222},"01a12b61-8ba5-7999-93f0-9cbc0821e1ff","Ουδέτερα σε -μα και ο πληθυντικός τους","oydetera-se-ma-kai-o-plithyntikos-toys",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":206,"displayOrder":227},"01a12b61-8cea-7975-b473-24c6318e2073","Θηλυκά σε -ση και -ξη: ο πληθυντικός σε -εις","thilyka-se-si-xi-plithyntikos-se-eis",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":206,"displayOrder":232},"01a12b61-888a-7610-b5b9-35629154f496","Ανισοσύλλαβα αρσενικά: παππούς και καφές","anisosyllava-arsenika-pappoys-kai-kafes",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":206,"displayOrder":237},"01a12b61-88e4-752c-80f8-de0531f054d9","Άρθρο με ονόματα, χώρες και γλώσσες","arthro-me-onomata-chores-kai-glosses",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":206,"displayOrder":242},"01a12b61-8d0a-7cb1-af40-b4e8e7232f59","Το επίθετο πολύς, πολλή, πολύ","to-epitheto-polys-polli-poly",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":206,"displayOrder":247},"01a12b61-8bed-7e57-8c94-35f2b69946f3","Πιο και ο πιο: απλή σύγκριση","pio-kai-o-pio-apli-sygkrisi",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":206,"displayOrder":252},"01a12b61-8a52-7df2-abbc-0a1d01f32fde","Καλύτερος, χειρότερος, μεγαλύτερος και μικρότερος","kalyteros-cheiroteros-megalyteros-mikroteros",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":206,"displayOrder":257},"01a12b61-8b57-7eec-bcc2-f620d363a9fa","Οι αδύνατοι τύποι του άμεσου αντικειμένου","oi-adynatoi-typoi-toy-amesoy-antikeimenoy",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":206,"displayOrder":262},"01a12b61-8aea-7d9e-866a-8a44aa372a3c","Μου και σου πριν από το ρήμα: έμμεσο αντικείμενο","moy-kai-soy-emmeso-antikeimeno",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":206,"displayOrder":267},"01a12b61-8910-78fd-aaa9-8adf4f77b7b2","Δικός μου και δικός σου","dikos-moy-kai-dikos-soy",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":206,"displayOrder":272},"01a12b61-8a5d-72c9-a5da-49020e354713","Κάποιος, κάτι, κανείς και τίποτα","kapoios-kati-kaneis-kai-tipota",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":206,"displayOrder":277},"01a12b61-8b64-7176-9d71-5dab93c4ec7c","Όλος, κάθε και άλλος","olos-kathe-kai-allos",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":206,"displayOrder":282},"01a12b61-8ab1-7908-84f3-737504030707","Μεγάλοι αριθμοί, ημερομηνίες και τακτικά αριθμητικά","megaloi-arithmoi-imerominies-taktika-arithmitika",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":206,"displayOrder":287},"01a12b61-8c4d-7cb4-a504-5c0b5f8a0fbc","Ρήματα σε -ώ: μπορώ και καλώ","rimata-se-o-mporo-kai-kalo",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":206,"displayOrder":292},"01a12b61-8c53-7478-ae32-7e51c3f03bc9","Ρήματα σε -ομαι: έρχομαι και χρειάζομαι","rimata-se-omai-erchomai-kai-chreiazomai",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":206,"displayOrder":297},"01a12b61-8a69-7bbe-9a48-0bb9b88bdeac","Λέγομαι, κάθομαι και θυμάμαι","legomai-kathomai-kai-thymamai",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":206,"displayOrder":302},"01a12b61-8a31-7d1e-89d3-dc1d5b85001f","Ήμουν και είχα","imoyn-kai-eicha",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":206,"displayOrder":307},"01a12b61-8b13-708d-a493-2acb68674045","Ο αόριστος σε -σα και -ξα","o-aoristos-se-sa-kai-xa",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":206,"displayOrder":312},"01a12b61-8b0d-76e6-b2a7-102b889254ce","Ο αόριστος σε -ψα και οι αλλαγές του θέματος","o-aoristos-se-psa",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":206,"displayOrder":317},"01a12b61-8c87-771e-b53b-fb8966005654","Συχνοί ανώμαλοι αόριστοι: πήγα, είδα, είπα","sychnoi-anomaloi-aoristoi",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":206,"displayOrder":322},"01a12b61-884f-7a0e-8d02-3c8b93f530ab","Αύξηση και τόνος στον αόριστο","afxisi-kai-tonos-ston-aoristo",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":206,"displayOrder":327},"01a12b61-8b33-721b-b7cf-9d31e064a62c","Ο παρατατικός για συνήθειες στο παρελθόν","o-paratatikos-gia-synitheies",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":206,"displayOrder":332},"01a12b61-88a4-769a-9570-19c934b00304","Αόριστος ή παρατατικός σε απλές αφηγήσεις","aoristos-i-paratatikos",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":206,"displayOrder":337},"01a12b61-8b3f-73b7-a859-a1b605f74613","Ο συνοπτικός μέλλοντας με θα","o-synoptikos-mellontas-me-tha",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":206,"displayOrder":342},"01a12b61-8b1e-70c9-a42d-96a3e83616b7","Ο εξακολουθητικός μέλλοντας","o-exakoloythitikos-mellontas",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":206,"displayOrder":347},"01a12b61-8afc-73e1-bbe9-4c49e10a3f4c","Να γράψω ή να γράφω: βασική διάκριση όψης","na-grapso-i-na-grafo",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":206,"displayOrder":352},"01a12b61-8c0f-77bb-9ac4-3c8648fb4c14","Πρέπει να και δεν πρέπει να","prepei-na-kai-den-prepei-na",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":206,"displayOrder":357},"01a12b61-8a20-7d27-aa44-734351cab3a5","Η προστακτική σε καθημερινές οδηγίες","i-prostaktiki-se-kathimerines-odigies",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":206,"displayOrder":362},"01a12b61-8ada-7d51-9642-6c1b2745bff3","Μην και μη: απαγορεύσεις και αποτροπές","min-kai-mi-apagoreyseis",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":206,"displayOrder":367},"01a12b61-88f0-7742-ae7a-acc25837be40","Ας: προτάσεις και προσκλήσεις","as-protaseis-kai-proskliseis",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":206,"displayOrder":372},"01a12b61-8abc-7d00-9a1c-c60fe8e67344","Μέσα σε, έξω από και δίπλα σε","mesa-se-exo-apo-kai-dipla-se",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":206,"displayOrder":377},"01a12b61-88b0-760d-9a1e-ecd14b18c214","Από, μέχρι και πριν: χρονικά όρια","apo-mechri-kai-prin-chronika-oria",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":206,"displayOrder":382},"01a12b61-8a4d-7a9c-ac51-39e0140dcce6","Καλά ή καλός: επίρρημα και επίθετο","kala-i-kalos-epirrima-kai-epitheto",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":206,"displayOrder":387},"01a12b61-8a58-7136-92e4-43496c8e4250","Κανείς και τίποτα μαζί με