[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-fa-amre-mosbat-va-manfi":3,"grammar-exercises-by-page-01a17dfd-cd7a-7bd0-8f0a-b1ddb480a628":113,"exercise-list-path-fa-none":150},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":110,"readyImages":112},"01a17dfd-cd7a-7bd0-8f0a-b1ddb480a628","امر مثبت و منفی در کارهای روزمره","amre-mosbat-va-manfi","ساخت امر مثبت و منفی برای تو و شما در کارهای روزمره، با فعل‌های پرکاربرد، مثال‌های روشن برای دستور و هشدار و تفاوت صورت خبری و امر منفی در فارسی معیار","## ۱. گفتنِ انجام بده و انجام نده\n\nبرای گفتنِ اینکه کسی کاری را انجام بدهد، از **امر مثبت** استفاده می‌کنیم: «در را ببند.» برای گفتنِ اینکه کاری را انجام ندهد، از **امر منفی** استفاده می‌کنیم: «در را نبند.» این صورت‌ها در کارهای روزمره، راهنمایی و هشدار کاربرد دارند.\n\n- **بخوان**: از کسی می‌خواهیم چیزی را بخواند.\n- **نخوان**: از کسی می‌خواهیم چیزی را نخواند.\n\n:::example\nمادر به فرزندش می‌گوید:\n\n«دست‌هایت را **بشوی**. بعد غذایت را **بخور**.»\n\nدوستی به دوستش هشدار می‌دهد:\n\n«به این ظرف **دست نزن**؛ داغ است!»\n:::\n\n## ۲. ساخت امر برای «تو»\n\nبرای ساختن بسیاری از فعل‌های امر، **بـ** را به **بن حال** اضافه می‌کنیم. بن حال بخشی از فعل است؛ مثلاً در «می‌خوانم»، بن حال **خوان** است.\n\n**بـ + خوان ← بخوان**\n\nدر امرِ «تو»، بعد از بن حال چیزی اضافه نمی‌کنیم:\n\n- تو کتاب می‌خوانی. ← این کتاب را **بخوان**.\n- تو در را می‌بندی. ← در را **ببند**.\n\nبرای امر منفیِ این فعل‌ها، به‌جای **بـ** از **نـ** استفاده می‌کنیم:\n\n**نـ + خوان ← نخوان**\n\n| کار | امر مثبت برای «تو» | امر منفی برای «تو» |\n| --- | --- | --- |\n| خواندن | **بخوان** | **نخوان** |\n| بستن | **ببند** | **نبند** |\n| خوردن | **بخور** | **نخور** |\n| شستن | **بشوی** | **نشوی** |\n| رفتن | **برو** | **نرو** |\n| گفتن | **بگو** | **نگو** |\n\n:::note\nبن حالِ همهٔ فعل‌ها را نمی‌توان از روی مصدر حدس زد. آن را همراه فعل یاد بگیرید: «رفتن ← رو»، «گفتن ← گو».\n:::\n\n## ۳. صورت‌های پرکاربرد دیگر\n\nچند فعل پرکاربرد صورت‌هایی دارند که بهتر است با هم یاد بگیرید:\n\n| کار | امر مثبت برای «تو» | امر منفی برای «تو» |\n| --- | --- | --- |\n| آمدن | **بیا** | **نیا** |\n| دادن | **بده** | **نده** |\n| بودن | **باش** | **نباش** |\n| کار کردن | **کار کن** | **کار نکن** |\n| باز کردن | **باز کن** | **باز نکن** |\n\nدر «کار کردن» و «باز کردن»، بخش اول ثابت می‌ماند و «کردن» به **کن** یا **نکن** تبدیل می‌شود.\n\n:::example\n- اینجا **بیا**؛ عکس‌ها را ببین.\n- امروز به دفتر **نیا**؛ دفتر بسته است.\n- لطفاً کتاب را به من **بده**.\n- **آرام باش**؛ بچه خواب است.\n- نگران **نباش**؛ وقت داریم.\n- پنجره را **باز نکن**؛ هوا سرد است.\n:::\n\n## ۴. امر برای «شما»\n\nوقتی با چند نفر صحبت می‌کنیم، از صورتِ **شما** استفاده می‌کنیم. برای خطاب محترمانه به یک نفر هم معمولاً همین صورت را به کار می‌بریم.\n\nبه صورتِ امرِ «تو»، **ـید** اضافه می‌کنیم. در «بیا» و «نیا»، صورت‌ها **بیایید** و **نیایید** هستند.\n\n| خطاب با «تو» | خطاب با «شما» |\n| --- | --- |\n| بخوان \u002F نخوان | **بخوانید \u002F نخوانید** |\n| برو \u002F نرو | **بروید \u002F نروید** |\n| بیا \u002F نیا | **بیایید \u002F نیایید** |\n| بده \u002F نده | **بدهید \u002F ندهید** |\n| باش \u002F نباش | **باشید \u002F نباشید** |\n| باز کن \u002F باز نکن | **باز کنید \u002F باز نکنید** |\n\n:::example\nمعلم به شاگردان می‌گوید:\n\n«کتاب‌ها را **باز کنید** و متن را **بخوانید**.»\n\nکارمند به یک مراجعه‌کننده می‌گوید:\n\n«لطفاً نامتان را اینجا **بنویسید**.»