[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-el":3,"grammar-pages-el":4,"grammar-page-el-thema-kai-estiasi-sti-seira-ton-oron":1047,"grammar-lesson-path-el-thema-kai-estiasi-sti-seira-ton-oron-none":1059,"grammar-exercises-by-page-01a12b61-8cd0-709d-bf8a-365ae1f363f5":1060,"grammar-quick-check-01a12b61-8cd0-709d-bf8a-365ae1f363f5":1076,"grammar-lesson-body-01a12b61-8cd0-709d-bf8a-365ae1f363f5-51y906a9":1099},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,202,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,388,393,398,403,408,413,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,579,584,589,594,599,604,609,614,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,695,700,705,710,715,720,725,730,735,740,745,750,755,760,765,770,775,780,785,790,795,801,806,811,816,821,826,831,836,841,846,851,856,861,866,871,876,881,886,891,896,901,906,911,916,921,926,931,936,941,946,952,957,962,967,972,977,982,987,992,997,1002,1007,1012,1017,1022,1027,1032,1037,1042],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a12b61-8d04-7b15-8aa2-a2e8660291ed","Το ελληνικό αλφάβητο","to-elliniko-alfavito","el","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a12b61-89a9-75f5-b418-b8c8f6b78799","Φωνήεντα και συνδυασμοί γραμμάτων","fonienta-kai-syndyasmoi-grammaton",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a12b61-8c8d-7a87-8cff-dcf231a24fcd","Σύμφωνα και συνδυασμοί συμφώνων","symfona-kai-syndyasmoi-symfonon",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a12b61-8b4b-7b3b-bfa7-c02b382bafef","Ο τόνος και τα διαλυτικά","o-tonos-kai-ta-dialytika",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a12b61-8caf-78c0-9847-d3a35a350b53","Τελεία, κόμμα και ερωτηματικό","teleia-komma-kai-erotimatiko",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a12b61-892e-79b8-8f81-1a41e29ead69","Εγώ, εσύ, αυτός: προσωπικές αντωνυμίες","ego-esy-aftos-prosopikes-antonymies",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a12b61-8d25-74f2-88f6-7dd0193592e9","Το ρήμα είμαι στον ενεστώτα","to-rima-eimai-ston-enestota",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a12b61-88aa-7545-ac92-b1e70680f885","Απλές προτάσεις με υποκείμενο και ρήμα","aples-protaseis-me-ypokeimeno-kai-rima",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a12b61-8ca9-766d-a45f-510bbf9f5cc9","Τα τρία γένη των ουσιαστικών","ta-tria-geni-ton-oysiastikon",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a12b61-8d18-79da-b22e-8bcec57eb83a","Το οριστικό άρθρο: ο, η, το","to-oristiko-arthro",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a12b61-8cf7-7a0d-9a9a-245cf59efc32","Το αόριστο άρθρο: ένας, μία, ένα","to-aoristo-arthro",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a12b61-88de-725a-beea-8668be0779e0","Αρσενικά ουσιαστικά σε -ος, -ης και -ας: ενικός και πληθυντικός","arsenika-oysiastika-se-os-is-as",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a12b61-8cdd-7443-8615-c0bca94f0e88","Θηλυκά ουσιαστικά σε -α και -η: ενικός και πληθυντικός","thilyka-oysiastika-se-a-i",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a12b61-8ba0-7639-8a03-eafd4c76b631","Ουδέτερα ουσιαστικά σε -ο και -ι: ενικός και πληθυντικός","oydetera-oysiastika-se-o-i",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a12b61-897b-783e-bf7e-8d50d65c48d9","Επίθετα σε -ος, -η, -ο και -ος, -α, -ο","epitheta-se-os-i-o-kai-os-a-o",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a12b61-8d1f-7011-9a3a-09bc040268f7","Το ρήμα έχω στον ενεστώτα","to-rima-echo-ston-enestota",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a12b61-89e2-7602-9cae-0c38b928db85","Η αιτιατική ως άμεσο αντικείμενο","i-aitiatiki-os-ameso-antikeimeno",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a12b61-8c48-76a3-b5a7-4e0d395f05f1","Ρήματα σε -ω: μένω και δουλεύω","rimata-se-o-meno-kai-doylevo",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a12b61-8c43-70e4-8efc-abf7f2deb58d","Ρήματα σε -άω και -ώ: μιλάω","rimata-se-ao-kai-o-milao",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a12b61-8c81-781f-8f61-a8e0ef20ec27","Συχνά ρήματα: πάω, τρώω, ακούω και λέω","sychna-rimata-pao-troo-akoyo-leo",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a12b61-89e8-75b3-a988-1decb19cc93f","Η άρνηση με δεν","i-arnisi-me-den",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a12b61-8993-7d75-851a-4f078b594bde","Ερωτήσεις με τι, πού, πώς και πότε","erotiseis-me-ti-poy-pos-pote",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a12b61-8c01-7c54-bb59-dd8910026601","Ποιος, ποια, ποιο και πόσος, πόση, πόσο","poios-poia-poio-kai-posos-posi-poso",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a12b61-898e-7bbb-82ea-316aff22dc11","Ερωτήσεις με απάντηση ναι ή όχι","erotiseis-me-apantisi-nai-i-ochi",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a12b61-8a05-72d3-a847-0776615a76f7","Η κτήση με μου, σου, του και της","i-ktisi-me-moy-soy-toy-tis",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a12b61-8849-7674-a929-0f2a0ed182f9","Αυτός και εκείνος: δείχνω πρόσωπα και πράγματα","aftos-kai-ekeinos",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a12b61-8b5e-7237-a1bf-bb64ad541983","Οι αριθμοί από το μηδέν ως το εκατό","oi-arithmoi-apo-to-miden-os-to-ekato",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a12b61-8955-7653-9085-03ec39cac26a","Ένας, τρεις και τέσσερις: αριθμοί και γένος","enas-treis-kai-tesseris-arithmoi-kai-genos",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a12b61-8c5f-73e5-9093-36dd855c83af","Σε και από: τόπος και προέλευση","se-kai-apo-topos-kai-proelefsi",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a12b61-8c7b-7520-804c-9e87d66a35e6","Στον, στην, στο: σε και οριστικό άρθρο","ston-stin-sto",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a12b61-8aa6-7953-bb3d-d544c38bfdff","Με και για στην καθημερινή επικοινωνία","me-kai-gia-stin-kathimerini-epikoinonia",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a12b61-8929-7110-976f-61ab051c40c6","Εδώ, εκεί, πάνω και κάτω","edo-ekei-pano-kai-kato",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a12b61-8c65-73f9-adab-59006b263d5a","Σήμερα, αύριο και επιρρήματα συχνότητας","simera-avrio-kai-epirrimata-sychnotitas",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a12b61-8a16-71eb-b746-0b8eda571da4","Η ώρα και οι ημέρες της εβδομάδας","i-ora-kai-oi-imeres-tis-evdomadas",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a12b61-8d41-73b9-beb6-8a059a94d9f8","Υπάρχει και υπάρχουν","yparchei-kai-yparchoyn",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a12b61-8ae5-7f22-86c9-306dcdd00397","Μου αρέσει και μου αρέσουν","moy-aresei-kai-moy-aresoyn",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a12b61-8cc9-7a1b-b50b-f30bfc51d1c4","Θέλω να και μπορώ να σε απλά αιτήματα","thelo-na-kai-mporo-na",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a12b61-8a48-7acd-9feb-9018d9c55629","Και, αλλά, ή: ενώνω απλές προτάσεις","kai-alla-i-enono-aples-protaseis",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":10,"displayOrder":201},"01a12b61-899e-7e3a-a087-507fe05f7238","Εσύ και εσείς: ο πληθυντικός ευγενείας","esy-kai-eseis-plithyntikos-eygeneias",39,{"id":203,"title":204,"slug":205,"language":9,"level":206,"displayOrder":207},"01a12b61-89ed-7e95-a363-914300628759","Η γενική ενικού για κτήση και σχέσεις","i-geniki-enikoy-gia-ktisi-kai-scheseis","A2",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":206,"displayOrder":212},"01a12b61-89f9-7c99-a449-b43641a7cef4","Η γενική πληθυντικού των συχνών ουσιαστικών","i-geniki-plithyntikoy-ton-sychnon-oysiastikon",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":206,"displayOrder":217},"01a12b61-89ff-7aa7-908a-dc0e2f64108e","Η κλητική