[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-el-logies-protheseis":3,"grammar-exercises-by-page-01a12b61-8a8b-7f66-8bcc-d63f47c07a6b":83,"exercise-list-path-el-none":129},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"vocabularyLists":20,"readyImages":82},"01a12b61-8a8b-7f66-8bcc-d63f47c07a6b","Εντός, εκτός, βάσει και μέσω: λόγιες προθέσεις","logies-protheseis","Οι λόγιες προθέσεις εντός, εκτός, βάσει και μέσω με γενική: σημασίες, σύνταξη και φυσική χρήση στον επίσημο και καθημερινό λόγο, με παραδείγματα και λάθη.","Οι προθέσεις **εντός, εκτός, βάσει** και **μέσω** συνδέουν ένα γεγονός με όρια, μια βάση ή μια διαδρομή. Θα δούμε πώς συντάσσονται με γενική, ποιες σημασίες εκφράζουν και πότε ταιριάζουν στον επίσημο ή στον καθημερινό λόγο.\n\n## 1. Σύνταξη και ύφος\n\nΣτις χρήσεις που εξετάζουμε, οι τέσσερις προθέσεις είναι άκλιτες και ακολουθούνται από **γενική**. Το άρθρο, το επίθετο και το ουσιαστικό που τις συνοδεύουν προσαρμόζονται στη γενική.\n\n| Πρόθεση | Κύρια σημασία | Παράδειγμα με γενική |\n| --- | --- | --- |\n| **εντός** | μέσα σε συγκεκριμένα όρια | εντός **της καθορισμένης περιοχής** |\n| **εκτός** | έξω από συγκεκριμένα όρια | εκτός **του εγκεκριμένου προϋπολογισμού** |\n| **βάσει** | με βάση ένα στοιχείο ή έναν κανόνα | βάσει **των διαθέσιμων στοιχείων** |\n| **μέσω** | με πέρασμα ή μεσολάβηση | μέσω **της ηλεκτρονικής πλατφόρμας** |\n\nΤα **εντός, εκτός** και **βάσει** είναι συχνά σε διοικητικά, νομικά και επαγγελματικά κείμενα. Ωστόσο, το ύφος εξαρτάται από ολόκληρη την έκφραση: το **εκτός λειτουργίας** είναι κοινό σε καθημερινές ανακοινώσεις, ενώ το **μέσω διαδικτύου** δεν ακούγεται ιδιαίτερα επίσημο.\n\n:::note\nΟ χαρακτηρισμός «λόγιες» αφορά την προέλευση και τη χρήση αυτών των προθέσεων. Δεν σημαίνει ότι είναι παλιές ή ακατάλληλες για τη σύγχρονη επικοινωνία.\n:::\n\n## 2. Εντός: χώρος, προθεσμία και όρια\n\nΤο **εντός** παρουσιάζει κάτι ως τοποθετημένο μέσα σε ένα οριοθετημένο πλαίσιο. Το πλαίσιο μπορεί να είναι:\n\n- **χωρικό:** εντός του κτιρίου·\n- **χρονικό:** εντός τριών ημερών·\n- **θεσμικό ή αφηρημένο:** εντός των αρμοδιοτήτων μας.\n\n:::example\nΗ χρήση κινητών απαγορεύεται **εντός του εργαστηρίου**.\n\nΘα λάβετε απάντηση **εντός τριών εργάσιμων ημερών από την παραλαβή της αίτησης**.\n\nΗ υπηρεσία ενήργησε **εντός των αρμοδιοτήτων της**.\n:::\n\nΣτο δεύτερο παράδειγμα, το **εντός** θέτει μια προθεσμία: η απάντηση θα δοθεί πριν εκπνεύσει το συγκεκριμένο διάστημα, όχι υποχρεωτικά την τρίτη ημέρα. Δεν δηλώνει πόσο θα διαρκέσει η απάντηση.\n\nΣτην καθημερινή επικοινωνία μπορούμε συχνά να χρησιμοποιήσουμε το **μέσα σε**: «Θα σου απαντήσω **μέσα σε τρεις ημέρες**». Δεν αντικαθιστούμε όμως μηχανικά κάθε καθιερωμένη έκφραση: το **εντός έδρας**, για παράδειγμα, είναι συνηθισμένο στον αθλητικό λόγο.\n\n## 3. Εκτός: εξωτερική θέση και αποκλεισμός\n\nΤο **εκτός** δηλώνει ότι κάτι βρίσκεται έξω από έναν χώρο, ένα χρονικό πλαίσιο ή ένα σύνολο. Σε καθιερωμένες εκφράσεις δηλώνει επίσης κατάσταση.\n\n:::example\nΤο όχημα βρισκόταν **εκτός της απαγορευμένης ζώνης**.\n\nΟι εργασίες θα γίνουν **εκτός ωραρίου**.\n\nΗ πρόταση αυτή παραμένει **εκτός του πεδίου της συζήτησης**.\n\nΟ ανελκυστήρας είναι **εκτός λειτουργίας**.