\n:::\n\nمعمولاً لازم نیست خودِ «تو» یا «شما» را در جمله بیاوریم: «بخوانید» به‌تنهایی هم کامل است.\n\n:::tip\nبرای درخواست روزمره می‌توانید «لطفاً» اضافه کنید: «لطفاً در را ببندید.» بااین‌حال، لحن و رابطهٔ شما با شنونده هم مهم است؛ صورتِ «شما» همیشه به‌تنهایی درخواست را مؤدبانه نمی‌کند.\n:::\n\n## ۵. اشتباه رایج و مرور سریع\n\n:::warning\nبرای گفتنِ «این کار را انجام نده»، از **امر منفی** استفاده کنید، نه صورت خبری:\n\n- **در را نمی‌بندی.** ← دربارهٔ کارِ تو خبر می‌دهیم.\n- **در را نبند.** ← از تو می‌خواهیم در را نبندی.\n\nدر امر منفیِ این فعل‌ها «میـ» نمی‌آوریم.\n:::\n\nپیش از گفتنِ یک دستور، این سه نکته را بررسی کنید:\n\n۱. انجام دادنِ کار را می‌خواهید؟ **ببند، بیا، باز کن**.\n\n۲. انجام ندادنِ کار را می‌خواهید؟ **نبند، نیا، باز نکن**.\n\n۳. مخاطب چند نفر است یا با او محترمانه صحبت می‌کنید؟ **ببندید، نیایید، باز نکنید**.","fa","A2",55,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a17dfd-ccc0-727d-8e55-995ea3651c55","امر، درخواست و پیشنهاد مشترک",false,0,13,"2026-10-27T15:32:27+00:00","2026-10-27T15:38:43+00:00",5,[23],{"id":24,"title":5,"vocabularyListWords":25,"isPublished":109},"01a17dfe-1b88-7a7c-afde-62febb8ef86f",[26,33,40,47,54,60,67,74,81,88,95,102],{"id":27,"vocabularyWord":28,"displayOrder":32},"01a17dfe-1b88-7b08-afde-62febc3b9a78",{"id":29,"word":30,"language":9,"partsOfSpeech":31,"audio":16},"01a17dfd-fc72-7c32-88e9-0d573b7fa45e","خواندن",[],1,{"id":34,"vocabularyWord":35,"displayOrder":39},"01a17dfe-1b88-7b5c-afde-62febd2e447a",{"id":36,"word":37,"language":9,"partsOfSpeech":38,"audio":16},"01a17dfd-fc8a-7048-a064-e3252b5de439","شستن",[],2,{"id":41,"vocabularyWord":42,"displayOrder":46},"01a17dfe-1b88-7ba0-afde-62febdb22b9f",{"id":43,"word":44,"language":9,"partsOfSpeech":45,"audio":16},"01a17dfd-fa7e-749d-bbfb-3d9cd0d43b99","خوردن",[],3,{"id":48,"vocabularyWord":49,"displayOrder":53},"01a17dfe-1b88-7be0-afde-62febe576f46",{"id":50,"word":51,"language":9,"partsOfSpeech":52,"audio":16},"01a17dfd-fb19-7b8f-b35d-9c62e37ea5fc","بستن",[],4,{"id":55,"vocabularyWord":56,"displayOrder":21},"01a17dfe-1b88-7c34-afde-62febf296f41",{"id":57,"word":58,"language":9,"partsOfSpeech":59,"audio":16},"01a17dfd-fbc7-7263-93fb-2ca3fed90ecc","رفتن",[],{"id":61,"vocabularyWord":62,"displayOrder":66},"01a17dfe-1b88-7c74-afde-62febfa2bf6b",{"id":63,"word":64,"language":9,"partsOfSpeech":65,"audio":16},"01a17dfd-fb2b-76e7-95b5-cd3cd70dfaac","گفتن",[],6,{"id":68,"vocabularyWord":69,"displayOrder":73},"01a17dfe-1b88-7cb4-afde-62fec07b2531",{"id":70,"word":71,"language":9,"partsOfSpeech":72,"audio":16},"01a17dfd-fb40-79aa-b25b-3672db02abb2","آمدن",[],7,{"id":75,"vocabularyWord":76,"displayOrder":80},"01a17dfe-1b88-7cf4-afde-62fec17768fe",{"id":77,"word":78,"language":9,"partsOfSpeech":79,"audio":16},"01a17dfd-fcc7-7a6e-a071-b8d057cab388","دادن",[],8,{"id":82,"vocabularyWord":83,"displayOrder":87},"01a17dfe-1b88-7d34-afde-62fec1b2550e",{"id":84,"word":85,"language":9,"partsOfSpeech":86,"audio":16},"01a17dfd-fe26-733c-bc1e-d9e4f05d202f","بودن",[],9,{"id":89,"vocabularyWord":90,"displayOrder":94},"01a17dfe-1b88-7d70-afde-62fec20f9f8a",{"id":91,"word":92,"language":9,"partsOfSpeech":93,"audio":16},"01a17dfd-fb14-762c-8cf0-d47edd6f570f","کار کردن",[],10,{"id":96,"vocabularyWord":97,"displayOrder":101},"01a17dfe-1b88-7db0-afde-62fec27378a1",{"id":98,"word":99,"language":9,"partsOfSpeech":100,"audio":16},"01a17dfd-fb16-72f0-851d-1fade07745af","باز