στην προσφώνηση","i-klitiki-stin-prosfonisi",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":206,"displayOrder":222},"01a12b61-8ba5-7999-93f0-9cbc0821e1ff","Ουδέτερα σε -μα και ο πληθυντικός τους","oydetera-se-ma-kai-o-plithyntikos-toys",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":206,"displayOrder":227},"01a12b61-8cea-7975-b473-24c6318e2073","Θηλυκά σε -ση και -ξη: ο πληθυντικός σε -εις","thilyka-se-si-xi-plithyntikos-se-eis",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":206,"displayOrder":232},"01a12b61-888a-7610-b5b9-35629154f496","Ανισοσύλλαβα αρσενικά: παππούς και καφές","anisosyllava-arsenika-pappoys-kai-kafes",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":206,"displayOrder":237},"01a12b61-88e4-752c-80f8-de0531f054d9","Άρθρο με ονόματα, χώρες και γλώσσες","arthro-me-onomata-chores-kai-glosses",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":206,"displayOrder":242},"01a12b61-8d0a-7cb1-af40-b4e8e7232f59","Το επίθετο πολύς, πολλή, πολύ","to-epitheto-polys-polli-poly",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":206,"displayOrder":247},"01a12b61-8bed-7e57-8c94-35f2b69946f3","Πιο και ο πιο: απλή σύγκριση","pio-kai-o-pio-apli-sygkrisi",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":206,"displayOrder":252},"01a12b61-8a52-7df2-abbc-0a1d01f32fde","Καλύτερος, χειρότερος, μεγαλύτερος και μικρότερος","kalyteros-cheiroteros-megalyteros-mikroteros",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":206,"displayOrder":257},"01a12b61-8b57-7eec-bcc2-f620d363a9fa","Οι αδύνατοι τύποι του άμεσου αντικειμένου","oi-adynatoi-typoi-toy-amesoy-antikeimenoy",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":206,"displayOrder":262},"01a12b61-8aea-7d9e-866a-8a44aa372a3c","Μου και σου πριν από το ρήμα: έμμεσο αντικείμενο","moy-kai-soy-emmeso-antikeimeno",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":206,"displayOrder":267},"01a12b61-8910-78fd-aaa9-8adf4f77b7b2","Δικός μου και δικός σου","dikos-moy-kai-dikos-soy",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":206,"displayOrder":272},"01a12b61-8a5d-72c9-a5da-49020e354713","Κάποιος, κάτι, κανείς και τίποτα","kapoios-kati-kaneis-kai-tipota",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":206,"displayOrder":277},"01a12b61-8b64-7176-9d71-5dab93c4ec7c","Όλος, κάθε και άλλος","olos-kathe-kai-allos",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":206,"displayOrder":282},"01a12b61-8ab1-7908-84f3-737504030707","Μεγάλοι αριθμοί, ημερομηνίες και τακτικά αριθμητικά","megaloi-arithmoi-imerominies-taktika-arithmitika",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":206,"displayOrder":287},"01a12b61-8c4d-7cb4-a504-5c0b5f8a0fbc","Ρήματα σε -ώ: μπορώ και καλώ","rimata-se-o-mporo-kai-kalo",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":206,"displayOrder":292},"01a12b61-8c53-7478-ae32-7e51c3f03bc9","Ρήματα σε -ομαι: έρχομαι και χρειάζομαι","rimata-se-omai-erchomai-kai-chreiazomai",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":206,"displayOrder":297},"01a12b61-8a69-7bbe-9a48-0bb9b88bdeac","Λέγομαι, κάθομαι και θυμάμαι","legomai-kathomai-kai-thymamai",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":206,"displayOrder":302},"01a12b61-8a31-7d1e-89d3-dc1d5b85001f","Ήμουν και είχα","imoyn-kai-eicha",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":206,"displayOrder":307},"01a12b61-8b13-708d-a493-2acb68674045","Ο αόριστος σε -σα και -ξα","o-aoristos-se-sa-kai-xa",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":206,"displayOrder":312},"01a12b61-8b0d-76e6-b2a7-102b889254ce","Ο αόριστος σε -ψα και οι αλλαγές του θέματος","o-aoristos-se-psa",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":206,"displayOrder":317},"01a12b61-8c87-771e-b53b-fb8966005654","Συχνοί ανώμαλοι αόριστοι: πήγα, είδα, είπα","sychnoi-anomaloi-aoristoi",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":206,"displayOrder":322},"01a12b61-884f-7a0e-8d02-3c8b93f530ab","Αύξηση και τόνος στον αόριστο","afxisi-kai-tonos-ston-aoristo",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":206,"displayOrder":327},"01a12b61-8b33-721b-b7cf-9d31e064a62c","Ο παρατατικός για συνήθειες στο παρελθόν","o-paratatikos-gia-synitheies",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":206,"displayOrder":332},"01a12b61-88a4-769a-9570-19c934b00304","Αόριστος ή παρατατικός σε απλές αφηγήσεις","aoristos-i-paratatikos",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":206,"displayOrder":337},"01a12b61-8b3f-73b7-a859-a1b605f74613","Ο συνοπτικός μέλλοντας με θα","o-synoptikos-mellontas-me-tha",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":206,"displayOrder":342},"01a12b61-8b1e-70c9-a42d-96a3e83616b7","Ο εξακολουθητικός μέλλοντας","o-exakoloythitikos-mellontas",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":206,"displayOrder":347},"01a12b61-8afc-73e1-bbe9-4c49e10a3f4c","Να γράψω ή να γράφω: βασική διάκριση όψης","na-grapso-i-na-grafo",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":206,"displayOrder":352},"01a12b61-8c0f-77bb-9ac4-3c8648fb4c14","Πρέπει να και δεν πρέπει να","prepei-na-kai-den-prepei-na",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":206,"displayOrder":357},"01a12b61-8a20-7d27-aa44-734351cab3a5","Η προστακτική σε καθημερινές οδηγίες","i-prostaktiki-se-kathimerines-odigies",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":206,"displayOrder":362},"01a12b61-8ada-7d51-9642-6c1b2745bff3","Μην και μη: απαγορεύσεις και αποτροπές","min-kai-mi-apagoreyseis",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":206,"displayOrder":367},"01a12b61-88f0-7742-ae7a-acc25837be40","Ας: προτάσεις και προσκλήσεις","as-protaseis-kai-proskliseis",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":206,"displayOrder":372},"01a12b61-8abc-7d00-9a1c-c60fe8e67344","Μέσα σε, έξω από και δίπλα σε","mesa-se-exo-apo-kai-dipla-se",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":206,"displayOrder":377},"01a12b61-88b0-760d-9a1e-ecd14b18c214","Από, μέχρι και πριν: χρονικά όρια","apo-mechri-kai-prin-chronika-oria",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":206,"displayOrder":382},"01a12b61-8a4d-7a9c-ac51-39e0140dcce6","Καλά ή καλός: επίρρημα και επίθετο","kala-i-kalos-epirrima-kai-epitheto",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":206,"displayOrder":387},"01a12b61-8a58-7136-92e4-43496c8e4250","Κανείς και τίποτα μαζί με δεν","kaneis-kai-tipota-mazi-me-den",76,{"id":389,"title":390,"slug":391,"language":9,"level":206,"displayOrder":392},"01a12b61-89c6-74d9-88dc-c2469802156c","Γιατί και επειδή: απλές αιτιολογικές προτάσεις","giati-kai-epeidi",77,{"id":394,"title":395,"slug":396,"language":9,"level":206,"displayOrder":397},"01a12b61-8b93-7617-8030-1986b1c2966e","Όταν και μόλις: γεγονότα στον χρόνο","otan-kai-molis",78,{"id":399,"title":400,"slug":401,"language":9,"level":206,"displayOrder":402},"01a12b61-8864-758b-964a-e1a82a98d028","Αν: απλές πραγματικές υποθέσεις","an-aples-pragmatikes-ypotheseis",79,{"id":404,"title":405,"slug":406,"language":9,"level":206,"displayOrder":407},"01a12b61-8cf1-74f1-8e51-0318b9404d8e","Το αναφορικό που σε απλές περιγραφές","to-anaforiko-poy",80,{"id":409,"title":410,"slug":411,"language":9,"level":206,"displayOrder":412},"01a12b61-8c36-7ab2-a61b-f7388c3a7a80","Πρώτα, μετά και τέλος στην αφήγηση","prota-meta-kai-telos",81,{"id":414,"title":415,"slug":416,"language":9,"level":417,"displayOrder":418},"01a12b61-8baa-7e7d-9502-e9618cf3b47a","Ουδέτερα σε -ος: το μέρος και το γεγονός","oydetera-se-os","B1",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":417,"displayOrder":423},"01a12b61-8890-7982-9595-ee73398f8bd8","Ανισοσύλλαβα ουσιαστικά και μετακίνηση του