\n:::\n\nΤο **εντός** και το **εκτός** σχηματίζουν συχνά σαφή αντίθεση: **εντός προθεσμίας — εκτός προθεσμίας**, **εντός σχεδίου — εκτός σχεδίου**.\n\nΧρειάζεται όμως διάκριση από το **εκτός από**, το οποίο ακολουθείται από αιτιατική και μπορεί να δηλώνει εξαίρεση ή προσθήκη.\n\n| Σύνταξη | Παράδειγμα | Νόημα |\n| --- | --- | --- |\n| **εκτός + γενική** | Περίμενε **εκτός του κτιρίου**. | Βρισκόταν έξω από το κτίριο. |\n| **εκτός από + αιτιατική** | Όλοι ήρθαν **εκτός από τη Μαρία**. | Η Μαρία δεν ήρθε. |\n| **εκτός από + αιτιατική** | **Εκτός από τη Μαρία**, ήρθε και ο Πέτρος. | Ήρθαν και οι δύο. |\n\n:::warning\nΤο **εκτός από** δεν σημαίνει πάντοτε «με εξαίρεση». Στην προσθετική χρήση, το **και** και το συνολικό νόημα της πρότασης δείχνουν ότι προσθέτουμε άλλο ένα πρόσωπο ή στοιχείο.\n:::\n\n## 4. Βάσει: στοιχείο, κριτήριο ή κανόνας\n\nΤο **βάσει** δηλώνει το στοιχείο, το κριτήριο ή τον κανόνα πάνω στον οποίο στηρίζεται μια κρίση, μια απόφαση ή μια ενέργεια. Είναι χαρακτηριστικό του επίσημου γραπτού λόγου.\n\n:::example\nΟι υποψήφιοι κατατάσσονται **βάσει της συνολικής βαθμολογίας τους**.\n\n**Βάσει των διαθέσιμων στοιχείων**, δεν προκύπτει παραβίαση των όρων.\n\nΗ αποζημίωση υπολογίστηκε **βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας**.\n:::\n\nΗ έκφραση **με βάση** έχει αντίστοιχη λειτουργία, αλλά ακολουθείται από **αιτιατική** και ταιριάζει σε περισσότερα είδη λόγου.\n\n- **βάσει της συμφωνίας** → **με βάση τη συμφωνία**·\n- **βάσει των αποτελεσμάτων** → **με βάση τα αποτελέσματα**.\n\nΤο **βάσει** δεν δηλώνει απλώς την αιτία ενός γεγονότος. Στο «Η απόφαση ελήφθη **βάσει της έκθεσης**», η έκθεση παρουσιάζεται ως τεκμηριωτική βάση της απόφασης, όχι απλώς ως κάτι που την προκάλεσε.\n\n:::warning\nΓράφουμε **βάσει**, όχι **βάση**, όταν χρησιμοποιούμε την πρόθεση.\n\n✓ **Βάσει της σύμβασης**, η πληρωμή γίνεται κάθε μήνα.\n\n✓ **Με βάση τη σύμβαση**, η πληρωμή γίνεται κάθε μήνα.\n\n✗ Βάσει τη σύμβαση, η πληρωμή γίνεται κάθε μήνα.\n:::\n\n## 5. Μέσω: διαδρομή, κανάλι και μεσολάβηση\n\nΤο **μέσω** δείχνει από πού περνά μια διαδρομή ή ποιο κανάλι, πρόσωπο ή μέσο μεσολαβεί για να γίνει κάτι.\n\n| Χρήση | Παράδειγμα |\n| --- | --- |\n| Ενδιάμεσο σημείο διαδρομής | Πετάξαμε για το Παρίσι **μέσω Ρώμης**. |\n| Κανάλι επικοινωνίας | Ενημερωθήκαμε **μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου**. |\n| Τρόπος πρόσβασης ή υποβολής | Η αίτηση υποβάλλεται **μέσω της πλατφόρμας**. |\n| Πρόσωπο που μεσολαβεί | Επικοινωνήσαμε με την ιδιοκτήτρια **μέσω του δικηγόρου της**. |\n\nΤο **μέσω** δεν αντικαθιστά κάθε χρήση του **με**. Λέμε φυσικά «Έκοψε το ψωμί **με ένα μαχαίρι**», όχι «μέσω ενός μαχαιριού». Εδώ το μαχαίρι είναι απλώς το εργαλείο της πράξης, όχι ενδιάμεσο κανάλι.\n\nΕπίσης, άλλο είναι το πρόσωπο που ενεργεί και άλλο το πρόσωπο που μεσολαβεί:\n\n- «Η ανακοίνωση στάλθηκε **από τη διευθύντρια**»: η διευθύντρια την έστειλε.\n- «Η ανακοίνωση στάλθηκε **μέσω της διευθύντριας**»: η διευθύντρια μεσολάβησε στην αποστολή.\n\n## 6. Έλεγχος πριν από τη χρήση\n\nΣε εκφράσεις όπως **εντός προθεσμίας**, **εκτός λειτουργίας**, **βάσει νόμου** και **μέσω διαδικτύου**, το άρθρο συχνά απουσιάζει. Αυτό δεν αλλάζει την πτώση. Όταν προσδιορίζουμε συγκεκριμένο σημείο αναφοράς, το άρθρο είναι συχνά απαραίτητο για το επιδιωκόμενο νόημα: **βάσει του νόμου που ψηφίστηκε χθες**.