کردن",[],11,{"id":103,"vocabularyWord":104,"displayOrder":108},"01a17dfe-1b88-7df0-afde-62fec274f48c",{"id":105,"word":106,"language":9,"partsOfSpeech":107,"audio":16},"01a17dfd-fa86-76ee-811f-f4552a08c6b0","نوشتن",[],12,true,{"name":15,"slug":111,"language":9},"darkhast-pishnahad-a2",[],[114,123,130,137,144],{"@id":115,"@type":116,"id":117,"grammarPage":118,"title":119,"instructions":120,"displayOrder":17,"type":121,"questionCount":108,"blankCount":108,"isCompleted":16,"ogImageUrl":122},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-d2be-710c-a27f-793d204cd448","GrammarExercise","01a17dfd-d2be-710c-a27f-793d204cd448","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a17dfd-cd7a-7bd0-8f0a-b1ddb480a628","دستورهای روزمره با خطاب تو","در هر جمله، صورت امر مناسب برای خطاب «تو» را انتخاب کنید. به انجام دادن یا انجام ندادن کار توجه کنید.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_3670745d-9378-406d-a62a-64b12b753832_hero.webp?v=1793115149",{"@id":124,"@type":116,"id":125,"grammarPage":118,"title":126,"instructions":127,"displayOrder":32,"type":121,"questionCount":108,"blankCount":128,"isCompleted":16,"ogImageUrl":129},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-d2d6-7481-8989-b0df26928d7e","01a17dfd-d2d6-7481-8989-b0df26928d7e","درخواست‌ها در کلاس و محل کار","صورت امر را انتخاب کنید، نه جملهٔ خبری یا التزامی را. خطاب تو یا شما در هر سؤال مشخص است؛ در خطاب محترمانه از صورت شما استفاده کنید.",16,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d5b3f2f8-4680-4a3b-9602-8136dc71b5c1_hero.webp?v=1793115149",{"@id":131,"@type":116,"id":132,"grammarPage":118,"title":133,"instructions":134,"displayOrder":39,"type":135,"questionCount":108,"blankCount":108,"isCompleted":16,"ogImageUrl":136},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-d2f5-767b-b25a-0accbf6844e1","01a17dfd-d2f5-767b-b25a-0accbf6844e1","ساختن دستورهای کوتاه روزمره","با مرتب‌کردن قطعه‌ها، جمله‌های امری با خطاب تو یا شما بسازید. در هر سؤال یک قطعهٔ اضافی وجود دارد.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d8ba3564-fd77-41de-8127-672b9572809d_hero.webp?v=1793115149",{"@id":138,"@type":116,"id":139,"grammarPage":118,"title":140,"instructions":141,"displayOrder":46,"type":142,"questionCount":53,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":143},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-d30a-7f34-b200-5d757e328813","01a17dfd-d30a-7f34-b200-5d757e328813","دسته‌بندی درخواست‌های مثبت و منفی","هر کارت را انتخاب کنید و سپس ستون مناسب را بزنید. همهٔ کارت‌ها را بر اساس درخواست انجام دادن یا انجام ندادن کار دسته‌بندی کنید.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_9dd4e7c4-d1bf-4539-8b91-347809d366b6_hero.webp?v=1793115149",{"@id":145,"@type":116,"id":146,"grammarPage":118,"title":147,"instructions":148,"displayOrder":53,"type":142,"questionCount":53,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":149},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-d313-7dd7-9959-15b74cfd5677","01a17dfd-d313-7dd7-9959-15b74cfd5677","صورت تو و شما؛ درخواست یا خبر؟","هر کارت و سپس ستون مناسب را انتخاب کنید. در هر جدول، به معیار دسته‌بندی در دستور سؤال توجه کنید.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d223bcc0-90cd-4f6f-b19e-9637b5071953_hero.webp?v=1793115149",null]