τόνου","anisosyllava-oysiastika-kai-tonos",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":417,"displayOrder":428},"01a12b61-89bb-7c2c-b42d-a765b3c24076","Γενική ως έμμεσο αντικείμενο και σε με αιτιατική","geniki-os-emmeso-antikeimeno",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":417,"displayOrder":433},"01a12b61-89b6-7077-b633-dc333ba79c17","Γενική με επίθετα και ουσιαστικά","geniki-me-epitheta-kai-oysiastika",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":417,"displayOrder":438},"01a12b61-8981-7bda-98ab-6696b027888c","Επίθετα σε -ύς, -ιά, -ύ","epitheta-se-ys-ia-y",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":417,"displayOrder":443},"01a12b61-8967-7de3-84de-5ae4b3499534","Επίθετα σε -ής, -ιά, -ί για χρώματα","epitheta-chromaton-se-is-ia-i",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":417,"displayOrder":448},"01a12b61-8d2b-7743-be10-60aaedba259b","Τόσο όσο και λιγότερο από","toso-oso-kai-ligotero-apo",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":417,"displayOrder":453},"01a12b61-8923-7443-a279-8fb2726dffe2","Δύο αδύνατες αντωνυμίες μαζί: μου το δίνει","dyo-adynates-antonymies-mazi",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":417,"displayOrder":458},"01a12b61-889d-7bdb-8de5-cbc9cc822ab7","Αντωνυμίες μετά την προστακτική","antonymies-meta-tin-prostaktiki",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":417,"displayOrder":463},"01a12b61-8b18-73a5-8bc8-92303d8b5c44","Ο εαυτός μου και ο ένας τον άλλον","o-eaftos-moy-kai-o-enas-ton-allon",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":417,"displayOrder":468},"01a12b61-8b23-72ab-93a9-398f287dfb41","Ο ίδιος, μόνος μου και καθένας","o-idios-monos-moy-kai-kathenas",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":417,"displayOrder":473},"01a12b61-8b2d-73d6-a53e-f6e8e35df983","Ο παρακείμενος με έχω","o-parakeimenos-me-echo",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":417,"displayOrder":478},"01a12b61-8bb6-746b-84c3-3202c0958546","Παρακείμενος ή αόριστος","parakeimenos-i-aoristos",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":417,"displayOrder":483},"01a12b61-8b51-7c87-9516-b62a44ea82fe","Ο υπερσυντέλικος στην αφήγηση","o-ypersyntelikos-stin-afigisi",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":417,"displayOrder":488},"01a12b61-8bbd-7092-9de2-8c7b1520846d","Παρατατικός των ρημάτων σε -ομαι και -ιέμαι","paratatikos-rimaton-se-omai-iemai",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":417,"displayOrder":493},"01a12b61-8bda-721c-a5c3-05f1a2e99dfd","Παθητικός ενεστώτας: γίνεται και χρησιμοποιείται","pathitikos-enestotas",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":417,"displayOrder":498},"01a12b61-8b38-7a39-8082-ec8051f91224","Ο παθητικός αόριστος σε -θηκα","o-pathitikos-aoristos-se-thika",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":417,"displayOrder":503},"01a12b61-8bd3-75e9-8aad-1411133ca50e","Συχνοί παθητικοί αόριστοι σε -τηκα και -στηκα","pathitikoi-aoristoi-se-tika-stika",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":417,"displayOrder":508},"01a12b61-895b-7573-ba62-bd183258524d","Ενεργητική και παθητική σύνταξη με από","energitiki-kai-pathitiki-syntaxi",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":417,"displayOrder":513},"01a12b61-8842-7a68-bf52-1451e7e863a4","Αυτοπαθή ρήματα: πλένομαι και ντύνομαι","aftopathi-rimata",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":417,"displayOrder":518},"01a12b61-8cc3-72c7-b1c8-51ea7f05768b","Θα ήθελα και θα μπορούσα: ευγενικά αιτήματα","tha-ithela-kai-tha-mporoysa",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":417,"displayOrder":523},"01a12b61-8aef-7b26-a16b-56a2e29bc6fb","Μπορεί να, ίσως και μάλλον","mporei-na-isos-kai-mallon",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":417,"displayOrder":528},"01a12b61-8c30-79ee-ae9f-bebb2dd36dc8","Προστακτική με διάρκεια ή επανάληψη","prostaktiki-me-diarkeia-i-epanalipsi",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":417,"displayOrder":533},"01a12b61-8a26-7303-9f1b-bd0531dce452","Η ρηματική όψη με πάντα, συχνά και μία φορά","i-rimatiki-opsi-me-chronikoys-prosdiorismoys",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":417,"displayOrder":538},"01a12b61-8b99-78d1-9db4-a968f0609be0","Ότι, πως και που μετά από ρήματα","oti-pos-kai-poy-meta-apo-rimata",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":417,"displayOrder":543},"01a12b61-8bf4-7343-80aa-07ad15398027","Πλάγιες ερωτήσεις με αν και ερωτηματικές λέξεις","plagies-erotiseis",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":417,"displayOrder":548},"01a12b61-89c1-707f-adca-dbce53884461","Για να: σκοπός και κοινό ή διαφορετικό υποκείμενο","gia-na-skopos",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":417,"displayOrder":553},"01a12b61-8c1c-7541-9004-03008ae95007","Πριν να, αφού και ενώ σε χρονικές προτάσεις","prin-na-afoy-kai-eno",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":417,"displayOrder":558},"01a12b61-8870-71e8-8623-946996faf899","Αν και, παρόλο που και όμως","an-kai-parolo-poy-kai-omos",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":417,"displayOrder":563},"01a12b61-8b8c-7af7-aed6-a9fb470b74a5","Ώστε και τόσο που: αποτέλεσμα","oste-kai-toso-poy",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":417,"displayOrder":568},"01a12b61-886a-7690-b832-277c3772cc56","Αν είχα χρόνο, θα ερχόμουν","an-eicha-chrono-tha-erchomoyn",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":417,"displayOrder":573},"01a12b61-8b28-748b-92a8-8c936ebb3d45","Ο οποίος, η οποία, το οποίο","o-opoios-i-opoia-to-opoio",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":417,"displayOrder":578},"01a12b61-8a10-7b3c-a7e0-7df52d59cb92","Η μετοχή σε -οντας και -ώντας","i-metochi-se-ontas",114,{"id":580,"title":581,"slug":582,"language":9,"level":417,"displayOrder":583},"01a12b61-8a0a-745d-991b-f34ac8474383","Η μετοχή σε -μένος ως επίθετο","i-metochi-se-menos-os-epitheto",115,{"id":585,"title":586,"slug":587,"language":9,"level":417,"displayOrder":588},"01a12b61-8c3c-7cd4-9ba8-f84305b097ff","Ρήματα με προθέσεις: εξαρτώμαι από και ασχολούμαι με","rimata-me-protheseis",116,{"id":590,"title":591,"slug":592,"language":9,"level":417,"displayOrder":593},"01a12b61-8cd6-7f15-a4b9-579f85b9bebe","Θέση των αντωνυμιών με θα, να και δεν","thesi-antonymion-me-tha-na-den",117,{"id":595,"title":596,"slug":597,"language":9,"level":417,"displayOrder":598},"01a12b61-8a1b-75a3-b5eb-7a0be923b450","Η παράλειψη του υποκειμένου στην αφήγηση","i-paraleipsi-toy-ypokeimenoy",118,{"id":600,"title":601,"slug":602,"language":9,"level":417,"displayOrder":603},"01a12b61-89a3-7d16-9dc6-f0ce4641e83d","Εξάλλου, επομένως και ωστόσο","exalloy-epomenos-kai-ostoso",119,{"id":605,"title":606,"slug":607,"language":9,"level":417,"displayOrder":608},"01a12b61-8cb5-76e1-9679-96efe7b1e2f4","Τελικό ν και ορθογραφία των μικρών λέξεων","teliko-n-kai-orthografia",120,{"id":610,"title":611,"slug":612,"language":9,"level":417,"displayOrder":613},"01a12b61-88f6-7408-b3a3-b07b33aab203","Δεύτερος τόνος με εγκλιτικές αντωνυμίες","defteros-tonos-me-egklitikes-antonymies",121,{"id":615,"title":616,"slug":617,"language":9,"level":618,"displayOrder":619},"01a12b61-8ce3-7ca9-8d6c-bc9eeaad9ee4","Θηλυκά σε -ος και κοινό γένος","thilyka-se-os-kai-koino-genos","B2",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":618,"displayOrder":624},"01a12b61-8a70-730f-b36d-beb018bfbea9","Λόγια ουδέτερα σε -ον και -εν","logia-oydetera-se-on-en",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":618,"displayOrder":629},"01a12b61-896e-7545-88b3-e06c1d890d79","Επίθετα σε -ής, -ές","epitheta-se-is-es",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":618,"displayOrder":634},"01a12b61-8974-788f-b7c7-e1f87fb801ca","Επίθετα σε -ων, -ουσα, -ον","epitheta-se-on-oysa-on",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":618,"displayOrder":639},"01a12b61-88bd-7c03-a45d-656f9c264bdd","Απόλυτος υπερθετικός και βαθμός ιδιότητας","apolytos-yperthetikos",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":618,"displayOrder":644},"01a12b61-88ea-73ce-9662-6fac61ca8d1d","Παρουσία και απουσία άρθρου στις γενικεύσεις","arthro-stis-genikeyseis",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":618,"displayOrder":649},"01a12b61-89f3-79ca-a2eb-12b1f12913dc","Η γενική για χρόνο, μέτρο και ιδιότητα","i-geniki-gia-chrono-metro-idiotita",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":618,"displayOrder":654},"01a12b61-891c-7e85-924f-339dc46d6eb1","Διπλασιασμός του αντικειμένου με αντωνυμία","diplasiasmos-toy-antikeimenoy",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":618,"displayOrder":659},"01a12b61-8b78-7434-b738-79bb2736c0c1","Όποιος, ό,τι και όσος: ελεύθερες αναφορικές","opoios-oti-kai-osos",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":618,"displayOrder":664},"01a12b61-8b7f-70cd-a6f8-848e16b1d5c9","Οποιοσδήποτε και κανένας: αναφορά και εμβέλεια","opoiosdipote-kai-kanenas",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":618,"displayOrder":669},"01a12b61-8b45-7719-a6e2-e36ac968978b","Ο συντελεσμένος μέλλοντας","o-syntelesmenos-mellontas",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":618,"displayOrder":674},"01a12b61-8b85-7c91-9c30-25c33323723a","Όψη σε αφηγήσεις με εναλλαγή χρονικών επιπέδων","opsi-se-afigiseis",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":618,"displayOrder":679},"01a12b61-8a3d-71b7-a25c-ed191782f7fa","Ιστορικός ενεστώτας και αφηγηματική ζωντάνια","istorikos-enestotas",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":618,"displayOrder":684},"01a12b61-8cbc-79d5-8e74-8627e157978e","Θα για πιθανότητα: θα είναι και θα έχει φύγει","tha-gia-pithanotita",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":618,"displayOrder":689},"01a12b61-8c15-794b-a30a-f3cd4f5c6189","Πρέπει να: υποχρέωση ή συμπέρασμα","prepei-na-ypochreosi-i-symperasma",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":618,"displayOrder":694},"01a12b61-8b01-793f-ba92-4e2b5f0e052b","Να και ας σε ευχές, παραχωρήσεις και απορίες","na-kai-as-se-eyches-parachoriseis-apories",137,{"id":696,"title":697,"slug":698,"language":9,"level":618,"displayOrder":699},"01a12b61-8c29-7925-97b8-34ec78f1a0a1","Προστακτική και υποτακτική σε έμμεσα αιτήματα","prostaktiki-kai-ypotaktiki-se-emmesa-aitimata",138,{"id":701,"title":702,"slug":703,"language":9,"level":618,"displayOrder":704},"01a12b61-8be0-7710-9f4e-3085ce19b17a","Παθητικός παρακείμενος και υπερσυντέλικος","pathitikos-parakeimenos-kai-ypersyntelikos",139,{"id":706,"title":707,"slug":708,"language":9,"level":618,"displayOrder":709},"01a12b61-8bcb-78e2-8654-e07be12f09b8","Παθητική φωνή χωρίς παθητική σημασία","pathitiki-foni-choris-pathitiki-simasia",140,{"id":711,"title":712,"slug":713,"language":9,"level":618,"displayOrder":714},"01a12b61-88c4-703f-bf28-c5eb5f9908eb","Απρόσωπη παθητική σύνταξη: θεωρείται ότι","aprosopi-pathitiki-syntaxi",141,{"id":716,"title":717,"slug":718,"language":9,"level":618,"displayOrder":719},"01a12b61-89cb-7f47-b295-fa69f3b26c75","Γίνομαι και είμαι με μετοχή: γεγονός ή κατάσταση","ginomai-kai-eimai-me-metochi",142,{"id":721,"title":722,"slug":723,"language":9,"level":618,"displayOrder":724},"01a12b61-8d47-77ce-8c05-d7a3af3477a7","Αν είχα φύγει νωρίτερα: υποθέσεις στο παρελθόν","ypotheseis-sto-parelthon",143,{"id":726,"title":727,"slug":728,"language":9,"level":618,"displayOrder":729},"01a12b61-8934-75c9-aed7-cbaa1bd816f8","Εκτός αν, αρκεί να και εφόσον","ektos-an-arkei-na-kai-efoson",144,{"id":731,"title":732,"slug":733,"language":9,"level":618,"displayOrder":734},"01a12b61-885d-79b0-828c-f2a2baa2a49e","Ακόμη κι αν και όσο κι αν: παραχώρηση","akomi-ki-an-kai-oso-ki-an",145,{"id":736,"title":737,"slug":738,"language":9,"level":618,"displayOrder":739},"01a12b61-8aab-7ac0-b923-bd124a562c7f","Μέχρι να και χωρίς να: όψη και χρονική σχέση","mechri-na-kai-choris-na",146,{"id":741,"title":742,"slug":743,"language":9,"level":618,"displayOrder":744},"01a12b61-8883-74a0-b9fc-392336811214","Αναφορικές προτάσεις με πρόθεση και γενική","anaforikes-protaseis-me-prothesi-kai-geniki",147,{"id":746,"title":747,"slug":748,"language":9,"level":618,"displayOrder":749},"01a12b61-8be7-7261-ad69-0ca9280c6c43","Περιοριστικές και μη περιοριστικές αναφορικές","perioristikes-kai-mi-perioristikes-anaforikes",148,{"id":751,"title":752,"slug":753,"language":9,"level":618,"displayOrder":754},"01a12b61-8bfa-794e-bfc9-3ec6c1ce24f1","Πλάγιος λόγος: χρόνος, πρόσωπο και δείξη","plagios-logos-chronos-prosopo-deixi",149,{"id":756,"title":757,"slug":758,"language":9,"level":618,"displayOrder":759},"01a12b61-8ace-7d50-bf4c-f50f8e20c105","Μετοχές σε -μένος: σχηματισμός και συμφωνία","metoches-se-menos-schimatismos-kai-symfonia",150,{"id":761,"title":762,"slug":763,"language":9,"level":618,"displayOrder":764},"01a12b61-8d11-7134-b3c8-63319dcb696e","Το να και η ονοματική χρήση προτάσεων","to-na-kai-onomatiki-chrisi-protaseon",151,{"id":766,"title":767,"slug":768,"language":9,"level":618,"displayOrder":769},"01a12b61-8cd0-709d-bf8a-365ae1f363f5","Θέμα και εστίαση στη σειρά των όρων","thema-kai-estiasi-sti-seira-ton-oron",152,{"id":771,"title":772,"slug":773,"language":9,"level":618,"displayOrder":774},"01a12b61-88fc-75d1-826b-321d4b6b4231","Δεν, μην και ούτε σε σύνθετες προτάσεις","den-min-kai-oyte-se-synthetes-protaseis",153,{"id":776,"title":777,"slug":778,"language":9,"level":618,"displayOrder":779},"01a12b61-8a9f-7e8d-8cf4-6009aa55feb8","Λόγω, εξαιτίας και χάρη σε","logo-exaitias-kai-chari-se",154,{"id":781,"title":782,"slug":783,"language":9,"level":618,"displayOrder":784},"01a12b61-8834-77dd-b677-8f658522b5b1","Αφενός και αφετέρου: οργάνωση επιχειρημάτων","afenos-kai-afeteroy",155,{"id":786,"title":787,"slug":788,"language":9,"level":618,"displayOrder":789},"01a12b61-8875-7e4f-a67c-5e11f46b0f22","Αναφορά με αυτό, τούτο και τέτοιος μέσα στο κείμενο","anafora-mesa-sto-keimeno",156,{"id":791,"title":792,"slug":793,"language":9,"level":618,"displayOrder":794},"01a12b61-8c22-7c24-bd98-fc44875dce39","Προφορικές και γραπτές παραλλαγές ρηματικών τύπων","proforikes-kai-graptes-parallages-rimatikon-typon",157,{"id":796,"title":797,"slug":798,"language":9,"level":799,"displayOrder":800},"01a12b61-8a7e-73b1-b419-622e08c0d743","Λόγιες γενικές: πόλεως, δυνάμεως και συγγραφέως","logies-genikes-poleos-dynameos-syggrafeos","C1",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":799,"displayOrder":805},"01a12b61-8bb0-76e5-ab63-ef20de67486d","Ουσιαστικά με περιορισμούς στον αριθμό","oysiastika-me-periorismoys-ston-arithmo",159,{"id":807,"title":808,"slug":809,"language":9,"level":799,"displayOrder":810},"01a12b61-8a2b-7ab2-be3f-af43f9f973d9","Η θέση του επιθέτου και η αλλαγή σημασίας","i-thesi-toy-epithetoy-kai-i-allagi-simasias",160,{"id":812,"title":813,"slug":814,"language":9,"level":799,"displayOrder":815},"01a12b61-8902-7987-8641-075d27aa87a9","Διαδοχικές γενικές και σαφήνεια της αναφοράς","diadochikes-genikes",161,{"id":817,"title":818,"slug":819,"language":9,"level":799,"displayOrder":820},"01a12b61-8cfd-7a89-a2fe-8b9f72be6dd1","Το άρθρο σε ονοματοποιήσεις και αφηρημένες έννοιες","to-arthro-se-onomatopoiiseis",162,{"id":822,"title":823,"slug":824,"language":9,"level":799,"displayOrder":825},"01a12b61-8a37-71fa-b13d-a031e008e0af","Ισχυρές και αδύνατες αντωνυμίες για