[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-el":3,"grammar-pages-el":4,"grammar-page-el-plagios-logos-chronos-prosopo-deixi":1047,"grammar-lesson-path-el-plagios-logos-chronos-prosopo-deixi-none":1059,"grammar-exercises-by-page-01a12b61-8bfa-794e-bfc9-3ec6c1ce24f1":1060,"grammar-quick-check-01a12b61-8bfa-794e-bfc9-3ec6c1ce24f1":1076,"grammar-lesson-body-01a12b61-8bfa-794e-bfc9-3ec6c1ce24f1-4zl190rv2f":1099},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,202,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,388,393,398,403,408,413,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,579,584,589,594,599,604,609,614,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,695,700,705,710,715,720,725,730,735,740,745,750,755,760,765,770,775,780,785,790,795,801,806,811,816,821,826,831,836,841,846,851,856,861,866,871,876,881,886,891,896,901,906,911,916,921,926,931,936,941,946,952,957,962,967,972,977,982,987,992,997,1002,1007,1012,1017,1022,1027,1032,1037,1042],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a12b61-8d04-7b15-8aa2-a2e8660291ed","Το ελληνικό αλφάβητο","to-elliniko-alfavito","el","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a12b61-89a9-75f5-b418-b8c8f6b78799","Φωνήεντα και συνδυασμοί γραμμάτων","fonienta-kai-syndyasmoi-grammaton",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a12b61-8c8d-7a87-8cff-dcf231a24fcd","Σύμφωνα και συνδυασμοί συμφώνων","symfona-kai-syndyasmoi-symfonon",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a12b61-8b4b-7b3b-bfa7-c02b382bafef","Ο τόνος και τα διαλυτικά","o-tonos-kai-ta-dialytika",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a12b61-8caf-78c0-9847-d3a35a350b53","Τελεία, κόμμα και ερωτηματικό","teleia-komma-kai-erotimatiko",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a12b61-892e-79b8-8f81-1a41e29ead69","Εγώ, εσύ, αυτός: προσωπικές αντωνυμίες","ego-esy-aftos-prosopikes-antonymies",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a12b61-8d25-74f2-88f6-7dd0193592e9","Το ρήμα είμαι στον ενεστώτα","to-rima-eimai-ston-enestota",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a12b61-88aa-7545-ac92-b1e70680f885","Απλές προτάσεις με υποκείμενο και ρήμα","aples-protaseis-me-ypokeimeno-kai-rima",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a12b61-8ca9-766d-a45f-510bbf9f5cc9","Τα τρία γένη των ουσιαστικών","ta-tria-geni-ton-oysiastikon",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a12b61-8d18-79da-b22e-8bcec57eb83a","Το οριστικό άρθρο: ο, η, το","to-oristiko-arthro",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a12b61-8cf7-7a0d-9a9a-245cf59efc32","Το αόριστο άρθρο: ένας, μία, ένα","to-aoristo-arthro",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a12b61-88de-725a-beea-8668be0779e0","Αρσενικά ουσιαστικά σε -ος, -ης και -ας: ενικός και πληθυντικός","arsenika-oysiastika-se-os-is-as",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a12b61-8cdd-7443-8615-c0bca94f0e88","Θηλυκά ουσιαστικά σε -α και -η: ενικός και πληθυντικός","thilyka-oysiastika-se-a-i",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a12b61-8ba0-7639-8a03-eafd4c76b631","Ουδέτερα ουσιαστικά σε -ο και -ι: ενικός και πληθυντικός","oydetera-oysiastika-se-o-i",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a12b61-897b-783e-bf7e-8d50d65c48d9","Επίθετα σε -ος, -η, -ο και -ος, -α, -ο","epitheta-se-os-i-o-kai-os-a-o",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a12b61-8d1f-7011-9a3a-09bc040268f7","Το ρήμα έχω στον ενεστώτα","to-rima-echo-ston-enestota",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a12b61-89e2-7602-9cae-0c38b928db85","Η αιτιατική ως άμεσο αντικείμενο","i-aitiatiki-os-ameso-antikeimeno",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a12b61-8c48-76a3-b5a7-4e0d395f05f1","Ρήματα σε -ω: μένω και δουλεύω","rimata-se-o-meno-kai-doylevo",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a12b61-8c43-70e4-8efc-abf7f2deb58d","Ρήματα σε -άω και -ώ: μιλάω","rimata-se-ao-kai-o-milao",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a12b61-8c81-781f-8f61-a8e0ef20ec27","Συχνά ρήματα: πάω, τρώω, ακούω και λέω","sychna-rimata-pao-troo-akoyo-leo",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a12b61-89e8-75b3-a988-1decb19cc93f","Η άρνηση με δεν","i-arnisi-me-den",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a12b61-8993-7d75-851a-4f078b594bde","Ερωτήσεις με τι, πού, πώς και πότε","erotiseis-me-ti-poy-pos-pote",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a12b61-8c01-7c54-bb59-dd8910026601","Ποιος, ποια, ποιο και πόσος, πόση, πόσο","poios-poia-poio-kai-posos-posi-poso",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a12b61-898e-7bbb-82ea-316aff22dc11","Ερωτήσεις με απάντηση ναι ή όχι","erotiseis-me-apantisi-nai-i-ochi",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a12b61-8a05-72d3-a847-0776615a76f7","Η κτήση με μου, σου, του και της","i-ktisi-me-moy-soy-toy-tis",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a12b61-8849-7674-a929-0f2a0ed182f9","Αυτός και εκείνος: δείχνω πρόσωπα και πράγματα","aftos-kai-ekeinos",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a12b61-8b5e-7237-a1bf-bb64ad541983","Οι αριθμοί από το μηδέν ως το εκατό","oi-arithmoi-apo-to-miden-os-to-ekato",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a12b61-8955-7653-9085-03ec39cac26a","Ένας, τρεις και τέσσερις: αριθμοί και γένος","enas-treis-kai-tesseris-arithmoi-kai-genos",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a12b61-8c5f-73e5-9093-36dd855c83af","Σε και από: τόπος και προέλευση","se-kai-apo-topos-kai-proelefsi",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a12b61-8c7b-7520-804c-9e87d66a35e6","Στον, στην, στο: σε και οριστικό άρθρο","ston-stin-sto",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a12b61-8aa6-7953-bb3d-d544c38bfdff","Με και για στην καθημερινή επικοινωνία","me-kai-gia-stin-kathimerini-epikoinonia",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a12b61-8929-7110-976f-61ab051c40c6","Εδώ, εκεί, πάνω και κάτω","edo-ekei-pano-kai-kato",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a12b61-8c65-73f9-adab-59006b263d5a","Σήμερα, αύριο και επιρρήματα συχνότητας","simera-avrio-kai-epirrimata-sychnotitas",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a12b61-8a16-71eb-b746-0b8eda571da4","Η ώρα και οι ημέρες της εβδομάδας","i-ora-kai-oi-imeres-tis-evdomadas",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a12b61-8d41-73b9-beb6-8a059a94d9f8","Υπάρχει και υπάρχουν","yparchei-kai-yparchoyn",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a12b61-8ae5-7f22-86c9-306dcdd00397","Μου αρέσει και μου αρέσουν","moy-aresei-kai-moy-aresoyn",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a12b61-8cc9-7a1b-b50b-f30bfc51d1c4","Θέλω να και μπορώ να σε απλά αιτήματα","thelo-na-kai-mporo-na",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a12b61-8a48-7acd-9feb-9018d9c55629","Και, αλλά, ή: ενώνω απλές προτάσεις","kai-alla-i-enono-aples-protaseis",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":10,"displayOrder":201},"01a12b61-899e-7e3a-a087-507fe05f7238","Εσύ και εσείς: ο πληθυντικός ευγενείας","esy-kai-eseis-plithyntikos-eygeneias",39,{"id":203,"title":204,"slug":205,"language":9,"level":206,"displayOrder":207},"01a12b61-89ed-7e95-a363-914300628759","Η γενική ενικού για κτήση και σχέσεις","i-geniki-enikoy-gia-ktisi-kai-scheseis","A2",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":206,"displayOrder":212},"01a12b61-89f9-7c99-a449-b43641a7cef4","Η γενική πληθυντικού των συχνών ουσιαστικών","i-geniki-plithyntikoy-ton-sychnon-oysiastikon",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":206,"displayOrder":217},"01a12b61-89ff-7aa7-908a-dc0e2f64108e","Η κλητική στην