\n\nΠριν επιλέξεις τη διατύπωση:\n\n1. Έλεγξε το νόημα: **όρια**, **βάση** ή **μεσολάβηση**;\n2. Βάλε το συμπλήρωμα σε **γενική** μετά τα **εντός, εκτός, βάσει, μέσω**.\n3. Ξεχώρισε τις δομές **εκτός από + αιτιατική** και **με βάση + αιτιατική**.\n4. Διάλεξε ύφος κατάλληλο για την περίσταση: **εντός του κτιρίου** σε μια επίσημη οδηγία, **μέσα στο κτίριο** σε μια καθημερινή συζήτηση.\n\n:::tip\nΘυμήσου τις βασικές συνδέσεις: **εντός — μέσα στα όρια**, **εκτός — έξω από τα όρια**, **βάσει — με βάση**, **μέσω — με πέρασμα ή μεσολάβηση**. Έλεγχε πάντα ολόκληρη την έκφραση, όχι μόνο την πρόθεση.\n:::","el","C1",182,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a12b61-87c9-7f70-8926-1879d994fc2f",false,0,6,"2026-10-11T14:32:55+00:00","2026-10-12T17:41:45+00:00",[21],{"id":22,"title":5,"vocabularyListWords":23,"isPublished":59},"01a12b61-ee0e-794a-8bd7-d6faccae7b98",[24,32,41,49,61,68,76],{"id":25,"vocabularyWord":26,"displayOrder":29},"01a12b61-ee0e-79be-8bd7-d6facccd8e47",{"id":27,"word":28,"frequency":29,"level":30,"language":9,"partsOfSpeech":31,"audio":15},"01a12b61-cf65-72a8-98f6-dc4f82a89c4b","εντός",1,"B2",[],{"id":33,"vocabularyWord":34,"displayOrder":40},"01a12b61-ee0e-79f6-8bd7-d6facda2f304",{"id":35,"word":36,"frequency":37,"level":38,"language":9,"partsOfSpeech":39,"audio":15},"01a12b61-cff4-7ae1-a3c9-ed9233b8494d","μέσα σε",7,"A2",[],2,{"id":42,"vocabularyWord":43,"displayOrder":48},"01a12b61-ee0e-7a1a-8bd7-d6face782764",{"id":44,"word":45,"frequency":37,"level":46,"language":9,"partsOfSpeech":47,"audio":15},"01a12b61-cf54-7ca0-8f27-8441c4af1cae","εκτός","B1",[],3,{"id":50,"vocabularyWord":51,"displayOrder":60},"01a12b61-ee0e-7a3a-8bd7-d6facf365591",{"id":52,"word":53,"frequency":37,"level":46,"language":9,"partsOfSpeech":54,"audio":15},"01a12b61-cd51-71ba-9fb5-4a83a1c4f831","εκτός από",[55],{"id":56,"partOfSpeech":57,"definition":58,"isPrimary":59,"meaningOrder":29},"01a12b61-cd7c-759c-9db9-43fee7c0e104","PREPOSITION","",true,4,{"id":62,"vocabularyWord":63,"displayOrder":67},"01a12b61-ee0e-7a56-8bd7-d6facfadf5cd",{"id":64,"word":65,"frequency":29,"level":30,"language":9,"partsOfSpeech":66,"audio":15},"01a12b61-cee0-76cf-8d40-92117edfb195","βάσει",[],5,{"id":69,"vocabularyWord":70,"displayOrder":17},"01a12b61-ee0e-7a72-8bd7-d6fad0ac4d3c",{"id":71,"word":72,"frequency":37,"level":46,"language":9,"partsOfSpeech":73,"audio":15},"01a12b61-cddf-7eda-b031-0d2c8c5906f6","με βάση",[74],{"id":75,"partOfSpeech":57,"definition":58,"isPrimary":59,"meaningOrder":29},"01a12b61-ce31-7e6c-beae-d42d1189b1d0",{"id":77,"vocabularyWord":78,"displayOrder":37},"01a12b61-ee0e-7a92-8bd7-d6fad148cbac",{"id":79,"word":80,"frequency":37,"level":46,"language":9,"partsOfSpeech":81,"audio":15},"01a12b61-cff5-79b9-9e7f-a1b22bf40bf3","μέσω",[],[],[84,95,101,109,115,122],{"@id":85,"@type":86,"id":87,"grammarPage":88,"title":89,"instructions":90,"displayOrder":16,"type":91,"questionCount":92,"blankCount":93,"isCompleted":15,"ogImageUrl":94},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-a9b1-7ace-b98b-f2ff2f617946","GrammarExercise","01a12b61-a9b1-7ace-b98b-f2ff2f617946","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a12b61-8a8b-7f66-8bcc-d63f47c07a6b","Εντός