αντίθεση","ischyres-kai-adynates-antonymies-gia-antithesi",163,{"id":827,"title":828,"slug":829,"language":9,"level":799,"displayOrder":830},"01a12b61-8a42-7dd2-9a50-a0dd022b5cc7","Ηθική γενική και προσωπική εμπλοκή","ithiki-geniki",164,{"id":832,"title":833,"slug":834,"language":9,"level":799,"displayOrder":835},"01a12b61-8d32-72c4-84a2-46c2b00e7543","Τροπικές χρήσεις του παρατατικού","tropikes-chriseis-toy-paratatikoy",165,{"id":837,"title":838,"slug":839,"language":9,"level":799,"displayOrder":840},"01a12b61-8ca2-7877-abab-0e7547d8e3c5","Συντελεσμένοι χρόνοι και οπτική γωνία του ομιλητή","syntelesmenoi-chronoi-kai-optiki-gonia",166,{"id":842,"title":843,"slug":844,"language":9,"level":799,"displayOrder":845},"01a12b61-8af5-7899-abf8-8f91383038bb","Να είχα και μακάρι: ανεκπλήρωτες ευχές","na-eicha-kai-makari",167,{"id":847,"title":848,"slug":849,"language":9,"level":799,"displayOrder":850},"01a12b61-8987-7f6b-a648-dd10bf9acd22","Επρόκειτο να, μέλλει να και πρόκειται να","eprokeito-na-mellei-na-kai-prokeitai-na",168,{"id":852,"title":853,"slug":854,"language":9,"level":799,"displayOrder":855},"01a12b61-8d39-7a51-886c-93df366d21df","Τροπικότητα και βαθμός δέσμευσης του ομιλητή","tropikotita-kai-vathmos-desmeysis",169,{"id":857,"title":858,"slug":859,"language":9,"level":799,"displayOrder":860},"01a12b61-8ac2-73f1-90fb-ba0f3049ddfa","Μέση διάθεση και γενικευμένο υποκείμενο","mesi-diathesi-kai-genikeymeno-ypokeimeno",170,{"id":862,"title":863,"slug":864,"language":9,"level":799,"displayOrder":865},"01a12b61-8961-790f-bcc6-2a40d04c43bd","Επιλογή φωνής και απόκρυψη του δράστη","epilogi-fonis-kai-apokrypsi-toy-drasti",171,{"id":867,"title":868,"slug":869,"language":9,"level":799,"displayOrder":870},"01a12b61-8ab7-714e-99f6-2c0495fb6de7","Μεικτοί υποθετικοί λόγοι","meiktoi-ypothetikoi-logoi",172,{"id":872,"title":873,"slug":874,"language":9,"level":799,"displayOrder":875},"01a12b61-8856-7199-baad-d75e0ad1c152","Αιτία, τεκμήριο και δικαιολόγηση με αφού και καθώς","aitia-tekmirio-kai-dikaiologisi",173,{"id":877,"title":878,"slug":879,"language":9,"level":799,"displayOrder":880},"01a12b61-894e-79b1-89d5-ba91baade49d","Εναντίωση και παραχώρηση με μολονότι και έστω κι αν","enantiosi-kai-parachorisi",174,{"id":882,"title":883,"slug":884,"language":9,"level":799,"displayOrder":885},"01a12b61-8b6a-751c-b9b0-68342bfdcbc5","Το γεγονός ότι και η ιδέα να: ονοματικά συμπληρώματα","onomatika-sympliromata",175,{"id":887,"title":888,"slug":889,"language":9,"level":799,"displayOrder":890},"01a12b61-8a85-70ea-a1fa-04421bd6a4f0","Λόγιες μετοχές σε -όμενος και -ούμενος","logies-metoches-se-omenos-oymenos",176,{"id":892,"title":893,"slug":894,"language":9,"level":799,"displayOrder":895},"01a12b61-8ad4-7bfd-922d-d4ccb1df6877","Μετοχικές φράσεις και έλεγχος του υποκειμένου","metochikes-fraseis-kai-elegchos-ypokeimenoy",177,{"id":897,"title":898,"slug":899,"language":9,"level":799,"displayOrder":900},"01a12b61-8b71-7428-8d1d-3c0c6dd73f99","Ονοματοποιήσεις και πυκνότητα του γραπτού λόγου","onomatopoiiseis-kai-pyknotita",178,{"id":902,"title":903,"slug":904,"language":9,"level":799,"displayOrder":905},"01a12b61-88c9-7ec6-90d4-086c246dd623","Αριστερή και δεξιά εκτόπιση","aristeri-kai-dexia-ektopisi",179,{"id":907,"title":908,"slug":909,"language":9,"level":799,"displayOrder":910},"01a12b61-8941-7bf3-ac7d-cc74a3837702","Ελλειπτικές προτάσεις και ανακτήσιμο νόημα","elleiptikes-protaseis",180,{"id":912,"title":913,"slug":914,"language":9,"level":799,"displayOrder":915},"01a12b61-8948-74be-8dc4-440b8bc26c6d","Εμβέλεια της άρνησης και της ποσότητας","emveleia-tis-arnisis-kai-tis-posotitas",181,{"id":917,"title":918,"slug":919,"language":9,"level":799,"displayOrder":920},"01a12b61-8a8b-7f66-8bcc-d63f47c07a6b","Εντός, εκτός, βάσει και μέσω: λόγιες προθέσεις","logies-protheseis",182,{"id":922,"title":923,"slug":924,"language":9,"level":799,"displayOrder":925},"01a12b61-8c94-7404-99fa-bfc527e206f9","Συνοχή χωρίς επανάληψη: υποκατάσταση και έλλειψη","synochi-choris-epanalipsi",183,{"id":927,"title":928,"slug":929,"language":9,"level":799,"displayOrder":930},"01a12b61-8916-751f-b7a2-e49715b0b086","Δηλαδή, άλλωστε και πάντως: στάση και αναδιατύπωση","diladi-alloste-kai-pantos",184,{"id":932,"title":933,"slug":934,"language":9,"level":799,"displayOrder":935},"01a12b61-89d2-7ccc-b68b-37b042f40faa","Γραμματικές επιλογές σε διοικητικό και ακαδημαϊκό λόγο","grammatikes-epiloges-se-episimo-logo",185,{"id":937,"title":938,"slug":939,"language":9,"level":799,"displayOrder":940},"01a12b61-8ae0-71db-92c1-97e27894c09b","Μόρια στον προφορικό λόγο: πια, τάχα και κιόλας","moria-ston-proforiko-logo",186,{"id":942,"title":943,"slug":944,"language":9,"level":799,"displayOrder":945},"01a12b61-8c73-7e2d-8f9c-c158549f16b1","Στίξη σε παρενθέσεις, παρεμβολές και παράθεση λόγου","stixi-se-paremvoles-kai-parathesi-logoy",187,{"id":947,"title":948,"slug":949,"language":9,"level":950,"displayOrder":951},"01a12b61-8a77-7124-af55-da05467b3119","Λόγια ουσιαστικά με ανταγωνιστικά κλιτικά πρότυπα","logia-oysiastika-me-antagonistika-protypa","C2",188,{"id":953,"title":954,"slug":955,"language":9,"level":950,"displayOrder":956},"01a12b61-88b6-78fb-a416-31d90ae19663","Απολιθωμένες δοτικές σε σύγχρονες εκφράσεις","apolithomenes-dotikes",189,{"id":958,"title":959,"slug":960,"language":9,"level":950,"displayOrder":961},"01a12b61-8a99-76e0-a95a-86fb3e23bbb5","Λόγιοι συγκριτικοί: ελάσσων, μείζων και ήσσων","logioi-sygkritikoi",190,{"id":963,"title":964,"slug":965,"language":9,"level":950,"displayOrder":966},"01a12b61-8c59-7159-9cb4-5d2cc6c32590","Ρηματική όψη και υπονοούμενο σε αξιολογικές κρίσεις","rimatiki-opsi-kai-yponooymeno",191,{"id":968,"title":969,"slug":970,"language":9,"level":950,"displayOrder":971},"01a12b61-8897-7138-886a-b898586e81e6","Αντιγεγονική τροπικότητα και αποστασιοποίηση","antigegoniki-tropikotita",192,{"id":973,"title":974,"slug":975,"language":9,"level":950,"displayOrder":976},"01a12b61-8b07-75ac-a089-3ae2568b529e","Να και θα σε ηχώ, αμφισβήτηση και ειρωνεία","na-kai-tha-se-echo-amfisvitisi-eironeia",193,{"id":978,"title":979,"slug":980,"language":9,"level":950,"displayOrder":981},"01a12b61-8c08-730e-aff0-1cdcbc23c5ee","Πολλαπλή υπόταξη και διαχείριση αμφισημίας","pollapli-ypotaxi",194,{"id":983,"title":984,"slug":985,"language":9,"level":950,"displayOrder":986},"01a12b61-887c-7983-b849-3b0285c5ce36","Αναφορικές προτάσεις με αμφίσημο σημείο αναφοράς","anaforikes-protaseis-me-amfisimo-simeio-anaforas",195,{"id":988,"title":989,"slug":990,"language":9,"level":950,"displayOrder":991},"01a12b61-8ac8-7a70-a026-c9e0bc008cfc","Μετοχές αορίστου σε σύγχρονο επίσημο λόγο","metoches-aoristoy-se-sygchrono-episimo-logo",196,{"id":993,"title":994,"slug":995,"language":9,"level":950,"displayOrder":996},"01a12b61-89af-761f-a268-066641dc7d15","Γενική απόλυτη σε λόγιες στερεότυπες χρήσεις","geniki-apolyti-se-logies-chriseis",197,{"id":998,"title":999,"slug":1000,"language":9,"level":950,"displayOrder":1001},"01a12b61-8c9b-785c-a527-a916e174f08e","Συντακτική ασυνέχεια και επανεκκίνηση στον προφορικό λόγο","syntaktiki-asynecheia-kai-epanekkinisi",198,{"id":1003,"title":1004,"slug":1005,"language":9,"level":950,"displayOrder":1006},"01a12b61-8998-7f22-ae00-604fcef34c91","Εστιακές κατασκευές και προϋποθέσεις του μηνύματος","estiakes-kataskeyes-kai-proypotheseis",199,{"id":1008,"title":1009,"slug":1010,"language":9,"level":950,"displayOrder":1011},"01a12b61-88d0-7549-836f-dbd1a6a647c4","Άρνηση ως διόρθωση διατύπωσης και μεταγλωσσικό σχόλιο","arnisi-os-diorthosi-diatyposis",200,{"id":1013,"title":1014,"slug":1015,"language":9,"level":950,"displayOrder":1016},"01a12b61-8a92-7b07-9829-f6cd64a39350","Λόγιες προθετικές εκφράσεις και εναλλαγή