δεν","kaneis-kai-tipota-mazi-me-den",76,{"id":389,"title":390,"slug":391,"language":9,"level":206,"displayOrder":392},"01a12b61-89c6-74d9-88dc-c2469802156c","Γιατί και επειδή: απλές αιτιολογικές προτάσεις","giati-kai-epeidi",77,{"id":394,"title":395,"slug":396,"language":9,"level":206,"displayOrder":397},"01a12b61-8b93-7617-8030-1986b1c2966e","Όταν και μόλις: γεγονότα στον χρόνο","otan-kai-molis",78,{"id":399,"title":400,"slug":401,"language":9,"level":206,"displayOrder":402},"01a12b61-8864-758b-964a-e1a82a98d028","Αν: απλές πραγματικές υποθέσεις","an-aples-pragmatikes-ypotheseis",79,{"id":404,"title":405,"slug":406,"language":9,"level":206,"displayOrder":407},"01a12b61-8cf1-74f1-8e51-0318b9404d8e","Το αναφορικό που σε απλές περιγραφές","to-anaforiko-poy",80,{"id":409,"title":410,"slug":411,"language":9,"level":206,"displayOrder":412},"01a12b61-8c36-7ab2-a61b-f7388c3a7a80","Πρώτα, μετά και τέλος στην αφήγηση","prota-meta-kai-telos",81,{"id":414,"title":415,"slug":416,"language":9,"level":417,"displayOrder":418},"01a12b61-8baa-7e7d-9502-e9618cf3b47a","Ουδέτερα σε -ος: το μέρος και το γεγονός","oydetera-se-os","B1",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":417,"displayOrder":423},"01a12b61-8890-7982-9595-ee73398f8bd8","Ανισοσύλλαβα ουσιαστικά και μετακίνηση του τόνου","anisosyllava-oysiastika-kai-tonos",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":417,"displayOrder":428},"01a12b61-89bb-7c2c-b42d-a765b3c24076","Γενική ως έμμεσο αντικείμενο και σε με αιτιατική","geniki-os-emmeso-antikeimeno",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":417,"displayOrder":433},"01a12b61-89b6-7077-b633-dc333ba79c17","Γενική με επίθετα και ουσιαστικά","geniki-me-epitheta-kai-oysiastika",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":417,"displayOrder":438},"01a12b61-8981-7bda-98ab-6696b027888c","Επίθετα σε -ύς, -ιά, -ύ","epitheta-se-ys-ia-y",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":417,"displayOrder":443},"01a12b61-8967-7de3-84de-5ae4b3499534","Επίθετα σε -ής, -ιά, -ί για χρώματα","epitheta-chromaton-se-is-ia-i",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":417,"displayOrder":448},"01a12b61-8d2b-7743-be10-60aaedba259b","Τόσο όσο και λιγότερο από","toso-oso-kai-ligotero-apo",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":417,"displayOrder":453},"01a12b61-8923-7443-a279-8fb2726dffe2","Δύο αδύνατες αντωνυμίες μαζί: μου το δίνει","dyo-adynates-antonymies-mazi",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":417,"displayOrder":458},"01a12b61-889d-7bdb-8de5-cbc9cc822ab7","Αντωνυμίες μετά την προστακτική","antonymies-meta-tin-prostaktiki",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":417,"displayOrder":463},"01a12b61-8b18-73a5-8bc8-92303d8b5c44","Ο εαυτός μου και ο ένας τον άλλον","o-eaftos-moy-kai-o-enas-ton-allon",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":417,"displayOrder":468},"01a12b61-8b23-72ab-93a9-398f287dfb41","Ο ίδιος, μόνος μου και καθένας","o-idios-monos-moy-kai-kathenas",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":417,"displayOrder":473},"01a12b61-8b2d-73d6-a53e-f6e8e35df983","Ο παρακείμενος με έχω","o-parakeimenos-me-echo",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":417,"displayOrder":478},"01a12b61-8bb6-746b-84c3-3202c0958546","Παρακείμενος ή αόριστος","parakeimenos-i-aoristos",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":417,"displayOrder":483},"01a12b61-8b51-7c87-9516-b62a44ea82fe","Ο υπερσυντέλικος στην αφήγηση","o-ypersyntelikos-stin-afigisi",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":417,"displayOrder":488},"01a12b61-8bbd-7092-9de2-8c7b1520846d","Παρατατικός των ρημάτων σε -ομαι και -ιέμαι","paratatikos-rimaton-se-omai-iemai",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":417,"displayOrder":493},"01a12b61-8bda-721c-a5c3-05f1a2e99dfd","Παθητικός ενεστώτας: γίνεται και χρησιμοποιείται","pathitikos-enestotas",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":417,"displayOrder":498},"01a12b61-8b38-7a39-8082-ec8051f91224","Ο παθητικός αόριστος σε -θηκα","o-pathitikos-aoristos-se-thika",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":417,"displayOrder":503},"01a12b61-8bd3-75e9-8aad-1411133ca50e","Συχνοί παθητικοί αόριστοι σε -τηκα και -στηκα","pathitikoi-aoristoi-se-tika-stika",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":417,"displayOrder":508},"01a12b61-895b-7573-ba62-bd183258524d","Ενεργητική και παθητική σύνταξη με από","energitiki-kai-pathitiki-syntaxi",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":417,"displayOrder":513},"01a12b61-8842-7a68-bf52-1451e7e863a4","Αυτοπαθή ρήματα: πλένομαι και ντύνομαι","aftopathi-rimata",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":417,"displayOrder":518},"01a12b61-8cc3-72c7-b1c8-51ea7f05768b","Θα ήθελα και θα μπορούσα: ευγενικά αιτήματα","tha-ithela-kai-tha-mporoysa",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":417,"displayOrder":523},"01a12b61-8aef-7b26-a16b-56a2e29bc6fb","Μπορεί να, ίσως και μάλλον","mporei-na-isos-kai-mallon",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":417,"displayOrder":528},"01a12b61-8c30-79ee-ae9f-bebb2dd36dc8","Προστακτική με διάρκεια ή επανάληψη","prostaktiki-me-diarkeia-i-epanalipsi",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":417,"displayOrder":533},"01a12b61-8a26-7303-9f1b-bd0531dce452","Η ρηματική όψη με πάντα, συχνά και μία φορά","i-rimatiki-opsi-me-chronikoys-prosdiorismoys",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":417,"displayOrder":538},"01a12b61-8b99-78d1-9db4-a968f0609be0","Ότι, πως και που μετά από ρήματα","oti-pos-kai-poy-meta-apo-rimata",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":417,"displayOrder":543},"01a12b61-8bf4-7343-80aa-07ad15398027","Πλάγιες ερωτήσεις με αν και ερωτηματικές λέξεις","plagies-erotiseis",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":417,"displayOrder":548},"01a12b61-89c1-707f-adca-dbce53884461","Για να: σκοπός και κοινό ή διαφορετικό υποκείμενο","gia-na-skopos",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":417,"displayOrder":553},"01a12b61-8c1c-7541-9004-03008ae95007","Πριν να, αφού και ενώ σε χρονικές προτάσεις","prin-na-afoy-kai-eno",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":417,"displayOrder":558},"01a12b61-8870-71e8-8623-946996faf899","Αν και, παρόλο που και