προσφώνηση","i-klitiki-stin-prosfonisi",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":206,"displayOrder":222},"01a12b61-8ba5-7999-93f0-9cbc0821e1ff","Ουδέτερα σε -μα και ο πληθυντικός τους","oydetera-se-ma-kai-o-plithyntikos-toys",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":206,"displayOrder":227},"01a12b61-8cea-7975-b473-24c6318e2073","Θηλυκά σε -ση και -ξη: ο πληθυντικός σε -εις","thilyka-se-si-xi-plithyntikos-se-eis",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":206,"displayOrder":232},"01a12b61-888a-7610-b5b9-35629154f496","Ανισοσύλλαβα αρσενικά: παππούς και καφές","anisosyllava-arsenika-pappoys-kai-kafes",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":206,"displayOrder":237},"01a12b61-88e4-752c-80f8-de0531f054d9","Άρθρο με ονόματα, χώρες και γλώσσες","arthro-me-onomata-chores-kai-glosses",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":206,"displayOrder":242},"01a12b61-8d0a-7cb1-af40-b4e8e7232f59","Το επίθετο πολύς, πολλή, πολύ","to-epitheto-polys-polli-poly",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":206,"displayOrder":247},"01a12b61-8bed-7e57-8c94-35f2b69946f3","Πιο και ο πιο: απλή σύγκριση","pio-kai-o-pio-apli-sygkrisi",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":206,"displayOrder":252},"01a12b61-8a52-7df2-abbc-0a1d01f32fde","Καλύτερος, χειρότερος, μεγαλύτερος και μικρότερος","kalyteros-cheiroteros-megalyteros-mikroteros",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":206,"displayOrder":257},"01a12b61-8b57-7eec-bcc2-f620d363a9fa","Οι αδύνατοι τύποι του άμεσου αντικειμένου","oi-adynatoi-typoi-toy-amesoy-antikeimenoy",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":206,"displayOrder":262},"01a12b61-8aea-7d9e-866a-8a44aa372a3c","Μου και σου πριν από το ρήμα: έμμεσο αντικείμενο","moy-kai-soy-emmeso-antikeimeno",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":206,"displayOrder":267},"01a12b61-8910-78fd-aaa9-8adf4f77b7b2","Δικός μου και δικός σου","dikos-moy-kai-dikos-soy",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":206,"displayOrder":272},"01a12b61-8a5d-72c9-a5da-49020e354713","Κάποιος, κάτι, κανείς και τίποτα","kapoios-kati-kaneis-kai-tipota",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":206,"displayOrder":277},"01a12b61-8b64-7176-9d71-5dab93c4ec7c","Όλος, κάθε και άλλος","olos-kathe-kai-allos",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":206,"displayOrder":282},"01a12b61-8ab1-7908-84f3-737504030707","Μεγάλοι αριθμοί, ημερομηνίες και τακτικά αριθμητικά","megaloi-arithmoi-imerominies-taktika-arithmitika",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":206,"displayOrder":287},"01a12b61-8c4d-7cb4-a504-5c0b5f8a0fbc","Ρήματα σε -ώ: μπορώ και καλώ","rimata-se-o-mporo-kai-kalo",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":206,"displayOrder":292},"01a12b61-8c53-7478-ae32-7e51c3f03bc9","Ρήματα σε -ομαι: έρχομαι και χρειάζομαι","rimata-se-omai-erchomai-kai-chreiazomai",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":206,"displayOrder":297},"01a12b61-8a69-7bbe-9a48-0bb9b88bdeac","Λέγομαι, κάθομαι και θυμάμαι","legomai-kathomai-kai-thymamai",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":206,"displayOrder":302},"01a12b61-8a31-7d1e-89d3-dc1d5b85001f","Ήμουν και είχα","imoyn-kai-eicha",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":206,"displayOrder":307},"01a12b61-8b13-708d-a493-2acb68674045","Ο αόριστος σε -σα και -ξα","o-aoristos-se-sa-kai-xa",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":206,"displayOrder":312},"01a12b61-8b0d-76e6-b2a7-102b889254ce","Ο αόριστος σε -ψα και οι αλλαγές του θέματος","o-aoristos-se-psa",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":206,"displayOrder":317},"01a12b61-8c87-771e-b53b-fb8966005654","Συχνοί ανώμαλοι αόριστοι: πήγα, είδα, είπα","sychnoi-anomaloi-aoristoi",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":206,"displayOrder":322},"01a12b61-884f-7a0e-8d02-3c8b93f530ab","Αύξηση και τόνος στον αόριστο","afxisi-kai-tonos-ston-aoristo",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":206,"displayOrder":327},"01a12b61-8b33-721b-b7cf-9d31e064a62c","Ο παρατατικός για συνήθειες στο παρελθόν","o-paratatikos-gia-synitheies",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":206,"displayOrder":332},"01a12b61-88a4-769a-9570-19c934b00304","Αόριστος ή παρατατικός σε απλές αφηγήσεις","aoristos-i-paratatikos",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":206,"displayOrder":337},"01a12b61-8b3f-73b7-a859-a1b605f74613","Ο συνοπτικός μέλλοντας με θα","o-synoptikos-mellontas-me-tha",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":206,"displayOrder":342},"01a12b61-8b1e-70c9-a42d-96a3e83616b7","Ο εξακολουθητικός μέλλοντας","o-exakoloythitikos-mellontas",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":206,"displayOrder":347},"01a12b61-8afc-73e1-bbe9-4c49e10a3f4c","Να γράψω ή να γράφω: βασική διάκριση όψης","na-grapso-i-na-grafo",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":206,"displayOrder":352},"01a12b61-8c0f-77bb-9ac4-3c8648fb4c14","Πρέπει να και δεν πρέπει να","prepei-na-kai-den-prepei-na",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":206,"displayOrder":357},"01a12b61-8a20-7d27-aa44-734351cab3a5","Η προστακτική σε καθημερινές οδηγίες","i-prostaktiki-se-kathimerines-odigies",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":206,"displayOrder":362},"01a12b61-8ada-7d51-9642-6c1b2745bff3","Μην και μη: απαγορεύσεις και αποτροπές","min-kai-mi-apagoreyseis",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":206,"displayOrder":367},"01a12b61-88f0-7742-ae7a-acc25837be40","Ας: προτάσεις και προσκλήσεις","as-protaseis-kai-proskliseis",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":206,"displayOrder":372},"01a12b61-8abc-7d00-9a1c-c60fe8e67344","Μέσα σε, έξω από και δίπλα σε","mesa-se-exo-apo-kai-dipla-se",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":206,"displayOrder":377},"01a12b61-88b0-760d-9a1e-ecd14b18c214","Από, μέχρι και πριν: χρονικά όρια","apo-mechri-kai-prin-chronika-oria",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":206,"displayOrder":382},"01a12b61-8a4d-7a9c-ac51-39e0140dcce6","Καλά ή καλός: επίρρημα και επίθετο","kala-i-kalos-epirrima-kai-epitheto",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":206,"displayOrder":387},"01a12b61-8a58-7136-92e4-43496c8e4250","Κανείς και τίποτα μαζί με δεν","kaneis-kai-tipota-mazi-me-den",76,{"id":389,"title":390,"slug":391,"language":9,"level":206,"displayOrder":392},"01a12b61-89c6-74d9-88dc-c2469802156c","Γιατί και επειδή: απλές αιτιολογικές προτάσεις","giati-kai-epeidi",77,{"id":394,"title":395,"slug":396,"language":9,"level":206,"displayOrder":397},"01a12b61-8b93-7617-8030-1986b1c2966e","Όταν και μόλις: γεγονότα στον χρόνο","otan-kai-molis",78,{"id":399,"title":400,"slug":401,"language":9,"level":206,"displayOrder":402},"01a12b61-8864-758b-964a-e1a82a98d028","Αν: απλές πραγματικές υποθέσεις","an-aples-pragmatikes-ypotheseis",79,{"id":404,"title":405,"slug":406,"language":9,"level":206,"displayOrder":407},"01a12b61-8cf1-74f1-8e51-0318b9404d8e","Το αναφορικό που σε απλές περιγραφές","to-anaforiko-poy",80,{"id":409,"title":410,"slug":411,"language":9,"level":206,"displayOrder":412},"01a12b61-8c36-7ab2-a61b-f7388c3a7a80","Πρώτα, μετά και τέλος στην αφήγηση","prota-meta-kai-telos",81,{"id":414,"title":415,"slug":416,"language":9,"level":417,"displayOrder":418},"01a12b61-8baa-7e7d-9502-e9618cf3b47a","Ουδέτερα σε -ος: το μέρος και το γεγονός","oydetera-se-os","B1",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":417,"displayOrder":423},"01a12b61-8890-7982-9595-ee73398f8bd8","Ανισοσύλλαβα ουσιαστικά και μετακίνηση του τόνου","anisosyllava-oysiastika-kai-tonos",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":417,"displayOrder":428},"01a12b61-89bb-7c2c-b42d-a765b3c24076","Γενική