πτώσης","logies-prothetikes-ekfraseis",201,{"id":1018,"title":1019,"slug":1020,"language":9,"level":950,"displayOrder":1021},"01a12b61-893a-7c63-a1a6-d75bff04e602","Ελεύθερος πλάγιος λόγος και αλλαγή οπτικής","eleytheros-plagios-logos",202,{"id":1023,"title":1024,"slug":1025,"language":9,"level":950,"displayOrder":1026},"01a12b61-8bc4-724f-b8c6-44322ab9136e","Παράθεση, υπαινιγμός και πολυφωνία στο κείμενο","parathesi-ypainigmos-kai-polyfonia",203,{"id":1028,"title":1029,"slug":1030,"language":9,"level":950,"displayOrder":1031},"01a12b61-8a62-7c4f-a338-a21dbf9f9a4a","Καθαρεύουσα και δημοτική σε σύγχρονα κείμενα","kathareyoysa-kai-dimotiki",204,{"id":1033,"title":1034,"slug":1035,"language":9,"level":950,"displayOrder":1036},"01a12b61-8909-7630-8db7-1e8ab33bb8a6","Διαλεκτική μορφοσύνταξη ως δηλωμένη υφολογική επιλογή","dialektiki-morfosyntaxi",205,{"id":1038,"title":1039,"slug":1040,"language":9,"level":950,"displayOrder":1041},"01a12b61-8c6b-79af-9751-024af1494ebd","Σκόπιμη απόκλιση από τη σύνταξη στη λογοτεχνία","skopimi-apoklisi-sti-logotechnia",206,{"id":1043,"title":1044,"slug":1045,"language":9,"level":950,"displayOrder":1046},"01a12b61-89da-7afe-b225-d0082da47d1a","Γραμματική ακρίβεια σε νομικές διατυπώσεις","grammatiki-akriveia-se-nomikes-diatyposeis",207,{"id":766,"title":767,"slug":768,"seoDescription":1048,"content":1049,"language":9,"level":618,"displayOrder":769,"grammarTopics":1050,"createdAt":1055,"updatedAt":1056,"vocabularyLists":1057,"readyImages":1058},"Η σειρά των όρων στη Νέα Ελληνική: πώς ξεχωρίζουμε θέμα και εστίαση, πώς απαντάμε σε ερωτήσεις και πώς δηλώνουμε αντίθεση με θέση και επιτονισμό.","Η σειρά των όρων μάς βοηθά να δείξουμε για ποιον ή για τι μιλάμε και ποια πληροφορία θέλουμε να τονίσουμε. Στα ελληνικά μπορούμε συχνά να αλλάξουμε τη σειρά χωρίς να αλλάξουμε το βασικό γεγονός· αλλάζει όμως ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζουμε την πληροφορία.\n\n## 1. Θέμα και εστίαση\n\n**Θέμα** είναι το πρόσωπο, το πράγμα ή η κατάσταση για την οποία μιλάμε. Συχνά είναι ήδη γνωστό από τη συζήτηση. **Εστίαση** είναι η πληροφορία που προβάλλουμε: μπορεί να απαντά σε μια ερώτηση ή να διορθώνει μια προηγούμενη πληροφορία.\n\n:::example\n— Τι έκανε η Ελένη;\n— Η Ελένη **έστειλε ένα μήνυμα**.\n\nΜιλάμε ήδη για την Ελένη: είναι το θέμα. Η πληροφορία που ζητάμε αφορά αυτό που έκανε.\n\n— Ποιος έστειλε ένα μήνυμα;\n— **Η Ελένη** έστειλε ένα μήνυμα.\n\nΤώρα ζητάμε το πρόσωπο. Η Ελένη είναι η εστιασμένη πληροφορία.\n:::\n\nΤο υποκείμενο, λοιπόν, δεν είναι πάντα το θέμα. Η ίδια λέξη μπορεί να έχει διαφορετικό ρόλο στην οργάνωση της πληροφορίας, ανάλογα με τα συμφραζόμενα.\n\n## 2. Από τη γνωστή στη νέα πληροφορία\n\nΜια συνηθισμένη οργάνωση είναι να ξεκινάμε από το θέμα και να προχωράμε στην πληροφορία που δίνουμε γι’ αυτό. Η νέα πληροφορία συχνά βρίσκεται προς το τέλος, αλλά αυτό δεν είναι υποχρεωτικό.\n\n| Ερώτηση | Φυσική απάντηση | Τι προβάλλουμε |\n| --- | --- | --- |\n| Τι αγόρασε ο Πέτρος; | Ο Πέτρος αγόρασε **ένα ποδήλατο**. | Το αντικείμενο της αγοράς |\n| Ποιος αγόρασε το ποδήλατο; | Το ποδήλατο το αγόρασε **ο Πέτρος**. | Το πρόσωπο που το αγόρασε |\n| Πότε αγόρασε ο Πέτρος το ποδήλατο; | Ο Πέτρος αγόρασε το ποδήλατο **χθες**. | Τον χρόνο της αγοράς |\n\nΣτη δεύτερη απάντηση, το ποδήλατο είναι ήδη γνωστό. Η αντωνυμία **το** αναφέρεται σε αυτό, ενώ η πληροφορία που ζητάμε είναι ο Πέτρος. Όταν προτάσσουμε ένα ορισμένο άμεσο αντικείμενο ως θέμα με αυτή τη σύνταξη, το επαναλαμβάνουμε υποχρεωτικά με αδύνατη αντωνυμία. Η αντωνυμία συμφωνεί με το αντικείμενο σε γένος και αριθμό και βρίσκεται επίσης σε αιτιατική. Αυτό λέγεται **διπλασιασμός του αντικειμένου**.\n\n:::example\n**Τη Μαρία τη** συνάντησα χθες. → Θηλυκό, ενικός, αιτιατική.\n\n**Τα βιβλία τα** έδωσα στον Νίκο. → Ουδέτερο, πληθυντικός, αιτιατική.\n\n**Το ποδήλατο το** αγόρασε ο Πέτρος. → Μιλάμε για το ποδήλατο και λέμε ποιος το αγόρασε.\n\n**Το ποδήλατο** αγόρασε ο Πέτρος, όχι το πατίνι. → Χωρίς την αντωνυμία, με έντονη έμφαση στο αντικείμενο, έχουμε εστίαση και αντίθεση· δεν διατηρείται η παραπάνω ανάγνωση του αντικειμένου ως θέματος.\n:::\n\n### Το υποκείμενο μετά το ρήμα\n\nΌταν η νέα πληροφορία είναι το πρόσωπο που έκανε κάτι, το υποκείμενο συχνά ακολουθεί το ρήμα.\n\n:::example\n— Ποιος ήρθε;\n— Ήρθε **ο Νίκος**.\n\n— Τι έγινε τελικά με τον Νίκο;\n— Ο Νίκος **ήρθε επιτέλους**.\n:::\n\nΣτην πρώτη απάντηση δίνουμε το πρόσωπο που ζητά η ερώτηση. Στη δεύτερη, ο Νίκος είναι το θέμα και λέμε τι έγινε με αυτόν. Η θέση μετά το ρήμα είναι μια συνηθισμένη επιλογή για εστιασμένο υποκείμενο, όχι υποχρέωση: όπως είδαμε στην ενότητα 1, η έμφαση μπορεί να το αναδείξει και στην αρχή.\n\n:::note\nΗ εστίαση μπορεί να αφορά έναν όρο, περισσότερους όρους ή ολόκληρη την πρόταση:\n\n— Τι συνέβη;\n— **Έσπασε ένας σωλήνας στην κουζίνα**.\n\nΕδώ όλο το γεγονός παρουσιάζεται ως νέα πληροφορία. Δεν χρειάζεται κάθε πρόταση να έχει ένα χωριστό, ρητά διατυπωμένο θέμα.\n:::\n\n## 3. Η φωνή αλλάζει την εστίαση\n\nΣτον προφορικό λόγο, η ιδιαίτερη έμφαση στη φωνή μπορεί να δείξει την εστίαση χωρίς αλλαγή στη σειρά των όρων. Στα παρακάτω παραδείγματα, τα έντονα γράμματα δείχνουν πού πέφτει αυτή η έμφαση.\n\n:::example\n**Η Μαρία** έφερε το γλυκό, όχι ο Νίκος.\n\nΗ Μαρία **έφερε** το γλυκό· δεν το έφτιαξε η ίδια.\n\nΗ Μαρία έφερε **το γλυκό**, όχι το κρασί.\n:::\n\nΗ σειρά παραμένει ίδια, αλλά κάθε φορά διορθώνουμε κάτι διαφορετικό: το πρόσωπο, την πράξη ή το αντικείμενο.\n\nΣτον γραπτό λόγο, οι ερωτήσεις, τα συμφραζόμενα και εκφράσεις όπως **όχι ο Νίκος** κάνουν την αντίθεση σαφέστερη. Δεν αλλάζουμε τον γραπτό τόνο μιας λέξης για να δείξουμε έμφαση.\n\n## 4. Εστίαση στην αρχή της πρότασης\n\nΌταν θέλουμε να διορθώσουμε ή να αντιπαραθέσουμε μια πληροφορία, μπορούμε να βάλουμε τον εστιασμένο όρο στην αρχή, με έντονη προφορική έμφαση.\n\n:::example\n— Η Μαρία έφερε κρασί;\n— **Γλυκό** έφερε η Μαρία, όχι κρασί.\n\n— Θα φύγεις σήμερα;\n— **Αύριο** θα φύγω, όχι σήμερα.\n:::\n\nΑυτή η σειρά είναι φυσική μέσα στο συγκεκριμένο πλαίσιο αντίθεσης. Δεν είναι απαραίτητα η πιο ουδέτερη επιλογή όταν απλώς αναφέρουμε ένα γεγονός.\n\nΣύγκρινε:\n\n- Η Μαρία έφερε **γλυκό**. → Φυσική απάντηση στο «Τι έφερε η Μαρία;».\n- **Γλυκό** έφερε η Μαρία, όχι κρασί. → Έντονη διόρθωση μιας άλλης πληροφορίας.\n\nΗ διαφορά ανάμεσα σε προτασσόμενο θέμα και προτασσόμενη εστίαση φαίνεται και στην αντωνυμία:\n\n| Πρόταση | Ρόλος του αρχικού αντικειμένου | Αντωνυμία |\n| --- | --- | --- |\n| Το γλυκό το έφερε **η Μαρία**. | Θέμα: μιλάμε για το γλυκό και λέμε ποιος το έφερε. | Με **το**, που επαναλαμβάνει το θέμα. |\n| **Γλυκό** έφερε η Μαρία, όχι κρασί. | Εστίαση: διορθώνουμε τι έφερε η Μαρία. | Χωρίς αντωνυμία. |\n\nΓια να εφαρμόσεις τη διάκριση, έλεγξε αν λες κάτι για ένα συγκεκριμένο αντικείμενο ή αν διορθώνεις ποιο αντικείμενο εννοείς. Στην πρώτη περίπτωση χρησιμοποίησε τον διπλασιασμό της ενότητας 2· στη δεύτερη, την προτασσόμενη εστίαση χωρίς αντωνυμία, με έμφαση και σαφές πλαίσιο αντίθεσης.\n\nΗ αρχική θέση δεν σημαίνει, λοιπόν, πάντοτε «θέμα». Μπορεί να φιλοξενεί και την εστίαση.\n\n## 5. Η σειρά δεν αρκεί από μόνη της\n\n:::warning\nΜην εφαρμόζεις τον κανόνα «η πρώτη λέξη είναι το θέμα και η τελευταία είναι η εστίαση». Είναι μόνο μια συχνή τάση οργάνωσης, όχι σταθερός γραμματικός κανόνας. Χρειάζονται τα συμφραζόμενα και, στον προφορικό λόγο, ο επιτονισμός.\n:::\n\nΗ πρόταση «Η Άννα θα έρθει αύριο» μπορεί να απαντά σε διαφορετικές ερωτήσεις:\n\n- «Πότε θα έρθει η Άννα;» → Η Άννα θα έρθει **αύριο**.\n- «Ποιος θα έρθει αύριο;» → **Η Άννα** θα έρθει αύριο.\n\nΚαι οι δύο απαντήσεις είναι γραμματικά σωστές. Η κατάλληλη έμφαση δείχνει ποια πληροφορία δίνουμε. Επίσης, ένας εστιασμένος όρος δεν χρειάζεται να είναι άγνωστος: μπορεί να είναι ήδη γνωστός, αλλά να προβάλλεται για να διορθώσει κάτι.