όμως","an-kai-parolo-poy-kai-omos",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":417,"displayOrder":563},"01a12b61-8b8c-7af7-aed6-a9fb470b74a5","Ώστε και τόσο που: αποτέλεσμα","oste-kai-toso-poy",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":417,"displayOrder":568},"01a12b61-886a-7690-b832-277c3772cc56","Αν είχα χρόνο, θα ερχόμουν","an-eicha-chrono-tha-erchomoyn",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":417,"displayOrder":573},"01a12b61-8b28-748b-92a8-8c936ebb3d45","Ο οποίος, η οποία, το οποίο","o-opoios-i-opoia-to-opoio",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":417,"displayOrder":578},"01a12b61-8a10-7b3c-a7e0-7df52d59cb92","Η μετοχή σε -οντας και -ώντας","i-metochi-se-ontas",114,{"id":580,"title":581,"slug":582,"language":9,"level":417,"displayOrder":583},"01a12b61-8a0a-745d-991b-f34ac8474383","Η μετοχή σε -μένος ως επίθετο","i-metochi-se-menos-os-epitheto",115,{"id":585,"title":586,"slug":587,"language":9,"level":417,"displayOrder":588},"01a12b61-8c3c-7cd4-9ba8-f84305b097ff","Ρήματα με προθέσεις: εξαρτώμαι από και ασχολούμαι με","rimata-me-protheseis",116,{"id":590,"title":591,"slug":592,"language":9,"level":417,"displayOrder":593},"01a12b61-8cd6-7f15-a4b9-579f85b9bebe","Θέση των αντωνυμιών με θα, να και δεν","thesi-antonymion-me-tha-na-den",117,{"id":595,"title":596,"slug":597,"language":9,"level":417,"displayOrder":598},"01a12b61-8a1b-75a3-b5eb-7a0be923b450","Η παράλειψη του υποκειμένου στην αφήγηση","i-paraleipsi-toy-ypokeimenoy",118,{"id":600,"title":601,"slug":602,"language":9,"level":417,"displayOrder":603},"01a12b61-89a3-7d16-9dc6-f0ce4641e83d","Εξάλλου, επομένως και ωστόσο","exalloy-epomenos-kai-ostoso",119,{"id":605,"title":606,"slug":607,"language":9,"level":417,"displayOrder":608},"01a12b61-8cb5-76e1-9679-96efe7b1e2f4","Τελικό ν και ορθογραφία των μικρών λέξεων","teliko-n-kai-orthografia",120,{"id":610,"title":611,"slug":612,"language":9,"level":417,"displayOrder":613},"01a12b61-88f6-7408-b3a3-b07b33aab203","Δεύτερος τόνος με εγκλιτικές αντωνυμίες","defteros-tonos-me-egklitikes-antonymies",121,{"id":615,"title":616,"slug":617,"language":9,"level":618,"displayOrder":619},"01a12b61-8ce3-7ca9-8d6c-bc9eeaad9ee4","Θηλυκά σε -ος και κοινό γένος","thilyka-se-os-kai-koino-genos","B2",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":618,"displayOrder":624},"01a12b61-8a70-730f-b36d-beb018bfbea9","Λόγια ουδέτερα σε -ον και -εν","logia-oydetera-se-on-en",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":618,"displayOrder":629},"01a12b61-896e-7545-88b3-e06c1d890d79","Επίθετα σε -ής, -ές","epitheta-se-is-es",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":618,"displayOrder":634},"01a12b61-8974-788f-b7c7-e1f87fb801ca","Επίθετα σε -ων, -ουσα, -ον","epitheta-se-on-oysa-on",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":618,"displayOrder":639},"01a12b61-88bd-7c03-a45d-656f9c264bdd","Απόλυτος υπερθετικός και βαθμός ιδιότητας","apolytos-yperthetikos",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":618,"displayOrder":644},"01a12b61-88ea-73ce-9662-6fac61ca8d1d","Παρουσία και απουσία άρθρου στις γενικεύσεις","arthro-stis-genikeyseis",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":618,"displayOrder":649},"01a12b61-89f3-79ca-a2eb-12b1f12913dc","Η γενική για χρόνο, μέτρο και ιδιότητα","i-geniki-gia-chrono-metro-idiotita",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":618,"displayOrder":654},"01a12b61-891c-7e85-924f-339dc46d6eb1","Διπλασιασμός του αντικειμένου με αντωνυμία","diplasiasmos-toy-antikeimenoy",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":618,"displayOrder":659},"01a12b61-8b78-7434-b738-79bb2736c0c1","Όποιος, ό,τι και όσος: ελεύθερες αναφορικές","opoios-oti-kai-osos",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":618,"displayOrder":664},"01a12b61-8b7f-70cd-a6f8-848e16b1d5c9","Οποιοσδήποτε και κανένας: αναφορά και εμβέλεια","opoiosdipote-kai-kanenas",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":618,"displayOrder":669},"01a12b61-8b45-7719-a6e2-e36ac968978b","Ο συντελεσμένος μέλλοντας","o-syntelesmenos-mellontas",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":618,"displayOrder":674},"01a12b61-8b85-7c91-9c30-25c33323723a","Όψη σε αφηγήσεις με εναλλαγή χρονικών επιπέδων","opsi-se-afigiseis",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":618,"displayOrder":679},"01a12b61-8a3d-71b7-a25c-ed191782f7fa","Ιστορικός ενεστώτας και αφηγηματική ζωντάνια","istorikos-enestotas",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":618,"displayOrder":684},"01a12b61-8cbc-79d5-8e74-8627e157978e","Θα για πιθανότητα: θα είναι και θα έχει φύγει","tha-gia-pithanotita",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":618,"displayOrder":689},"01a12b61-8c15-794b-a30a-f3cd4f5c6189","Πρέπει να: υποχρέωση ή συμπέρασμα","prepei-na-ypochreosi-i-symperasma",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":618,"displayOrder":694},"01a12b61-8b01-793f-ba92-4e2b5f0e052b","Να και ας σε ευχές, παραχωρήσεις και απορίες","na-kai-as-se-eyches-parachoriseis-apories",137,{"id":696,"title":697,"slug":698,"language":9,"level":618,"displayOrder":699},"01a12b61-8c29-7925-97b8-34ec78f1a0a1","Προστακτική και υποτακτική σε έμμεσα αιτήματα","prostaktiki-kai-ypotaktiki-se-emmesa-aitimata",138,{"id":701,"title":702,"slug":703,"language":9,"level":618,"displayOrder":704},"01a12b61-8be0-7710-9f4e-3085ce19b17a","Παθητικός παρακείμενος και υπερσυντέλικος","pathitikos-parakeimenos-kai-ypersyntelikos",139,{"id":706,"title":707,"slug":708,"language":9,"level":618,"displayOrder":709},"01a12b61-8bcb-78e2-8654-e07be12f09b8","Παθητική φωνή χωρίς παθητική σημασία","pathitiki-foni-choris-pathitiki-simasia",140,{"id":711,"title":712,"slug":713,"language":9,"level":618,"displayOrder":714},"01a12b61-88c4-703f-bf28-c5eb5f9908eb","Απρόσωπη παθητική σύνταξη: θεωρείται ότι","aprosopi-pathitiki-syntaxi",141,{"id":716,"title":717,"slug":718,"language":9,"level":618,"displayOrder":719},"01a12b61-89cb-7f47-b295-fa69f3b26c75","Γίνομαι και είμαι με μετοχή: γεγονός ή κατάσταση","ginomai-kai-eimai-me-metochi",142,{"id":721,"title":722,"slug":723,"language":9,"level":618,"displayOrder":724},"01a12b61-8d47-77ce-8c05-d7a3af3477a7","Αν είχα φύγει νωρίτερα: υποθέσεις στο παρελθόν","ypotheseis-sto-parelthon",143,{"id":726,"title":727,"slug":728,"language":9,"level":618,"displayOrder":729},"01a12b61-8934-75c9-aed7-cbaa1bd816f8","Εκτός