ως έμμεσο αντικείμενο και σε με αιτιατική","geniki-os-emmeso-antikeimeno",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":417,"displayOrder":433},"01a12b61-89b6-7077-b633-dc333ba79c17","Γενική με επίθετα και ουσιαστικά","geniki-me-epitheta-kai-oysiastika",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":417,"displayOrder":438},"01a12b61-8981-7bda-98ab-6696b027888c","Επίθετα σε -ύς, -ιά, -ύ","epitheta-se-ys-ia-y",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":417,"displayOrder":443},"01a12b61-8967-7de3-84de-5ae4b3499534","Επίθετα σε -ής, -ιά, -ί για χρώματα","epitheta-chromaton-se-is-ia-i",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":417,"displayOrder":448},"01a12b61-8d2b-7743-be10-60aaedba259b","Τόσο όσο και λιγότερο από","toso-oso-kai-ligotero-apo",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":417,"displayOrder":453},"01a12b61-8923-7443-a279-8fb2726dffe2","Δύο αδύνατες αντωνυμίες μαζί: μου το δίνει","dyo-adynates-antonymies-mazi",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":417,"displayOrder":458},"01a12b61-889d-7bdb-8de5-cbc9cc822ab7","Αντωνυμίες μετά την προστακτική","antonymies-meta-tin-prostaktiki",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":417,"displayOrder":463},"01a12b61-8b18-73a5-8bc8-92303d8b5c44","Ο εαυτός μου και ο ένας τον άλλον","o-eaftos-moy-kai-o-enas-ton-allon",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":417,"displayOrder":468},"01a12b61-8b23-72ab-93a9-398f287dfb41","Ο ίδιος, μόνος μου και καθένας","o-idios-monos-moy-kai-kathenas",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":417,"displayOrder":473},"01a12b61-8b2d-73d6-a53e-f6e8e35df983","Ο παρακείμενος με έχω","o-parakeimenos-me-echo",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":417,"displayOrder":478},"01a12b61-8bb6-746b-84c3-3202c0958546","Παρακείμενος ή αόριστος","parakeimenos-i-aoristos",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":417,"displayOrder":483},"01a12b61-8b51-7c87-9516-b62a44ea82fe","Ο υπερσυντέλικος στην αφήγηση","o-ypersyntelikos-stin-afigisi",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":417,"displayOrder":488},"01a12b61-8bbd-7092-9de2-8c7b1520846d","Παρατατικός των ρημάτων σε -ομαι και -ιέμαι","paratatikos-rimaton-se-omai-iemai",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":417,"displayOrder":493},"01a12b61-8bda-721c-a5c3-05f1a2e99dfd","Παθητικός ενεστώτας: γίνεται και χρησιμοποιείται","pathitikos-enestotas",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":417,"displayOrder":498},"01a12b61-8b38-7a39-8082-ec8051f91224","Ο παθητικός αόριστος σε -θηκα","o-pathitikos-aoristos-se-thika",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":417,"displayOrder":503},"01a12b61-8bd3-75e9-8aad-1411133ca50e","Συχνοί παθητικοί αόριστοι σε -τηκα και -στηκα","pathitikoi-aoristoi-se-tika-stika",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":417,"displayOrder":508},"01a12b61-895b-7573-ba62-bd183258524d","Ενεργητική και παθητική σύνταξη με από","energitiki-kai-pathitiki-syntaxi",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":417,"displayOrder":513},"01a12b61-8842-7a68-bf52-1451e7e863a4","Αυτοπαθή ρήματα: πλένομαι και ντύνομαι","aftopathi-rimata",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":417,"displayOrder":518},"01a12b61-8cc3-72c7-b1c8-51ea7f05768b","Θα ήθελα και θα μπορούσα: ευγενικά αιτήματα","tha-ithela-kai-tha-mporoysa",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":417,"displayOrder":523},"01a12b61-8aef-7b26-a16b-56a2e29bc6fb","Μπορεί να, ίσως και μάλλον","mporei-na-isos-kai-mallon",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":417,"displayOrder":528},"01a12b61-8c30-79ee-ae9f-bebb2dd36dc8","Προστακτική με διάρκεια ή επανάληψη","prostaktiki-me-diarkeia-i-epanalipsi",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":417,"displayOrder":533},"01a12b61-8a26-7303-9f1b-bd0531dce452","Η ρηματική όψη με πάντα, συχνά και μία φορά","i-rimatiki-opsi-me-chronikoys-prosdiorismoys",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":417,"displayOrder":538},"01a12b61-8b99-78d1-9db4-a968f0609be0","Ότι, πως και που μετά από ρήματα","oti-pos-kai-poy-meta-apo-rimata",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":417,"displayOrder":543},"01a12b61-8bf4-7343-80aa-07ad15398027","Πλάγιες ερωτήσεις με αν και ερωτηματικές λέξεις","plagies-erotiseis",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":417,"displayOrder":548},"01a12b61-89c1-707f-adca-dbce53884461","Για να: σκοπός και κοινό ή διαφορετικό υποκείμενο","gia-na-skopos",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":417,"displayOrder":553},"01a12b61-8c1c-7541-9004-03008ae95007","Πριν να, αφού και ενώ σε χρονικές προτάσεις","prin-na-afoy-kai-eno",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":417,"displayOrder":558},"01a12b61-8870-71e8-8623-946996faf899","Αν και, παρόλο που και όμως","an-kai-parolo-poy-kai-omos",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":417,"displayOrder":563},"01a12b61-8b8c-7af7-aed6-a9fb470b74a5","Ώστε και τόσο που: αποτέλεσμα","oste-kai-toso-poy",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":417,"displayOrder":568},"01a12b61-886a-7690-b832-277c3772cc56","Αν είχα χρόνο, θα ερχόμουν","an-eicha-chrono-tha-erchomoyn",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":417,"displayOrder":573},"01a12b61-8b28-748b-92a8-8c936ebb3d45","Ο οποίος, η οποία, το οποίο","o-opoios-i-opoia-to-opoio",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":417,"displayOrder":578},"01a12b61-8a10-7b3c-a7e0-7df52d59cb92","Η μετοχή σε -οντας και -ώντας","i-metochi-se-ontas",114,{"id":580,"title":581,"slug":582,"language":9,"level":417,"displayOrder":583},"01a12b61-8a0a-745d-991b-f34ac8474383","Η μετοχή σε -μένος ως επίθετο","i-metochi-se-menos-os-epitheto",115,{"id":585,"title":586,"slug":587,"language":9,"level":417,"displayOrder":588},"01a12b61-8c3c-7cd4-9ba8-f84305b097ff","Ρήματα με προθέσεις: εξαρτώμαι από και ασχολούμαι με","rimata-me-protheseis",116,{"id":590,"title":591,"slug":592,"language":9,"level":417,"displayOrder":593},"01a12b61-8cd6-7f15-a4b9-579f85b9bebe","Θέση των αντωνυμιών με θα, να και δεν","thesi-antonymion-me-tha-na-den",117,{"id":595,"title":596,"slug":597,"language":9,"level":417,"displayOrder":598},"01a12b61-8a1b-75a3-b5eb-7a0be923b450","Η παράλειψη του υποκειμένου στην αφήγηση","i-paraleipsi-toy-ypokeimenoy",118,{"id":600,"title":601,"slug":602,"language":9,"level":417,"displayOrder":603},"01a12b61-89a3-7d16-9dc6-f0ce4641e83d","Εξάλλου, επομένως και ωστόσο","exalloy-epomenos-kai-ostoso",119,{"id":605,"title":606,"slug":607,"language":9,"level":417,"displayOrder":608},"01a12b61-8cb5-76e1-9679-96efe7b1e2f4","Τελικό ν και ορθογραφία των μικρών λέξεων","teliko-n-kai-orthografia",120,{"id":610,"title":611,"slug":612,"language":9,"level":417,"displayOrder":613},"01a12b61-88f6-7408-b3a3-b07b33aab203","Δεύτερος τόνος με εγκλιτικές αντωνυμίες","defteros-tonos-me-egklitikes-antonymies",121,{"id":615,"title":616,"slug":617,"language":9,"level":618,"displayOrder":619},"01a12b61-8ce3-7ca9-8d6c-bc9eeaad9ee4","Θηλυκά σε -ος και κοινό γένος","thilyka-se-os-kai-koino-genos","B2",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":618,"displayOrder":624},"01a12b61-8a70-730f-b36d-beb018bfbea9","Λόγια ουδέτερα σε -ον και -εν","logia-oydetera-se-on-en",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":618,"displayOrder":629},"01a12b61-896e-7545-88b3-e06c1d890d79","Επίθετα σε -ής, -ές","epitheta-se-is-es",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":618,"displayOrder":634},"01a12b61-8974-788f-b7c7-e1f87fb801ca","Επίθετα σε -ων, -ουσα, -ον","epitheta-se-on-oysa-on",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":618,"displayOrder":639},"01a12b61-88bd-7c03-a45d-656f9c264bdd","Απόλυτος