\n\n## 6. Ένας πρακτικός έλεγχος\n\nΠριν επιλέξεις σειρά όρων, σκέψου:\n\n1. **Για ποιον ή για τι μιλάμε;** Αυτό σε βοηθά να εντοπίσεις το θέμα.\n2. **Ποια ερώτηση απαντώ;** Η απάντηση δείχνει συχνά την εστίαση.\n3. **Δίνω πληροφορία ή διορθώνω κάτι;** Η διόρθωση μπορεί να ευνοεί εστίαση στην αρχή και εντονότερη έμφαση.\n4. **Είναι σαφές το νόημα χωρίς τη φωνή μου;** Στον γραπτό λόγο, πρόσθεσε το απαραίτητο πλαίσιο.\n\nΗ σειρά των όρων, τα συμφραζόμενα και ο επιτονισμός συνεργάζονται. Δεν αλλάζουν μόνο το πού βρίσκεται μια λέξη, αλλά και το τι καταλαβαίνει ο ακροατής ως κύριο μήνυμα.",[1051],{"id":1052,"name":767,"level":618,"language":9,"isCompleted":1053,"completionPercentage":1054,"totalExercises":16,"completedExercises":1054},"01a12b61-87b4-72d3-8f42-58a2acc991f7",false,0,"2026-10-11T14:32:55+00:00","2026-10-12T17:41:45+00:00",[],[],null,[1061,1070],{"@id":1062,"@type":1063,"id":1064,"grammarPage":1065,"title":1066,"instructions":1067,"displayOrder":1054,"type":1068,"questionCount":66,"blankCount":76,"isCompleted":1053,"ogImageUrl":1069},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-c5c7-78bd-bed4-19e70ec7d9a6","GrammarExercise","01a12b61-c5c7-78bd-bed4-19e70ec7d9a6","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a12b61-8cd0-709d-bf8a-365ae1f363f5","Ποια πληροφορία προβάλλεται;","Διάβασε τα συμφραζόμενα και διάλεξε τη σωστή σύνταξη, αντωνυμία ή περιγραφή της πληροφορίας που προβάλλεται.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_536d62f2-a941-401d-a377-f164d0b72768_hero.webp?v=1791729190",{"@id":1071,"@type":1063,"id":1072,"grammarPage":1065,"title":1073,"instructions":1074,"displayOrder":11,"type":1068,"questionCount":66,"blankCount":71,"isCompleted":1053,"ogImageUrl":1075},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a12b61-c5df-7dcd-a72b-01378bc45ef4","01a12b61-c5df-7dcd-a72b-01378bc45ef4","Προτασσόμενο θέμα και διορθωτική εστίαση","Συμπλήρωσε τις προτάσεις και τις περιγραφές. Πρόσεξε πότε το αντικείμενο είναι θέμα και πότε διορθώνεται μια πληροφορία.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_7b468282-cc41-452f-898a-81e75fcb40a1_hero.webp?v=1791729190",{"id":1064,"grammarPage":1065,"title":1066,"instructions":1067,"seoTitle":1077,"seoDescription":1078,"displayOrder":1054,"type":1068,"questions":1079,"ogImageUrl":1069},"Θέμα και εστίαση: σειρά όρων και αντωνυμίες","Εξασκήσου στο θέμα και στην εστίαση με επιλογές σειράς όρων και αντωνυμιών, μέσα από καθημερινούς διαλόγους, σαφείς αντιθέσεις και διορθώσεις πληροφοριών.",[1080],{"id":1081,"sentenceTemplate":1082,"displayOrder":1054,"explanation":1083,"exampleSentence":1084,"blanks":1085},"01a12b61-c5c7-7b51-bed4-19e71087da17","«Τι έκανε η Σοφία μετά το μάθημα; — Η Σοφία πήγε στη βιβλιοθήκη». Στην απάντηση, η Σοφία λειτουργεί ως __1__.","Η ερώτηση αναφέρεται ήδη στη Σοφία και ζητά τι έκανε. Δεν ζητά ούτε διορθώνει το πρόσωπο.","Όσο για τον παππού, ξεκουράζεται στο δωμάτιό του.",[1086],{"id":1087,"blankNumber":11,"options":1088},"01a12b61-c5c7-7b09-bed4-19e71019e342",[1089,1092,1096],{"id":1090,"optionText":1091,"isCorrect":1053,"displayOrder":1054},"01a12b61-c5c7-7a79-bed4-19e70eeaba41","διόρθωση του προσώπου που πήγε",{"id":1093,"optionText":1094,"isCorrect":1095,"displayOrder":11},"01a12b61-c5c7-7ab9-bed4-19e70eeb3896","θέμα για το οποίο δίνεται πληροφορία",true,{"id":1097,"optionText":1098,"isCorrect":1053,"displayOrder":16},"01a12b61-c5c7-7ae5-bed4-19e70f1b6ac9","νέα πληροφορία που ζητά η ερώτηση",{"html":1100,"toc":1101},"\u003Cp>Η σειρά των όρων μάς βοηθά να δείξουμε για ποιον ή για τι μιλάμε και ποια πληροφορία θέλουμε να τονίσουμε. Στα ελληνικά μπορούμε συχνά να αλλάξουμε τη σειρά χωρίς να αλλάξουμε το βασικό γεγονός· αλλάζει όμως ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζουμε την πληροφορία.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Θέμα και εστίαση\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Θέμα\u003C\u002Fstrong> είναι το πρόσωπο, το πράγμα ή η κατάσταση για την οποία μιλάμε. Συχνά είναι ήδη γνωστό από τη συζήτηση. \u003Cstrong>Εστίαση\u003C\u002Fstrong> είναι η πληροφορία που προβάλλουμε: μπορεί να απαντά σε μια ερώτηση ή να διορθώνει μια προηγούμενη πληροφορία.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>— Τι έκανε η Ελένη;\u003Cbr>— Η Ελένη \u003Cstrong>έστειλε ένα μήνυμα\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Μιλάμε ήδη για την Ελένη: είναι το θέμα. Η πληροφορία που ζητάμε αφορά αυτό που έκανε.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— Ποιος έστειλε ένα μήνυμα;\u003Cbr>— \u003Cstrong>Η Ελένη\u003C\u002Fstrong> έστειλε ένα μήνυμα.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Τώρα ζητάμε το πρόσωπο. Η Ελένη είναι η εστιασμένη πληροφορία.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Το υποκείμενο, λοιπόν, δεν είναι πάντα το θέμα. Η ίδια λέξη μπορεί να έχει διαφορετικό ρόλο στην οργάνωση της πληροφορίας, ανάλογα με τα συμφραζόμενα.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-2\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Από τη γνωστή στη νέα πληροφορία\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Μια συνηθισμένη οργάνωση είναι να ξεκινάμε από το θέμα και να προχωράμε στην πληροφορία που δίνουμε γι’ αυτό. Η νέα πληροφορία συχνά βρίσκεται προς το τέλος, αλλά αυτό δεν είναι υποχρεωτικό.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Ερώτηση\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Φυσική απάντηση\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Τι προβάλλουμε\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Τι αγόρασε ο Πέτρος;\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ο Πέτρος αγόρασε \u003Cstrong>ένα ποδήλατο\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Το αντικείμενο της αγοράς\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Ποιος αγόρασε το ποδήλατο;\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Το ποδήλατο το αγόρασε \u003Cstrong>ο Πέτρος\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Το πρόσωπο που το αγόρασε\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Πότε αγόρασε ο Πέτρος το ποδήλατο;\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ο Πέτρος αγόρασε το ποδήλατο \u003Cstrong>χθες\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Τον χρόνο της αγοράς\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Στη δεύτερη απάντηση, το ποδήλατο είναι ήδη γνωστό. Η αντωνυμία \u003Cstrong>το\u003C\u002Fstrong> αναφέρεται σε αυτό, ενώ η πληροφορία που ζητάμε είναι ο Πέτρος. Όταν προτάσσουμε ένα ορισμένο άμεσο αντικείμενο ως θέμα με αυτή τη σύνταξη, το επαναλαμβάνουμε υποχρεωτικά με αδύνατη αντωνυμία. Η αντωνυμία συμφωνεί με το αντικείμενο σε γένος και αριθμό και βρίσκεται επίσης σε αιτιατική. Αυτό λέγεται \u003Cstrong>διπλασιασμός του αντικειμένου\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Τη Μαρία τη\u003C\u002Fstrong> συνάντησα χθες. → Θηλυκό, ενικός, αιτιατική.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Τα βιβλία τα\u003C\u002Fstrong> έδωσα στον Νίκο. → Ουδέτερο, πληθυντικός, αιτιατική.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Το ποδήλατο το\u003C\u002Fstrong> αγόρασε ο Πέτρος. → Μιλάμε για το ποδήλατο και λέμε ποιος το αγόρασε.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Το ποδήλατο\u003C\u002Fstrong> αγόρασε ο Πέτρος, όχι το πατίνι. → Χωρίς την αντωνυμία, με έντονη έμφαση στο αντικείμενο, έχουμε εστίαση και αντίθεση· δεν διατηρείται η παραπάνω ανάγνωση του αντικειμένου ως θέματος.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch3 id=\"section-3\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.1\u003C\u002Fspan>Το υποκείμενο μετά το ρήμα\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Όταν η νέα πληροφορία είναι το πρόσωπο που έκανε κάτι, το υποκείμενο συχνά ακολουθεί το ρήμα.