[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-fa-ekhbari-ya-eltezami":3,"grammar-exercises-by-page-01a17dfd-ce06-7242-a9d0-119fd69034eb":133,"exercise-list-path-fa-none":143},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":130,"readyImages":132},"01a17dfd-ce06-7242-a9d0-119fd69034eb","انتخاب اخباری یا التزامی در متمم‌ها","ekhbari-ya-eltezami","انتخاب وجه اخباری یا التزامی در متمم‌های فارسی بر اساس معنای عبارت اصلی و رابطهٔ آن با متمم؛ بررسی نقش که در جمله و تفاوت بیان دانستن با خواستن","در جملهٔ «می‌دانم که سارا می‌آید»، بخش «که سارا می‌آید» متممِ «می‌دانم» است و محتوای دانستن را بیان می‌کند. انتخاب **اخباری یا التزامی** در این بخش به معنای عبارت اصلی و نوع رابطهٔ آن با متمم بستگی دارد، نه فقط به وجود «که».\n\n## ۱. خبر دادن یا خواستنِ یک کار\n\nوقتی متمم محتوای یک خبر، آگاهی یا باور را بیان می‌کند، معمولاً فعل اخباری می‌آید. وقتی متمم کاری را بیان می‌کند که کسی انجام آن را می‌خواهد، درخواست می‌کند یا اجازه می‌دهد، معمولاً فعل التزامی می‌آید. در عبارت‌های بیانگر تردید، احتمال، امید، ترس یا باور منفی نیز التزامی رایج است؛ بنابراین، مثبت یا منفی بودن و معنای کل عبارت اصلی را باید در نظر گرفت.\n\n:::example\n- می‌دانم که سارا فردا **می‌آید**. ← آمدنِ سارا محتوای آگاهی من است.\n- می‌خواهم سارا فردا **بیاید**. ← آمدنِ سارا خواستهٔ من است.\n:::\n\nهر دو جمله دربارهٔ فردا هستند؛ بنابراین، **آینده بودنِ رویداد به‌تنهایی وجه را تعیین نمی‌کند**.\n\n## ۲. الگوهای پرکاربرد در متمم‌ها\n\nجدول زیر الگوهای رایج را نشان می‌دهد. برای انتخاب وجه، معنای کل عبارت اصلی را در نظر بگیرید.\n\n| معنای عبارت اصلی | وجه معمول در متمم | نمونه |\n| --- | --- | --- |\n| آگاهی | اخباری | می‌دانم که او اینجا **کار می‌کند**. |\n| گزارش یک رویداد | اخباری | مریم خبر داد که جلسه **تمام شده است**. |\n| بیان باور مثبت | اخباری | فکر می‌کنم این پاسخ **درست است**. |\n| تردید | التزامی | شک دارم که فردا **بیاید**. |\n| احتمال | التزامی | ممکن است فردا **بیاید**. |\n| احتمال ضعیف | التزامی | بعید است فردا **بیاید**. |\n| امید | التزامی | امیدوارم فردا **بیاید**. |\n| ترس از یک اتفاق احتمالی | التزامی | می‌ترسم دیر **برسد**. |\n| باور منفی یا نبود اطمینان | التزامی | فکر نمی‌کنم فردا **بیاید**. \u002F مطمئن نیستم که فردا **بیاید**. |\n| خواسته | التزامی | می‌خواهم جلسه زودتر **شروع شود**. |\n| درخواست | التزامی | از او خواستم گزارش را **بفرستد**. |\n| اجازه | التزامی | اجازه دادند زودتر **برویم**. |\n| ضرورت | التزامی | لازم است همه **حاضر باشند**. |\n\n:::note\nاخباری همیشه به معنای «واقعیتِ قطعی» نیست. در «فکر می‌کنم این پاسخ درست است»، گوینده باور خود را بیان می‌کند؛ ممکن است پاسخ در واقع نادرست باشد.