υπερθετικός και βαθμός ιδιότητας","apolytos-yperthetikos",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":618,"displayOrder":644},"01a12b61-88ea-73ce-9662-6fac61ca8d1d","Παρουσία και απουσία άρθρου στις γενικεύσεις","arthro-stis-genikeyseis",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":618,"displayOrder":649},"01a12b61-89f3-79ca-a2eb-12b1f12913dc","Η γενική για χρόνο, μέτρο και ιδιότητα","i-geniki-gia-chrono-metro-idiotita",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":618,"displayOrder":654},"01a12b61-891c-7e85-924f-339dc46d6eb1","Διπλασιασμός του αντικειμένου με αντωνυμία","diplasiasmos-toy-antikeimenoy",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":618,"displayOrder":659},"01a12b61-8b78-7434-b738-79bb2736c0c1","Όποιος, ό,τι και όσος: ελεύθερες αναφορικές","opoios-oti-kai-osos",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":618,"displayOrder":664},"01a12b61-8b7f-70cd-a6f8-848e16b1d5c9","Οποιοσδήποτε και κανένας: αναφορά και εμβέλεια","opoiosdipote-kai-kanenas",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":618,"displayOrder":669},"01a12b61-8b45-7719-a6e2-e36ac968978b","Ο συντελεσμένος μέλλοντας","o-syntelesmenos-mellontas",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":618,"displayOrder":674},"01a12b61-8b85-7c91-9c30-25c33323723a","Όψη σε αφηγήσεις με εναλλαγή χρονικών επιπέδων","opsi-se-afigiseis",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":618,"displayOrder":679},"01a12b61-8a3d-71b7-a25c-ed191782f7fa","Ιστορικός ενεστώτας και αφηγηματική ζωντάνια","istorikos-enestotas",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":618,"displayOrder":684},"01a12b61-8cbc-79d5-8e74-8627e157978e","Θα για πιθανότητα: θα είναι και θα έχει φύγει","tha-gia-pithanotita",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":618,"displayOrder":689},"01a12b61-8c15-794b-a30a-f3cd4f5c6189","Πρέπει να: υποχρέωση ή συμπέρασμα","prepei-na-ypochreosi-i-symperasma",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":618,"displayOrder":694},"01a12b61-8b01-793f-ba92-4e2b5f0e052b","Να και ας σε ευχές, παραχωρήσεις και απορίες","na-kai-as-se-eyches-parachoriseis-apories",137,{"id":696,"title":697,"slug":698,"language":9,"level":618,"displayOrder":699},"01a12b61-8c29-7925-97b8-34ec78f1a0a1","Προστακτική και υποτακτική σε έμμεσα αιτήματα","prostaktiki-kai-ypotaktiki-se-emmesa-aitimata",138,{"id":701,"title":702,"slug":703,"language":9,"level":618,"displayOrder":704},"01a12b61-8be0-7710-9f4e-3085ce19b17a","Παθητικός παρακείμενος και υπερσυντέλικος","pathitikos-parakeimenos-kai-ypersyntelikos",139,{"id":706,"title":707,"slug":708,"language":9,"level":618,"displayOrder":709},"01a12b61-8bcb-78e2-8654-e07be12f09b8","Παθητική φωνή χωρίς παθητική σημασία","pathitiki-foni-choris-pathitiki-simasia",140,{"id":711,"title":712,"slug":713,"language":9,"level":618,"displayOrder":714},"01a12b61-88c4-703f-bf28-c5eb5f9908eb","Απρόσωπη παθητική σύνταξη: θεωρείται ότι","aprosopi-pathitiki-syntaxi",141,{"id":716,"title":717,"slug":718,"language":9,"level":618,"displayOrder":719},"01a12b61-89cb-7f47-b295-fa69f3b26c75","Γίνομαι και είμαι με μετοχή: γεγονός ή κατάσταση","ginomai-kai-eimai-me-metochi",142,{"id":721,"title":722,"slug":723,"language":9,"level":618,"displayOrder":724},"01a12b61-8d47-77ce-8c05-d7a3af3477a7","Αν είχα φύγει νωρίτερα: υποθέσεις στο παρελθόν","ypotheseis-sto-parelthon",143,{"id":726,"title":727,"slug":728,"language":9,"level":618,"displayOrder":729},"01a12b61-8934-75c9-aed7-cbaa1bd816f8","Εκτός αν, αρκεί να και εφόσον","ektos-an-arkei-na-kai-efoson",144,{"id":731,"title":732,"slug":733,"language":9,"level":618,"displayOrder":734},"01a12b61-885d-79b0-828c-f2a2baa2a49e","Ακόμη κι αν και όσο κι αν: παραχώρηση","akomi-ki-an-kai-oso-ki-an",145,{"id":736,"title":737,"slug":738,"language":9,"level":618,"displayOrder":739},"01a12b61-8aab-7ac0-b923-bd124a562c7f","Μέχρι να και χωρίς να: όψη και χρονική σχέση","mechri-na-kai-choris-na",146,{"id":741,"title":742,"slug":743,"language":9,"level":618,"displayOrder":744},"01a12b61-8883-74a0-b9fc-392336811214","Αναφορικές προτάσεις με πρόθεση και γενική","anaforikes-protaseis-me-prothesi-kai-geniki",147,{"id":746,"title":747,"slug":748,"language":9,"level":618,"displayOrder":749},"01a12b61-8be7-7261-ad69-0ca9280c6c43","Περιοριστικές και μη περιοριστικές αναφορικές","perioristikes-kai-mi-perioristikes-anaforikes",148,{"id":751,"title":752,"slug":753,"language":9,"level":618,"displayOrder":754},"01a12b61-8bfa-794e-bfc9-3ec6c1ce24f1","Πλάγιος λόγος: χρόνος, πρόσωπο και δείξη","plagios-logos-chronos-prosopo-deixi",149,{"id":756,"title":757,"slug":758,"language":9,"level":618,"displayOrder":759},"01a12b61-8ace-7d50-bf4c-f50f8e20c105","Μετοχές σε -μένος: σχηματισμός και συμφωνία","metoches-se-menos-schimatismos-kai-symfonia",150,{"id":761,"title":762,"slug":763,"language":9,"level":618,"displayOrder":764},"01a12b61-8d11-7134-b3c8-63319dcb696e","Το να και η ονοματική χρήση προτάσεων","to-na-kai-onomatiki-chrisi-protaseon",151,{"id":766,"title":767,"slug":768,"language":9,"level":618,"displayOrder":769},"01a12b61-8cd0-709d-bf8a-365ae1f363f5","Θέμα και εστίαση στη σειρά των όρων","thema-kai-estiasi-sti-seira-ton-oron",152,{"id":771,"title":772,"slug":773,"language":9,"level":618,"displayOrder":774},"01a12b61-88fc-75d1-826b-321d4b6b4231","Δεν, μην και ούτε σε σύνθετες προτάσεις","den-min-kai-oyte-se-synthetes-protaseis",153,{"id":776,"title":777,"slug":778,"language":9,"level":618,"displayOrder":779},"01a12b61-8a9f-7e8d-8cf4-6009aa55feb8","Λόγω, εξαιτίας και χάρη σε","logo-exaitias-kai-chari-se",154,{"id":781,"title":782,"slug":783,"language":9,"level":618,"displayOrder":784},"01a12b61-8834-77dd-b677-8f658522b5b1","Αφενός και αφετέρου: οργάνωση επιχειρημάτων","afenos-kai-afeteroy",155,{"id":786,"title":787,"slug":788,"language":9,"level":618,"displayOrder":789},"01a12b61-8875-7e4f-a67c-5e11f46b0f22","Αναφορά με αυτό, τούτο και τέτοιος μέσα στο κείμενο","anafora-mesa-sto-keimeno",156,{"id":791,"title":792,"slug":793,"language":9,"level":618,"displayOrder":794},"01a12b61-8c22-7c24-bd98-fc44875dce39","Προφορικές και γραπτές παραλλαγές ρηματικών τύπων","proforikes-kai-graptes-parallages-rimatikon-typon",157,{"id":796,"title":797,"slug":798,"language":9,"level":799,"displayOrder":800},"01a12b61-8a7e-73b1-b419-622e08c0d743","Λόγιες γενικές: πόλεως, δυνάμεως και συγγραφέως","logies-genikes-poleos-dynameos-syggrafeos","C1",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":799,"displayOrder":805},"01a12b61-8bb0-76e5-ab63-ef20de67486d","Ουσιαστικά με περιορισμούς στον αριθμό","oysiastika-me-periorismoys-ston-arithmo",159,{"id":807,"title":808,"slug":809,"language":9,"level":799,"displayOrder":810},"01a12b61-8a2b-7ab2-be3f-af43f9f973d9","Η θέση του επιθέτου και η αλλαγή σημασίας","i-thesi-toy-epithetoy-kai-i-allagi-simasias",160,{"id":812,"title":813,"slug":814,"language":9,"level":799,"displayOrder":815},"01a12b61-8902-7987-8641-075d27aa87a9","Διαδοχικές γενικές και σαφήνεια της αναφοράς","diadochikes-genikes",161,{"id":817,"title":818,"slug":819,"language":9,"level":799,"displayOrder":820},"01a12b61-8cfd-7a89-a2fe-8b9f72be6dd1","Το άρθρο σε ονοματοποιήσεις και αφηρημένες έννοιες","to-arthro-se-onomatopoiiseis",162,{"id":822,"title":823,"slug":824,"language":9,"level":799,"displayOrder":825},"01a12b61-8a37-71fa-b13d-a031e008e0af","Ισχυρές και αδύνατες αντωνυμίες για αντίθεση","ischyres-kai-adynates-antonymies-gia-antithesi",163,{"id":827,"title":828,"slug":829,"language":9,"level":799,"displayOrder":830},"01a12b61-8a42-7dd2-9a50-a0dd022b5cc7","Ηθική γενική και προσωπική εμπλοκή","ithiki-geniki",164,{"id":832,"title":833,"slug":834,"language":9,"level":799,"displayOrder":835},"01a12b61-8d32-72c4-84a2-46c2b00e7543","Τροπικές χρήσεις του