αν, αρκεί να και εφόσον","ektos-an-arkei-na-kai-efoson",144,{"id":731,"title":732,"slug":733,"language":9,"level":618,"displayOrder":734},"01a12b61-885d-79b0-828c-f2a2baa2a49e","Ακόμη κι αν και όσο κι αν: παραχώρηση","akomi-ki-an-kai-oso-ki-an",145,{"id":736,"title":737,"slug":738,"language":9,"level":618,"displayOrder":739},"01a12b61-8aab-7ac0-b923-bd124a562c7f","Μέχρι να και χωρίς να: όψη και χρονική σχέση","mechri-na-kai-choris-na",146,{"id":741,"title":742,"slug":743,"language":9,"level":618,"displayOrder":744},"01a12b61-8883-74a0-b9fc-392336811214","Αναφορικές προτάσεις με πρόθεση και γενική","anaforikes-protaseis-me-prothesi-kai-geniki",147,{"id":746,"title":747,"slug":748,"language":9,"level":618,"displayOrder":749},"01a12b61-8be7-7261-ad69-0ca9280c6c43","Περιοριστικές και μη περιοριστικές αναφορικές","perioristikes-kai-mi-perioristikes-anaforikes",148,{"id":751,"title":752,"slug":753,"language":9,"level":618,"displayOrder":754},"01a12b61-8bfa-794e-bfc9-3ec6c1ce24f1","Πλάγιος λόγος: χρόνος, πρόσωπο και δείξη","plagios-logos-chronos-prosopo-deixi",149,{"id":756,"title":757,"slug":758,"language":9,"level":618,"displayOrder":759},"01a12b61-8ace-7d50-bf4c-f50f8e20c105","Μετοχές σε -μένος: σχηματισμός και συμφωνία","metoches-se-menos-schimatismos-kai-symfonia",150,{"id":761,"title":762,"slug":763,"language":9,"level":618,"displayOrder":764},"01a12b61-8d11-7134-b3c8-63319dcb696e","Το να και η ονοματική χρήση προτάσεων","to-na-kai-onomatiki-chrisi-protaseon",151,{"id":766,"title":767,"slug":768,"language":9,"level":618,"displayOrder":769},"01a12b61-8cd0-709d-bf8a-365ae1f363f5","Θέμα και εστίαση στη σειρά των όρων","thema-kai-estiasi-sti-seira-ton-oron",152,{"id":771,"title":772,"slug":773,"language":9,"level":618,"displayOrder":774},"01a12b61-88fc-75d1-826b-321d4b6b4231","Δεν, μην και ούτε σε σύνθετες προτάσεις","den-min-kai-oyte-se-synthetes-protaseis",153,{"id":776,"title":777,"slug":778,"language":9,"level":618,"displayOrder":779},"01a12b61-8a9f-7e8d-8cf4-6009aa55feb8","Λόγω, εξαιτίας και χάρη σε","logo-exaitias-kai-chari-se",154,{"id":781,"title":782,"slug":783,"language":9,"level":618,"displayOrder":784},"01a12b61-8834-77dd-b677-8f658522b5b1","Αφενός και αφετέρου: οργάνωση επιχειρημάτων","afenos-kai-afeteroy",155,{"id":786,"title":787,"slug":788,"language":9,"level":618,"displayOrder":789},"01a12b61-8875-7e4f-a67c-5e11f46b0f22","Αναφορά με αυτό, τούτο και τέτοιος μέσα στο κείμενο","anafora-mesa-sto-keimeno",156,{"id":791,"title":792,"slug":793,"language":9,"level":618,"displayOrder":794},"01a12b61-8c22-7c24-bd98-fc44875dce39","Προφορικές και γραπτές παραλλαγές ρηματικών τύπων","proforikes-kai-graptes-parallages-rimatikon-typon",157,{"id":796,"title":797,"slug":798,"language":9,"level":799,"displayOrder":800},"01a12b61-8a7e-73b1-b419-622e08c0d743","Λόγιες γενικές: πόλεως, δυνάμεως και συγγραφέως","logies-genikes-poleos-dynameos-syggrafeos","C1",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":799,"displayOrder":805},"01a12b61-8bb0-76e5-ab63-ef20de67486d","Ουσιαστικά με περιορισμούς στον αριθμό","oysiastika-me-periorismoys-ston-arithmo",159,{"id":807,"title":808,"slug":809,"language":9,"level":799,"displayOrder":810},"01a12b61-8a2b-7ab2-be3f-af43f9f973d9","Η θέση του επιθέτου και η αλλαγή σημασίας","i-thesi-toy-epithetoy-kai-i-allagi-simasias",160,{"id":812,"title":813,"slug":814,"language":9,"level":799,"displayOrder":815},"01a12b61-8902-7987-8641-075d27aa87a9","Διαδοχικές γενικές και σαφήνεια της αναφοράς","diadochikes-genikes",161,{"id":817,"title":818,"slug":819,"language":9,"level":799,"displayOrder":820},"01a12b61-8cfd-7a89-a2fe-8b9f72be6dd1","Το άρθρο σε ονοματοποιήσεις και αφηρημένες έννοιες","to-arthro-se-onomatopoiiseis",162,{"id":822,"title":823,"slug":824,"language":9,"level":799,"displayOrder":825},"01a12b61-8a37-71fa-b13d-a031e008e0af","Ισχυρές και αδύνατες αντωνυμίες για αντίθεση","ischyres-kai-adynates-antonymies-gia-antithesi",163,{"id":827,"title":828,"slug":829,"language":9,"level":799,"displayOrder":830},"01a12b61-8a42-7dd2-9a50-a0dd022b5cc7","Ηθική γενική και προσωπική εμπλοκή","ithiki-geniki",164,{"id":832,"title":833,"slug":834,"language":9,"level":799,"displayOrder":835},"01a12b61-8d32-72c4-84a2-46c2b00e7543","Τροπικές χρήσεις του παρατατικού","tropikes-chriseis-toy-paratatikoy",165,{"id":837,"title":838,"slug":839,"language":9,"level":799,"displayOrder":840},"01a12b61-8ca2-7877-abab-0e7547d8e3c5","Συντελεσμένοι χρόνοι και οπτική γωνία του ομιλητή","syntelesmenoi-chronoi-kai-optiki-gonia",166,{"id":842,"title":843,"slug":844,"language":9,"level":799,"displayOrder":845},"01a12b61-8af5-7899-abf8-8f91383038bb","Να είχα και μακάρι: ανεκπλήρωτες ευχές","na-eicha-kai-makari",167,{"id":847,"title":848,"slug":849,"language":9,"level":799,"displayOrder":850},"01a12b61-8987-7f6b-a648-dd10bf9acd22","Επρόκειτο να, μέλλει να και πρόκειται να","eprokeito-na-mellei-na-kai-prokeitai-na",168,{"id":852,"title":853,"slug":854,"language":9,"level":799,"displayOrder":855},"01a12b61-8d39-7a51-886c-93df366d21df","Τροπικότητα και βαθμός δέσμευσης του ομιλητή","tropikotita-kai-vathmos-desmeysis",169,{"id":857,"title":858,"slug":859,"language":9,"level":799,"displayOrder":860},"01a12b61-8ac2-73f1-90fb-ba0f3049ddfa","Μέση διάθεση και γενικευμένο υποκείμενο","mesi-diathesi-kai-genikeymeno-ypokeimeno",170,{"id":862,"title":863,"slug":864,"language":9,"level":799,"displayOrder":865},"01a12b61-8961-790f-bcc6-2a40d04c43bd","Επιλογή φωνής και απόκρυψη του δράστη","epilogi-fonis-kai-apokrypsi-toy-drasti",171,{"id":867,"title":868,"slug":869,"language":9,"level":799,"displayOrder":870},"01a12b61-8ab7-714e-99f6-2c0495fb6de7","Μεικτοί υποθετικοί λόγοι","meiktoi-ypothetikoi-logoi",172,{"id":872,"title":873,"slug":874,"language":9,"level":799,"displayOrder":875},"01a12b61-8856-7199-baad-d75e0ad1c152","Αιτία, τεκμήριο και δικαιολόγηση με αφού και καθώς","aitia-tekmirio-kai-dikaiologisi",173,{"id":877,"title":878,"slug":879,"language":9,"level":799,"displayOrder":880},"01a12b61-894e-79b1-89d5-ba91baade49d","Εναντίωση και παραχώρηση με μολονότι και έστω κι αν","enantiosi-kai-parachorisi",174,{"id":882,"title":883,"slug":884,"language":9,"level":799,"displayOrder":885},"01a12b61-8b6a-751c-b9b0-68342bfdcbc5","Το γεγονός ότι και η ιδέα να: ονοματικά