[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-el-o-opoios-i-opoia-to-opoio":3,"grammar-exercises-by-page-01a12b61-8b28-748b-92a8-8c936ebb3d45":22,"exercise-list-path-el-none":85},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"vocabularyLists":20,"readyImages":21},"01a12b61-8b28-748b-92a8-8c936ebb3d45","Ο οποίος, η οποία, το οποίο","o-opoios-i-opoia-to-opoio","Οι τύποι ο οποίος, η οποία, το οποίο σε αναφορικές προτάσεις: συμφωνία σε γένος και αριθμό, επιλογή ονομαστικής ή αιτιατικής και σύγκριση με το που.","Οι τύποι **ο οποίος, η οποία, το οποίο** συνδέουν ένα πρόσωπο ή ένα πράγμα με περισσότερες πληροφορίες γι’ αυτό. Θα δούμε πώς συμφωνούν με το ουσιαστικό και πώς επιλέγουμε ονομαστική ή αιτιατική μέσα στην αναφορική πρόταση.\n\n## 1. Συνδέουμε πληροφορίες\n\nΗ *αναφορική πρόταση* δίνει πληροφορίες για ένα ουσιαστικό. Μπορούμε να την αρχίσουμε με **που** ή, σε πολλές περιπτώσεις, με έναν τύπο του **ο οποίος**.\n\n:::example\nΗ γυναίκα **που μένει δίπλα μας** είναι γιατρός.\n\nΗ γυναίκα **η οποία μένει δίπλα μας** είναι γιατρός.\n\nΚαι στις δύο προτάσεις μαθαίνουμε ποια γυναίκα είναι γιατρός.\n:::\n\nΤο **που** είναι πολύ συχνό στην καθημερινή επικοινωνία. Το **ο οποίος** είναι συχνότερο στον γραπτό και στον πιο επίσημο λόγο, αλλά χρησιμοποιείται και στον προφορικό.\n\n## 2. Οι βασικοί τύποι\n\nΤο **ο οποίος** είναι αναφορική αντωνυμία. Αλλάζουν τόσο το άρθρο όσο και η λέξη που το ακολουθεί. Εδώ χρησιμοποιούμε δύο πτώσεις: την **ονομαστική** και την **αιτιατική**.\n\n| Αριθμός και πτώση | Αρσενικό | Θηλυκό | Ουδέτερο |\n| --- | --- | --- | --- |\n| Ενικός — ονομαστική | ο οποίος | η οποία | το οποίο |\n| Ενικός — αιτιατική | τον οποίο | την οποία | το οποίο |\n| Πληθυντικός — ονομαστική | οι οποίοι | οι οποίες | τα οποία |\n| Πληθυντικός — αιτιατική | τους οποίους | τις οποίες | τα οποία |\n\nΤο γένος και ο αριθμός εξαρτώνται από το ουσιαστικό στο οποίο αναφέρεται η αντωνυμία:\n\n- ο μαθητής → **ο οποίος**\n- η μαθήτρια → **η οποία**\n- το βιβλίο → **το οποίο**\n- οι μαθήτριες → **οι οποίες**\n\nΔεν επιλέγουμε τον τύπο μόνο από το αν μιλάμε για άνθρωπο ή πράγμα. Ακολουθούμε το γραμματικό γένος: **το παιδί το οποίο**, αλλά **η τσάντα η οποία**.\n\n## 3. Ονομαστική: ποιος κάνει την ενέργεια;\n\nΧρησιμοποιούμε ονομαστική όταν η αναφορική αντωνυμία είναι **υποκείμενο** του ρήματος στην αναφορική πρόταση.\n\n:::example\nΓνωρίζω έναν καθηγητή. Ο καθηγητής διδάσκει ελληνικά.\n\n→ Γνωρίζω έναν καθηγητή **ο οποίος διδάσκει ελληνικά**.\n\nΠοιος διδάσκει; Ο καθηγητής. Γι’ αυτό επιλέγουμε **ο οποίος**.\n\nΔιάβασα τις οδηγίες **οι οποίες βρίσκονται στην πρώτη σελίδα**.\n\nΠοιες βρίσκονται στην πρώτη σελίδα; Οι οδηγίες. Γι’ αυτό επιλέγουμε **οι οποίες**.\n:::\n\n:::note\nΗ αντωνυμία συμφωνεί με το ουσιαστικό σε **γένος και αριθμό**, όχι υποχρεωτικά σε πτώση. Στο «Γνωρίζω έναν καθηγητή ο οποίος διδάσκει ελληνικά», το **έναν καθηγητή** είναι σε αιτιατική, αλλά το **ο οποίος** είναι σε ονομαστική.\n:::\n\n## 4. Αιτιατική: ποιον ή τι αφορά η ενέργεια;\n\nΧρησιμοποιούμε αιτιατική όταν η αναφορική αντωνυμία είναι **άμεσο αντικείμενο** του ρήματος στην αναφορική πρόταση.\n\n:::example\nΗ γιατρός εργάζεται εδώ. Συνάντησα τη γιατρό χθες.\n\n→ Η γιατρός **την οποία συνάντησα χθες** εργάζεται εδώ.