παρατατικού","tropikes-chriseis-toy-paratatikoy",165,{"id":837,"title":838,"slug":839,"language":9,"level":799,"displayOrder":840},"01a12b61-8ca2-7877-abab-0e7547d8e3c5","Συντελεσμένοι χρόνοι και οπτική γωνία του ομιλητή","syntelesmenoi-chronoi-kai-optiki-gonia",166,{"id":842,"title":843,"slug":844,"language":9,"level":799,"displayOrder":845},"01a12b61-8af5-7899-abf8-8f91383038bb","Να είχα και μακάρι: ανεκπλήρωτες ευχές","na-eicha-kai-makari",167,{"id":847,"title":848,"slug":849,"language":9,"level":799,"displayOrder":850},"01a12b61-8987-7f6b-a648-dd10bf9acd22","Επρόκειτο να, μέλλει να και πρόκειται να","eprokeito-na-mellei-na-kai-prokeitai-na",168,{"id":852,"title":853,"slug":854,"language":9,"level":799,"displayOrder":855},"01a12b61-8d39-7a51-886c-93df366d21df","Τροπικότητα και βαθμός δέσμευσης του ομιλητή","tropikotita-kai-vathmos-desmeysis",169,{"id":857,"title":858,"slug":859,"language":9,"level":799,"displayOrder":860},"01a12b61-8ac2-73f1-90fb-ba0f3049ddfa","Μέση διάθεση και γενικευμένο υποκείμενο","mesi-diathesi-kai-genikeymeno-ypokeimeno",170,{"id":862,"title":863,"slug":864,"language":9,"level":799,"displayOrder":865},"01a12b61-8961-790f-bcc6-2a40d04c43bd","Επιλογή φωνής και απόκρυψη του δράστη","epilogi-fonis-kai-apokrypsi-toy-drasti",171,{"id":867,"title":868,"slug":869,"language":9,"level":799,"displayOrder":870},"01a12b61-8ab7-714e-99f6-2c0495fb6de7","Μεικτοί υποθετικοί λόγοι","meiktoi-ypothetikoi-logoi",172,{"id":872,"title":873,"slug":874,"language":9,"level":799,"displayOrder":875},"01a12b61-8856-7199-baad-d75e0ad1c152","Αιτία, τεκμήριο και δικαιολόγηση με αφού και καθώς","aitia-tekmirio-kai-dikaiologisi",173,{"id":877,"title":878,"slug":879,"language":9,"level":799,"displayOrder":880},"01a12b61-894e-79b1-89d5-ba91baade49d","Εναντίωση και παραχώρηση με μολονότι και έστω κι αν","enantiosi-kai-parachorisi",174,{"id":882,"title":883,"slug":884,"language":9,"level":799,"displayOrder":885},"01a12b61-8b6a-751c-b9b0-68342bfdcbc5","Το γεγονός ότι και η ιδέα να: ονοματικά συμπληρώματα","onomatika-sympliromata",175,{"id":887,"title":888,"slug":889,"language":9,"level":799,"displayOrder":890},"01a12b61-8a85-70ea-a1fa-04421bd6a4f0","Λόγιες μετοχές σε -όμενος και -ούμενος","logies-metoches-se-omenos-oymenos",176,{"id":892,"title":893,"slug":894,"language":9,"level":799,"displayOrder":895},"01a12b61-8ad4-7bfd-922d-d4ccb1df6877","Μετοχικές φράσεις και έλεγχος του υποκειμένου","metochikes-fraseis-kai-elegchos-ypokeimenoy",177,{"id":897,"title":898,"slug":899,"language":9,"level":799,"displayOrder":900},"01a12b61-8b71-7428-8d1d-3c0c6dd73f99","Ονοματοποιήσεις και πυκνότητα του γραπτού λόγου","onomatopoiiseis-kai-pyknotita",178,{"id":902,"title":903,"slug":904,"language":9,"level":799,"displayOrder":905},"01a12b61-88c9-7ec6-90d4-086c246dd623","Αριστερή και δεξιά εκτόπιση","aristeri-kai-dexia-ektopisi",179,{"id":907,"title":908,"slug":909,"language":9,"level":799,"displayOrder":910},"01a12b61-8941-7bf3-ac7d-cc74a3837702","Ελλειπτικές προτάσεις και ανακτήσιμο νόημα","elleiptikes-protaseis",180,{"id":912,"title":913,"slug":914,"language":9,"level":799,"displayOrder":915},"01a12b61-8948-74be-8dc4-440b8bc26c6d","Εμβέλεια της άρνησης και της ποσότητας","emveleia-tis-arnisis-kai-tis-posotitas",181,{"id":917,"title":918,"slug":919,"language":9,"level":799,"displayOrder":920},"01a12b61-8a8b-7f66-8bcc-d63f47c07a6b","Εντός, εκτός, βάσει και μέσω: λόγιες προθέσεις","logies-protheseis",182,{"id":922,"title":923,"slug":924,"language":9,"level":799,"displayOrder":925},"01a12b61-8c94-7404-99fa-bfc527e206f9","Συνοχή χωρίς επανάληψη: υποκατάσταση και έλλειψη","synochi-choris-epanalipsi",183,{"id":927,"title":928,"slug":929,"language":9,"level":799,"displayOrder":930},"01a12b61-8916-751f-b7a2-e49715b0b086","Δηλαδή, άλλωστε και πάντως: στάση και αναδιατύπωση","diladi-alloste-kai-pantos",184,{"id":932,"title":933,"slug":934,"language":9,"level":799,"displayOrder":935},"01a12b61-89d2-7ccc-b68b-37b042f40faa","Γραμματικές επιλογές σε διοικητικό και ακαδημαϊκό λόγο","grammatikes-epiloges-se-episimo-logo",185,{"id":937,"title":938,"slug":939,"language":9,"level":799,"displayOrder":940},"01a12b61-8ae0-71db-92c1-97e27894c09b","Μόρια στον προφορικό λόγο: πια, τάχα και κιόλας","moria-ston-proforiko-logo",186,{"id":942,"title":943,"slug":944,"language":9,"level":799,"displayOrder":945},"01a12b61-8c73-7e2d-8f9c-c158549f16b1","Στίξη σε παρενθέσεις, παρεμβολές και παράθεση λόγου","stixi-se-paremvoles-kai-parathesi-logoy",187,{"id":947,"title":948,"slug":949,"language":9,"level":950,"displayOrder":951},"01a12b61-8a77-7124-af55-da05467b3119","Λόγια ουσιαστικά με ανταγωνιστικά κλιτικά πρότυπα","logia-oysiastika-me-antagonistika-protypa","C2",188,{"id":953,"title":954,"slug":955,"language":9,"level":950,"displayOrder":956},"01a12b61-88b6-78fb-a416-31d90ae19663","Απολιθωμένες δοτικές σε σύγχρονες εκφράσεις","apolithomenes-dotikes",189,{"id":958,"title":959,"slug":960,"language":9,"level":950,"displayOrder":961},"01a12b61-8a99-76e0-a95a-86fb3e23bbb5","Λόγιοι συγκριτικοί: ελάσσων, μείζων και ήσσων","logioi-sygkritikoi",190,{"id":963,"title":964,"slug":965,"language":9,"level":950,"displayOrder":966},"01a12b61-8c59-7159-9cb4-5d2cc6c32590","Ρηματική όψη και υπονοούμενο σε αξιολογικές κρίσεις","rimatiki-opsi-kai-yponooymeno",191,{"id":968,"title":969,"slug":970,"language":9,"level":950,"displayOrder":971},"01a12b61-8897-7138-886a-b898586e81e6","Αντιγεγονική τροπικότητα και αποστασιοποίηση","antigegoniki-tropikotita",192,{"id":973,"title":974,"slug":975,"language":9,"level":950,"displayOrder":976},"01a12b61-8b07-75ac-a089-3ae2568b529e","Να και θα σε ηχώ, αμφισβήτηση και ειρωνεία","na-kai-tha-se-echo-amfisvitisi-eironeia",193,{"id":978,"title":979,"slug":980,"language":9,"level":950,"displayOrder":981},"01a12b61-8c08-730e-aff0-1cdcbc23c5ee","Πολλαπλή υπόταξη και διαχείριση αμφισημίας","pollapli-ypotaxi",194,{"id":983,"title":984,"slug":985,"language":9,"level":950,"displayOrder":986},"01a12b61-887c-7983-b849-3b0285c5ce36","Αναφορικές προτάσεις με αμφίσημο σημείο αναφοράς","anaforikes-protaseis-me-amfisimo-simeio-anaforas",195,{"id":988,"title":989,"slug":990,"language":9,"level":950,"displayOrder":991},"01a12b61-8ac8-7a70-a026-c9e0bc008cfc","Μετοχές αορίστου σε σύγχρονο επίσημο λόγο","metoches-aoristoy-se-sygchrono-episimo-logo",196,{"id":993,"title":994,"slug":995,"language":9,"level":950,"displayOrder":996},"01a12b61-89af-761f-a268-066641dc7d15","Γενική απόλυτη σε λόγιες στερεότυπες χρήσεις","geniki-apolyti-se-logies-chriseis",197,{"id":998,"title":999,"slug":1000,"language":9,"level":950,"displayOrder":1001},"01a12b61-8c9b-785c-a527-a916e174f08e","Συντακτική ασυνέχεια και επανεκκίνηση στον προφορικό λόγο","syntaktiki-asynecheia-kai-epanekkinisi",198,{"id":1003,"title":1004,"slug":1005,"language":9,"level":950,"displayOrder":1006},"01a12b61-8998-7f22-ae00-604fcef34c91","Εστιακές κατασκευές και προϋποθέσεις του μηνύματος","estiakes-kataskeyes-kai-proypotheseis",199,{"id":1008,"title":1009,"slug":1010,"language":9,"level":950,"displayOrder":1011},"01a12b61-88d0-7549-836f-dbd1a6a647c4","Άρνηση ως διόρθωση διατύπωσης και μεταγλωσσικό σχόλιο","arnisi-os-diorthosi-diatyposis",200,{"id":1013,"title":1014,"slug":1015,"language":9,"level":950,"displayOrder":1016},"01a12b61-8a92-7b07-9829-f6cd64a39350","Λόγιες προθετικές εκφράσεις και εναλλαγή πτώσης","logies-prothetikes-ekfraseis",201,{"id":1018,"title":1019,"slug":1020,"language":9,"level":950,"displayOrder":1021},"01a12b61-893a-7c63-a1a6-d75bff04e602","Ελεύθερος πλάγιος λόγος και αλλαγή οπτικής","eleytheros-plagios-logos",202,{"id":1023,"title":1024,"slug":1025,"language":9,"level":950,"displayOrder":1026},"01a12b61-8bc4-724f-b8c6-44322ab9136e","Παράθεση, υπαινιγμός και πολυφωνία στο