συμπληρώματα","onomatika-sympliromata",175,{"id":887,"title":888,"slug":889,"language":9,"level":799,"displayOrder":890},"01a12b61-8a85-70ea-a1fa-04421bd6a4f0","Λόγιες μετοχές σε -όμενος και -ούμενος","logies-metoches-se-omenos-oymenos",176,{"id":892,"title":893,"slug":894,"language":9,"level":799,"displayOrder":895},"01a12b61-8ad4-7bfd-922d-d4ccb1df6877","Μετοχικές φράσεις και έλεγχος του υποκειμένου","metochikes-fraseis-kai-elegchos-ypokeimenoy",177,{"id":897,"title":898,"slug":899,"language":9,"level":799,"displayOrder":900},"01a12b61-8b71-7428-8d1d-3c0c6dd73f99","Ονοματοποιήσεις και πυκνότητα του γραπτού λόγου","onomatopoiiseis-kai-pyknotita",178,{"id":902,"title":903,"slug":904,"language":9,"level":799,"displayOrder":905},"01a12b61-88c9-7ec6-90d4-086c246dd623","Αριστερή και δεξιά εκτόπιση","aristeri-kai-dexia-ektopisi",179,{"id":907,"title":908,"slug":909,"language":9,"level":799,"displayOrder":910},"01a12b61-8941-7bf3-ac7d-cc74a3837702","Ελλειπτικές προτάσεις και ανακτήσιμο νόημα","elleiptikes-protaseis",180,{"id":912,"title":913,"slug":914,"language":9,"level":799,"displayOrder":915},"01a12b61-8948-74be-8dc4-440b8bc26c6d","Εμβέλεια της άρνησης και της ποσότητας","emveleia-tis-arnisis-kai-tis-posotitas",181,{"id":917,"title":918,"slug":919,"language":9,"level":799,"displayOrder":920},"01a12b61-8a8b-7f66-8bcc-d63f47c07a6b","Εντός, εκτός, βάσει και μέσω: λόγιες προθέσεις","logies-protheseis",182,{"id":922,"title":923,"slug":924,"language":9,"level":799,"displayOrder":925},"01a12b61-8c94-7404-99fa-bfc527e206f9","Συνοχή χωρίς επανάληψη: υποκατάσταση και έλλειψη","synochi-choris-epanalipsi",183,{"id":927,"title":928,"slug":929,"language":9,"level":799,"displayOrder":930},"01a12b61-8916-751f-b7a2-e49715b0b086","Δηλαδή, άλλωστε και πάντως: στάση και αναδιατύπωση","diladi-alloste-kai-pantos",184,{"id":932,"title":933,"slug":934,"language":9,"level":799,"displayOrder":935},"01a12b61-89d2-7ccc-b68b-37b042f40faa","Γραμματικές επιλογές σε διοικητικό και ακαδημαϊκό λόγο","grammatikes-epiloges-se-episimo-logo",185,{"id":937,"title":938,"slug":939,"language":9,"level":799,"displayOrder":940},"01a12b61-8ae0-71db-92c1-97e27894c09b","Μόρια στον προφορικό λόγο: πια, τάχα και κιόλας","moria-ston-proforiko-logo",186,{"id":942,"title":943,"slug":944,"language":9,"level":799,"displayOrder":945},"01a12b61-8c73-7e2d-8f9c-c158549f16b1","Στίξη σε παρενθέσεις, παρεμβολές και παράθεση λόγου","stixi-se-paremvoles-kai-parathesi-logoy",187,{"id":947,"title":948,"slug":949,"language":9,"level":950,"displayOrder":951},"01a12b61-8a77-7124-af55-da05467b3119","Λόγια ουσιαστικά με ανταγωνιστικά κλιτικά πρότυπα","logia-oysiastika-me-antagonistika-protypa","C2",188,{"id":953,"title":954,"slug":955,"language":9,"level":950,"displayOrder":956},"01a12b61-88b6-78fb-a416-31d90ae19663","Απολιθωμένες δοτικές σε σύγχρονες εκφράσεις","apolithomenes-dotikes",189,{"id":958,"title":959,"slug":960,"language":9,"level":950,"displayOrder":961},"01a12b61-8a99-76e0-a95a-86fb3e23bbb5","Λόγιοι συγκριτικοί: ελάσσων, μείζων και ήσσων","logioi-sygkritikoi",190,{"id":963,"title":964,"slug":965,"language":9,"level":950,"displayOrder":966},"01a12b61-8c59-7159-9cb4-5d2cc6c32590","Ρηματική όψη και υπονοούμενο σε αξιολογικές κρίσεις","rimatiki-opsi-kai-yponooymeno",191,{"id":968,"title":969,"slug":970,"language":9,"level":950,"displayOrder":971},"01a12b61-8897-7138-886a-b898586e81e6","Αντιγεγονική τροπικότητα και αποστασιοποίηση","antigegoniki-tropikotita",192,{"id":973,"title":974,"slug":975,"language":9,"level":950,"displayOrder":976},"01a12b61-8b07-75ac-a089-3ae2568b529e","Να και θα σε ηχώ, αμφισβήτηση και ειρωνεία","na-kai-tha-se-echo-amfisvitisi-eironeia",193,{"id":978,"title":979,"slug":980,"language":9,"level":950,"displayOrder":981},"01a12b61-8c08-730e-aff0-1cdcbc23c5ee","Πολλαπλή υπόταξη και διαχείριση αμφισημίας","pollapli-ypotaxi",194,{"id":983,"title":984,"slug":985,"language":9,"level":950,"displayOrder":986},"01a12b61-887c-7983-b849-3b0285c5ce36","Αναφορικές προτάσεις με αμφίσημο σημείο αναφοράς","anaforikes-protaseis-me-amfisimo-simeio-anaforas",195,{"id":988,"title":989,"slug":990,"language":9,"level":950,"displayOrder":991},"01a12b61-8ac8-7a70-a026-c9e0bc008cfc","Μετοχές αορίστου σε σύγχρονο επίσημο λόγο","metoches-aoristoy-se-sygchrono-episimo-logo",196,{"id":993,"title":994,"slug":995,"language":9,"level":950,"displayOrder":996},"01a12b61-89af-761f-a268-066641dc7d15","Γενική απόλυτη σε λόγιες στερεότυπες χρήσεις","geniki-apolyti-se-logies-chriseis",197,{"id":998,"title":999,"slug":1000,"language":9,"level":950,"displayOrder":1001},"01a12b61-8c9b-785c-a527-a916e174f08e","Συντακτική ασυνέχεια και επανεκκίνηση στον προφορικό λόγο","syntaktiki-asynecheia-kai-epanekkinisi",198,{"id":1003,"title":1004,"slug":1005,"language":9,"level":950,"displayOrder":1006},"01a12b61-8998-7f22-ae00-604fcef34c91","Εστιακές κατασκευές και προϋποθέσεις του μηνύματος","estiakes-kataskeyes-kai-proypotheseis",199,{"id":1008,"title":1009,"slug":1010,"language":9,"level":950,"displayOrder":1011},"01a12b61-88d0-7549-836f-dbd1a6a647c4","Άρνηση ως διόρθωση διατύπωσης και μεταγλωσσικό σχόλιο","arnisi-os-diorthosi-diatyposis",200,{"id":1013,"title":1014,"slug":1015,"language":9,"level":950,"displayOrder":1016},"01a12b61-8a92-7b07-9829-f6cd64a39350","Λόγιες προθετικές εκφράσεις και εναλλαγή πτώσης","logies-prothetikes-ekfraseis",201,{"id":1018,"title":1019,"slug":1020,"language":9,"level":950,"displayOrder":1021},"01a12b61-893a-7c63-a1a6-d75bff04e602","Ελεύθερος πλάγιος λόγος και αλλαγή οπτικής","eleytheros-plagios-logos",202,{"id":1023,"title":1024,"slug":1025,"language":9,"level":950,"displayOrder":1026},"01a12b61-8bc4-724f-b8c6-44322ab9136e","Παράθεση, υπαινιγμός και πολυφωνία στο κείμενο","parathesi-ypainigmos-kai-polyfonia",203,{"id":1028,"title":1029,"slug":1030,"language":9,"level":950,"displayOrder":1031},"01a12b61-8a62-7c4f-a338-a21dbf9f9a4a","Καθαρεύουσα και δημοτική σε σύγχρονα κείμενα","kathareyoysa-kai-dimotiki",204,{"id":1033,"title":1034,"slug":1035,"language":9,"level":950,"displayOrder":1036},"01a12b61-8909-7630-8db7-1e8ab33bb8a6","Διαλεκτική μορφοσύνταξη ως δηλωμένη υφολογική επιλογή","dialektiki-morfosyntaxi",205,{"id":1038,"title":1039,"slug":1040,"language":9,"level":950,"displayOrder":1041},"01a12b61-8c6b-79af-9751-024af1494ebd","Σκόπιμη απόκλιση από τη σύνταξη στη λογοτεχνία","skopimi-apoklisi-sti-logotechnia",206,{"id":1043,"title":1044,"slug":1045,"language":9,"level":950,"displayOrder":1046},"01a12b61-89da-7afe-b225-d0082da47d1a","Γραμματική ακρίβεια σε νομικές διατυπώσεις","grammatiki-akriveia-se-nomikes-diatyposeis",207,{"id":676,"title":677,"slug":678,"seoDescription":1048,"content":1049,"language":9,"level":618,"displayOrder":679,"grammarTopics":1050,"createdAt":1056,"updatedAt":1057,"vocabularyLists":1058,"primaryTopicHub":1059,"readyImages":1061},"Ο ιστορικός ενεστώτας στην αφήγηση: πώς παρουσιάζουμε παλιά γεγονότα με ζωντάνια, πότε αλλάζουμε χρόνο και πώς κρατάμε σαφή τη χρονική αναφορά.","## 1. Το παρελθόν σαν ζωντανή σκηνή\n\nΟ **ιστορικός ενεστώτας** μάς επιτρέπει να αφηγούμαστε παλιά γεγονότα σαν να συμβαίνουν μπροστά μας. Θα δούμε πώς δίνει ζωντάνια στην αφήγηση, πότε μπορούμε να αλλάξουμε χρόνο και πώς παραμένει σαφές ότι μιλάμε για το παρελθόν.