\n:::\n\n:::example\n- فکر می‌کنم فردا **می‌آید**. ← آمدنِ او را محتمل می‌دانم و باور خود را بیان می‌کنم.\n- فکر نمی‌کنم فردا **بیاید**. ← آمدنِ او را محتمل نمی‌دانم.\n:::\n\nدر این تقابل، منفی شدنِ «فکر می‌کنم» با انتخاب رایجِ التزامی همراه است. این الگو به معنای آن نیست که هر عبارت اصلیِ منفی الزاماً التزامی می‌گیرد: «نمی‌دانم چرا دیر می‌آید» نیز طبیعی است. همچنین پس از «می‌ترسم»، اگر نگرانی دربارهٔ وضعیتی باشد که گوینده آن را برقرار می‌داند، اخباری هم ممکن است: «می‌ترسم چون او همیشه با سرعت رانندگی می‌کند»؛ اینجا جملهٔ پس از «چون» علت ترس را بیان می‌کند، نه اتفاقی احتمالی را که از آن می‌ترسیم.\n\n## ۳. یک فعل اصلی، دو معنای متفاوت\n\nگاهی خودِ فعل اصلی برای انتخاب وجه کافی نیست. برای نمونه، «گفتن» می‌تواند هم برای گزارش دادن و هم برای رساندن دستور یا درخواست به کار برود.\n\n:::example\n**گزارش:** مدیر گفت که کارمندان ساعت هشت **می‌آیند**.\n\nمدیر زمان آمدنِ کارمندان را اعلام کرد.\n\n**دستور:** مدیر به کارمندان گفت که ساعت هشت **بیایند**.\n\nمدیر از کارمندان خواست ساعت هشت حاضر شوند.\n:::\n\nدر جملهٔ دوم، «به کارمندان» مخاطب دستور را روشن می‌کند و **بیایند** انجامِ کارِ خواسته‌شده را بیان می‌کند. تفاوت فقط در شکل فعل نیست؛ پیام دو جمله نیز فرق دارد.\n\n:::tip\nپس از «گفت»، از خود بپرسید: «چه خبری داد؟» یا «گفت چه کاری انجام دهند؟» پاسخ به این پرسش، انتخاب وجه را روشن‌تر می‌کند.\n:::\n\n## ۴. نقش «که» و زمان فعل اصلی\n\n**«که» نشانهٔ التزامی نیست**؛ متممِ اخباری و متممِ التزامی هر دو می‌توانند با آن آغاز شوند. در بسیاری از جمله‌های رایج، حذف «که» نیز ممکن است و به‌خودی‌خود وجه را تغییر نمی‌دهد:\n\n- می‌دانم **که** او می‌آید. ← می‌دانم او می‌آید.\n- می‌خواهم **که** او بیاید. ← می‌خواهم او بیاید.\n\nگذشته بودنِ فعل اصلی نیز به این معنا نیست که فعل متمم حتماً باید به گذشته تبدیل شود:\n\n:::example\nدیروز از نرگس خواستم امروز با من **تماس بگیرد**.\n\nدرخواست دیروز مطرح شده است، اما تماس برای امروز خواسته شده است. **بگیرد** حال التزامی است و زمانِ مورد نظر با «امروز» روشن می‌شود.\n:::\n\nبرای انتخاب زمان، زمانِ رویداد را بررسی کنید؛ برای انتخاب وجه، رابطهٔ متمم با خبر، باور، خواسته، درخواست، تردید یا دیگر نگرش‌های عبارت اصلی را در نظر بگیرید.\n\n## ۵. خطاهای رایج در انتخاب وجه\n\n:::warning\nبرای بیان درخواست، متمم را مثل یک گزارش نسازید:\n\n✗ از علی خواستم پنجره را **باز می‌کند**.\n\n✓ از علی خواستم پنجره را **باز کند**.\n\nدر این جمله، باز کردنِ پنجره کاری است که از علی خواسته شده، نه خبری دربارهٔ کار او.\n:::\n\nدو ساده‌سازی دیگر نیز می‌توانند باعث خطا شوند:\n\n- **هر جملهٔ آینده التزامی نیست:** «می‌دانم فردا می‌آید» با فعل اخباری طبیعی است.\n- **هر فعل پس از «که» التزامی نیست:** در «شنیدم که قطار رسیده است»، متمم محتوای یک خبر را بیان می‌کند و فعل آن اخباری است.