\n\nΠοια συνάντησα; Τη γιατρό. Γι’ αυτό επιλέγουμε **την οποία**.\n\nΟι φίλοι **τους οποίους κάλεσες** θα έρθουν στις οκτώ.\n\nΠοιους κάλεσες; Τους φίλους. Γι’ αυτό επιλέγουμε **τους οποίους**.\n:::\n\nΣτο ουδέτερο, η ονομαστική και η αιτιατική έχουν τον ίδιο τύπο:\n\n| Παράδειγμα | Ρόλος στην αναφορική πρόταση |\n| --- | --- |\n| Το λεωφορείο **το οποίο έφτασε** είναι γεμάτο. | Υποκείμενο: το λεωφορείο έφτασε. |\n| Το λεωφορείο **το οποίο περιμένουμε** αργεί. | Αντικείμενο: εμείς περιμένουμε το λεωφορείο. |\n\n## 5. Από το που στο ο οποίος\n\nΤο **που** δεν αλλάζει μορφή. Όταν το αντικαθιστούμε με το **ο οποίος**, ελέγχουμε τον ρόλο της αντωνυμίας στην αναφορική πρόταση.\n\n| Με το που | Με το ο οποίος |\n| --- | --- |\n| Ο άντρας **που μίλησε** είναι ο διευθυντής. | Ο άντρας **ο οποίος μίλησε** είναι ο διευθυντής. |\n| Ο άντρας **που είδες** είναι ο διευθυντής. | Ο άντρας **τον οποίο είδες** είναι ο διευθυντής. |\n\n:::warning\nΔεν αντιγράφουμε απλώς την πτώση του ουσιαστικού.\n\n✗ Ο άντρας **ο οποίος είδες** είναι ο διευθυντής.\n\n✓ Ο άντρας **τον οποίο είδες** είναι ο διευθυντής.\n\nΣτην αναφορική πρόταση, εσύ είδες τον άντρα. Ο άντρας είναι το αντικείμενο, όχι το υποκείμενο του «είδες».\n:::\n\n## 6. Τρία βήματα για τη σωστή επιλογή\n\n1. Βρες το ουσιαστικό που περιγράφει η αναφορική πρόταση.\n2. Κράτησε το **γένος και τον αριθμό** του.\n3. Έλεγξε τον ρόλο της αντωνυμίας μέσα στην αναφορική πρόταση: **υποκείμενο → ονομαστική**, **άμεσο αντικείμενο → αιτιατική**.\n\n**Η συνάδελφος η οποία τηλεφώνησε**: εκείνη τηλεφώνησε.\n\n**Η συνάδελφος την οποία περίμενα**: εγώ περίμενα εκείνη.\n\nΤο ουσιαστικό παραμένει το ίδιο· η πτώση της αναφορικής αντωνυμίας αλλάζει ανάλογα με τον ρόλο της.","el","B1",113,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a12b61-87a4-7a7c-8189-73a1e7152907",false,0,8,"2026-10-11T14:32:55+00:00","2026-10-12T17:41:45+00:00",[],[],[23,33,40,49,55,63,70,78],{"@id":24,"@type":25,"id":26,"grammarPage":27,"title":28,"instructions":29,"displayOrder":16,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":31,"isCompleted":15,"ogImageUrl":32},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-b228-762c-be58-4ccfaa48721f","GrammarExercise","01a12b61-b228-762c-be58-4ccfaa48721f","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a12b61-8b28-748b-92a8-8c936ebb3d45","Ποιος ενεργεί και ποιον αφορά η ενέργεια;","Συμπλήρωσε με τον σωστό τύπο του «ο οποίος». Πρόσεξε το γένος, τον αριθμό και τον ρόλο μέσα στην αναφορική πρόταση.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d1f3711a-dd9e-4be8-8b86-080e5e4306dc_hero.webp?v=1791729185",{"@id":34,"@type":25,"id":35,"grammarPage":27,"title":36,"instructions":37,"displayOrder":38,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":31,"isCompleted":15,"ogImageUrl":39},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-b242-77c5-97ba-dc600d1d4eef","01a12b61-b242-77c5-97ba-dc600d1d4eef","Από το που στον σωστό αναφορικό τύπο","Διάβασε την αρχική πρόταση και αντικατάστησε το «που» με τον σωστό τύπο του «ο οποίος», χωρίς να αλλάξεις το νόημα. Το «που» είναι επίσης σωστό στην αρχική