\n\nΣύγκρινε τις δύο εκδοχές:\n\n:::example\n**Με αόριστο:** Χθες μπήκα στο λεωφορείο και είδα έναν παλιό συμμαθητή μου.\n\n**Με ιστορικό ενεστώτα:** Χθες **μπαίνω** στο λεωφορείο και **βλέπω** έναν παλιό συμμαθητή μου!\n\nΤα γεγονότα είναι τα ίδια. Στη δεύτερη εκδοχή, ο αφηγητής τα παρουσιάζει σαν σκηνή που εξελίσσεται μπροστά στον ακροατή.\n:::\n\nΟ αόριστος δεν κάνει υποχρεωτικά μια αφήγηση βαρετή. Ο ιστορικός ενεστώτας είναι μία από τις επιλογές που δημιουργούν αμεσότητα, έκπληξη ή ένταση.\n\n## 2. Ίδιος τύπος, διαφορετική χρονική αναφορά\n\nΔεν υπάρχει ξεχωριστή κλίση για τον ιστορικό ενεστώτα. Χρησιμοποιούμε τους συνηθισμένους τύπους του ενεστώτα: **μπαίνω, βλέπω, λέει, ανοίγουν**. Το πλαίσιο δείχνει αν αναφέρονται στο παρόν ή στο παρελθόν.\n\n| Χρήση | Παράδειγμα | Χρονική αναφορά |\n| --- | --- | --- |\n| Κάτι που συμβαίνει τώρα | Αυτή τη στιγμή **μπαίνω** στο γραφείο. | Παρόν |\n| Συνήθεια | Κάθε πρωί **μπαίνω** στο γραφείο στις εννιά. | Επαναλαμβανόμενο γεγονός |\n| Ιστορικός ενεστώτας | Χθες **μπαίνω** στο γραφείο και **βρίσκω** ένα δώρο στο τραπέζι. | Συγκεκριμένο παρελθοντικό γεγονός |\n\nΗ παρελθοντική αναφορά μπορεί να δηλώνεται:\n\n- με χρονική έκφραση: **χθες, την περασμένη Κυριακή, το 2010**·\n- με προηγούμενη πρόταση σε παρελθοντικό χρόνο·\n- από το ήδη γνωστό θέμα της συζήτησης.\n\n:::note\nΟ ιστορικός ενεστώτας μπορεί να παρουσιάζει διαδοχικά γεγονότα που έχουν ολοκληρωθεί: «Χθες **ανοίγω** το κουτί, **βγάζω** το δώρο και **διαβάζω** την κάρτα». Οι τύποι του ενεστώτα δεν σημαίνουν εδώ ότι οι πράξεις συνεχίζονται ακόμη ή ότι είχαν μεγάλη διάρκεια.\n:::\n\n## 3. Από το φόντο στο βασικό γεγονός\n\nΣυχνά ξεκινάμε με παρελθοντικούς χρόνους, για να δώσουμε το πλαίσιο, και περνάμε στον ιστορικό ενεστώτα όταν αρχίζει η πιο ενδιαφέρουσα σκηνή.\n\n:::example\nΤο περασμένο Σάββατο **περίμενα** τη Μαρία έξω από το σινεμά. **Έκανε** κρύο και ο δρόμος **ήταν** σχεδόν άδειος. Ξαφνικά **ακούω** το όνομά μου. **Γυρίζω** και **βλέπω** τη Μαρία με δύο εισιτήρια στο χέρι. «Έλα, αρχίζει η ταινία!» μου **λέει**.\n:::\n\nΟι τύποι **περίμενα, έκανε, ήταν** δίνουν το φόντο. Με το **ξαφνικά ακούω** αλλάζει ο τρόπος παρουσίασης: η προσοχή περνά στα γεγονότα της σκηνής.\n\nΔεν χρειάζεται να αλλάξουν όλα τα ρήματα σε ενεστώτα. Το φόντο μπορεί να παραμένει σε παρελθοντικό χρόνο, ενώ τα κύρια γεγονότα παρουσιάζονται πιο άμεσα.\n\n## 4. Πού ταιριάζει αυτή η επιλογή\n\nΟ ιστορικός ενεστώτας εμφανίζεται σε διαφορετικά είδη λόγου:\n\n- **Καθημερινές ιστορίες και ανέκδοτα:** φέρνει τον ακροατή κοντά στην εμπειρία του αφηγητή.\n- **Λογοτεχνικές αφηγήσεις και ρεπορτάζ:** δίνει αμεσότητα σε μια σκηνή.\n- **Ιστορικές παρουσιάσεις και χρονολόγια:** παρουσιάζει παλαιότερα γεγονότα με άμεσο, συχνά σύντομο τρόπο.\n\n:::example\n**Προφορική ιστορία:** Προχθές **πάω** στον φούρνο και ποιον **βλέπω**; Τον παλιό μας δάσκαλο!\n\n**Ιστορική παρουσίαση:** Το 1896 η Αθήνα **φιλοξενεί** τους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες.\n:::\n\nΣε μια ουδέτερη αναφορά για το τι συνέβη, οι παρελθοντικοί χρόνοι είναι συχνά καταλληλότεροι: «Ο πελάτης τηλεφώνησε στις δέκα και ζήτησε πληροφορίες». Ο ιστορικός ενεστώτας δεν είναι λάθος σε κάθε επίσημο κείμενο, αλλά πρέπει να ταιριάζει στον σκοπό και στο ύφος του.\n\n## 5. Αλλαγές χρόνου χωρίς σύγχυση\n\nΜπορούμε να επιστρέψουμε στον αόριστο, για παράδειγμα όταν τελειώνει η ζωντανή σκηνή και συνοψίζουμε τη συνέχεια.\n\n:::example\nΧθες **μπαίνω** στο καφέ και **βλέπω** την Άννα. **Κάθομαι** δίπλα της και αρχίζουμε την κουβέντα. Τελικά **μείναμε** εκεί δύο ώρες και **φύγαμε** μαζί.\n:::\n\nΤο **τελικά** βοηθά να περάσουμε από τη σκηνή στη συνοπτική ολοκλήρωση της ιστορίας. Δεν αποτελεί υποχρεωτικό κανόνα αλλαγής χρόνου.\n\n:::warning\nΜην αλλάζεις χρόνο τυχαία σε κάθε ρήμα. Οι εναλλαγές είναι δυνατές, αλλά ο αναγνώστης πρέπει να καταλαβαίνει τη λειτουργία τους.\n\nΕπίσης, το «**Μπαίνω στο μαγαζί και βλέπω τον Νίκο**» δεν δείχνει μόνο του ότι μιλάμε για το παρελθόν. Πρόσθεσε πλαίσιο, όπως **χθες**, αν αυτό δεν έχει ήδη δοθεί.\n:::\n\n## 6. Σύντομος έλεγχος πριν αφηγηθείς\n\n1. **Όρισε το παρελθόν:** πότε συνέβη η ιστορία;\n2. **Διάλεξε τη σκηνή:** ποια γεγονότα θέλεις να παρουσιάσεις πιο ζωντανά;\n3. **Χρησιμοποίησε τύπους ενεστώτα:** το πλαίσιο διατηρεί την παρελθοντική αναφορά.\n4. **Έλεγξε τις εναλλαγές:** ξεχωρίζουν καθαρά το φόντο, τη σκηνή και την ολοκλήρωση;\n\n**Ενεστώτας στη μορφή, παρελθόν στη σημασία, αμεσότητα στην αφήγηση.**",[1051],{"id":1052,"name":1053,"level":618,"language":9,"isCompleted":1054,"completionPercentage":1055,"totalExercises":26,"completedExercises":1055},"01a12b61-87c3-7335-a465-8fe2e9e1bd8a","Χρονική οπτική και ζωντάνια στην αφήγηση",false,0,"2026-10-11T14:32:55+00:00","2026-10-12T17:41:45+00:00",[],{"name":1053,"slug":1060,"language":9},"chroniki-optiki-zontania-afigisis-b2",[],{"id":1052,"name":1053,"slug":1060,"language":9,"level":618,"introduction":1063,"lessonCount":16,"totalExercises":26,"objectives":1064,"prerequisites":1068,"lessons":1071},"Διαχειρίσου την οπτική της αφήγησης, εναλλάσσοντας χρόνους και όψη χωρίς να χάνεται η χρονική συνοχή.",[1065,1066,1067],"Να οργανώνεις κύρια γεγονότα, υπόβαθρο και προτερόχρονα γεγονότα σε μια αφήγηση.","Να χρησιμοποιείς τον ιστορικό ενεστώτα με σαφή χρονικό πλαίσιο.","Να διατηρείς συνεπή αφηγηματική οπτική όταν αλλάζεις χρόνο.",[1069,1070],"Αόριστος, παρατατικός και υπερσυντέλικος.","Βασική διάκριση ρηματικής