και εκτός: όρια και εξαιρέσεις","Συμπλήρωσε κάθε κενό με την επιλογή που ταιριάζει στη σύνταξη και στο νόημα ολόκληρου του κειμένου.","word_select",12,13,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_982943c1-7aaa-4896-a241-a040b44c955f_hero.webp?v=1791729183",{"@id":96,"@type":86,"id":97,"grammarPage":88,"title":98,"instructions":99,"displayOrder":29,"type":91,"questionCount":92,"blankCount":92,"isCompleted":15,"ogImageUrl":100},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-a9ca-7e24-9b4f-f7a403531da5","01a12b61-a9ca-7e24-9b4f-f7a403531da5","Βάσει και μέσω: τεκμηρίωση και μεσολάβηση","Επίλεξε τη συμπλήρωση που αποδίδει το δηλωμένο νόημα και ακολουθεί τη σωστή σύνταξη. Πρόσεξε τις διαφορές από τα με βάση, με και από.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_f6414c1b-5102-4aeb-930c-6e7838f2cc53_hero.webp?v=1791729183",{"@id":102,"@type":86,"id":103,"grammarPage":88,"title":104,"instructions":105,"displayOrder":40,"type":106,"questionCount":107,"blankCount":107,"isCompleted":15,"ogImageUrl":108},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-a9e1-7378-a43d-57c4a225c523","01a12b61-a9e1-7378-a43d-57c4a225c523","Όρια και προθεσμίες: σχημάτισε προτάσεις","Βάλε τις κάρτες στη σειρά για να σχηματίσεις πρόταση. Πρόσεξε τα κεφαλαία και τη στίξη. Σε κάθε ερώτηση υπάρχει μία περιττή λέξη.","sentence_builder",10,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d5925ee7-01b3-456b-8f20-1c5765623f76_hero.webp?v=1791729183",{"@id":110,"@type":86,"id":111,"grammarPage":88,"title":112,"instructions":113,"displayOrder":48,"type":106,"questionCount":107,"blankCount":107,"isCompleted":15,"ogImageUrl":114},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-a9ef-73be-a7d0-d76fb7a817bb","01a12b61-a9ef-73be-a7d0-d76fb7a817bb","Βάση και μεσολάβηση: σύνδεσε τις λέξεις","Βάλε τις κάρτες στη σειρά για να σχηματίσεις πρόταση. Πρόσεξε τα κεφαλαία και τη στίξη. Υπάρχουν και περιττές λέξεις.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_3d8bc67a-250b-40cb-9470-7f13ec4c5a70_hero.webp?v=1791729183",{"@id":116,"@type":86,"id":117,"grammarPage":88,"title":118,"instructions":119,"displayOrder":60,"type":120,"questionCount":107,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":121},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-aa01-7185-8f86-3fcca0907b4c","01a12b61-aa01-7185-8f86-3fcca0907b4c","Εντός και εκτός: διόρθωσε την πτώση","Εντόπισε τη μία λανθασμένη λέξη σε κάθε πρόταση και επίλεξε τη διόρθωσή της.","find_and_fix","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_e20f0877-22b4-49da-87f3-d1bf4b994725_hero.webp?v=1791729183",{"@id":123,"@type":86,"id":124,"grammarPage":88,"title":125,"instructions":126,"displayOrder":67,"type":120,"questionCount":127,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":128},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-aa0a-7950-a8be-23c6a589ca07","01a12b61-aa0a-7950-a8be-23c6a589ca07","Βάσει και μέσω: έλεγξε τη σύνταξη","Βρες τη μία λανθασμένη λέξη κάθε πρότασης και διάλεξε την αντικατάσταση που διορθώνει τη σύνταξη.",9,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b050d501-3b98-40dd-ba94-6111d8736df2_hero.webp?v=1791729183",null]