κείμενο","parathesi-ypainigmos-kai-polyfonia",203,{"id":1028,"title":1029,"slug":1030,"language":9,"level":950,"displayOrder":1031},"01a12b61-8a62-7c4f-a338-a21dbf9f9a4a","Καθαρεύουσα και δημοτική σε σύγχρονα κείμενα","kathareyoysa-kai-dimotiki",204,{"id":1033,"title":1034,"slug":1035,"language":9,"level":950,"displayOrder":1036},"01a12b61-8909-7630-8db7-1e8ab33bb8a6","Διαλεκτική μορφοσύνταξη ως δηλωμένη υφολογική επιλογή","dialektiki-morfosyntaxi",205,{"id":1038,"title":1039,"slug":1040,"language":9,"level":950,"displayOrder":1041},"01a12b61-8c6b-79af-9751-024af1494ebd","Σκόπιμη απόκλιση από τη σύνταξη στη λογοτεχνία","skopimi-apoklisi-sti-logotechnia",206,{"id":1043,"title":1044,"slug":1045,"language":9,"level":950,"displayOrder":1046},"01a12b61-89da-7afe-b225-d0082da47d1a","Γραμματική ακρίβεια σε νομικές διατυπώσεις","grammatiki-akriveia-se-nomikes-diatyposeis",207,{"id":751,"title":752,"slug":753,"seoDescription":1048,"content":1049,"language":9,"level":618,"displayOrder":754,"grammarTopics":1050,"createdAt":1055,"updatedAt":1056,"vocabularyLists":1057,"readyImages":1058},"Πλάγιος λόγος με σωστή επιλογή χρόνου, αλλαγές προσώπου και προσαρμογή λέξεων όπως εδώ και αύριο, ανάλογα με το ποιος μιλά, πότε και από ποιο μέρος.","Στον πλάγιο λόγο μεταφέρουμε όσα είπε κάποιος χωρίς να επαναλαμβάνουμε ακριβώς τα λόγια του. Επιλέγουμε χρόνο, πρόσωπο και λέξεις όπως **εδώ** και **αύριο** ανάλογα με το ποιος μεταφέρει τα λόγια, πότε και από ποιο μέρος.\n\n## 1. Από τα λόγια του άλλου στη δική μας αφήγηση\n\nΣτον ευθύ λόγο παρουσιάζουμε τα ίδια τα λόγια του ομιλητή, συνήθως μέσα σε εισαγωγικά. Στον πλάγιο λόγο εντάσσουμε το περιεχόμενό τους στη δική μας πρόταση.\n\n:::example\nΗ Ελένη λέει στον Νίκο: «**Θα σου στείλω** το αρχείο».\n\nΟ Νίκος μεταφέρει τα λόγια της: «Η Ελένη λέει ότι **θα μου στείλει** το αρχείο».\n\nΈνας τρίτος τα μεταφέρει: «Η Ελένη λέει ότι **θα στείλει στον Νίκο** το αρχείο».\n:::\n\nΤο γεγονός παραμένει το ίδιο. Αλλάζουν οι τύποι που δείχνουν ποιος στέλνει και ποιος παραλαμβάνει. Για δηλώσεις χρησιμοποιούμε συχνά **ότι** ή **πως**, χωρίς εισαγωγικά γύρω από τα λόγια που μεταφέρουμε.\n\nΠριν διατυπώσουμε την πρόταση, ελέγχουμε:\n\n- ποιος μίλησε και σε ποιον·\n- πότε συνέβη ή θα συμβεί αυτό που περιγράφει·\n- αν μιλάμε την ίδια μέρα και από το ίδιο μέρος.\n\n## 2. Πρόσωπα, αντωνυμίες και κτητικά\n\nΟι αλλαγές προσώπου δεν γίνονται μηχανικά. Ακολουθούμε τα πραγματικά πρόσωπα στα οποία αναφέρονται τα λόγια.\n\nΗ Άννα λέει στον Πέτρο: «**Εγώ θα φέρω το βιβλίο μου και εσύ θα φέρεις το δικό σου**».\n\n| Ποιος μεταφέρει τα λόγια; | Πλάγιος λόγος |\n| --- | --- |\n| Η ίδια η Άννα | Είπα στον Πέτρο ότι **εγώ θα φέρω το βιβλίο μου** και **εκείνος θα φέρει το δικό του**. |\n| Ο Πέτρος | Η Άννα μού είπε ότι **εκείνη θα φέρει το βιβλίο της** και **εγώ θα φέρω το δικό μου**. |\n| Ένα τρίτο πρόσωπο | Η Άννα είπε στον Πέτρο ότι **εκείνη θα φέρει το βιβλίο της** και **εκείνος θα φέρει το δικό του**. |\n\nΕδώ οι αντωνυμίες **εγώ, εκείνη, εκείνος** κάνουν σαφή την αντίθεση. Όταν το πρόσωπο είναι ήδη σαφές, μπορούμε να τις παραλείψουμε: «Η Άννα είπε ότι **θα φέρει το βιβλίο της**».\n\n:::tip\nΜην εφαρμόζεις τον κανόνα «το εγώ γίνεται πάντα αυτός ή αυτή». Αν μεταφέρεις δικά σου λόγια, το πρώτο πρόσωπο μπορεί να παραμείνει: «Είπα ότι **θέλω** να φύγω».\n:::\n\nΑν το **του** ή το **της** μπορεί να αναφέρεται σε περισσότερα από ένα πρόσωπα, χρησιμοποίησε όνομα: «Η Άννα είπε ότι βρήκε το βιβλίο **του Πέτρου**».\n\n## 3. Οι χρόνοι δεν αλλάζουν υποχρεωτικά\n\nΣτα ελληνικά, ένα ρήμα αναφοράς σε παρελθοντικό χρόνο, όπως **είπε**, δεν επιβάλλει αλλαγή όλων των χρόνων που ακολουθούν. Ο χρόνος επιλέγεται με βάση τη χρονική σχέση και την οπτική της αφήγησης.\n\n| Ευθύς λόγος | Πλάγιος λόγος | Τι δείχνει η επιλογή; |\n| --- | --- | --- |\n| «Δουλεύω από το σπίτι». | Η Μαρία είπε ότι **δουλεύει** από το σπίτι. | Η πληροφορία παρουσιάζεται ως ισχύουσα, χωρίς μεταφορά σε παρελθοντικό πλαίσιο. |\n| «Δουλεύω από το σπίτι». | Η Μαρία είπε ότι **δούλευε** από το σπίτι εκείνη την περίοδο. | Η εργασία τοποθετείται στην περίοδο για την οποία μιλούσε. |\n| «Έστειλα το αρχείο τη Δευτέρα». | Η Μαρία είπε ότι **έστειλε** το αρχείο τη Δευτέρα. | Ο αόριστος μπορεί να διατηρηθεί. |\n| «Έχω ήδη τελειώσει». | Η Μαρία είπε ότι **είχε ήδη τελειώσει**. | Η ολοκλήρωση παρουσιάζεται ως προγενέστερη της δήλωσης. |\n\nΗ επιλογή **δούλευε** δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι η Μαρία δεν δουλεύει πια από το σπίτι. Απλώς τοποθετεί την πληροφορία στο παρελθόν.\n\nΟ παρακείμενος μπορεί επίσης να διατηρηθεί, όταν το αποτέλεσμα συνδέεται με το παρόν: «Μόλις μίλησα με τη Μαρία. Μου είπε ότι **έχει ήδη τελειώσει**, οπότε μπορούμε να φύγουμε».\n\n:::warning\nΔεν μετατρέπουμε υποχρεωτικά τον αόριστο σε υπερσυντέλικο μετά το **είπε**. Το «Είπε ότι **έστειλε** το αρχείο» είναι σωστό. Με το «Είπε ότι **είχε στείλει** το αρχείο» παρουσιάζουμε πιο ρητά την αποστολή ως προγενέστερη ενός παρελθοντικού σημείου αναφοράς.\n:::\n\n## 4. Το μέλλον μέσα σε παρελθοντική αφήγηση\n\nΌταν μεταφέρουμε μια μελλοντική πρόθεση ή πρόβλεψη, μπορούμε να διατηρήσουμε το **θα + ρήμα**, ιδίως όταν το γεγονός παραμένει μελλοντικό και για εμάς.\n\n:::example\n**Δευτέρα — η δήλωση του Γιάννη:** «Θα έρθω την Παρασκευή».\n\n**Τρίτη — μεταφέρουμε τη δήλωση:** Ο Γιάννης είπε ότι **θα έρθει την Παρασκευή**.\n\n**Την επόμενη εβδομάδα — αφηγούμαστε τι είχε προγραμματιστεί:** Ο Γιάννης είπε ότι **θα ερχόταν εκείνη την Παρασκευή**.\n:::\n\nΤο **θα ερχόταν** παρουσιάζει την άφιξη ως μεταγενέστερη από τη δήλωση του Γιάννη, μέσα σε παρελθοντικό πλαίσιο. Δεν δηλώνει από μόνο του αν τελικά ήρθε.\n\n:::note\nΤο **θα ερχόταν** μπορεί σε άλλα συμφραζόμενα να συνδέεται με υπόθεση. Εδώ, μετά το «είπε ότι» και με το συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο, μεταφέρει μια μελλοντική πρόθεση από την οπτική του παρελθόντος.\n:::\n\n## 5. Εδώ, τώρα, σήμερα, αύριο\n\nΛέξεις όπως **εδώ, τώρα, σήμερα, αύριο** αποκτούν συγκεκριμένη αναφορά ανάλογα με τον τόπο και τον χρόνο του ομιλητή. Αυτή η σύνδεση με την περίσταση ονομάζεται **δείξη**.\n\nΌταν αλλάζει η περίσταση, προσαρμόζουμε αυτές τις λέξεις ώστε να διατηρήσουμε την αρχική αναφορά.\n\n| Αρχική λέξη | Πιθανή απόδοση από άλλο χρονικό ή τοπικό σημείο |\n| --- | --- |\n| **τώρα** | **τότε**, **εκείνη τη στιγμή** |\n| **σήμερα** | **εκείνη τη μέρα** |\n| **χθες** | **την προηγούμενη μέρα** |\n| **αύριο** | **την επόμενη μέρα** |\n| **εδώ** | **εκεί**, ή το όνομα του μέρους |\n\n:::example\n**Τη Δευτέρα, στο γραφείο, η Λένα λέει:** «Σήμερα θα μείνω εδώ. Αύριο θα δουλέψω στο σπίτι».\n\n**Την ίδια Δευτέρα, από το ίδιο γραφείο:** Η Λένα είπε ότι **σήμερα θα μείνει εδώ** και **αύριο θα δουλέψει στο σπίτι**.\n\n**Την Τετάρτη, από άλλο μέρος:** Η Λένα είπε ότι **εκείνη τη μέρα θα έμενε στο γραφείο** και **την επόμενη μέρα θα δούλευε στο σπίτι**.\n:::\n\n:::warning\nΟ πίνακας δεν δίνει υποχρεωτικές αντικαταστάσεις. Αν παραμένουμε στο ίδιο μέρος, το **εδώ** μπορεί να μείνει **εδώ**. Αν μεταφέρουμε τα λόγια την ίδια μέρα, το **σήμερα** μπορεί να μείνει **σήμερα**.\n:::\n\nΌταν υπάρχει κίνδυνος σύγχυσης, προτιμάμε συγκεκριμένη αναφορά: **την Τρίτη**, **στις 12 Μαΐου**, **στο γραφείο της Λένας**.