όψης.",[1072,1083],{"id":671,"contentId":1073,"slug":673,"title":672,"level":618,"summary":1074,"order":11,"exercises":1075},"pg_4bec69fa-a668-44c9-911d-6a631b9e3008","Οργανώνει τα χρονικά επίπεδα μιας αφήγησης και την επιλογή όψης για κύρια γεγονότα, υπόβαθρο και προτερόχρονα συμβάντα.",[1076,1080],{"id":1077,"title":1078,"order":1055,"type":1079},"01a12b61-b6a2-7991-8dec-4c945a2b7c33","Γεγονότα, φόντο και προηγούμενες πράξεις","word_select",{"id":1081,"title":1082,"order":11,"type":1079},"01a12b61-b6bb-7e46-aa06-1d18824bba28","Αναδρομές και επιστροφή στο σήμερα",{"id":676,"contentId":1084,"slug":678,"title":677,"level":618,"summary":1085,"order":16,"exercises":1086},"pg_fba68acb-be32-4732-97a1-7ded0b69c37b","Αξιοποιεί αυτή τη χρονική οργάνωση για ελεγχόμενη μετάβαση στον ιστορικό ενεστώτα και επιστροφή στο βασικό αφηγηματικό πλαίσιο.",[1087,1090],{"id":1088,"title":1089,"order":1055,"type":1079},"01a12b61-a5a7-7a37-a359-ee9dc79e0b32","Αναγνωρίζω τον ιστορικό ενεστώτα",{"id":1091,"title":1092,"order":11,"type":1079},"01a12b61-a5bd-7696-a75a-214f61ae9bd0","Οργανώνω μια ζωντανή αφήγηση",[1094,1100],{"@id":1095,"@type":1096,"id":1088,"grammarPage":1097,"title":1089,"instructions":1098,"displayOrder":1055,"type":1079,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":1054,"ogImageUrl":1099},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-a5a7-7a37-a359-ee9dc79e0b32","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a12b61-8a3d-71b7-a25c-ed191782f7fa","Συμπλήρωσε τις προτάσεις. Πρόσεξε το χρονικό πλαίσιο και, όπου ζητείται, χρησιμοποίησε ιστορικό ενεστώτα.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d1c50806-5d7c-44bb-bad4-4d1d4093bc94_hero.webp?v=1791729182",{"@id":1101,"@type":1096,"id":1091,"grammarPage":1097,"title":1092,"instructions":1102,"displayOrder":11,"type":1079,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":1054,"ogImageUrl":1103},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-a5bd-7696-a75a-214f61ae9bd0","Επίλεξε τη συμπλήρωση που εξηγεί σωστά την αφήγηση ή ακολουθεί τη ρητή οδηγία αλλαγής χρόνου. Μην θεωρείς κάθε εναλλαγή χρόνου λάθος.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_f9ddfb09-11ff-4b02-897f-d08cc8ffc051_hero.webp?v=1791729182",{"id":1088,"grammarPage":1097,"title":1089,"instructions":1098,"seoTitle":1105,"seoDescription":1106,"displayOrder":1055,"type":1079,"questions":1107,"ogImageUrl":1099},"Ιστορικός ενεστώτας: μορφή και σημασία","Εξασκήσου στον ιστορικό ενεστώτα με επιλογές σε κενά για τη χρονική αναφορά, τις συνήθειες και ολοκληρωμένα γεγονότα σε ιστορίες από την καθημερινή ζωή.",[1108],{"id":1109,"sentenceTemplate":1110,"displayOrder":1055,"explanation":1111,"exampleSentence":1112,"blanks":1113},"01a12b61-a5a7-7cc7-a359-ee9dca9f7a6d","«Την περασμένη Τρίτη φτάνω στο νησί και συναντώ την αδελφή μου». Τα ρήματα φτάνω και συναντώ αναφέρονται __1__.","Η έκφραση την περασμένη Τρίτη τοποθετεί τη σκηνή στο παρελθόν. Οι τύποι ενεστώτα δεν δηλώνουν εδώ ούτε το τώρα ούτε μια συνήθεια.","Πριν από έναν μήνα ανεβαίνουμε στο βουνό και βρίσκουμε ένα μικρό καταφύγιο.",[1114],{"id":1115,"blankNumber":11,"options":1116},"01a12b61-a5a7-7c7f-a359-ee9dc9ce677a",[1117,1120,1124],{"id":1118,"optionText":1119,"isCorrect":1054,"displayOrder":1055},"01a12b61-a5a7-7bf3-a359-ee9dc84947e9","σε γεγονότα που συμβαίνουν τη στιγμή της ομιλίας",{"id":1121,"optionText":1122,"isCorrect":1123,"displayOrder":11},"01a12b61-a5a7-7c2f-a359-ee9dc8569709","σε συγκεκριμένα γεγονότα του παρελθόντος",true,{"id":1125,"optionText":1126,"isCorrect":1054,"displayOrder":16},"01a12b61-a5a7-7c57-a359-ee9dc94320dc","σε καθημερινές συνήθειες",{"html":1128,"toc":1129},"\u003Ch2 id=\"section\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Το παρελθόν σαν ζωντανή σκηνή\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ο \u003Cstrong>ιστορικός ενεστώτας\u003C\u002Fstrong> μάς επιτρέπει να αφηγούμαστε παλιά γεγονότα σαν να συμβαίνουν μπροστά μας. Θα δούμε πώς δίνει ζωντάνια στην αφήγηση, πότε μπορούμε να αλλάξουμε χρόνο και πώς παραμένει σαφές ότι μιλάμε για το παρελθόν.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Σύγκρινε τις δύο εκδοχές:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Με αόριστο:\u003C\u002Fstrong> Χθες μπήκα στο λεωφορείο και είδα έναν παλιό συμμαθητή μου.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Με ιστορικό ενεστώτα:\u003C\u002Fstrong> Χθες \u003Cstrong>μπαίνω\u003C\u002Fstrong> στο λεωφορείο και \u003Cstrong>βλέπω\u003C\u002Fstrong> έναν παλιό συμμαθητή μου!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Τα γεγονότα είναι τα ίδια. Στη δεύτερη εκδοχή, ο αφηγητής τα παρουσιάζει σαν σκηνή που εξελίσσεται μπροστά στον ακροατή.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Ο αόριστος δεν κάνει υποχρεωτικά μια αφήγηση βαρετή. Ο ιστορικός ενεστώτας είναι μία από τις επιλογές που δημιουργούν αμεσότητα, έκπληξη ή ένταση.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-2\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Ίδιος τύπος, διαφορετική χρονική αναφορά\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Δεν υπάρχει ξεχωριστή κλίση για τον ιστορικό ενεστώτα. Χρησιμοποιούμε τους συνηθισμένους τύπους του ενεστώτα: \u003Cstrong>μπαίνω, βλέπω, λέει, ανοίγουν\u003C\u002Fstrong>. Το πλαίσιο δείχνει αν αναφέρονται στο παρόν ή στο παρελθόν.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Χρήση\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Παράδειγμα\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Χρονική αναφορά\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Κάτι που συμβαίνει τώρα\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Αυτή τη στιγμή \u003Cstrong>μπαίνω\u003C\u002Fstrong> στο γραφείο.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Παρόν\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Συνήθεια\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Κάθε πρωί \u003Cstrong>μπαίνω\u003C\u002Fstrong> στο γραφείο στις εννιά.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Επαναλαμβανόμενο γεγονός\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Ιστορικός ενεστώτας\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Χθες \u003Cstrong>μπαίνω\u003C\u002Fstrong> στο γραφείο και \u003Cstrong>βρίσκω\u003C\u002Fstrong> ένα δώρο στο τραπέζι.