πρόταση.",1,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_050731bd-ff25-4f47-bebc-221b2ce8bcb6_hero.webp?v=1791729185",{"@id":41,"@type":25,"id":42,"grammarPage":27,"title":43,"instructions":44,"displayOrder":45,"type":46,"questionCount":47,"blankCount":47,"isCompleted":15,"ogImageUrl":48},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-b25a-7919-8a8c-dd359193aa4a","01a12b61-b25a-7919-8a8c-dd359193aa4a","Πρόσωπα και πράγματα που γνωρίζουμε","Βάλε τις κάρτες στη σωστή σειρά για να σχηματίσεις πρόταση με το «ο οποίος». Υπάρχουν περιττές λέξεις.",2,"sentence_builder",10,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_95ebbd7b-0898-4380-8170-9f0208ddd978_hero.webp?v=1791729185",{"@id":50,"@type":25,"id":51,"grammarPage":27,"title":52,"instructions":44,"displayOrder":53,"type":46,"questionCount":47,"blankCount":47,"isCompleted":15,"ogImageUrl":54},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-b26e-7abe-b0b6-d5c9f76ca7b6","01a12b61-b26e-7abe-b0b6-d5c9f76ca7b6","Πληροφορίες μέσα στην πρόταση",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_6451a424-a4c3-4470-9c04-03754357cbf6_hero.webp?v=1791729185",{"@id":56,"@type":25,"id":57,"grammarPage":27,"title":58,"instructions":59,"displayOrder":60,"type":61,"questionCount":17,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":62},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-b283-742b-b6f8-46267e438f70","01a12b61-b283-742b-b6f8-46267e438f70","Ποιος κάνει την ενέργεια; Βρες το λάθος","Σε κάθε πρόταση υπάρχει μία λανθασμένη λέξη. Επίλεξέ την και διάλεξε τη σωστή αντικατάσταση.",4,"find_and_fix","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_ee819a94-fc7f-4c5c-bb25-376deb1b5c74_hero.webp?v=1791729185",{"@id":64,"@type":25,"id":65,"grammarPage":27,"title":66,"instructions":67,"displayOrder":68,"type":61,"questionCount":17,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":69},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-b28c-7f3b-a5cd-a9f87e1f4a6f","01a12b61-b28c-7f3b-a5cd-a9f87e1f4a6f","Ποιον ή τι αφορά η ενέργεια; Βρες το λάθος","Βρες τη μία λανθασμένη λέξη σε κάθε πρόταση. Πάτησέ την και επίλεξε τη διόρθωση που κάνει ολόκληρη την πρόταση σωστή.",5,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d780309b-cfe7-4be3-a53f-232aa6f0e4e5_hero.webp?v=1791729185",{"@id":71,"@type":25,"id":72,"grammarPage":27,"title":73,"instructions":74,"displayOrder":75,"type":76,"questionCount":60,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":77},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-b295-701f-b15d-bb43ae495222","01a12b61-b295-701f-b15d-bb43ae495222","Ο οποίος: γένος και αριθμός","Πάτησε κάθε κάρτα και μετά τη στήλη που της ταιριάζει. Πρόσεξε το κριτήριο κάθε πίνακα.",6,"word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_549787e1-e7e9-4797-bd8d-1e10451b7bac_hero.webp?v=1791729185",{"@id":79,"@type":25,"id":80,"grammarPage":27,"title":81,"instructions":82,"displayOrder":83,"type":76,"questionCount":60,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":84},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-b29b-7176-8732-8b15577edccc","01a12b61-b29b-7176-8732-8b15577edccc","Από το που στην ονομαστική ή την αιτιατική","Σκέψου ποιος τύπος του «ο οποίος» αντικαθιστά το «που». Πάτησε την κάρτα και μετά τη στήλη της σωστής πτώσης.",7,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a8492f3c-3998-4c92-a96e-875df3c70639_hero.webp?v=1791729185",null]