\n\n## 6. Έλεγχος πριν μεταφέρουμε τα λόγια\n\n1. **Βρίσκουμε τα πρόσωπα:** ποιος είναι το «εγώ», ποιος το «εσύ» και σε ποιον ανήκει κάτι;\n2. **Ελέγχουμε τον χρόνο:** το γεγονός είναι προηγούμενο, ταυτόχρονο ή μεταγενέστερο σε σχέση με τη δήλωση;\n3. **Επιλέγουμε οπτική:** παρουσιάζουμε την πληροφορία ως ισχύουσα τώρα ή την εντάσσουμε σε παρελθοντική αφήγηση;\n4. **Ελέγχουμε τη δείξη:** οι λέξεις «εδώ» και «αύριο» δείχνουν ακόμη τον σωστό τόπο και τη σωστή μέρα;\n5. **Διαβάζουμε το αποτέλεσμα:** παραμένει σαφές ποιος κάνει τι, πού και πότε;\n\nΗ βασική αρχή είναι μία: **διατηρούμε το νόημα και τις αναφορές, όχι υποχρεωτικά τις ίδιες λέξεις ή τους ίδιους γραμματικούς τύπους**.",[1051],{"id":1052,"name":752,"level":618,"language":9,"isCompleted":1053,"completionPercentage":1054,"totalExercises":16,"completedExercises":1054},"01a12b61-87be-71f2-abc5-2fe61ee80327",false,0,"2026-10-11T14:32:55+00:00","2026-10-12T17:41:45+00:00",[],[],null,[1061,1070],{"@id":1062,"@type":1063,"id":1064,"grammarPage":1065,"title":1066,"instructions":1067,"displayOrder":1054,"type":1068,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":1053,"ogImageUrl":1069},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-bc7b-7add-a44f-8ec868a99432","GrammarExercise","01a12b61-bc7b-7add-a44f-8ec868a99432","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a12b61-8bfa-794e-bfc9-3ec6c1ce24f1","Ποιος μιλά και ποια χρονική οπτική επιλέγει;","Συμπλήρωσε κάθε κενό διατηρώντας τα πρόσωπα και τη χρονική οπτική που περιγράφει το πλαίσιο.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_11d7724a-eb73-45a4-bebe-a6557cff89bc_hero.webp?v=1791729187",{"@id":1071,"@type":1063,"id":1072,"grammarPage":1065,"title":1073,"instructions":1074,"displayOrder":11,"type":1068,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":1053,"ogImageUrl":1075},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-bc92-7e4e-9caf-fe20178177ec","01a12b61-bc92-7e4e-9caf-fe20178177ec","Από ποια μέρα και από ποιο μέρος μιλάμε;","Διάλεξε την απόδοση ή την ερμηνεία που διατηρεί τη χρονική και τοπική αναφορά. Πρόσεξε ποιος αφηγείται και πότε.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_ae72ca0a-da2b-4b5a-a747-de278f78bb54_hero.webp?v=1791729188",{"id":1064,"grammarPage":1065,"title":1066,"instructions":1067,"seoTitle":1077,"seoDescription":1078,"displayOrder":1054,"type":1068,"questions":1079,"ogImageUrl":1069},"Πλάγιος λόγος: πρόσωπα και χρονική οπτική","Ασκήσεις συμπλήρωσης για τον πλάγιο λόγο, με αντωνυμίες, κτητικά και χρόνους σε προτάσεις για μηνύματα, συνήθειες και ολοκληρωμένες εργασίες.",[1080],{"id":1081,"sentenceTemplate":1082,"displayOrder":1054,"explanation":1083,"exampleSentence":1084,"blanks":1085},"01a12b61-bc7b-7ed9-a44f-8ec86ac4941a","Η Ρένα λέει στον Άρη: «Θα σε περιμένω έξω». Ο Άρης μεταφέρει την υπόσχεσή της: Η Ρένα λέει ότι θα __1__ περιμένει έξω.","Το «σε» αναφέρεται στον Άρη. Καθώς τώρα μιλά ο ίδιος, γίνεται «με». Τα «σε» και «την» θα άλλαζαν το πρόσωπο που περιμένει η Ρένα.","Ο γιατρός μού είπε ότι θα με εξετάσει μετά το διάλειμμα.",[1086],{"id":1087,"blankNumber":11,"options":1088},"01a12b61-bc7b-7e59-a44f-8ec86a62877d",[1089,1092,1096],{"id":1090,"optionText":1091,"isCorrect":1053,"displayOrder":1054},"01a12b61-bc7b-7d7d-a44f-8ec86905eedc","σε",{"id":1093,"optionText":1094,"isCorrect":1095,"displayOrder":11},"01a12b61-bc7b-7dd1-a44f-8ec8693514c4","με",true,{"id":1097,"optionText":1098,"isCorrect":1053,"displayOrder":16},"01a12b61-bc7b-7e19-a44f-8ec86a1fd361","την",{"html":1100,"toc":1101},"\u003Cp>Στον πλάγιο λόγο μεταφέρουμε όσα είπε κάποιος χωρίς να επαναλαμβάνουμε ακριβώς τα λόγια του. Επιλέγουμε χρόνο, πρόσωπο και λέξεις όπως \u003Cstrong>εδώ\u003C\u002Fstrong> και \u003Cstrong>αύριο\u003C\u002Fstrong> ανάλογα με το ποιος μεταφέρει τα λόγια, πότε και από ποιο μέρος.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Από τα λόγια του άλλου στη δική μας αφήγηση\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Στον ευθύ λόγο παρουσιάζουμε τα ίδια τα λόγια του ομιλητή, συνήθως μέσα σε εισαγωγικά. Στον πλάγιο λόγο εντάσσουμε το περιεχόμενό τους στη δική μας πρόταση.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Η Ελένη λέει στον Νίκο: «\u003Cstrong>Θα σου στείλω\u003C\u002Fstrong> το αρχείο».\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ο Νίκος μεταφέρει τα λόγια της: «Η Ελένη λέει ότι \u003Cstrong>θα μου στείλει\u003C\u002Fstrong> το αρχείο».\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ένας τρίτος τα μεταφέρει: «Η Ελένη λέει ότι \u003Cstrong>θα στείλει στον Νίκο\u003C\u002Fstrong> το αρχείο».\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Το γεγονός παραμένει το ίδιο. Αλλάζουν οι τύποι που δείχνουν ποιος στέλνει και ποιος παραλαμβάνει. Για δηλώσεις χρησιμοποιούμε συχνά \u003Cstrong>ότι\u003C\u002Fstrong> ή \u003Cstrong>πως\u003C\u002Fstrong>, χωρίς εισαγωγικά γύρω από τα λόγια που μεταφέρουμε.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Πριν διατυπώσουμε την πρόταση, ελέγχουμε:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>ποιος μίλησε και σε ποιον·\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>πότε συνέβη ή θα συμβεί αυτό που περιγράφει·\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>αν μιλάμε την ίδια μέρα και από το ίδιο μέρος.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2 id=\"section-2\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Πρόσωπα, αντωνυμίες και κτητικά\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Οι αλλαγές προσώπου δεν γίνονται μηχανικά. Ακολουθούμε τα πραγματικά πρόσωπα στα οποία αναφέρονται τα λόγια.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Η Άννα λέει στον Πέτρο: «\u003Cstrong>Εγώ θα φέρω το βιβλίο μου και εσύ θα φέρεις το δικό σου\u003C\u002Fstrong>».\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Ποιος μεταφέρει τα λόγια;\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Πλάγιος λόγος\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Η ίδια η Άννα\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Είπα στον Πέτρο ότι \u003Cstrong>εγώ θα φέρω το βιβλίο μου\u003C\u002Fstrong> και \u003Cstrong>εκείνος θα φέρει το δικό του\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Ο Πέτρος\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Η Άννα μού είπε ότι \u003Cstrong>εκείνη θα φέρει το βιβλίο της\u003C\u002Fstrong> και \u003Cstrong>εγώ θα φέρω το δικό μου\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Ένα τρίτο πρόσωπο\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Η Άννα είπε στον Πέτρο ότι \u003Cstrong>εκείνη θα φέρει το βιβλίο της\u003C\u002Fstrong> και \u003Cstrong>εκείνος θα φέρει το δικό του\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Εδώ οι αντωνυμίες \u003Cstrong>εγώ, εκείνη, εκείνος\u003C\u002Fstrong> κάνουν σαφή την αντίθεση. Όταν το πρόσωπο είναι ήδη σαφές, μπορούμε να τις παραλείψουμε: «Η Άννα είπε ότι \u003Cstrong>θα φέρει το βιβλίο της\u003C\u002Fstrong>».\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Μην εφαρμόζεις τον κανόνα «το εγώ γίνεται πάντα αυτός ή αυτή». Αν μεταφέρεις δικά σου λόγια, το πρώτο πρόσωπο μπορεί να παραμείνει: «Είπα ότι \u003Cstrong>θέλω\u003C\u002Fstrong> να φύγω».\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Αν το \u003Cstrong>του\u003C\u002Fstrong> ή το \u003Cstrong>της\u003C\u002Fstrong> μπορεί να αναφέρεται σε περισσότερα από ένα πρόσωπα, χρησιμοποίησε όνομα: «Η Άννα είπε ότι βρήκε το βιβλίο \u003Cstrong>του Πέτρου\u003C\u002Fstrong>».\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-3\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Οι χρόνοι δεν αλλάζουν υποχρεωτικά\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Στα ελληνικά, ένα ρήμα αναφοράς σε παρελθοντικό χρόνο, όπως \u003Cstrong>είπε\u003C\u002Fstrong>, δεν επιβάλλει αλλαγή όλων των χρόνων που ακολουθούν. Ο χρόνος επιλέγεται με βάση τη χρονική σχέση και την οπτική της αφήγησης.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Ευθύς λόγος\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Πλάγιος λόγος\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Τι δείχνει η επιλογή;\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>«Δουλεύω από το σπίτι».\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Η Μαρία είπε ότι \u003Cstrong>δουλεύει\u003C\u002Fstrong> από το σπίτι.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Η πληροφορία παρουσιάζεται ως ισχύουσα, χωρίς μεταφορά σε παρελθοντικό πλαίσιο.