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>— Ποιος ήρθε;\u003Cbr>— Ήρθε \u003Cstrong>ο Νίκος\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— Τι έγινε τελικά με τον Νίκο;\u003Cbr>— Ο Νίκος \u003Cstrong>ήρθε επιτέλους\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Στην πρώτη απάντηση δίνουμε το πρόσωπο που ζητά η ερώτηση. Στη δεύτερη, ο Νίκος είναι το θέμα και λέμε τι έγινε με αυτόν. Η θέση μετά το ρήμα είναι μια συνηθισμένη επιλογή για εστιασμένο υποκείμενο, όχι υποχρέωση: όπως είδαμε στην ενότητα 1, η έμφαση μπορεί να το αναδείξει και στην αρχή.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Η εστίαση μπορεί να αφορά έναν όρο, περισσότερους όρους ή ολόκληρη την πρόταση:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— Τι συνέβη;\u003Cbr>— \u003Cstrong>Έσπασε ένας σωλήνας στην κουζίνα\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Εδώ όλο το γεγονός παρουσιάζεται ως νέα πληροφορία. Δεν χρειάζεται κάθε πρόταση να έχει ένα χωριστό, ρητά διατυπωμένο θέμα.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-4\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Η φωνή αλλάζει την εστίαση\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Στον προφορικό λόγο, η ιδιαίτερη έμφαση στη φωνή μπορεί να δείξει την εστίαση χωρίς αλλαγή στη σειρά των όρων. Στα παρακάτω παραδείγματα, τα έντονα γράμματα δείχνουν πού πέφτει αυτή η έμφαση.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Η Μαρία\u003C\u002Fstrong> έφερε το γλυκό, όχι ο Νίκος.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Η Μαρία \u003Cstrong>έφερε\u003C\u002Fstrong> το γλυκό· δεν το έφτιαξε η ίδια.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Η Μαρία έφερε \u003Cstrong>το γλυκό\u003C\u002Fstrong>, όχι το κρασί.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Η σειρά παραμένει ίδια, αλλά κάθε φορά διορθώνουμε κάτι διαφορετικό: το πρόσωπο, την πράξη ή το αντικείμενο.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Στον γραπτό λόγο, οι ερωτήσεις, τα συμφραζόμενα και εκφράσεις όπως \u003Cstrong>όχι ο Νίκος\u003C\u002Fstrong> κάνουν την αντίθεση σαφέστερη. Δεν αλλάζουμε τον γραπτό τόνο μιας λέξης για να δείξουμε έμφαση.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-5\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Εστίαση στην αρχή της πρότασης\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Όταν θέλουμε να διορθώσουμε ή να αντιπαραθέσουμε μια πληροφορία, μπορούμε να βάλουμε τον εστιασμένο όρο στην αρχή, με έντονη προφορική έμφαση.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>— Η Μαρία έφερε κρασί;\u003Cbr>— \u003Cstrong>Γλυκό\u003C\u002Fstrong> έφερε η Μαρία, όχι κρασί.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— Θα φύγεις σήμερα;\u003Cbr>— \u003Cstrong>Αύριο\u003C\u002Fstrong> θα φύγω, όχι σήμερα.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Αυτή η σειρά είναι φυσική μέσα στο συγκεκριμένο πλαίσιο αντίθεσης. Δεν είναι απαραίτητα η πιο ουδέτερη επιλογή όταν απλώς αναφέρουμε ένα γεγονός.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Σύγκρινε:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Η Μαρία έφερε \u003Cstrong>γλυκό\u003C\u002Fstrong>. → Φυσική απάντηση στο «Τι έφερε η Μαρία;».\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Γλυκό\u003C\u002Fstrong> έφερε η Μαρία, όχι κρασί. → Έντονη διόρθωση μιας άλλης πληροφορίας.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Η διαφορά ανάμεσα σε προτασσόμενο θέμα και προτασσόμενη εστίαση φαίνεται και στην αντωνυμία:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Πρόταση\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Ρόλος του αρχικού αντικειμένου\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Αντωνυμία\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Το γλυκό το έφερε \u003Cstrong>η Μαρία\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Θέμα: μιλάμε για το γλυκό και λέμε ποιος το έφερε.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Με \u003Cstrong>το\u003C\u002Fstrong>, που επαναλαμβάνει το θέμα.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Γλυκό\u003C\u002Fstrong> έφερε η Μαρία, όχι κρασί.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Εστίαση: διορθώνουμε τι έφερε η Μαρία.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Χωρίς αντωνυμία.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Για να εφαρμόσεις τη διάκριση, έλεγξε αν λες κάτι για ένα συγκεκριμένο αντικείμενο ή αν διορθώνεις ποιο αντικείμενο εννοείς. Στην πρώτη περίπτωση χρησιμοποίησε τον διπλασιασμό της ενότητας 2· στη δεύτερη, την προτασσόμενη εστίαση χωρίς αντωνυμία, με έμφαση και σαφές πλαίσιο αντίθεσης.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Η αρχική θέση δεν σημαίνει, λοιπόν, πάντοτε «θέμα». Μπορεί να φιλοξενεί και την εστίαση.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-6\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Η σειρά δεν αρκεί από μόνη της\u003C\u002Fh2>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Μην εφαρμόζεις τον κανόνα «η πρώτη λέξη είναι το θέμα και η τελευταία είναι η εστίαση». Είναι μόνο μια συχνή τάση οργάνωσης, όχι σταθερός γραμματικός κανόνας. Χρειάζονται τα συμφραζόμενα και, στον προφορικό λόγο, ο επιτονισμός.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Η πρόταση «Η Άννα θα έρθει αύριο» μπορεί να απαντά σε διαφορετικές ερωτήσεις:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>«Πότε θα έρθει η Άννα;» → Η Άννα θα έρθει \u003Cstrong>αύριο\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>«Ποιος θα έρθει αύριο;» → \u003Cstrong>Η Άννα\u003C\u002Fstrong> θα έρθει αύριο.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Και οι δύο απαντήσεις είναι γραμματικά σωστές. Η κατάλληλη έμφαση δείχνει ποια πληροφορία δίνουμε. Επίσης, ένας εστιασμένος όρος δεν χρειάζεται να είναι άγνωστος: μπορεί να είναι ήδη γνωστός, αλλά να προβάλλεται για να διορθώσει κάτι.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-7\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Ένας πρακτικός έλεγχος\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Πριν επιλέξεις σειρά όρων, σκέψου:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Για ποιον ή για τι μιλάμε;\u003C\u002Fstrong> Αυτό σε βοηθά να εντοπίσεις το θέμα.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Ποια ερώτηση απαντώ;\u003C\u002Fstrong> Η απάντηση δείχνει συχνά την εστίαση.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Δίνω πληροφορία ή διορθώνω κάτι;\u003C\u002Fstrong> Η διόρθωση μπορεί να ευνοεί εστίαση στην αρχή και εντονότερη έμφαση.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Είναι σαφές το νόημα χωρίς τη φωνή μου;\u003C\u002Fstrong> Στον γραπτό λόγο, πρόσθεσε το απαραίτητο πλαίσιο.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Η σειρά των όρων, τα συμφραζόμενα και ο επιτονισμός συνεργάζονται. Δεν αλλάζουν μόνο το πού βρίσκεται μια λέξη, αλλά και το τι καταλαβαίνει ο ακροατής ως κύριο μήνυμα.\u003C\u002Fp>\n",[1102,1106,1110,1114,1118,1122,1126],{"id":1103,"text":1104,"depth":16,"number":1105},"section","Θέμα και εστίαση","1",{"id":1107,"text":1108,"depth":16,"number":1109},"section-2","Από τη γνωστή στη νέα πληροφορία","2",{"id":1111,"text":1112,"depth":21,"number":1113},"section-3","Το υποκείμενο μετά το ρήμα","2.1",{"id":1115,"text":1116,"depth":16,"number":1117},"section-4","Η φωνή αλλάζει την εστίαση","3",{"id":1119,"text":1120,"depth":16,"number":1121},"section-5","Εστίαση στην αρχή της πρότασης","4",{"id":1123,"text":1124,"depth":16,"number":1125},"section-6","Η σειρά δεν αρκεί από μόνη της","5",{"id":1127,"text":1128,"depth":16,"number":1129},"section-7","Ένας πρακτικός έλεγχος","6"]