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Συγκεκριμένο παρελθοντικό γεγονός\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Η παρελθοντική αναφορά μπορεί να δηλώνεται:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>με χρονική έκφραση: \u003Cstrong>χθες, την περασμένη Κυριακή, το 2010\u003C\u002Fstrong>·\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>με προηγούμενη πρόταση σε παρελθοντικό χρόνο·\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>από το ήδη γνωστό θέμα της συζήτησης.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Ο ιστορικός ενεστώτας μπορεί να παρουσιάζει διαδοχικά γεγονότα που έχουν ολοκληρωθεί: «Χθες \u003Cstrong>ανοίγω\u003C\u002Fstrong> το κουτί, \u003Cstrong>βγάζω\u003C\u002Fstrong> το δώρο και \u003Cstrong>διαβάζω\u003C\u002Fstrong> την κάρτα». Οι τύποι του ενεστώτα δεν σημαίνουν εδώ ότι οι πράξεις συνεχίζονται ακόμη ή ότι είχαν μεγάλη διάρκεια.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-3\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Από το φόντο στο βασικό γεγονός\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Συχνά ξεκινάμε με παρελθοντικούς χρόνους, για να δώσουμε το πλαίσιο, και περνάμε στον ιστορικό ενεστώτα όταν αρχίζει η πιο ενδιαφέρουσα σκηνή.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Το περασμένο Σάββατο \u003Cstrong>περίμενα\u003C\u002Fstrong> τη Μαρία έξω από το σινεμά. \u003Cstrong>Έκανε\u003C\u002Fstrong> κρύο και ο δρόμος \u003Cstrong>ήταν\u003C\u002Fstrong> σχεδόν άδειος. Ξαφνικά \u003Cstrong>ακούω\u003C\u002Fstrong> το όνομά μου. \u003Cstrong>Γυρίζω\u003C\u002Fstrong> και \u003Cstrong>βλέπω\u003C\u002Fstrong> τη Μαρία με δύο εισιτήρια στο χέρι. «Έλα, αρχίζει η ταινία!» μου \u003Cstrong>λέει\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Οι τύποι \u003Cstrong>περίμενα, έκανε, ήταν\u003C\u002Fstrong> δίνουν το φόντο. Με το \u003Cstrong>ξαφνικά ακούω\u003C\u002Fstrong> αλλάζει ο τρόπος παρουσίασης: η προσοχή περνά στα γεγονότα της σκηνής.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Δεν χρειάζεται να αλλάξουν όλα τα ρήματα σε ενεστώτα. Το φόντο μπορεί να παραμένει σε παρελθοντικό χρόνο, ενώ τα κύρια γεγονότα παρουσιάζονται πιο άμεσα.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-4\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Πού ταιριάζει αυτή η επιλογή\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ο ιστορικός ενεστώτας εμφανίζεται σε διαφορετικά είδη λόγου:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Καθημερινές ιστορίες και ανέκδοτα:\u003C\u002Fstrong> φέρνει τον ακροατή κοντά στην εμπειρία του αφηγητή.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Λογοτεχνικές αφηγήσεις και ρεπορτάζ:\u003C\u002Fstrong> δίνει αμεσότητα σε μια σκηνή.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Ιστορικές παρουσιάσεις και χρονολόγια:\u003C\u002Fstrong> παρουσιάζει παλαιότερα γεγονότα με άμεσο, συχνά σύντομο τρόπο.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Προφορική ιστορία:\u003C\u002Fstrong> Προχθές \u003Cstrong>πάω\u003C\u002Fstrong> στον φούρνο και ποιον \u003Cstrong>βλέπω\u003C\u002Fstrong>; Τον παλιό μας δάσκαλο!\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ιστορική παρουσίαση:\u003C\u002Fstrong> Το 1896 η Αθήνα \u003Cstrong>φιλοξενεί\u003C\u002Fstrong> τους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Σε μια ουδέτερη αναφορά για το τι συνέβη, οι παρελθοντικοί χρόνοι είναι συχνά καταλληλότεροι: «Ο πελάτης τηλεφώνησε στις δέκα και ζήτησε πληροφορίες». Ο ιστορικός ενεστώτας δεν είναι λάθος σε κάθε επίσημο κείμενο, αλλά πρέπει να ταιριάζει στον σκοπό και στο ύφος του.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-5\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Αλλαγές χρόνου χωρίς σύγχυση\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Μπορούμε να επιστρέψουμε στον αόριστο, για παράδειγμα όταν τελειώνει η ζωντανή σκηνή και συνοψίζουμε τη συνέχεια.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Χθες \u003Cstrong>μπαίνω\u003C\u002Fstrong> στο καφέ και \u003Cstrong>βλέπω\u003C\u002Fstrong> την Άννα. \u003Cstrong>Κάθομαι\u003C\u002Fstrong> δίπλα της και αρχίζουμε την κουβέντα. Τελικά \u003Cstrong>μείναμε\u003C\u002Fstrong> εκεί δύο ώρες και \u003Cstrong>φύγαμε\u003C\u002Fstrong> μαζί.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Το \u003Cstrong>τελικά\u003C\u002Fstrong> βοηθά να περάσουμε από τη σκηνή στη συνοπτική ολοκλήρωση της ιστορίας. Δεν αποτελεί υποχρεωτικό κανόνα αλλαγής χρόνου.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Μην αλλάζεις χρόνο τυχαία σε κάθε ρήμα. Οι εναλλαγές είναι δυνατές, αλλά ο αναγνώστης πρέπει να καταλαβαίνει τη λειτουργία τους.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Επίσης, το «\u003Cstrong>Μπαίνω στο μαγαζί και βλέπω τον Νίκο\u003C\u002Fstrong>» δεν δείχνει μόνο του ότι μιλάμε για το παρελθόν. Πρόσθεσε πλαίσιο, όπως \u003Cstrong>χθες\u003C\u002Fstrong>, αν αυτό δεν έχει ήδη δοθεί.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-6\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Σύντομος έλεγχος πριν αφηγηθείς\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Όρισε το παρελθόν:\u003C\u002Fstrong> πότε συνέβη η ιστορία;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Διάλεξε τη σκηνή:\u003C\u002Fstrong> ποια γεγονότα θέλεις να παρουσιάσεις πιο ζωντανά;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Χρησιμοποίησε τύπους ενεστώτα:\u003C\u002Fstrong> το πλαίσιο διατηρεί την παρελθοντική αναφορά.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Έλεγξε τις εναλλαγές:\u003C\u002Fstrong> ξεχωρίζουν καθαρά το φόντο, τη σκηνή και την ολοκλήρωση;\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ενεστώτας στη μορφή, παρελθόν στη σημασία, αμεσότητα στην αφήγηση.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n",[1130,1134,1138,1142,1146,1150],{"id":1131,"text":1132,"depth":16,"number":1133},"section","Το παρελθόν σαν ζωντανή σκηνή","1",{"id":1135,"text":1136,"depth":16,"number":1137},"section-2","Ίδιος τύπος, διαφορετική χρονική αναφορά","2",{"id":1139,"text":1140,"depth":16,"number":1141},"section-3","Από το φόντο στο βασικό γεγονός","3",{"id":1143,"text":1144,"depth":16,"number":1145},"section-4","Πού ταιριάζει αυτή η επιλογή","4",{"id":1147,"text":1148,"depth":16,"number":1149},"section-5","Αλλαγές χρόνου χωρίς σύγχυση","5",{"id":1151,"text":1152,"depth":16,"number":1153},"section-6","Σύντομος έλεγχος πριν αφηγηθείς","6"]