\n\nگاهی هر دو وجه ممکن‌اند، اما معنای یکسانی ندارند؛ مانند تفاوت «گفت که می‌آیند» و «گفت که بیایند». پس پیش از اصلاح جمله، منظور گوینده را مشخص کنید.\n\n## ۶. راهنمای انتخاب\n\n1. عبارت اصلی را پیدا کنید: «می‌دانم»، «فکر می‌کنم»، «فکر نمی‌کنم»، «از او خواستم» یا عبارتی دیگر.\n2. رابطهٔ معنایی را تشخیص دهید: متمم محتوای **خبر و باور مثبت** است، **کاری خواسته‌شده و لازم** است یا با **تردید، احتمال، امید، ترس یا باور منفی** مطرح می‌شود؟\n3. در الگوهای این صفحه، برای خبر و باور مثبت معمولاً **اخباری** و برای خواسته، درخواست، اجازه، ضرورت، تردید، احتمال، امید، ترس از اتفاقی احتمالی و باور منفی معمولاً **التزامی** انتخاب کنید.\n4. زمانِ رویداد را جداگانه بررسی کنید؛ وجود «که» یا اشاره به آینده، به‌تنهایی تعیین‌کنندهٔ وجه نیست.\n\n**می‌دانم که می‌آید** خبری دربارهٔ آمدن است؛ **می‌خواهم که بیاید** خواسته‌ای دربارهٔ آمدن.","fa","B2",113,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a17dfd-ccea-7b70-a8ef-49caa1d4dd80","انتخاب وجه در متمم و موصولی",false,0,3,"2026-10-27T15:32:27+00:00","2026-10-27T15:38:43+00:00",1,[23],{"id":24,"title":5,"vocabularyListWords":25,"isPublished":129},"01a17dfe-1bc6-77ca-82f6-bc1e3695fabc",[26,32,39,45,52,59,66,73,80,87,94,101,108,115,122],{"id":27,"vocabularyWord":28,"displayOrder":21},"01a17dfe-1bc6-7832-82f6-bc1e36c712d1",{"id":29,"word":30,"language":9,"partsOfSpeech":31,"audio":16},"01a17dfd-fbf2-7cb8-a057-5663068fce0c","که",[],{"id":33,"vocabularyWord":34,"displayOrder":38},"01a17dfe-1bc6-7862-82f6-bc1e37b257b0",{"id":35,"word":36,"language":9,"partsOfSpeech":37,"audio":16},"01a17dfd-fca5-7bc9-a375-31c7f8b84c5b","دانستن",[],2,{"id":40,"vocabularyWord":41,"displayOrder":18},"01a17dfe-1bc6-7886-82f6-bc1e3859127a",{"id":42,"word":43,"language":9,"partsOfSpeech":44,"audio":16},"01a17dfd-fd50-7efd-8d7f-ea8ee48d98fc","خبر دادن",[],{"id":46,"vocabularyWord":47,"displayOrder":51},"01a17dfe-1bc6-78a6-82f6-bc1e39357307",{"id":48,"word":49,"language":9,"partsOfSpeech":50,"audio":16},"01a17dfd-fc9e-7613-b741-fe0c09af272d","شنیدن",[],4,{"id":53,"vocabularyWord":54,"displayOrder":58},"01a17dfe-1bc6-78c6-82f6-bc1e3a2e2a8e",{"id":55,"word":56,"language":9,"partsOfSpeech":57,"audio":16},"01a17dfd-fd43-7aea-adf9-84b98622f3a2","فکر کردن",[],5,{"id":60,"vocabularyWord":61,"displayOrder":65},"01a17dfe-1bc6-78e6-82f6-bc1e3a6ee4c5",{"id":62,"word":63,"language":9,"partsOfSpeech":64,"audio":16},"01a17dfd-fe2a-74a5-a70d-b5d007f96704","شک داشتن",[],6,{"id":67,"vocabularyWord":68,"displayOrder":72},"01a17dfe-1bc6-7916-82f6-bc1e3a779d97",{"id":69,"word":70,"language":9,"partsOfSpeech":71,"audio":16},"01a17dfd-fd90-7ae3-a834-751f3cdd1ec8","ممکن