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>«Δουλεύω από το σπίτι».\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Η Μαρία είπε ότι \u003Cstrong>δούλευε\u003C\u002Fstrong> από το σπίτι εκείνη την περίοδο.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Η εργασία τοποθετείται στην περίοδο για την οποία μιλούσε.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>«Έστειλα το αρχείο τη Δευτέρα».\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Η Μαρία είπε ότι \u003Cstrong>έστειλε\u003C\u002Fstrong> το αρχείο τη Δευτέρα.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ο αόριστος μπορεί να διατηρηθεί.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>«Έχω ήδη τελειώσει».\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Η Μαρία είπε ότι \u003Cstrong>είχε ήδη τελειώσει\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Η ολοκλήρωση παρουσιάζεται ως προγενέστερη της δήλωσης.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Η επιλογή \u003Cstrong>δούλευε\u003C\u002Fstrong> δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι η Μαρία δεν δουλεύει πια από το σπίτι. Απλώς τοποθετεί την πληροφορία στο παρελθόν.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ο παρακείμενος μπορεί επίσης να διατηρηθεί, όταν το αποτέλεσμα συνδέεται με το παρόν: «Μόλις μίλησα με τη Μαρία. Μου είπε ότι \u003Cstrong>έχει ήδη τελειώσει\u003C\u002Fstrong>, οπότε μπορούμε να φύγουμε».\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Δεν μετατρέπουμε υποχρεωτικά τον αόριστο σε υπερσυντέλικο μετά το \u003Cstrong>είπε\u003C\u002Fstrong>. Το «Είπε ότι \u003Cstrong>έστειλε\u003C\u002Fstrong> το αρχείο» είναι σωστό. Με το «Είπε ότι \u003Cstrong>είχε στείλει\u003C\u002Fstrong> το αρχείο» παρουσιάζουμε πιο ρητά την αποστολή ως προγενέστερη ενός παρελθοντικού σημείου αναφοράς.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-4\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Το μέλλον μέσα σε παρελθοντική αφήγηση\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Όταν μεταφέρουμε μια μελλοντική πρόθεση ή πρόβλεψη, μπορούμε να διατηρήσουμε το \u003Cstrong>θα + ρήμα\u003C\u002Fstrong>, ιδίως όταν το γεγονός παραμένει μελλοντικό και για εμάς.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Δευτέρα — η δήλωση του Γιάννη:\u003C\u002Fstrong> «Θα έρθω την Παρασκευή».\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Τρίτη — μεταφέρουμε τη δήλωση:\u003C\u002Fstrong> Ο Γιάννης είπε ότι \u003Cstrong>θα έρθει την Παρασκευή\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Την επόμενη εβδομάδα — αφηγούμαστε τι είχε προγραμματιστεί:\u003C\u002Fstrong> Ο Γιάννης είπε ότι \u003Cstrong>θα ερχόταν εκείνη την Παρασκευή\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Το \u003Cstrong>θα ερχόταν\u003C\u002Fstrong> παρουσιάζει την άφιξη ως μεταγενέστερη από τη δήλωση του Γιάννη, μέσα σε παρελθοντικό πλαίσιο. Δεν δηλώνει από μόνο του αν τελικά ήρθε.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Το \u003Cstrong>θα ερχόταν\u003C\u002Fstrong> μπορεί σε άλλα συμφραζόμενα να συνδέεται με υπόθεση. Εδώ, μετά το «είπε ότι» και με το συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο, μεταφέρει μια μελλοντική πρόθεση από την οπτική του παρελθόντος.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-5\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Εδώ, τώρα, σήμερα, αύριο\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Λέξεις όπως \u003Cstrong>εδώ, τώρα, σήμερα, αύριο\u003C\u002Fstrong> αποκτούν συγκεκριμένη αναφορά ανάλογα με τον τόπο και τον χρόνο του ομιλητή. Αυτή η σύνδεση με την περίσταση ονομάζεται \u003Cstrong>δείξη\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Όταν αλλάζει η περίσταση, προσαρμόζουμε αυτές τις λέξεις ώστε να διατηρήσουμε την αρχική αναφορά.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Αρχική λέξη\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Πιθανή απόδοση από άλλο χρονικό ή τοπικό σημείο\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>τώρα\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>τότε\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>εκείνη τη στιγμή\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>σήμερα\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>εκείνη τη μέρα\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>χθες\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>την προηγούμενη μέρα\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>αύριο\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>την επόμενη μέρα\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>εδώ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>εκεί\u003C\u002Fstrong>, ή το όνομα του μέρους\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Τη Δευτέρα, στο γραφείο, η Λένα λέει:\u003C\u002Fstrong> «Σήμερα θα μείνω εδώ. Αύριο θα δουλέψω στο σπίτι».\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Την ίδια Δευτέρα, από το ίδιο γραφείο:\u003C\u002Fstrong> Η Λένα είπε ότι \u003Cstrong>σήμερα θα μείνει εδώ\u003C\u002Fstrong> και \u003Cstrong>αύριο θα δουλέψει στο σπίτι\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Την Τετάρτη, από άλλο μέρος:\u003C\u002Fstrong> Η Λένα είπε ότι \u003Cstrong>εκείνη τη μέρα θα έμενε στο γραφείο\u003C\u002Fstrong> και \u003Cstrong>την επόμενη μέρα θα δούλευε στο σπίτι\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Ο πίνακας δεν δίνει υποχρεωτικές αντικαταστάσεις. Αν παραμένουμε στο ίδιο μέρος, το \u003Cstrong>εδώ\u003C\u002Fstrong> μπορεί να μείνει \u003Cstrong>εδώ\u003C\u002Fstrong>. Αν μεταφέρουμε τα λόγια την ίδια μέρα, το \u003Cstrong>σήμερα\u003C\u002Fstrong> μπορεί να μείνει \u003Cstrong>σήμερα\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Όταν υπάρχει κίνδυνος σύγχυσης, προτιμάμε συγκεκριμένη αναφορά: \u003Cstrong>την Τρίτη\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>στις 12 Μαΐου\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>στο γραφείο της Λένας\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-6\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Έλεγχος πριν μεταφέρουμε τα λόγια\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Βρίσκουμε τα πρόσωπα:\u003C\u002Fstrong> ποιος είναι το «εγώ», ποιος το «εσύ» και σε ποιον ανήκει κάτι;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Ελέγχουμε τον χρόνο:\u003C\u002Fstrong> το γεγονός είναι προηγούμενο, ταυτόχρονο ή μεταγενέστερο σε σχέση με τη δήλωση;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Επιλέγουμε οπτική:\u003C\u002Fstrong> παρουσιάζουμε την πληροφορία ως ισχύουσα τώρα ή την εντάσσουμε σε παρελθοντική αφήγηση;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Ελέγχουμε τη δείξη:\u003C\u002Fstrong> οι λέξεις «εδώ» και «αύριο» δείχνουν ακόμη τον σωστό τόπο και τη σωστή μέρα;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Διαβάζουμε το αποτέλεσμα:\u003C\u002Fstrong> παραμένει σαφές ποιος κάνει τι, πού και πότε;\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Η βασική αρχή είναι μία: \u003Cstrong>διατηρούμε το νόημα και τις αναφορές, όχι υποχρεωτικά τις ίδιες λέξεις ή τους ίδιους γραμματικούς τύπους\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n",[1102,1106,1110,1114,1118,1122],{"id":1103,"text":1104,"depth":16,"number":1105},"section","Από τα λόγια του άλλου στη δική μας αφήγηση","1",{"id":1107,"text":1108,"depth":16,"number":1109},"section-2","Πρόσωπα, αντωνυμίες και κτητικά","2",{"id":1111,"text":1112,"depth":16,"number":1113},"section-3","Οι χρόνοι δεν αλλάζουν υποχρεωτικά","3",{"id":1115,"text":1116,"depth":16,"number":1117},"section-4","Το μέλλον μέσα σε παρελθοντική αφήγηση","4",{"id":1119,"text":1120,"depth":16,"number":1121},"section-5","Εδώ, τώρα, σήμερα, αύριο","5",{"id":1123,"text":1124,"depth":16,"number":1125},"section-6","Έλεγχος πριν μεταφέρουμε τα λόγια","6"]