است",[],7,{"id":74,"vocabularyWord":75,"displayOrder":79},"01a17dfe-1bc6-7932-82f6-bc1e3a989b08",{"id":76,"word":77,"language":9,"partsOfSpeech":78,"audio":16},"01a17dfd-fb56-7d90-b11c-f1397ea0248e","بعید است",[],8,{"id":81,"vocabularyWord":82,"displayOrder":86},"01a17dfe-1bc6-794e-82f6-bc1e3af12391",{"id":83,"word":84,"language":9,"partsOfSpeech":85,"audio":16},"01a17dfd-fc77-7d7c-b8e2-98028c1c14f3","امیدوار بودن",[],9,{"id":88,"vocabularyWord":89,"displayOrder":93},"01a17dfe-1bc6-796a-82f6-bc1e3be69890",{"id":90,"word":91,"language":9,"partsOfSpeech":92,"audio":16},"01a17dfd-fb05-742c-853b-44f9c60b7a47","ترسیدن",[],10,{"id":95,"vocabularyWord":96,"displayOrder":100},"01a17dfe-1bc6-798a-82f6-bc1e3c86b41f",{"id":97,"word":98,"language":9,"partsOfSpeech":99,"audio":16},"01a17dfd-faa4-7155-bc7f-839fc95ebb48","مطمئن بودن",[],11,{"id":102,"vocabularyWord":103,"displayOrder":107},"01a17dfe-1bc6-79a6-82f6-bc1e3d6c4f54",{"id":104,"word":105,"language":9,"partsOfSpeech":106,"audio":16},"01a17dfd-fa92-75b2-b221-7818efd79fb1","خواستن",[],12,{"id":109,"vocabularyWord":110,"displayOrder":114},"01a17dfe-1bc6-79c2-82f6-bc1e3df4e448",{"id":111,"word":112,"language":9,"partsOfSpeech":113,"audio":16},"01a17dfd-fcb9-7f7f-9f5c-153067d7f4bc","اجازه دادن",[],13,{"id":116,"vocabularyWord":117,"displayOrder":121},"01a17dfe-1bc6-79de-82f6-bc1e3e8602d0",{"id":118,"word":119,"language":9,"partsOfSpeech":120,"audio":16},"01a17dfd-fc81-7992-ba08-c1abb266e305","لازم است",[],14,{"id":123,"vocabularyWord":124,"displayOrder":128},"01a17dfe-1bc6-79f6-82f6-bc1e3f3f38a2",{"id":125,"word":126,"language":9,"partsOfSpeech":127,"audio":16},"01a17dfd-fb2b-76e7-95b5-cd3cd70dfaac","گفتن",[],15,true,{"name":15,"slug":131,"language":9},"vajh-dar-motammem-va-mosuli-b2",[],[134],{"@id":135,"@type":136,"id":137,"grammarPage":138,"title":139,"instructions":140,"displayOrder":17,"type":141,"questionCount":107,"blankCount":107,"isCompleted":16,"ogImageUrl":142},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-d78e-7518-a294-6076ad808b0c","GrammarExercise","01a17dfd-d78e-7518-a294-6076ad808b0c","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a17dfd-ce06-7242-a9d0-119fd69034eb","خبر، باور و کارِ خواسته‌شده","با توجه به معنای عبارت اصلی، گزینهٔ مناسب را برای هر جای خالی انتخاب کنید. جمله‌ها به فارسی معیار نوشتاری هستند.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_5e9a74b5-bf1d-4bd0-b934-37a9a7cdcbe0_hero.webp?v=1793115150",null]